چهارشنبه 5 آذر 1393

قدیمی ترین آجرتراش همدانی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :گفتگو ،میراث فرهنگی ،روزنامه همشهری ،

قدیمی ترین آجرتراش همدانی

نویسنده: حسین زندی‌
قدیمی ترین آجرتراش همدانی
قدیمی ترین آجرتراش همدانی
غلامعلی حسن‌زادگان سال 1314 در محله قدیم ما كوچه بابا‌طالب نزدیك مسجد شالبافان و استیل چارباغ به دنیا آمد و در 12 سالگی همراه خانواده به تهران مهاجرت كرد و از همان كودكی به حرفه آجرتراشی و نماكاری روی آورد.
1393/09/05
قدیمی ترین آجرتراش همدانی: هیچ‌كس سراغم را نمی گیرد
غلامعلی حسن‌زادگان سال 1314 در محله قدیم ما كوچه بابا‌طالب نزدیك مسجد شالبافان و استیل چارباغ به دنیا آمد و در 12 سالگی همراه خانواده به تهران مهاجرت كرد و از همان كودكی به حرفه آجرتراشی و نماكاری روی آورد.آجرتراشی حرفه‌ای است كه در نماكاری ساختمان كاربرد دارد، تا دو دهه پیش از استادكاران این فن آجر را با تیشه و چرخ‌دستی برای اجرای نماهای آجری می‌تراشیدند و در نمای ساختمان‌ها استفاده می‌كردند این شیوه از هزاران سال پیش در ایران متداول بوده است اما با فراگیر شدن نماهای جدید مانند آلومینیوم نمای آجری روبه فراموشی است.
غلامعلی حسن‌زادگان پس از 6 دهه آجرتراشی و نماكاری این روزها در بستر بیماری است و از نداشتن بیمه تأمین اجتماعی رنج می‌كشد از او در مورد چگونگی فعالیتش در این رشته پرسیدیم.
  • چگونه وارد حرفه آجر‌تراشی شدید؟
ابتدا در تهران شاگردی می‌كردم، اما چون استعداد خوبی داشتم زود به استادكاری رسیدم، در كار هنری تنها نقشه كافی نیست هوش هم لازم است.در قدیم بیشتر با استعداد و هوش كار می‌كردیم در گذشته ما آجر را با تیشه می‌تراشیدیم تیشه من2كیلو وزن داشت.
  • در تهران روی چه بناهای كار كرده‌اید؟
 من تا اواخر دهه 60 در تهران مشغول بودم. مسجد دماوند را با استاد غلامحسین تفرشی ولرنژاد كار كردم. مسجد مروی درخیابان ناصر خسرو‌، مرمت مسجد سپهسالار، كاخ نیاوران را كار كرده‌ام، حدود 50 سال پیش استاد حسن قمی، كاخ گلستان را مرمت می‌كرد و من هم شاگردی می‌كردم.
  • در شهر همدان چند ساختمان اجرا كرده‌اید؟
اسامی همه در خاطرم نیست اما در همدان سر در تلفنخانه خیابان شریعتی، طاق بیرونی مسجد مهدیه كه به «طاق آهن گم» معروف است، مسجد امیر‌المؤمنین(ع) خیابان صدف، آجرتراشی حسینیه امام، اداره برنامه بودجه، محراب حسینیه شالبافان، مسجد كولانج، آجرهای اداره جهاد و كشاورزی كه خرابش كردند، ستون‌های عمارت اعتمادیه، اداره مخابرات چراغ قرمز، پاساژشاهرضایی، مرمت برخی بناهای دور میدان، بازار زغالی‌ها‌، خانه حبیبی‌ها، عمارت سوخته‌، بنای قدیم امامزاده عبدالله و موارد دیگری را آجر‌تراشی و نما‌كاری كرده‌ام.
  • «آهن گم» چه شیوه‌ای است؟
پنج سانتی‌متر از سقف آویزان می‌شود وبه‌صورت تخت از بالای آن پنج سانتی‌متر آجر، باید‌كاری كرد كه آهن داخل آن پنهان شود و مشخص نشود.
  • هیچ وقت از طرف نهادهای دولتی دعوت به كار شده‌اید؟
 یك زمان مهندس فرزانه از مدیران سابق میراث فرهنگی از من خواست با آنها همكاری كنم. آن زمان كار زیاد داشتم اما پس از آن هیچ‌كس سراغی از من نگرفته است.
  • از چه آجری در نماهای همدان استفاده می‌كردید؟
حمام‌های قدیمی را خراب می‌كردند و آجرهای آن را می‌آوردند ما می‌تراشیدیم و مسجدها را مرمت می‌كردیم،برای مسجد نظر‌بیك هم از همین آجرهای كهنه حمام‌ها استفاده می‌كردیم چون نه پولك می‌كند، نه خراب می‌شود، این آجرها دیگر مرگ ندارد. اما تراشیدن آنها خیلی سخت است.
  • از استادانی كه با شما كار می‌كردند كسی را به خاطر دارید؟
استاد عباس كه اهل علی‌آباد بود، استاد سیف‌الله و برادرش استاد محسن، استاد عبدالله مرزبان كه با هم دانش‌سرای تربیت معلم را به شیوه «خفته بیدا» یا «خفته راستا» كار كردیم.
  • وقتی می‌بینید كه كار شما نابود می‌شود و جایگزین خوبی ندارد چه حسی پیدا می‌كنید؟
برخی خانه‌هایی را كه من آجرتراشی و نماكاری كردم تخریب كردند و آپارتمان ساختند وقتی این بناها خراب می‌شود انگار بچه‌های من را می‌كشند وقتی نماهای جدید را می‌بینم، می‌گویم هنر كشته شده است.
  • به غیر از شما در خانواده كسی بود كه این حرفه را ادامه دهد؟
برادرم مهدی حسن‌زادگان از استادان این حرفه بود و پس از مرمت كاخ صاحبقرانیه او را بردند در پایتخت كانادا برای ایران نمایشگاه ساخت، در كاخ گلستان و صاحبقرانیه من آجر می‌تراشیدم و او كار می‌كرد. متأسفانه فوت كرد، كاخ گلستان را وقتی مرمت می‌كردند، خیلی تغییر دادند.
  • چه تفاوتی بین شیوه‌ها و سبك‌های شهر‌های مختلف ایران وجود دارد؟
 در خیلی از شهرها كار كرده‌ام، در كرمانشاه نمای بازارچه زیرگذر را كار كرده‌ام. سینما و بیمارستان این شهر را كار كردم، در كرج یك بانك را نماكاری كرده‌ام. اما سبك كرمانشاه بهتر و پیچیده‌تر است و بیشتر می‌پسندیدند. اما كارهای متفاوت زیاد است مثلاً كنار در هنرستان دیباج را به شیوه حصیری كار كرده‌ام از دور كه نگاه كنید فكر می‌كنید روی دیوار حصیر كشیده‌اند.http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Hamedan/Contents/%D9%82%D8%AF%D9%8A%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B4-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D9%8A%DA%86%E2%80%8C%D9%83%D8%B3-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%8A%D8%B1%D8%AF?magazineid=


برچسب ها: مشاغل قدیم همدان ، آجر تراشی در همدان ، نما کاری با آجر ، همشهری همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic