شنبه 19 دی 1394

سرانه فضای سبز همدان؛ یک‌هفتم کشور

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،زیست بوم ،

سرانه فضای سبز همدان؛ یک‌هفتم کشور

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
سرانه فضای سبز همدان؛ یک‌هفتم کشور
شرایط منابع طبیعی، مراتع و آبخیزداری استان چندان مناسب نیست. خشکسالی، چرای بی رویه دام ها، آتش سوزی جنگل‌ها و مراتع، فرسایش خاک و ناکامی طرح های این حوزه از جمله مشکلاتی است که اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان با آن دست به گریبان است...
1394/10/19
شرایط منابع طبیعی، مراتع و آبخیزداری استان چندان مناسب نیست. خشکسالی، چرای بی رویه دام ها، آتش سوزی جنگل‌ها و مراتع، فرسایش خاک و ناکامی طرح های این حوزه از جمله مشکلاتی است که اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان با آن دست به گریبان است. برای بررسی بیشتر این وضعیت با «محمدرضا همتی» مدیرکل منابع طبیعی استان گفت‌و‌گویی انجام داده ایم که در پی می آید.
  • چه مقدار اراضی در اختیار اداره منابع طبیعی و آبخیز داری استان قرار دارد؟
استان همدان حدود 905 هزار هکتار عرصه منابع طبیعی دارد که 47 درصد سطح استان را شامل می‌شود. از این مساحت 43 هزار هکتار جنگل طبیعی، دست‌کاشت و اراضی ذخیره‌گاهی است. 42 هزار هکتار زمین‌های شور و لم‌یزرع و بدون پوشش است. 822 هزار هکتار هم  مرتع است که دارای پوشش گیاهی خودرو یکساله است و تحت عنوان مرتع یا چراگاه محسوب می‌شود. مراتع در 3 دسته تقسیم‌بندی می‌شوند. 63 هزار هکتار جزو مراتع خوب و درجه 1 است که شامل مراتع ییلاقی و دامنه‌ها می‌شوند و دارای پوشش گیاهی خوب هستند. 317 هزار هکتار جزو مراتع متوسط با تولید تقریبا 100 تا 120 کیلوگرم علوفه در سال است و مراتع فقیر 400 هزار هکتار است که زیر 100 کیلوگرم علوفه برداشت شده در سال را به خود اختصاص می‌دهند.
  • وضعیت سرانه جنگلی استان در چه سطحی است؟
سرانه فضای سبز در بخش جنگل متاسفانه پایین است. سرانه جنگل در حال حاضر کمتر از 250 مترمربع است و البته این فضا بدون احتساب سرانه فض   ای سبز داخل شهر، روستایی و باغات است. در بحث جنگل و فضای سبز 250 مترمربع حالت استاندارد است. سرانه کشوری 1700 متر و سرانه جهانی آن حدود 6 هزار مترمربع است. سرانه فضای سبز جنگل استان حدود یک هفتم کشور است که فاصله زیاد است و به نسبت فضای اختصاص داده شده در دنیا فاصله‌ها زیاد است                                      .
  • برای توسعه فضای جنگلی استان چه باید کرد؟
 با توجه به این‌که استان همدان استان جنگلی نیست، بحث حفظ و توسعه فضای سبز به عنوان یکی از اهداف اصلی ما در استان مورد توجه است. در بحث جنگل اگر شرایط فراهم باشد، خود به خود شکل می‌گیرد. تعریف جنگل این است که خودرو باشد، خودش ایجاد شود و خودش را بتواند نگه دارد.
  • چرا همدان از این شرایط بی‌بهره است؟
همدان به چند دلیل این شرایط را ندارد؛ ارتفاع از سطح دریا، تبخیر و تعرق بالا  دارد که به دلیل هوای خشک و بادهای شدید و موسمی اتفاق می‌افتد، یخبندان‌های طولانی در زمستان و بهار که اگر تمامی این عوامل تداوم داشته باشد جنگل نمی‌تواند دوام بیاورد. به همین خاطر سطح جنگل استان متاسفانه کم است. به‌رغم این‌که استان زاگرسی و در استان کرمانشاه و کردستان شاهد جنگل‌های بلوط و بَنَ هستیم ولی در سطح استان این سطح بسیار بسیار پایین است.
  • عاقبت جنگل دست کاشت به کجا انجامید؟
از سال‌های گذشته بحث توسعه جنگل و فضای سبز در دستور کار قرار گرفته و تاکنون حدود 7 هزار هکتار در بخش دولتی طرح توسعه جنگل دست‌کاشت داشته‌ایم. از این میزان 1300 هکتار تحویل شهرداری‌ها شده و حدود 3400 هکتار تحت حفاظت منابع طبیعی است. مابقی جنگل‌های دیم دست‌کاشتی است که حالت نگهداری ندارد مانند بادام و گونه‌های مختلف از بادام شیرین و اِسکوباریا و گونه‌هایی مثل سماق و سنجد که معمولا در مناطق خاصی کشت می‌شود.
  • آیا طرح طوبی و واگذاری یک‌سری زمین‌ها برای تبدیل به باغ در همدان موفق بوده است؟
در بحث توسعه جنگل یا فضای سبز یکی از اهداف سازمان در سال‌های قبل این بود که با مشارکت مردمی وارد مبحث توسعه شود. از سوی دیگر مجموعه وزارت جهاد کشاورزی به دنبال این بود تا بحث توسعه سطح زیر کشت را داشته باشند. بنابراین طرحی به نام طوبی در کل کشور با هدف قراردادن اراضی منابع ملی مستعد برای توسعه باغات مثمر در اختیار افراد، تعریف شد. در سطح کشور اقدامات خوبی انجام شد اما چون بخشی از این طرح به انحراف برده شده و در حاشیه شهرهای بزرگ مثل تهران، اصفهان و شمال، بعضی اراضی تبدیل به ویلا و ساخت و سازهای اینچنینی شد متاسفانه این طرح در مجموع عملکرد موفقی نداشت و متوقف شد. خوشبختانه در استان همدان بخشنامه‌ای با موضوع ممنوع‌شدن واگذاری منابع ملی تا شعاع 15 کیلومتری همدان و 5 کیلومتری شهرهای بزرگ مثل نهاوند و ملایر تصویب شد که بخشی از منابع ملی را از دسترس متصرفان و کسانی که نیت سوء نسبت به منابع ملی داشتند، خارج کرد. حدود 600 تا 700 هکتار که واگذار شد عملکرد موفقی داشت و برای اهداف طرح مورد استفاده قرار گرفت.
  • طرح واگذاری باغ و طرح طوبی در چه وضعیتی است؟
طرح واگذاری اراضی برای ایجاد باغ در قالب کمیسیون اصل 32 تا زمان حاضر همچنان ادامه دارد. لازمه این طرح بحث تامین آب است زیرا برای ایجاد یک باغ اول باید منبع آب تعریف شود. قانونگذار در دستورالعمل‌های اصلاحی یا آیین‌نامه‌ها شرط آب را پررنگ کرد تا در پرونده واگذاری حتما مجوز آب از مراجع رسمی مانند امور آب را داشته باشد.بنابراین در جاهایی که آب موجود است این طرح انجام می‌شود اما در جاهایی که مشکل آب و کمبود آب دارند طبیعتا خیلی کم اجرا می‌شود. نمونه‌های طرح طوبی در ملایر و نهاوند حدود 600 تا 700 هکتار است. در حال حاضر همین طرح تحت عنوان دیگر قابلیت اجرا دارد اما شرط آن تامین آب است.
  • وضعیت مراتع استان چگونه است؟
در بحث مراتع مشکلاتی داریم. یکی از مشکلات فشار چرای دام است؛ به این ترتیب که باید حدود 600 هزار واحد دامی در سطح مراتع استان باشد اما بیش از 2میلیون یا قریب به 2 میلیون واحد دامی در مراتع تعلیف می‌شوند که این 3/5 برابر میزان مجاز است. این یکی از مشکلات است که بخشی از آن به دامداران روستایی و بخشی به دامداران عشایر باز می‌گردد.
  • سال زراعی گذشته آتش سوزی ها در مراتع افزایش پیداکرد. آمار دقیقی دارید؟
از مشکلات دیگر در بحث مراتع، آتش‌سوزی است که در فصل تابستان به دلیل گرمی هوا و خشکسالی، پیکر گیاهان خشک می‌شود و در فصل تابستان آماده اشتعال می‌شود. امسال تاکنون 68 مورد آتش‌سوزی در حدود 212 هکتار سطح مراتع و بخش کمی از جنگل‌های دست‌ کاشت اتفاق افتاده است. به محض اطلاع از آتش‌سوزی همکاران حضور پیدا کرده و با وسایل دستی و پیش پا افتاده مانند بیل و آتش‌کوب اطفای حریق می‌کنند.
  • ساماندهی عشایر نتیجه داشت؟
از مشکلات دیگر ما هر سال ورود زودهنگام عشایر است. چون منطقه جنوبی کم ‌آب و کم‌پوشش است و تمایل دارند که زودتر بیایند. در حال حاضر شکل زندگی عشایری تغییر پیدا کرده و با شکل کوچ قدیم فاصله زیادی دارد. به این ترتیب که با خودرو دام را انتقال می‌دهند. عشایر تمایل دارند زودتر وارد استان شوند در حالی‌که مراتع استان آمادگی حضور آنان را ندارد و به این دلیل در اوایل سال با عشایر مشکل داریم و از سوی آنها اصرار بر آمدن و از ما انکاراست. این مشکلات گاهی تا مرحله تشکیل پرونده و ضبط دام پیش می‌رود و برای ما تبعاتی به همراه دارد.
در مسأله دام روستایی پیچیده‌تر است به این دلیل که در محل هستند.  سعی کرده‌ایم با شورا و دامداران وارد مذاکره شویم، تفاهمنامه‌هایی تنظیم و طرح همیاران طبیعت را اجرا کنیم؛ به این ترتیب برای علاقه‌مندان کارت صادر می‌کنیم تا به ما در انتقال اطلاعات و گاهی گوشزد کردن قواعد به دامداران کمک‌کنند.
  • تعداد همیاران طبیعت در استان چند نفر است؟
همیاران طبیعت در حال حاضر 6400 نفر در سطح استان هستند که برای آنان کارت صادر شده است.
  • وضعیت استان در زمینه مرتع داری در چه سطحی است؟
طرح‌های مرتع‌داری با دستور‌العمل فنی به دامداران  واگذار  می‌شود تا اجرا کنند. در این زمینه موفقیت‌هایی داشته‌ایم اما رضایت‌بخش نیست. مشکل دیگر در بحث مراتع این است که به صورت مُشاعی بهره‌برداری می‌شوند؛ به این ترتیب شخصی که زودتر دست پیدا کند بیشتر بهره می‌‎برد. برای رفع این مشکل به دنبال طرحی هستیم تا با شرایط قانونی و اجازه نقل و انتقال این نوع حقوق بهره‌برداری اصلاح شود و با نظارت بتوانیم مراتع را تحویل بدهیم و تحویل بگیریم. این طرح به دلیل محدودیت‌های قانونی که دارد به آرامی حرکت می‌کند اما تلاش می‌کنیم با ارائه طرح در مجلس نسبت به رفع مشکلات آن اقدام شود.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%9B-%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، منابع طبیعی همدان ، محیط زیست همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic