چهارشنبه 5 خرداد 1395

طنین «آیین» در همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،موسیقی ،

طنین «آیین» در همدان

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
طنین «آیین» در همدان
گروه موسیقی سنتی- مقامی «آیین» 6 و 7 خردادماه در سالن آمفی‌تئاتر مجتمع آوینی برای همدانی‌ها برنامه اجرا خواهد کرد. پژمان رضوی (سرپرست گروه موسیقی «پریزاد»)، قادرشهسواری (سرپرست گروه «شهسواران»)، مهرداد وارسته (از گروه «آوای ترز») و مصطفی رشیدی‌مطلق (سرپرست گروه «آیین») در این برنامه هم‌زمان به روی صحنه خواهند رفت...
1395/03/05
گروه موسیقی سنتی- مقامی «آیین» 6 و 7 خردادماه در سالن آمفی‌تئاتر مجتمع آوینی برای همدانی‌ها برنامه اجرا خواهد کرد. پژمان رضوی (سرپرست گروه موسیقی «پریزاد»)، قادرشهسواری (سرپرست گروه «شهسواران»)، مهرداد وارسته (از گروه «آوای ترز») و مصطفی رشیدی‌مطلق (سرپرست گروه «آیین») در این برنامه هم‌زمان به روی صحنه خواهند رفت.

 شکل‌گیری گروه
مصطفی رشیدی‌مطلق، آهنگساز و سرپرست گروه موسیقی آیین، با اشاره به پیشینه شکل-گیری این گروه می‌گوید: از آنجا که ساز تنبور جزئی از پیشینه فرهنگی تاریخی استان ما و یک ساز مقامی است، نام گروه را آیین گذاشتیم تا اشاره‌ای به موسیقی آیینی این منطقه داشته باشد. این گروه پس از حضور من در جشنواره موسیقی مقامی زاگرس‌نشینان شکل گرفت. شرکت در این جشنواره انگیزه‌ای پدید آورد تا بتوانم دست اندرکاران موسیقی مقامی همدان را با سایر استان‌ها مقایسه کنم و به این نتیجه برسم که شرایط و ظرفیت خوبی در این زمینه داریم. وقتی به دوستان و هنرمندان گرامی پیشنهاد دادم آن‌ها هم استقبال کردند.
وی ادامه می‌دهد: کاری که گروه ما ارائه می‌کند سنتی‌مقامی است. مهم‌ترین شاخصه گروه آیین حضور افراد شناخته‌شده موسیقی مقامی استان در یک گروه است. بیشتر اعضای گروه افرادی هستند که سال‌ها سرپرستی گروه‌های شناخته‌شده موسیقی سنتی یا مقامی را در شهر همدان داشتند و دل‌سوخته این ساز و این‌گونه از موسیقی بودند. ما در این گروه دنبال خواننده-ای بودیم که ایده‌آل‌های مورد نظر ما را داشته باشد و بتواند لحن‌های مقامی را ارائه دهد. این گروه با این اسم اولین بار است کنسرت و برنامه عمومی برگزار می‌کنند.

 اجرای سنتی با ساز تنبور
این نوازنده تنبور در همدان اضافه می‌کند: از آن‌جا که ساز تنبور ویژگی خاصی دارد تلاش کردیم هم مخاطب خاص را در نظر بگیریم و هم مخاطب عام را جذب کنیم. در این برنامه با ساز تنبور اجرای سنتی خواهیم داشت. در واقع بیشتر تأکید ما بر قطعات دستگاهی موسیقی سنتی است؛ یعنی سازها مقامی، و اجرا دستگاهی است.
رشیدی‌مطلق با اشاره به استفاده از موسیقی مقامی در کنسرت پیش رو ادامه می‌دهد: لحن‌ها و مقام‌هایی را به صورت تکنوازی اجرا خواهیم کرد و لهجه اجراها مقامی خواهد بود. پیش‌تولید این کار پس از کنسرت گروه «آوای ترز» آغاز شد. وقتی ما متوجه گرایش مردم همدان به موسیقی مقامی شدیم و دیدیم سالن 500 نفری ارشاد هر روز پر می‌شود درصدد برآمدیم گروهی تشکیل دهیم که این دغدغه را دنبال کند.
وی اظهار می‌کند: ما در این کنسرت تلاش کردیم نشان دهیم برای اجرا با ساز تنبور محدودیتی وجود ندارد. برخی فکر می‌کنند تنبور حزن و اندوه را بیان می‌کند اما این برنامه شور و حال و ریتم تندی دارد چرا که نیاز مخاطب امروز شور و نشاط اجتماعی است.
او در پایان به تأثیر فضای استان بر موسیقی مقامی می‌گوید: شاید در همدان تا یک دهه پیش گرایشی به ساز تنبور نبود اما اکنون استقبال مردم بسیار خوب است چه برای آموختن این ساز چه برای شنیدن اجراهایی که با این ساز صورت می‌گیرد. ما از همین مردم انرژی و الهام می‌گیریم و قطعا حال و هوا و فضای شهر در کارها نمود پیدا می‌کند.

استقبال مردم
مهرداد وارسته، نوازنده شناخته‌شده تنبور در همدان که گروه موسیقی آیین را در کنسرت جدید همراهی خواهد کرد، با تأکید بر علاقه مردم همدان به ساز تنبور می‌گوید: خوشبختانه در زمینه موسیقی مقامی به ویژه تنبور با استقبال خوبی روبه‌رو هستیم؛ نمونه آن کنسرت اخیر گروه «آوای ترز» بود؛ در شهری که از گروه‌های استانی استقبال چندانی نمی‌شود و بیشتر مواقع صندلی‌های سالن‌ها خالی است ما هر شب به صورت کامل بلیت‌ها را فروخته بودیم. این نشان می‌دهد مردم علاقه خاصی به این ساز دارند.
وارسته با اشاره به دلایل این استقبال ادامه می‌دهد: ما دغدغه سالن نداریم. عوامل متعددی وجود دارد که مردم با ساز تنبور ارتباط برقرار می‌کنند؛ صدای ملکوتی ساز تنبور، شکل مضراب، ارتباط مخاطب با نوازنده، جذب کردن مخاطب خاص و عام به صورت هم‌زمان، ملودی‌ها، شکل زیبای ساز، موسیقی خوب و موارد دیگر همه باعث می‌شود با انبوه مخاطب مواجه شویم و مشکل جذب شنونده را نداشته باشیم.
سرپرست گروه موسیقی آوای ترز به جایگاه ساز تنبور و نوازندگی آن در همدان اشاره می‌کند و می‌گوید: از آنجا که گفته می‌شود خاستگاه تنبور غرب کشور است، ما در مقابل استان‌هایی مانند کرمانشاه، کردستان و ایلام چندان نمی‌توانستیم عرض اندام کنیم؛ اما خوشبختانه در سال-های اخیر به جرأت می‌توانم بگویم ما نوازنده‌های بسیار حرفه‌ای را در همدان داریم که سطح کار و اجرای آن‌ها با دیگر استان‌ها قابل قیاس نیست. هم از نظر تکنیک و هم از نظر احساس در نواختن شرایط خوبی داریم.

نبود تعصب
وارسته می‌گوید: حسن نوازنده‌های همدان این است که تعصبی در نواختن ندارند. در تنبورنوازی ما دو سبک مهم داریم؛ یکی سبک حوزه صحنه است و دیگری سبک حوزه گوران، که هیچ یک از پیروان این دو مکتب یا سبک، یکدیگر را به رسمیت نمی‌شناسند اما نوازنده‌های همدان به هر دو سبک، به بهترین شکل، مسلط هستند و تعصبی ندارند. به همین دلیل همدانی‌ها حرفه‌ای‌تر هستند. نکته دیگر آموزش‌ها و شیوه‌های آموزشی است که استاندارد بالایی دارد و شاهد آن، هنرجوها و گروه‌های مختلف موسیقی مقامی در استان است. من معتقدم به زودی همدان در زمینه تنبورنوازی صاحب سبک خواهد شد.
این نوازنده تنبور در همدان با اشاره به برخورد مدیران فرهنگی ادامه می‌دهد: متأسفانه مدیران فرهنگی استان هنوز این ساز را به رسمیت نمی‌شناسند. مسئولان ارشاد به ساز تنبور تحقیرآمیز نگاه می‌کنند و از ظرفیت‌های آن غافل هستند.
وی می‌افزاید: ما در همدان این مسأله را ثابت کردیم که مدرسان ارشد تنبور در استان و سرپرست‌های گروه‌های مختلف می‌توانند در کنار هم و در یک گروه نوازندگی کنند. این مسأله از ظرفیت‌های ساز تنبور و موسیقی آیینی ماست.

کار گروهی
مصطفی آزادی، خواننده گروه موسیقی آیین می‌گوید: آشنایی من با تنبور به 12 سال پیش برمی‌گردد؛ فیلمی به دستم رسید که با تماشای آن به سمت و سوی این ساز و موسیقی کشیده شدم. این موضوع ادامه داشت تا با مهرداد وارسته و شهرام میرزایی، از نوازندگان صاحب‌نام همدانی در گروه پرند، آشنا شدم.
وی ادامه می‌دهد: اگر چه فواصل موسیقی مقامی با سنتی تفاوت دارد، در همدان موسیقی مقامی با خلاقیت بیشتری همراه است و آهنگسازها و نوازنده‌ها راحت‌تر کنار هم جمع می‌شوند. خواندن در گروه مقامی لذت بیشتری دارد و حسی که خواننده از گروه و نوازنده می‌گیرد بیشتر است. می‌دانیم در همدان کار گروهی بسیار دشوار است و در فضای موسیقی سنتی این مسأله مشکل‌تر است اما در موسیقی مقامی پیوند راحت‌تر صورت می‌گیرد.
این خواننده درباره مشکلات اظهار می‌کند: بخشی از مشکلات به مسائل مالی برمی‌گردد. شش ماه تمرین کرده‌ایم اما هیچ نتیجه و منفعتی ندارد. اگر عشق و علاقه نباشد کسی سراغ این کار نمی‌رود. به همین دلیل بیشتر نوازنده‌ها و آهنگسازان به سمت تدریس می‌روند و اجرا تقریبا تعطیل شده است. نهادهای دولتی و فرهنگی هم که کمکی نمی‌کنند. تنها تلاش اعضای گروه و سرپرست‌ها، این گروه‌ها را شکل می‌دهد؛ هرچند وحدت بین گروه‌ها کم است.
آزادی در پایان به وضعیت آواز و خوانندگی در همدان اشاره می‌کند و می‌گوید: همدان از لحاظ آواز شهر غنی و خوبی است. این را از تعداد خوانندگان می‌توان متوجه شد. به طور مثال زنده‌یاد ناصر مهرورز یکی از بهترین خواننده‌های این شهر بود که ما نتوانستیم ایشان را به موسیقی کشور به درستی معرفی کنیم.

هنرمندان گروه آیین
شهرام میزایی، بهنام عبادی و مصطفی هدایتی با نواختن تنبور گروه آیین را همراهی می‌کنند. حامد ربانی (نوازنده کمانچه)، مصطفی آزادی‌مقتدر (خواننده)، فرشاد فراهانی‌دلجو (نوازنده تارباس)، معین سروندی (تنبک) و حسین احمدی (نوازنده دف) دیگر هنرمندانی هستند که در گروه موسیقی آیین حضور دارند. در این برنامه قطعه «طبیب عاشقان» با شعر مولانا، قطعه بی‌کلام «جزر و مد»، «گویا» و «خموش» برگرفته از خیام‌خوانی بوشهر، «آیین مستان» از سیدخلیل عالی‌نژاد با شعر حافظ، «ساربانه» کیخسرو پورناظری با کلامی از کلیات شمس و قطعه پایانی به نام «ساقیا» با شعر حافظ اجرا می‌شود.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%B7%D9%86%DB%8C%D9%86-%C2%AB%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86


برچسب ها: همشهری همدان ، گروه موسیقی مقامی آئین ، هنرمندان همدان ، تنبور همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic