یکشنبه 13 تیر 1395

نخبگان دور از همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،گفتگو ،

نخبگان دور از همدان

نویسنده: حسین زندی
نخبگان دور از همدان
بنیاد نخبگان استان همدان از سال ۱۳۹۱ آغاز به کار کرد؛ اما فعالیت‌های اصلی آن به صورت ملموس با آمدن دکتر غلامحسین مجذوبی شروع شده است. مجذوبی، که از اردیبهشت سال گذشته ریاست بنیاد نخبگان همدان را برعهده دارد، در گفت‌وگو با همشهری از فعالیت‌های این نهاد و چگونگی حمایت از استعدادهای بر‌تر می‌گوید.
1395/04/13
  • بنیاد ملی نحبگان در همه استان‌ها فعال است؟
بنیاد ملی نخبگان در ۸ پهنه ساماندهی شده است که استان‌های لرستان، ایلام، کرمانشاه به مرکزیت همدان در پهنه غرب کشور است. بنیاد ملی نخبگان به صورت هیأت ‌امنایی اداره می‌شود که مسئولان رده بالای کشور عضو آن هستند و معاون فناوری اطلاعات نهاد ریاست جمهوری رئیس هیأت ‌امناست.
  • بودجه بنیاد از چه راهی تأمین می‌شود؟
بودجه اصلی از طرف دولت تأمین می‌شود؛ اما طبق اساسنامه باید بخش قابل توجهی از بودجه از طریق منابع استانی و خیران تأمین شود.
  • بنیاد در چه حوزه‌هایی فعالیت می‌کند؟
بنیاد نخبگان استانی ۴ وظیفه دارد که اصلی‌ترین وظیفه، شناسایی استعدادهای بر‌تر است؛ به طور مثال در آموزش و پرورش این شناسایی در قالب طرح «شهاب» که مخفف «شناسایی و هدایت دانش‌آموزان استعدادهای بر‌تر» است، انجام می‌پذیرد. مجری این طرح آموزش و پرورش است که با نظارت بنیاد فعالیت می‌کند و سیاست‌گذاری توسط یک ستاد اجرایی انجام می‌شود. همچنین برگزیدگان جشنواره‌های مختلف از جمله خوارزمی، فارابی، جابربن‌ حیان و جشنواره رویش زاگرس در غرب کشور نیز به عنوان استعداد بر‌تر شناخته می‌شوند. وقتی دانشجویان در دانشگاه‌ها رتبه کسب می‌کنند، دارای مدارج علمی و پژوهشی هستند، در یکی از مقاطع ارشد و دکترا با رتبه بالا پذیرفته می‌شوند. کسانی که در المپیادهای بین‌المللی کشوری و دانشجویی مقام کسب کنند یا در آزمون‌های سراسری رتبه‌های بالا داشته باشند بنیاد برگزیدگان را به عنوان استعداد بر‌تر می‌پذیرد؛ همچنین استادان دانشگاه نیز از طریق فرآیند استاد شامخ شناسایی می‌شوند.
  • به جز شناسایی استعدادهای بر‌تر چه وظیفه‌ای دارید؟
وظیفه دوم بنیاد، نخبه‌پروری است. بعد از شناسایی، حمایت از استعداد بر‌تر وظیفه ماست. آیین‌نامه‌های زیادی در این زمینه داریم؛ به طور مثال کسانی که مشمول سربازنخبگی هستند. استعداد‌های برتری که کارهای پژوهشی معتبر دارند به جای سربازی طرح‌های پژوهشی برای نهادهای مختلف انجام می‌دهند. دانشجویانی که مراتب بالا در کارهای پژوهشی دارند و استعداد بر‌تر به شمار می‌روند، می‌توانند در یک فرآیند رقابتی وارد شوند که تسهیلاتی در اختیار آنان قرار می‌گیرد. پول پایان‌نامه، هزینه شرکت در کنفرانس‌ها، یک مقرری و وام ازدواج به آنان پرداخت می‌شود.
  • در زمینه بورسیه دانشجویی هم وارد می‌شوید؟
بله در بورس شهید احدی، دانشجویان استعداد بر‌تر بدون آزمون در یک مقطع بالا‌تر تحصیل می‌کنند.
  • وظایف سوم و چهارم بنیاد چیست؟
سومین وظیفه نخبه‌گزینی است. بعد از شناسایی و مورد حمایت قرار گرفتن، از بین آن‌ها افراد موفق انتخاب و معرفی می‌شوند. آخرین مورد نخبه‌گماری است که پس از شناسایی پرورش و گزینش افراد را در اولویت جذب قرار می‌دهیم؛ یعنی فرصتی برای اشتغال آن‌ها در نظر می‌گیریم. در این مورد آیین‌نامه شهید کاظم آشتیانی را برای جذب نخبگان به‌ عنوان استاد در دانشگاه‌ها داریم که ما به دانشگاه‌ها معرفی می‌کنیم. آیین‌نامه شهید تهرانی نیز جذب نخبگان در شرکت‌های دانش‌بنیان را پیگیری می‌کند و بنیاد تا ۲ سال حقوق آنان را می‌‌پردازد.
  • از اصطلاح استعداد بر‌تر زیاد استفاده می‌کنید. تفاوت آن با نخبه چیست؟
۲ کلمه داریم که بسیار مهم است: «نخبه» و «استعداد بر‌تر». ما نمی‌توانیم به همه کسانی که استعداد دارند نخبه بگوییم. نخبه فردی است که استعداد بر‌تری دارد، به مرور زمان استعداد او شکوفا شده، در جامعه نمود پیدا کرده، تأثیر زیادی داشته، منشأ خدمات علمی بسیار خوبی بوده و سابقه کار نیز داشته باشد. آن‌هایی که دانش‌آموز و دانشجو هستند، در جشنواره‌‌ها برنده می‌شوند و در المپیاد‌ها رتبه می‌آورند، استعداد بر‌تر به شمار می‌آیند. شرط نخبگی استعداد بر‌تر است اما هر استعداد برتری نخبه نیست؛ مثلا ما فردی مانند علامه طباطبایی را نخبه می‌گوییم.
  • این تلقی چه حوزه‌هایی را شامل می‌شود؟
در تمام حوزه‌ها از جمله هنر؛ به طور مثال خانم تارا پیراینده، نوازنده نوجوان تار که بسیار هم موفق است، یک استعداد بر‌تر است اما استاد حسین علیزاده در حوزه موسیقی از نظر بنیاد یک نخبه است.
  • بنیاد به نخبگان نشان خاصی اعطا می‌کند؟
نخبگی فرآیند دائمی نیست. هر سال باید این فرآیند آزمایش شود. ممکن است یک نفر که رتبه کنکور بسیار بالایی دارد در فرآیند تحصیل گم شود یا بالعکس شخصی در مقاطع دکترا شکوفا شود. برای اینکه پویایی حفظ شود همیشه این نظارت وجود دارد و هرکس این فرصت را دارد که به عنوان استعداد بر‌تر خود را نشان دهد.
  • برای شناسایی شما به نخبه‌ها مراجعه می‌کنید یا آنان به بنیاد می‌آیند؟
هر ۲ صورت وجود دارد. ما فراخوان می‌دهیم و دعوت می‌کنیم؛ به طور مثال در جشنواره‌های دانشجویی آیین‌نامه‌ها را برای دانشجویان اعلام می‌کنیم و کسانی که می‌خواهند در این فرآیند شرکت کنند، از طریق سایت ثریا ثبت‌نام می‌کنند و وارد می‌شوند. سال گذشته ۷ نفر از دانشجویان بورس حمایتی بنیاد را استفاده کردند و در واقع جایزه دانشجویی گرفتند.
  • وضعیت نخبگان در همدان چگونه است؟
زمینه‌های مختلفی دارند. اول باید طبق آیین‌نامه‌ها مشخص شود در گروه استعدادهای بر‌تر قرار می‌گیرند یا نه. سپس بعضی‌ها به صورت معمول وارد پروسه‌های استعدادهای بر‌تر می‌‌شوند. عده دیگری از طریق جشنواره‌ها یا به عنوان مخترع شناخته می‌شوند یا حتی کسانی که سواد آکادمیک ندارند و در مسابقات ملی مهارت رتبه می‌آورند انتخاب می‌شوند. اگر در این زمینه تمامی حرفه‌ها از قبیل بنایی تا صافکاری رتبه بیاورند جایزه می‌دهیم. سال گذشته یک نفر در آجرچینی مقام آورد که جزو استعدادهای بر‌تر به شمار آوردیم.
  • چه تعداد نخبه در استان شناسایی شده است؟
مجموعا ۶۰۰ نفر در این بنیاد عضو هستند که ۳۰۰ نفر طبق آیین‌نامه‌های بنیاد استعداد بر‌تر هستند. ۲۵۰ نفر مخترع داریم و حدود ۶۰ نفر در جشنواره‌ها مقام کسب کرده‌اند. نخبه‌ها هم بسیار کم هستند. سال گذشته فقط یک نفر (پروفسور محمدعلی زلفی‌گل، شیمیدان و رئیس سابق دانشگاه بوعلی سینا) به عنوان نخبه معرفی شد.
  • چه تعداد از این افراد در همدان حضور دارند؟
بیشتر مخترع‌ها در همدان حضور دارند؛ همچنین برترین‌های جشنواره‌ها در همدان هستند اما از ۳۰۰ نفر استعداد بر‌تر فقط۱۰درصد در همدان حضور دارند و بقیه مهاجرت کرده‌اند.
  • علت مهاجرت چیست؟
چون رتبه‌های خوب کنکور را داشتند در دانشگاه‌های بر‌تر قبول شده‌اند و از همدان رفته‌اند؛ برای مثال امسال ۹ نفر استعداد بر‌تر از طریق کنکور شناسایی کردیم که هر ۹ نفر از همدان رفته‌اند. طبیعتا آنجا ادامه تحصیل می‌دهند یا برنمی‌گردند یا حتی به خارج از کشور مهاجرت می‌کنند. برگشت نخبه‌ها به استان بسیار کند است.
  • نخبه‌ها سرمایه‌های انسانی هستند. برای حفظ آن‌ها در استان چه باید کرد؟
باید زمینه‌های کار و زمینه‌های اجتماعی برای آنان فراهم شود. باید احساس کنند در استان جایگاهی دارند و مورد تکریم قرار گیرند. این موضوع در حرف زدن امکان‌پذیر نیست. تکریم واقعی نخبه این است که کارهای استان را به آنان واگذار کنند. با جایزه دادن درمراسم‌‌ها و تبلیغ در رسانه‌ها نمی‌شود تکریم کرد. تکریم نخبه‌ها یعنی سپردن کار به نخبه‌ها.
  • چه کارهایی باید به آنان سپرده شود؟
طبیعتا یکی از جاهایی که نخبه‌ها می‌توانند مفید باشند محیط‌های دانشگاهی و آموزشی است. باید استادان را از بین نخبه‌ها انتخاب کنیم. در استان حدود ۱۵۰۰ استاد داریم که به تدریج بازنشسته می‌شوند. اگر به جای آنان از نخبه‌ها استخدام کنیم توسعه آموزش را به دنبال خواهد داشت. مورد دیگر شرکت‌های دانش‌بنیان است که باید زمینه‌های شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کنیم. استانداری، پارک علم و فناوری، دانشگا‌ها، سازمان صنعت معدن و نهادهای دیگر تلاش کنند این اتفاق بیفتد؛ همچنین تسهیلات و امکانات ساده‌تر در اختیار آنان قرار گیرد.
  • بخش خصوصی چگونه می‌تواند از ظرفیت آن‌ها استفاده کند؟
محصولات شرکت‌ها رقابتی نیست و کارخانه‌ها مرکز تحقیق و توسعه ندارند. این از ضعف‌های استان است که صنعت استان رشد نمی‌کند. این مراکز می‌تواند ایجاد شود و نخبه‌ها را جذب کند؛ همچنین در مصادیق مدیریتی و متخصصان حوزه‌های مختلف باید از نخبه‌ها استفاده کنیم تا بتوانیم از گسترش مهاجرت نخبه‌ها جلوگیری کنیم.
  • کاربردی کردن علم تا چه حد در برنامه‌های شما وجود دارد؟
بحث کاربردی کردن پژوهش‌ها بسیار پیچیده است و ملزوماتی دارد. مثل یک کلاف سردر گمی بر هم تنیده شده. خیلی از کارهایی که در دانشگاه‌ها به صورت مقاله منتشر می‌شود ظرفیت کاربردی شدن و ارزش علمی ندارد. خیلی از استادان برای ارتقا، استخدام و تبدیل وضعیت مقاله می‌نویسند و این مقالات نمی‌تواند در حوزه صنعت کاربرد داشته باشد. تولیدات علمی patent یا اختراع بین‌المللی نداریم و در حوزه تولید علم ضعیف هستیم.
  • گره کار در کجاست؟
آیین‌نامه‌های ما مشکل دارد؛ مثلا اگر یک استاد به جای چاپ مقاله بتواند مشکل یک کارخانه تولیدی را حل کند استخدام کنیم علم کاربردی شده است. اکنون به جز صنایع دفاعی ما در حوزه پژوهشی در دانشگاه‌ها بسیار ضعیف هستیم.
  • بنیاد در همدان ساختمان و فضای کافی دارد؟
ساختمانی را در زمین‌های دانشگاه بوعلی طراحی کرده‌ایم که به زودی احداث خواهد شد. ۵۰ درصد را خیری به نام مهندس ناصر بکتاش پرداخت خواهد کرد که در ۲ سال آینده ساخته خواهد شد. فعلا در ساختمان استیجاری استقرار داریم. انتظار کمک از خیران داریم زیرا کمک به نخبه‌ها هم کار خیر و نیکوکاری است. از شهرداری هم درخواست کردیم میدانی را به نام نخبگان معرفی کند. در کل وضعیت ما ایده‌آل نیست اما چند سال تلاش می‌تواند جایگاه خوبی برای بنیاد و نخبگان ایجاد کند.
  • از مسئولان چه انتظاری دارید؟
اگر می‌خواهند استان توسعه پیدا کند باید بپذیرند نخبه‌ها نقش مهمی در‌ این توسعه داشته باشند. باید سعی کنیم از خروج نخبه‌ها جلوگیری کنیم و حتی آنان که مهاجرت کرده‌اند برگردند. اگر قرار باشد ۱۰درصد نخبه‌ها در استان باقی بمانند هیچ‌وقت استان ما توسعه پیدا نخواهد کرد. رسانه‌ها نیز در این زمینه نقش مؤثری دارند.
  • رئیس بنیاد نخبگان همدان: در استان حدود ۱۵۰۰ استاد داریم که به تدریج بازنشسته می‌‌شوند؛ اگر به جای آنان نخبه‌ها را استخدام کنیم توسعه آموزش را به دنبال خواهد داشت.
  • http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%86%D8%AE%D8%A8%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، بنیاد نخبگان همدان ، غلامحسین مجذوبی ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic