یکشنبه 20 تیر 1395

گروکشی اراکی‌ها برای آب

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،زیست بوم ،

همدان آب نداد به آق گل حق آبه نرسید!
گروکشی اراکی‌ها برای آب

مادستان

  ملایر- سیده ساجده شوبیری- خبرنگار همدان پیام: تالاب فصلی آق‌گل ملایر كه روزگاری نه چندان دور حضور 46 گونه پرنده آبزی و کنارآبزی در آن ثبت شده بود، به گفته كارشناسان در صورت رسیدگی نكردن با وزش بادهای پاییزه موجب بروز مشکل می‎شود و نفس استان را خواهد گرفت.
امسال به لطف بارش‌های الهی آق‌گل کمی جان گرفت و از 830 هکتار مساحت آن، 80 هکتار آب‌گیری شد؛ اما برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی در دشت کمیجان و افت سالانه 15 تا 35 متر دیگر توانی برای آق‌‌گل باقی نگذاشته است.
وجود 260 حلقه چاه‌های غیرمجاز در مناطق پیرامون تالاب و نبود برخورد جدی و قاطعانه با این چاه‌ها كه به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست استان همدان، حدود 10 درصد در حوزه استان همدان واقع شده و 40 درصد آن غیرمجاز است. همچنین به گفته كارشناسان كشاورزی بیشترین میزان چاه‌های غیرمجاز شهرستان ملایر در روستاهای توتل و اسلام‌آباد واقع شده است.
در كنار همه این مشكلات کوتاهی شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی در خصوص تأمین سالانه 2 میلیون متر مکعب حق‌آبه مزید بر علت شده است تا نفس آق‌گل به شماره بیفتد.
اگر به موقع به داد آق‌گل نرسیم، چند صباحی دیگر آق‌گل خشك خواهد شد تا دیدن دوباره پرواز پرستوها، فلامینگوها و... را آرزو كنیم؛ چند صباحی دیگر از طراوت و زیبایی بزرگترین تالاب استان تنها مشتی خاك باقی خواهد ماند تا نفس مردم منطقه را بگیرد.
چند صباحی دیگر تنها می‌توان داستان كوچ پرندگان را برای فرزندانمان تعریف كنیم و دیگر آق‌گلی نخواهد بود تا رقص پرندگان را بر فراز آن به نظاره بنشینند، چند صباح دیگر دلو كه به چاه اندازیم خاك بیرون خواهیم كشید...
 سازمان برنامه‌ای برای آق‌گل ندارد!
مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست كشور در گفت‌وگو با همدان‌پیام با اشاره به اینكه این سازمان برنامه‌ای برای آق‌گل ندارد، گفت: آق‌گل از تالاب‌های كنوانسیون رامسر نیست، كنوانسیون رامسر از مجموع 252 تالاب ایران تنها 22 تالاب از بزرگترین‌ها و مهمترین‌ها را در عضویت خود دارد.
اسماعیل كهرم با اشاره به اینكه سازمان نمی‌تواند تمامی تالاب‌ها را در عضویت كنوانسیون داشته باشد، افزود: از نظر وسعت و موقعیت و پرنده‌هایی كه می‌آیند این تالاب در درجه نخست اولویت نیست و ما بیش از 22 تالاب را نمی‌توانیم به جهان معرفی كنیم.
وی بیان کرد: اداره كل محیط‌زیست استان با ارائه درخواست به سازمان حفاظت از محیط‌زیست كشور در خصوص تأمین حق‌آبه تلاش كند.
 نباید تنها حق‌آبه را برجسته كرد
یكی از فعالان مدنی و كارشناس محیط‌زیست استان همدان با اشاره به اینكه مشكل آق‌گل از حدود یك دهه قبل و از جایی آغاز شده كه حفر چاه‌های مجاز و غیرمجاز در اطراف تالاب روز‌به روز بیشتر شده است، گفت: سطح سفره‌های زیرزمینی در منطقه آق‌گل روز به روز پایین‌تر رفت تا جایی كه امروزه افت آن به طور متوسط بین 15 تا 35 متر رسیده است و این افت آب به راحتی قابل جبران نیست.
حسین زندی، سال‌های 92 و 93 را خشك‌ترین دوران آق‌گل دانست و افزود: در همان زمان فعالان مدنی و محیط زیست بارها در این منطقه حضور پیدا كردند و زنجیره انسانی تشكیل دادند.
وی عامل خشكسالی و كم‌بارشی را یكی از دلایل خشك شدن تالاب‌های همدان دانست. به گفته زندی، اما دو عامل اصلی در این زمینه جدی‌تر است، یكی حفر چاه‌های بیش از حد و برداشت بی‌رویه و دیگری جلوگیری از حق‌آبه تالاب توسط استان مرکزی.
این فعال محیط زیست استان مهمترین بحرانی كه در سال‌های آینده با آن روبه‌رو خواهیم بود را بحران آب دانست و گفت: جنگ آب در كشور ما جدی ا‌ست، در این شرایط كه كشور به سمت خشكسالی می‌رود و جنگ آب پیش‌بینی شده نباید با دامن زدن به فضاسازی‌ها جنگ را در میان مردم منطقه آورد؛ بلكه باید موضوع را مدیریت كنیم.
وی در ادامه با اشاره به اینكه در مسئولان استان عزم جدی برای برخورد و مسدود كردن چاه‌های غیرمجاز وجود ندارد، افزود: متأسفانه مسئولان جسارت چانه‌زنی ندارند، زیرا برای محیط‌زیست اهمیت زیادی قائل نیستند، اگر به موقع یك مدیریت منطقه‌ای و فرا استانی رخ می‌داد این موضوع هیچگاه به اینجا كشیده نمی‌شد.
زندی با اشاره به اینكه مشكل تنها با گرفتن حق‌آبه حل نمی‌شود، گفت: باید جوامع محلی را آگاه كنیم كه مشكل آب جدی است تا از كشت‌های پرآب جلوگیری كنند تا برداشت‌ها متوازن باشد.
وی با تأكید بر این نكته كه یك فاجعه زیست‌محیطی پیش آمده است، افزود: این حق‌آبه باید برگردد؛ اما اگر مدیریت نشود اتفاقی نخواهد افتاد، اگر حق‌آبه تالاب را بگیریم و آن آب را تبدیل به هندوانه كنیم كار نابخردانه‌ای كرده‌ایم، باید كشت جایگزین تعریف شود و عمیق‌تر به موضوع نگاه كنیم.
عضو پویش پاسداری از میراث تاریخی طبیعی در ادامه با بیان اینكه به مرور زمان این حق‌آبه‌ تأمین می‌شود، اما نیاز به مدیریت دارد؛ گفت: یك حق آب می‌دهیم و یك حق آب می‌گیریم تا جنگی در منطقه رخ ندهد.
زندی با اشاره به اینكه راه‌حل منطقی این است که علاوه بر پیگیری حق‌آبه آق‌گل بدون دامن زدن به تشنج‌های قومی و منطقه‌ای، چاه‌های غیرمجاز اطراف تالاب مسدود شود، افزود: مجوز صدها چاه‌ که در دولت پیشین صادر شده باید باطل شود در این صورت این احتمال وجود دارد که در یک دهه آینده شاهد احیای تالاب باشیم.
 آق‌گل هرگز مثل قبل نخواهد شد
یكی از فعالان محیط‌زیست ملایر هم با اشاره به اینكه متأسفانه در جامعه سواد محیط‌زیستی خیلی پایین است، گفت: كسی دغدغه محیط‌زیستی ندارد و همین امر هر روز به مشكل دامن می‌زند.
مجید تكلو كشاورزان منطقه را در خشكی تالاب دخیل دانست و افزود: كشاورزان منطقه نمی‌دانند وجود چاه غیر مجاز آنها در منطقه نه تنها تالاب؛ بلکه زمین كشاورزی خود را نیز از بین خواهد برد.
وی با بیان اینكه بومی‌ها كاری می‌كنند كه آب تالاب هرز برود دلیل این كار آنها را حاصلخیز بودن خاك زیر آب برای كشاورزی عنوان كرد. به گفته تكلو در مدتی كوتاهی این بومیان منطقه هستند كه از خشك شدن تالاب متضرر خواهند شد.
وی معتقد است این تالاب دیگر هرگز مثل قبل نخواهد شد و در بهترین حالت چون گذشته به صورت فصلی خواهد بود؛ اما وسعت كمی از آن باقی خواهد ماند.
این فعال محیط زیست با اشاره به اینكه سدهای پیاپی كل منطقه را به هم ریخته است، افزود: نجات تالاب آق‌گل نیازمند همت مسئولان هر دو استان مركزی و همدان است، زیرا هر دو استان در صورت خشك شدن تالاب دچار مشكل خواهند شد.
وی با تأكید اینكه فعالان محیط‌زیست به دنبال ایجاد تنش در منطقه نیستند، گفت: ما از كسی طلبكار نیستیم و فقط می‌خواهیم مشكل را برطرف كنیم. تكلو معتقد است در به وجود آمدن این مشكل همه مقصر هستند، از فعالان محیط‌ زیست كه در آگاهی‌رسانی كوتاهی كرده‌اند تا مسئولانی كه به كشاورزان كشت جایگزین معرفی نكرده‌اند.
این فعال محیط زیست با اشاره به اینكه در 10 سال گذشته 50 درصد تالاب‌های ایران خشك شده و خشك شدن آق‌گل طبیعی به نظر می‌رسد، گفت: اگر حق‌آبه از قره‌چای تأمین می‌شد، اگر چاه‌های غیر مجاز نبودند، اگر دانش بومی به كشاورزان منتقل می‌شد این اتفاق برای آق‌گل نمی‌افتاد.
وی لایروبی سایر رودخانه‌ها برای تسهیل در ورود آب‌های جاری، تشویق سرمایه‌گذار برای سرمایه‌گذاری و جذب توریست، نصب و تأسیس پایگاه ثابت و ارتقای منطقه از شکار ممنوع به حفاظت شده را از دیگر راهکارهای احیای تالاب دانست.
100 میلیون مترمكعب حق‌آبه از همدان به مركزی
یكی از كارشناسان حوزه آب در استان مركزی به وجود چندین سد، بند و آبخیزداری در استان همدان اشاره كرد كه در سال باید مجموعاً 100 میلیون مترمكعب حق‌آبه به استان مركزی بدهند؛ اما سال‌هاست كه به دلایلی از جمله خشكسالی و كم‌بارشی این اتفاق نیفتاده است.
وی كه در این استان مسئولیت دارد و نخواست نامی از وی برده شود با اشاره به اینكه سد ساوه با حدود 320 میلیون مترمكعب گنجایش یكی از بزرگترین سدهای مركزی ایران است، در حال حاضر تنها 30 میلیون مترمكعب آب دارد، گفت: 90 درصد آب سد ساوه باید از استان همدان تأمین شود كه این اتفاق نیفتاده، البته بحثی از طرف استان مركزی در این زمینه وجود ندارد چون هر دو استان درگیر خشكسالی بوده‌اند.
به گفته این كارشناس، با توجه به خشكسالی‌ها در چند سال اخیر حق‌آبه معنی پیدا نمی‌كند، زیرا رودخانه‌ها آبی برای پرداخت ندارند. وی برطرف شدن مشكل حق‌آبه تالاب آق‌گل و سد ساوه را در حد ملی دانست و افزود: موضوع در وزارت نیرو مطرح شده و باید با حضور وزیر نیرو برطرف شود و در استان‌ها قابل حل نیست!
این كارشناسان حوزه آب، مهمترین پروژه وزارت نیرو را طرح احیا و تعادل‌بخشی آب‌های زیرزمینی عنوان كرد و گفت: در این برنامه 20 ساله مقابله با تمامی چاه‌های غیرمجاز و اضافه برداشت چاه‌های مجاز در صدر قرار گرفته است.

http://www.hamedanpayam.com/shownews/specific/0xa704de38cc3dcf52.html



برچسب ها: تالاب آق گل ، حسین زندی ، تالاب های همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات