چهارشنبه 13 مرداد 1395

مبارزه با مطالب جعلی در فضای مجازی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،ادبیات ،گفتگو ،

مبارزه با مطالب جعلی در فضای مجازی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
مبارزه با مطالب جعلی در فضای مجازی
کمپین مبارزه با جعلیات» به همّت جمعی از دانشجویان ادبیّات فارسی، تاریخ و جامعه‌شناسی دانشگاه تهران و فارغ‌التحصیلان دانشگاه بوعلی همدان تشکیل شده است...
1395/05/13
«کمپین مبارزه با جعلیات» به همّت جمعی از دانشجویان ادبیّات فارسی، تاریخ و جامعه‌شناسی دانشگاه تهران و فارغ‌التحصیلان دانشگاه بوعلی همدان تشکیل شده است. هسته مرکزی این گروه را دانشجویانی تشکیل می‌دهند که از نشر جعلیات در فضای مجازی نگران و از عواقب فرهنگی آن آگاه هستند. وظیفه اصلی این گروه، جمع‌آوری آثار منسوب به بزرگان ادبیات و شخصیت‌های تاریخی در فضای مجازی و بررسی صحت انتساب آن‌هاست. در صورتی که نادرستی اثری محرز شود، آن اثر با مهر جعلی منتشر می‌شود؛ همچنین در صورت مشخص‌شدن صاحب اصلی اثر، متن مورد نظر در قالبی با مهر اصلی قرار می‌گیرد. این کمپین با وجود اینکه در آغاز راه فعالیت‌های خود است توانسته گام‌های مثبتی برای مبارزه با جعلیات بردارد.برای مثال اگر متن یا شعری از نویسنده یا شاعری در فضای مجازی منتشر شده باشد که مورد تحریف قرار گرفته یا متعلق به نویسنده نباشد، اعضای این کمپین بنری از آن متن ساخته و روی آن مهر جعلی می‌زنند و به انتشار گسترده آن در فضای مجازی می‌پردازند. مخاطبان با دیدن چنین بنرهایی متوجه جعلی‌بودن متن شده و از انتشار آن خودداری می‌کنند.چندی پیش شهرداری یکی از شهرها با نصب بنرهایی در سطح شهر به معرفی چند کتاب به شهروندان پرداخته بود که عناوین یا اسم نویسنده‌ها در آن به اشتباه درج شده بود. اعضای این کمپین با نوشتن نامه به شهرداری، زمینه جمع‌آوری بنرها را از سطح شهر فراهم کردند.این گروه برای بهتر و فراگیرشدن فعالیت‌های خود جلسات هفتگی و ماهیانه برگزار می‌کنند و تصمیم دارند در نگارش چند پایان‌نامه با موضوع مبارزه با جعلیات به دانشجویان کمک کنند.

استقبال از کمپین
دکتر علی‌اصغر بشیری، پژوهشگر همدانی که عضو این کمپین است، در این باره به همشهری می‌گوید: پیامدهای مخرب جریان جعل را بارها کمپین گوشزد کرده است؛ امیدواریم با فعالیت‌های کمپین، حساسیت به نام مؤلف در مخاطبان فضای مجازی ایجاد و حق مؤلف به رسمیت شناخته شود.
وی ادامه می‌دهد: فعالیت کمپین کاملاً خودجوش و داوطلبانه و محتویات آن حاصل کار گروهی و شبانه‌روزی اعضاست. این کمپین تاکنون مورد استقبال طیف قابل توجهی از طرف اهل هنر و فرهنگ قرار گرفته است. علاوه بر دانشجویان، استادان برجسته دانشگاه، شاعران، روزنامه‌نگاران و نمایندگان برخی زرگان ادبی به این گروه پیوسته‌اند.

به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل
حسن گوهرپور، شاعر و پژوهشگر همدانی که عضو کمپین مبارزه با جعلیات است، می‌گوید: بازار جعلیات در جهان مصادیق و محسوسات روزانه بسیار گسترده و پر طرفدار است! جهان مجازی هم البته که تابعی است از جهان واقعی؛ متأسفانه در هر دو گروه این‌قدر بساط جعل گسترده است که یافتن حق و حقیقت در آن کاری است بسیار دشوار؛ در این میان اما نباید فراموش کرد وظیفه انسانی ما طلب حقیقت است؛ تلاش برای یافتن حقیقت و جدا کردن سره از ناسره به تعبیر سعدی علیه‌‌الرحمه «به راه بادیه رفتن است»؛ و گذر کردن از «نشستن باطل». در این مسیر اگر به‌اندازۀ کمال مطلوب «مراد نیابیم» دست‌کم «به قدر وسع بکوشیم». این را هم در جهان مصادیق باید سر لوحه قرار داد هم در جهان مجازی.
گوهرپور ادامه می‌دهد: شبکه‌های مجازی امروز در سطح گسترده‌ای دست به انتشار مطالبی می‌زنند که اغلب منبع و اساس مشخصی ندارد؛ در این میان به دلیل علاقه عمومی مردم به ادبیات، جعلیات این حوزه بیش از باقی حوزه‌ها خود را نمایان ساخته است. در این آشفته‌بازار اما گروهی همت گمارده‌اند که اصل را از جعل بازشناسند و به اشتراک گذارند. این کار بسیار ستودنی و انسانی است.
 اگرچه تعداد دوستان اندک است آسیب‌ها و جعلیات بزرگ؛ اما همین که پا به این گستره گذاشته‌اند جای امید و تشکر دارد.

کتاب نخواندن عامل جعل متون
حیدر زندی دبیر انجمن سرو سایه‌فکن در این باره می‌گوید: این روزها شمار بسیاری از مردم وقت خود را در فضای مجازی صرف می‌کنند، گروهی به پخش طنز، جوک و نماهنگ‌های خنده‌دار می‌پردازند، گروهی بنا به علاقه خود به موضوعات گوناگونی مانند ادبیات، گردشگری، پزشکی، روان‌شناسی و دیگر موضوع‌ها مشغول‌اند اما در این میان گروهی هم هستند که در راستای «جعل مطالبی به نام بزرگان فرهنگ و ادب» تلاش می‌کنند. این پدیده نوظهور شاید رابطه‌ای مستقیم با آگاهی و مطالعه کم کاربران داشته باشد و البته شاید گروهی هم به عمد متون یا اشعاری را به نام بزرگان جعل می‌کنند و در گروه‌های مجازی به اشتراک می‌گذارند.
این پژوهشگر همدانی ادامه می‌دهد: دلیل این جعلیات هرچه باشد با ارزش‌های اخلاقی سازگار نیست. گاهی متن سستی را به نام بزرگی جعل می‌کنند و گاهی متنی استوار را به نام شخصی بی‌نام و نشان. گاهی هم دست در متن می‌برند و آن را چنان آشفته می‌کنند که تشخیص اصلی یا جعلی بودن آن کار خود پدیدآورنده اثر هم نیست. وی اضافه می‌کند: اگر گوشزدی مؤدبانه هم کرده باشید که این متن یا شعر از فلان کس نیست به برخی کاربران برمی‌خورد و پاسخی می‌دهند که از کرده خود پشیمان شوید. مثلا می‌گویند: مهم نیست این سخن را چه کسی گفته، مهم این است که چه چیزی گفته! البته در این میان کسانی هم هستند که با ابراز ادب و سپاس برخورد می‌کنند و می‌گویند ما فقط کپی کردیم و از اصلی یا جعلی بودنش خبر نداریم و تشکر هم می‌کنند که تذکر داده شود.

مبارزه با جعل
زندی ادامه می‌دهد: پس از اینکه این امر فراگیر شد و شمار بسیاری به جعل متون و کپی کردن آن‌ها پرداختند چند تن از دوستان علاقه‌مند و دلسوز فرهنگ و ادب ایران برآن شدند تا کمپینی را تشکیل دهند و مطالب یادشده را بررسی کنند و اصلی یا جعلی بودنشان را در کانالی به نام کمپین مبارزه با جعلیات قرار دهند. وی با بیان اینکه از خانواده بزرگانی که آثارشان بیشتر مورد جعل قرار می‌گیرد هم با این گروه همکاری دارند، می‌افزاید: امید که با پیوستن به این پویش با نشر جعلیّات به نام بزرگان فرهنگ و ادب ایران‌زمین مبارزه کنیم.

 خبر جعلی کشف مومیایی
در روزهای گذشته متنی در فضای مجازی انتشار یافت که خبر از کشف تونلی در تپه باستانی هگمتانه می‌داد. در این خبر آمده بود: پس از 3 روز حفاری، جسد مومیایی‌شده یکی از شاهزادگان دوران مادها کشف شده است.
غافل از اینکه در ایران سابقه کشف مومیایی وجود ندارد و شیوه‌های تدفین در حوزه تمدنی ایران، در عین گوناگونی ویژگی خاصی دارد و چنین تدفینی تاکنون دیده نشده است. این متن خبری جعلی پس از آن که به سرعت در فضای مجازی پیچید و دست به دست شد از سوی میراث فرهنگی همدان تکذیب شد.
افزون بر چنین جعلیات و اخبار کذب که مدام در فضای مجازی دیده می‌شود، مسأله جعل در حوزه ادبیات بیش از سایر حوزه‌هاست. منتسب کردن متون و نوشته‌های سطحی و سخیف به بزرگان فرهنگ، ادب و تاریخ این سرزمین در فضای مجازی بسیار متداول است.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C


برچسب ها: همشهری همدان ، کمپین مبارزه با جعلیات ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic