سه شنبه 23 شهریور 1395

قاسم‌آباد در جنگ با حاشیه‌نشینی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،

قاسم‌آباد در جنگ با حاشیه‌نشینی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
قاسم‌آباد در جنگ با حاشیه‌نشینی
«محمدهاشم پاکیزه» تحصیل کرده در رشته برق و الکترونیک است. شغل اصلی او در حوزه گردشگری بوده و نزدیک یک دهه به عنوان مدیر فروش در هتل‌های همدان فعالیت کرده است...
1395/06/23
«محمدهاشم پاکیزه» تحصیل کرده در رشته برق و الکترونیک است. شغل اصلی او در حوزه گردشگری بوده و نزدیک یک دهه به عنوان مدیر فروش در هتل‌های همدان فعالیت کرده است.
پاکیزه از مهرماه سال 92 به عنوان دهیار قاسم آباد توسط شورای روستا برگزیده شد و در این مدت کوتاه نه تنها توانسته چهره روستا را تغییر دهد بلکه رضایتمندی را به ساکنان این روستای بزرگ هدیه کرده است. او مسئولیت دهیاری روستایی را دارد که از 25 شهر استان پرجمعیت تر است. محمدهاشم پاکیزه در این گفت وگو از دوران دهیاری در قاسم آباد می‌گوید.
  • قاسم آباد مرز بین شهر و روستا است. پدیده حاشیه نشینی یکی از مسائل این روستاست و بیش از 50 درصد ساکنان آن مهاجر هستند. با این پدیده چگونه برخورد می‌کنید؟
حاشیه نشینی پدیده عجیب و غریبی نیست. وقتی برنامه ای برای روستاهای مهاجرفرست وجود نداشته باشد طبیعتا این اتفاق روی می‌دهد. برای مثال در دشت کبودراهنگ به دلیل کم آبی، مردم مهاجرت می‌کنند چون به دنبال شغل، مسکن ارزان و رفاه هستند.
 این مسأله در قانون هم پیش بینی شده اما مشکل در اجرای قانون بوده است. روستاهایی که پیش بینی شده ممکن است دچار مهاجر پذیری شوند باید طرح هادی آنها نیز بر مبنای این موضوع بازنگری شود.
  • قاسم آباد طرح هادی دارد؟
بله روستاهایی مانند قاسم آباد، علی آباد و حسن آباد چنین طرحی را دارند. سال 75 طرح هادی قاسم آباد براساس بیش از هزار نفر جمعیت تصویب شد. پس از آن بافت سنتی روستا تغییر نکرده و رشد متناسبی داشته است اما آن بخشی که امروز مهاجران را در خود جای داده و بیش از 5 هزار نفر جمعیت در آن ساکن است، مشکل دارد.
 این بخش که به عنوان کوی نبوت از آن نام می‌بریم، در اصل اراضی شهری است و مدیریت جهاد کشاورزی در سال‌های گذشته قانون را نادیده گرفته و این پدیده شکل گرفته است.
  • چرا با چنین مشکلی روبه رو هستید؟
وقتی منطقه ای مهاجرپذیر است تقاضا برای مسکن در آن زیاد است، بنابر این باید طرح هادی بازنگری شود و تعریف قانونی برای این مسأله به وجود آید. در نبود چنین راهکاری ساخت‌و‌ساز غیرمجاز اینجا زیاد شده است. طرح هادی باید با شرایط و موقعیت روستا بازنگری شود که مشکل پیش نیاید. دستگاه ناظر برساخت و ساز در اراضی زراعی جهاد کشاورزی است.
  • مردم چه نقشی دارند؟
اینجا مردم مقصر نیستند، مقصر دستگاه‌هایی هستند که به موقع بازنگری نکردند.
  • شورا و دهیار چطور؟
در دولت تدبیر و امید از ساخت و ساز روستاهایی که در حاشیه شهر قرار دارند جلوگیری شده و زمین‌های کشاورزی به مسکن تبدیل نشده است. هر تقاضایی در این دوره برای احداث مسکن یا خدمات و تاسیسات زیربنایی داشتیم تنها در مناطقی مجوز صادر کردیم که در دوره‌های گذشته ساخت و ساز در آنها صورت گرفته و به منطقه مسکونی تبدیل شده است. در واقع هیچ زمین زراعی را به بافت مسکونی تبدیل نکرده ایم. از تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی تا جایی که توانسته ایم جلوگیری کرده و حتی در یک کوچه این اتفاق نیفتاده است، همه تخلف‌ها به دوره‌های پیش بر می‌گردد.
  • نقش شورا در بلاتکلیف ماندن خانه‌هایی که تاسیسات ندارند، چیست؟
شورا در همه امور اختیار صدور مجوز ندارد و ما حتما از مراجع بالادستی اجازه می‌گیریم. مثلا برای حدود 150 خانوار که آب و فاضلاب و برق نداشتند در زمینی که به صورت «هبه» در اختیار شوراست در حال حفاری هستیم تا آب آشامیدنی آنها  تامین شود. وقتی مراجع بالادستی تعیین تکلیف می‌کنند ما هم برای ارائه خدمات اقدام می‌کنیم.
  • ایجاد تأسیسات روستایی دربافت قدیم بیشتر نمود دارد، چه برنامه‌ای برای بافت جدید دارید؟
شبکه فاضلاب در بافت سنتی روستا توسط خود مردم پیش از انقلاب ایجاد شده است اما در بافت جدید شبکه وجود دارد که استاندارد نیست و امیدواریم بتوانیم استانداردسازی کنیم. با توجه به تعاملی که بین دهیاری و آب و فاضلاب روستایی استان بوده امکانات و مصالح در اختیار ما قرار گرفته اما اجرا بر عهده ما است. در مورد آب هم یک چاه به اداره آب داده ایم تا کمبودها تامین شود.
  • مدیریت پسماند در چه مرحله ای است ؟
قاسم آباد از 25 شهر استان پرجمعیت تر است. پسماند آن در دوره‌های قبل به صورت دستی هر هفته 2 مرتبه جمع آوری می‌شد و مشکلاتی داشت. اما از سال 92 ماشین آلات خریداری کردیم و از سال 93 همه روزه زباله‌ها به صورت مکانیزه جمع آوری و به سکوی شهرداری منتقل می‌شود. ما اولین روستایی هستیم که واحد مدیریت پسماند روستایی را تاسیس کرده‌ایم و اولین گام ما این است که با کمک اداره محیط زیست استان دوره‌های آموزشی برای دانش آموزان را از ابتدای مهرماه اجرا کنیم. همچنین طرح تفکیک از مبداء را برای اولین بار در استان از قاسم آباد آغاز کرده ایم.
  • با توجه به فعالیت شغلی شما پیش از این، بحث گردشگر پذیری روستا را چگونه دنبال می‌کنید؟
در بحث گردشگری با تجربه شخصی که داشتم موضوع مسافر کاشانه را در اینجا مطرح کردم چرا که این روستا موقعیت مکانی خوبی دارد. همچنین متراکم ترین جنگل‌های دست کاشت استان در این روستا قرار دارد.
 بخش خصوصی هم رغبت دارد اقامتگاه‌های سنتی متناسب با بافت روستایی ایجاد کند اما مشکل این است که دستگاه‌های تصمیم‌گیر و دخیل در تهیه و تصویب طرح ها، شناختی از منطقه ندارند که بارها از آنها برای حضور در منطقه دعوت کردیم اما نتیجه نگرفتیم. یکی از املاک دهیاری را به مسافر کاشانه تبدیل کرده ایم که از روستاهای هدف گردشگری درآمد بیشتری دارد.
  • مشارکت مردم در زمینه مسائل توسعه‌ای چگونه است؟
بیشتر اسناد مالی و اداری که در دهیاری وجود دارد نشان می‌دهد مردم چه استقبالی نشان می‌دهند. مردم وقتی می‌بینند مسئولی کار می‌کند، هم به لحاظ مالی و هم فکری کمک می‌کنند. من با اهالی تمام کوچه‌ها جلسه داشته ام و همه این ساکنان همراهی کرده اند و پا به پای ما آمده اند به طوری که بین 20 تا 30 درصد مشارکت را در همه پروژه‌ها داشته ایم.
  • مقوله‌های فرهنگی را چگونه پیگیری می‌کنید؟
ما فضای آموزشی مجزا نداشتیم و با توجه به تعاملی که بین دهیاری و آموزش وپرورش به وجود آمده خدمات متقابلی را ارائه کرده ایم. به طور مثال کلاس‌های آموزش زبان در طول تابستان در مدرسه برگزار شد، کلاس‌هایی در حوزه فرهنگ و فضایی را برای ورزش ایجاد کرده ایم که به زودی بهره‌برداری خواهد شد.
  • یکی از مشکلات روستا استفاده از فاضلاب شهری همدان برای کشاورزی بود. این مسأله ادامه دارد؟
یکی از مهم ترین دغدغه‌های ما حفظ ماهیت روستا بود. بر اساس آنچه در ماده 2 قانون تقسیمات کشوری آمده، باید روستا به صورت روستا باقی بماند و ما تلاش داریم در این جهت حرکت کنیم. تا پیش از آمدن من تمامی اراضی روستا با آب و فاضلاب شهری آبیاری می‌شد که بسیار خطرناک بود چون بیش از 2 دهه اقدامی برای قنات‌ها صورت نگرفته بود و یک قطره آب از قنات جاری نمی‌شد. در 2 سال گذشته بخشی از قنات تاریخی روستا لایروبی شده و امروز خوشبختانه بیش از 50 درصد اراضی با آب قنات آبیاری می‌شود. طرح را ادامه می‌دهیم تا تمام آبیاری زمین‌های روستا از طریق آب قنات صورت بگیرد.
  • وضعیت فضای سبز در روستا چگونه است؟
نسبت به استاندارد سرانه فضای سبز اگر باغ‌های اطراف روستا را در نظر نگیریم در داخل بافت ضعیف هستیم و غیر پارک اصلی که به تازگی تجهیز کرده ایم فضایی وجود ندارد. مشکل ما این است که دستگاه‌های دخیل در مطالعه طرح هادی روستایی مطابق «بند ف» ماده 194قانون پنجم توسعه همکاری نمی‌کنند.
امیدواریم با همه روستاها همکاری کنند. روستا نیاز به فضاهای آموزشی، سبز و عمومی دارد. حتی فضای صنعتی و کارگاهی در قانون تعریف شده و باید اجرا شود.
  • با توجه به موقعیت جغرافیایی روستا اگر قاسم آباد به شهر الحاق شود چه اتفاقی می‌افتد؟
ما هیچ برنامه ای برای شهرشدن قاسم آباد نداریم. تاکنون 3بار برای انجام این کاردعوت شدیم چون قانونا نظر نهادهای محلی در بحث الحاق روستا به شهر شرط اصلی است. ما نیز به دنبال توسعه پایدار روستا هستیم و با این کار مخالفیم. تبدیل روستا به شهر مغایر قانون و مسیر دولت تدبیر و امید است. مردم دنبال تغییرکاربری نیستند. قانون حفظ اراضی زراعی این اجازه را نمی‌دهد که نگین سبز قاسم آباد تبدیل به برج و آپارتمان شود. همچنین مردم به عنوان مالکان اصلی روستا مخالف این رویکرد هستند.

حرف‌های مردم قاسم‌آباد
یکی از ساکنان روستای قاسم آباد که نمی‌خواهد نامش درج شود می‌گوید: در دوره جدید روستا از لحاظ زیرسازی، روشنایی معابر، آبرسانی، قنات، بهسازی پیاده روها بهتر شده اما جمعیت زیاد و فضای ورزشی کم است و برای جوان‌ها کتابخانه نداریم.
وی ادامه می‌دهد: مشکلی که تمامی روستاها با آن درگیر هستند قصور در اجرای صحیح قانون از سوی دستگاه‌های متولی است که باعث آسیب رسیدن به ساکنان روستا شده است. طرح هادی روستا اگر به درستی اجرا شود چنین مشکلاتی را نمی‌بینیم چون این اتفاق در بیشتر روستاها افتاده است. به طور مثال فردی که در روستای خود به دنبال کارآفرینی و یا ایجاد صنایع تبدیلی است اگر در محل سکونت خود و روستا نتواند موفق شود، مهاجرت می‌کند.
وی ادامه می‌دهد: متاسفانه عدم بررسی، مطالعه و تصویب قانونی توسط دستگاه‌های متولی این مشکل را برای تمام روستاها ایجاد کرده و نبود شناخت شوراها و دهیاران از طرح هادی چنین مشکلی را به‌وجود می‌آورد.

امکانات شغلی
«زکریا شیخ محمدی» دیگر ساکن روستای قاسم‌آباد می‌گوید: در روستا امکانات برای شغل ما وجود ندارد. در سال‌های گذشته داخل روستا کارگاه نجاری داشتم. همسایه‌ها اعتراض کردند و ما از طریق شورا در دوره قبلی درخواست ایجاد کارگاه در حاشیه روستا را دادیم. شورا با دریافت عوارض مجوز داد و کارگاهی را ساختیم اما امروز جهاد کشاورزی شکایت کرده و ما محکوم شدیم میلیون‌ها تومان جریمه پرداخت کنیم.
وی ادامه می‌دهد: کاربری زمین ما کشاورزی بوده و دهیار و شورای قبلی این موضوع را به ما نگفته بودند. حالا حدود 9 نفر در این کارگاه مشغول به کار هستیم که به دلیل ندانم‌کاری عده ای در سال‌های گذشته باید بیکار شویم. سال 88 این کار را شروع و 200 میلیون تومان هزینه کردیم. دهیار می‌توانست ما را راهنمایی کند اما حدود 30 کارگاه در روستا با چنین مشکلی روبه‌رو هستند. امیدوارم کسانی که با قانون آشنا نیستند وارد کار اجرایی نشوند.

حل مشکل پسماند
«بهروز بیگی» می‌گوید: اگر شرایط امروز را با سال‌های گذشته مقایسه کنیم متوجه خدمات رسانی شورا و دهیار جدید می‌شویم. همه مردم شاهد هستند انتقال پسماند و زباله‌های ساکنان گاهی یک هفته طول می‌کشید. این امر باعث آلودگی و بروز بیماری‌های مختلف در محیط می‌شد. در حالی که امروز این مشکل وجود ندارد و مانند سرویس دهی داخل شهر اقدام لازم صورت می‌گیرد. همچنین تمام کوچه‌ها و خیابان‌ها توسط نیروهای این بخش پاکسازی و جاروکشی می‌شوند.
وی ادامه می‌دهد: در سال‌های گذشته خصوصا در ماه‌های خاص از جمله رمضان و محرم همواره قطعی آب وجود داشت و مردم شدیدا با این مشکل درگیر بودند در حالی که با مدیریت جدید شورا و دهیاری این معضل به حداقل رسیده و با درایت و البته پیگیری و همکاری اداره آب و فاضلاب روستایی چاه‌هایی برای رفع کمبود آب حفر شده و با رعایت تمام مسائل بهداشتی و فنی مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.

احیای قنات‌ها
او با اشاره به احیای قنات‌ها می‌گوید: با پیگیری‌های مکرر مدیریت جدید این بخش نیز نسبت به سال‌های گذشته بهبود یافته در صورتی که آب قنات قدیمی طی سال‌ها و قرن‌ها در جریان بوده و بر اثر عدم مدیریت کلان به مرحله نابودی رسیده بود و امروز خوشبختانه شاهد احیا و نجات این قنات هستیم و ثمره این مهم ماندگاری زمین‌های کشاورزی است.
بیگی به ایجاد فضاهای آموزشی و رفاهی اشاره کرده می‌گوید: با توجه به این موضوع که برخی از زمین‌های عمومی این ناحیه بدون استفاده بوده است، با مدیریت گروه فعلی این مکان‌ها تبدیل به فضاهای رفاهی از جمله پارک، زمین والیبال و برخی نیز آماده برای استفاده کارآفرینان این منطقه شده است.

برگزاری برنامه‌های فرهنگی
وی می‌افزاید: کلاس‌های آموزشی زبان و قرآن با همکاری آموزش و پرورش همدان در مدرسه شهدای قاسم آباد برگزار شده است.
او می‌گوید: دراین دوره تمامی کوچه‌ها و خیابان‌های اصلی منطقه خیابان کشی و آسفالت شده است حتی کانال‌های قدیمی داخل کوچه‌ها که در شرف نابودی بود مجدداً تعمیر و ساخته شده اند. پیاده رو، خیابان‌ها و کوچه‌ها برای تسهیل رفت و آمد ساکنان در حال تعمیر و ساخت و ساز جدید است. امیدواریم که مردم این منطقه طبق روال گذشته با حمایت و تشویق افرادی مانند گروه فعلی باعث دلگرمی و ایجاد انگیزه بیشتر و در نهایت آبادانی و عمران و پیشرفت در عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شوند.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، روستای قاسم آباد همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic