تبلیغات
همدان نامه (همدان بلاگ) - همدان؛‌ دشتی که بیابان می‌شود
چهارشنبه 17 آذر 1395

همدان؛‌ دشتی که بیابان می‌شود

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،زیست بوم ،

همدان؛‌ دشتی که بیابان می‌شود

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
 همدان؛‌ دشتی که بیابان می‌شود
استان همدان در 2دهه گذشته روزبه‌روز به سمت کم‌آبی و خشک شدن پیش می‌رود و ذخیره سفره‌های زیرزمینی آب استان هر روز کمتر می‌شود....
1395/09/17
استان همدان در 2دهه گذشته روزبه‌روز به سمت کم‌آبی و خشک شدن پیش می‌رود و ذخیره سفره‌های زیرزمینی آب استان هر روز کمتر می‌شود. افزون برخشکسالی و کمبود میزان بارش عوامل دیگری نیز به این بحران دامن زده است تا جایی که شرایط از بحران عبور کرده و به سمت تغییر اقلیم پیش می‌رود. از جمله عوامل بحران زا در استان می‌توان به نبود مدیریت آب، برداشت بی رویه، هدر دادن آب در تولیدات کشاورزی، تولید انرژی و مصارف صنعتی اشاره کرد. برداشت بیش از حد و نبود مدیریت موجب نابودی برخی گونه‌های گیاهی، تغییر اکولوژیکی منطقه و تشدید بیابانزایی شده است. اگر این روند به سرعت مهار نشود بحران می‌تواند به جایی برسد که همدان به یک استان بیابانی کشور تبدیل شود. در این پرونده به وضع خشکسالی و مصرف آب در استان می‌پردازیم

کشاورزی سنتی و استفاده بی رویه نیروگاه شهیدمفتح از منابع زیرزمینی 2 مشکل اساسی است که منابع آب همدان را تهدید می‌کند؛ کشاورزی، حفر چاه غیرمجاز و صنایعی که در منطقه قرار گرفته متناسب با توانمندی زیست‌بوم استان همدان برای تولید آب نیست.

پایش
« محمدرضا همتی»  مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در پاسخ به این پرسش که با افزایش روند خشکسالی چه برنامه ریزی‌های محلی و ملی برای مقابله با این موضوع انجام شده؟ می‌گوید: همدان در شمار 13 استان کشور است که دارای حوزه «معرف – زوجی» است. پروژه‌های معرف- زوجی طرح‌های آزمایشگاهی و پژوهشی است که برای بررسی فیزیوگرافی، هیدرولوژی، زمین‌شناسی، خاک شناسی، ژئومورفولوژی و پوشش گیاهی در یک منطقه اجرا می‌شود.وی ادامه می‌دهد: برونداد و نتیجه‌ای که ما در حوزه معرف- زوجی به دست می‌آوریم در سازمان، مطالعه و پایش می‌شود و با سایر حوزهای کشور یعنی با 12 حوزه دیگر معرف- زوجی درسراسر کشور مقایسه و بررسی می‌شود تا مطالعه متعادلی به دست آید.مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان می‌گوید: ما پیش از برنامه ریزی نیاز داریم از یک سری داده طبیعی در حوزه آبخیزداری اطلاعات جمع کنیم، چراکه ما دراین حوزه نسبت به یک سری عارضه‌ها و عناصر شناخت کافی نداریم. مثلا این‌که متوجه شویم عملیاتی که دراین منطقه انجام می‌دهیم توجیه اقتصادی دارد یا نه؟ یا برپایه توسعه پایدارهست یا خیر؟

 عملیات آبخیزداری
وی اضافه می‌کند : استان همدان دارای 3حوزه آبخیز اصلی و ۳۰ حوزه آبخیز فرعی است، مساحت این حوزه‌ها در مجموع معادل مساحت استان است. یک میلیون هکتار از حوزه‌های آبخیز استان دارای مطالعه اجمالی و حدود ۶۰۰ هزار هکتار از حوزه‌های آبخیز دارای مطالعات تفصیلی است.
همتی درپاسخ به این پرسش که نتیجه مناطقی که درآنها عملیات آبخیزداری صورت گرفته چه بوده؟ می‌گوید: خوشبختانه در جاهایی که عملیات آبخیزداری انجام شده در پایین دست باعث تغذیه سفره‌های زیرزمینی و افزایش آب در چاه‌های کشاورزی و شرب شده که مردم نیز به این موضوع اذعان می‌کنند.

 مشارکت مردمی
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان با اشاره به ظرفیت‌های مشارکت مردمی در مقابله با خشکسالی اظهارمی کند: در بحث آبخیزداری به این نتیجه رسیدیم که با توجه به شرایط خشکسالی استان همدان و کم آبی از خیران کمک بگیریم و آنان به موضوع آبخیزداری و آبخوان‌داری پرداختند. درحال حاضر یک پروژه سنگ ملاتی در روستای شوشاب ملایر با تامین هزینه از سوی یک خیر در دست احداث است. مردم و خیران خواستار انجام فعالیت‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری در روستاهای خود هستند.
همتی در پاسخ به این پرسش که طی این مدت چه صدمات اقتصادی به روستاییان وارد شده است؟می‌گوید: بیشتر بحران ما درمناطق شمالی استان است که دراین مناطق ما با کاهش جمعیت در روستاها روبه‌رو بوده‌ایم. در منطقه قهاوند روستاهایی وجود دارد که ساکنان آن به علت کم آبی و نبود پوشش گیاهی مهاجرت کرده‌اند. ساکنان ۲۰ تا ۳۰ روستا در منطقه قهاوند به علت کم آبی مهاجرت کردند، اما متاسفانه با این وضع کم آبی و وضع مراتع استان تعداد عشایر کوچنده به همدان نه تنها کم نشده‌ بلکه افزایش یافته است و این افزایش فرسایش خاک و نابودی مراتع را به دنبال داشته است.

 بدهکاری اکولوژیکی
« محمد درویش»  مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان محیط زیست نیز می‌گوید: پیامد اصلی کاهش منابع آبی از سوی عوامل مدیریتی دراستان بوده. مهم‌ترین تهدیدی که استان همدان با آن روبه‌رو است بدهکاری اکولوژیکی آن است. میزان بهره‌برداری از منابع طبیعی و محیط زیست استان همدان بیش‌تر از میزان تولید سالانه منابع طبیعی استان شده است و این روند باعث شده یک تراز منفی به وجود بیاید و هرساله بر این تراز منفی افزوده می‌شود.
وی اضافه می‌کند : شاخص‌هایی وجود دارد که نشانگر منفی بودن تراز است. یکی از شاخص‌ها موضوع تراز سفره‌های آب زیرزمینی است. بیلان اغلب دستگاه‌های استان همدان منفی شده، یعنی میزان برداشت از سفره‌های آب‌های زیرزمینی بیش‌تر از میزان تغذیه سالانه سفره‌هاست.
 این مسأله در صورت استمرار می‌تواند به مرحله‌ای از بیابان زایی برسد که اصطلاحا به آن خطرناک‌ترین مرحله بیابان زایی می‌گویند. یعنی اگر به این مرحله برسیم حتی به شرط حذف عامل مخرب، دیگر نمی‌توان کاری برای منطقه انجام داد و غیرقابل بازگشت است.
درویش با بیان این‌که باید تلاش کنیم از روند افت آب زیر زمینی جلوگیری کنیم، ادامه می‌دهد: وقتی سفره‌های آب زیرزمینی به صورت مستمر پایین‌تر از حد تراز خود باشد لایه‌های آبدار سطح زمین فاصله‌های خود را ازدست می‌دهند؛ به دلیل این‌که آب از دست رفته است و پدیده‌ای به نام نشست زمین اتفاق می‌افتد. وقتی نشست زمین اتفاق افتاد اگر آب را هم تزریق کنیم چون حجم سفره‌های آبخوان کاسته شده آب را نمی‌تواند ذخیره کند و به صورت سیل و رواناب جاری می‌شود.

آسیب صنعتی
این کارشناس محیط زیست با اشاره به صدمه دیدن صنعت از کم آبی می‌گوید: متاسفانه به دلیل تشکیلات آهکی که در منطقه وجود دارد، دشت کبودرآهنگ و قهاوند با پدیده فرو چاله‌ها روبه‌رو شده است. برخی از فروچاله‌ها بزرگ ترین فروچاله‌هایی است که در خاورمیانه کشف شده و این نشان می‌دهد که علاوه بر کشاورزی بی رویه، حفر چاه غیرمجاز و استقرار صنایعی که در منطقه در نظر گرفته شده متناسب با توانمندی بوم شناختی استان همدان نبود.
به اعتقاد وی، 2معضل ومشکل سفره‌های زیرزمینی همدان را تهدید می‌کند ؛ یک کشاورزی سنتی و دیگری نیروگاه شهیدمفتح. درویش در پاسخ به این سوال که تعطیل شدن نیروگاه یا بستن چاه‌های غیرمجاز کشاورزی کدام یک هزینه کم‌تری برای مردم خواهد داشت؟ می‌گوید: مسلما کشاورزی مهم‌تر است. اصل مسأله این است که راندمان آب کشاورزی در استان همدان کم تر از 32 درصد است، یعنی حدود 68 درصد آب در بخش کشاورزی هدر می‌رود و باعث می‌شود فشار بر سفره‌های آب زیرزمینی بیاید. اگر راندمان آب جاری در بخش کشاورزی استان تقویت شود ما با نیمی از آبی که در اختیار بخش کشاورزی قرار می‌دهیم می‌توانیم همین مقدار تولید را داشته باشیم و نیازی به کفچه کنی و حفرچاه غیرمجاز بیش‌تر وجود ندارد.
مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان محیط زیست اضافه می‌کند : نیروگاه شهید مفتح هم بحث جدی است؛ نوع سامانه‌های کمک‌کننده نیروگاه به نحوی تعبیه شده که نیاز به آب دائمی دارد. استقرار غلط سبب شده ما با بحران روبه‌رو شویم و برای رفع بحران چاه‌های عمیق حفر کرده‌اند. اما امروز خطری که نیروگاه را تهدید می‌کند خطر نشست زمین است که ممکن است ساختمان نیروگاه نیزنشست کند.

 تولید انرژی‌های پاک
وی می‌افزاید: همدان می‌تواند به سمتی رود که در تولید انرژی‌های خورشیدی و پاک الگو باشد و استان پیشگامی در بین 31 استان شود. این استان مطابق برنامه ششم دولت باید 10هزار مگابایت برق از طریق انرژی‌های خورشیدی و بادی تولید کند، آن‌وقت می‌تواند هم اشتغال زایی جدیدی ایجاد کند و هم میزان وابستگی‌اش را به سرزمین کاهش دهد. وابستگی بیشتر یکی از عوامل تشدید بیابانزایی است.
 درویش می‌گوید: در سال‌های اخیر مدیران ارشد استان به توسعه صنعتی ازجمله تاسیس کارخانه فولادسازی تأکید می‌کنند، درحالی که این موارد برتشدید خشکی همدان دامن می‌زند، میزان آبی که در صنعت فولاد مصرف می‌شود 7 برابر متوسط آبی است که دربخش صنعت مصرف می‌شود.
وی با بیان این‌که دراستان همدان دمای شب و روز مرتبا در حال افزایش است، می‌افزاید: در چنین شرایطی ما باید به سمت استقرار صنایع‌های تک برویم. اگر ما نتوانیم به سرعت این روند را مهار کنیم بحران می‌تواند به جایی برسد که همدان به یک استان بیابانی کشور تبدیل شود.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%9B%E2%80%8C-%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، محیط زیست همدان ، آب همدان ، خشکسالی همدان ،

Can you get taller with yoga?
دوشنبه 30 مرداد 1396 05:42 ب.ظ
It is the best time to make a few plans for the future and it is time to be happy.

I've learn this put up and if I may just I
want to recommend you few attention-grabbing things or
suggestions. Maybe you could write next articles referring to this article.
I want to learn more issues approximately it!
http://oleneamaya.blog.fc2.com
سه شنبه 17 مرداد 1396 09:10 ق.ظ
Saved as a favorite, I really like your blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر