تبلیغات
همدان نامه (همدان بلاگ) - زادگاه مخترع اولین قلب مصنوعی جهان، قلب گردشگریِ همدان می‌شود

با استفاده از ظرفیت‌های بوم‌گردی روستای سنگی ورکانهزادگاه مخترع اولین قلب مصنوعی جهان، قلب گردشگریِ همدان می‌شود

در حدود 18کیلومتری شهر همدان روستایی به نام «ورکانه» قرار دارد که سن خانه‌هایش به 400 سال هم می‌رسد، روستایی که یکی از شش روستای گردشگری همدان است و نامش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده. این روستا به‌عنوان منطقه ویژه گردشگری کشور نیز معرفی شده اما هنوز بسیاری از گردشگرانی که به همدان سفر می‌کنند این روستا را نمی‌شناسند.

طاهره کوپالی، میراث آریا: هسته‌ اولیه‌ ورکانه که در قسمت جنوب شرقی همدان قرار دارد در اطراف یك قنات شکل گرفته  بود. ورکانه نیز به معنی قرار گرفتن در کنار آب و چشمه است. سابقه تاریخی این روستا به اوایل دوره‌ صفوی می‌رسد و خانه‌های ورکانه که قدمتی 400 ساله دارند از سنگ‌لاشه‌‌هایی ساخته شده‌اند که باعث میشود معماری این روستا در کشور بی‌نظیر باشد. کاربرد سنگ نه‌تنها در پی، بلکه در قسمت اعظم بناها و دیوارها مورد استفاده قرار گرفته است. ورکانه یکی از شش روستای گردشگری همدان است که نامش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و به‌عنوان منطقه ویژه گردشگری کشور مطرح‌شده است.

این روستا باوجود ظرفیت‌های بسیار زیادش با مشکلاتی نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند، به عنوان مثال مکانهایی ازجمله اصطبل و قلعه امیر تومان از دوره قاجار، اصطبل مری لیلی  از دوره پهلوی و خانه پروفسور موسیوند که قابلیت این را دارند که ثبت ملی شوند با شرایط بدی دستوپنجه نرم میکنند حتی متاسفانه قلعه و اصطبل امیرتومان و اصطبل مری لیلی آسیبهای جدی دیده و نیازمند مرمت است. از طرف دیگر با توجه به اینکه بافت روستای ورکانه منحصر به فرد است، در چند سال اخیر تعدادی خانه با مصالح و معماری جدید در این روستا احداث شده‌اند که به هیچ عنوان با بافت این روستای سنگی همخوانی ندارند و میتوانند پتانسیلهای گردشگری این روستا را به چالش بکشند.

نبود آموزش، پاشنه آشیل گردشگری روستایی است

حسین زندی فعال میراثفرهنگی در استان همدان به میراث آریا گفت: «تقریبا همه خانه‌هایی که ظرف 2 سال اخیر ساخته شده با مصالح و معماری جدید است که با بافت روستا همخوانی ندارد، این مسئله از نبود نظارت ناشی میشود. البته از طرفی بخشی از این مسائل به آموزش ندیدن اهالی روستا بر می‌گردد.»

به اعتقاد زندی نبود آموزش، پاشنه آشیل گردشگری روستایی است و روستای ورکانه نیز به عنوان روستای هدف گردشگری ثبت شده اما مردم روستا آموزشهای لازم را به عنوان اهالی روستایی که هدف گردشگری است، ندیده‌اند، وقتی مردم آموزش ببینند متوجه میشوند که اگر خانههای خود را با مصالح جدید احداث کنند، گردشگران را از دست می‌دهند.

او میگوید: «متاسفانه اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری قدرت اجرایی کافی ندارد. باید مدیریت یکپارچه با همکاری استانداری، بخشداری، وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، نیروی انتظامی و... به صورت فرادستگاهی روی این مسئله تمرکز کنند. متاسفانه سایر نهادها درک درستی از میراثفرهنگی ندارند و تنها سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به این مسئله توجه دارد. حل چنین مسائلی نیازمند این است که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری تفاهم‌نامه‌ای با وزارتخانه‌های مختلف داشته باشد زیرا باید به این مسئله به صورت فرادستگاهی نگاه شود. در واقع میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به تنهایی نمی‌تواند کاری انجام دهد و نیازمند هماهنگی و کمک سایر دستگاه‌ها است.»

علی مالمیر مدیرکل میراث‌فرهنگی،صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان درباره آموزش جامعه روستایی در راستای توسعه گردشگری گفت: «توسعه اکوتوریسم و آموزش روستاییان از جمله اولویت‌های اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است. البته به صورت تصادفی دوره‌های آموزشی مربوط به اقتصاد و ظرفیت‌های گردشگری و صنایع‌دستی دو دوره اخیر در ورکانه برگزار شد که در آن سعی کردیم آگاهی‌های لازم درباره اکوتوریسم را به شوراها، دهیاران و... روستاهای مختلف این استان دهیم.»

او درباره وجود ساختمان‌های ناهمگون با بافت سنگی این روستا از مکاتبه برای تغییر نمای ظاهری بنا خبر داد و گفت: «باوجود بافت سنگی و زیبای روستا، یکی از ساکنان این روستا اقدام به احداث بنایی با ظاهری متفاوت با بافت روستا کرده که دراین‌باره با بخشداری و دهیار روستا مکاتبه برای تغییر نمای این بنا انجام شده است. با توجه به اینکه نمای بناهای این روستا سنگ است، احداث این بنا با نمایی متفاوت و مصالحی غیر از سنگ به بافت معماری و تاریخی روستا لطمه وارد کرده است.»

مالمیر افزود: «بهعلاوه مکاتباتی با بنیاد مسکن و شهرسازی و استانداری مبنی بر رعایت کردن چارچوبهای مشخصی در صدور مجوز احداث خانه از سوی دهیاری در روستای ورکانه انجام دادیم. در زمینه ساخت‌وساز اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به صورت مستقیم دخیل نیست، بلکه دهیاری‌ و بنیاد مسکن به صورت مستقیم در این زمینه دخیل هستند.»

ثبتملی بافت روستای ورکانه در دستور کار است

او گفت: «ما برای حفظ بافت ورکانه بحث ثبت‌ملی بافت این روستا را در دستور کار داریم، همچنین بناهای مهم این روستا مانند اصطبل مری خانم قرهگوزلو را نیز برای ثبت معرفی کردیم.»

زندی درباره ظرفیتهای میراثی این روستا میگوید که معماری اصطبل مری‌ لیلی که به شکل چلیپا است شاخص و منحصر به فرد است زیرا برخلاف سایر اصطبلها اسب‌ها یکجا نگهداری می‌شدند. مری‌لیلی قره‌گزلو احیاکننده پرورش اسب ایرانی بود، البته شهرت او در خارج از کشور بیشتر از داخل کشور است، این سیستم نیز کاملا با شیوه پرورش ایرانی اسب همخوان است، حتی دیگر اصطبل‌هایی که از توسط قره‌گوزلوها در کردان کرج، و خوزستان ساخته شد از همین شیوه نگهداری اسب پیروی می‌کردند.

او افزود: «برای این 3 بنا پرونده‌های جداگانه تشکیل نشده است، البته بحث مالکیت نیز مطرح می‌شود. بعد از مشکلاتی که برای مری‌خانم قره‌گوزلو در روستای ورکانه بوجود آمد و پیگیری نشدن و در دسترس نبودن خانواده قره‌گوزلو، این اصطبل در اختیار مردم روستا قرار گرفته در صورتی که باید به جای مردم سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری متولی این مسئله باشد، متاسفانه نه تنها مردم از این آثار به خوبی نگهداری نکرده‌اند، بلکه بسیاری از ادوات اسب‌سواری که خانواده قره‌گوزلو از خارج وارد کرده بودند یا در ایران سفارش ساخت آن را داده بودند غارت شد، تحت تملک افراد روستا قرار گرفت یا به فروش رسید.»

تبدیل اصطبل مریلیلی به موزه سوارکاری

زندی پیشنهاد کرد که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری بعد از مرمت این اصطبل برای آن کاربری تعریف کند و با جمع‌آوری این ادوات و خریداری آن‌ها از مردم این اصطبل را به موزه ادوات سوارکاری، موزه اسب و اسب‌سواری تبدیل کند زیرا این‌کار هم می‌تواند علاوه بر حفظ  بنا و استفاده از ظرفیت‌های آن به جذب گردشگر کمک کند. متاسفانه بی‌توجهی باعث تخریب بسیاری از آثار این روستا شده است و مردم روستا اصلا تلاشی برای حفظ و نگهداری این آثار نمی‌کنند.

مالمیر درباره اصطبل تاریخی مری‌خانم گفت: «این اصطبل ثبت ملی نشده است و همکاران ما در معاونت میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در حال بررسی قابلیت این اصطبل برای ثبت در فهرست آثار ملی هستند.»

استفاده از خانههای سنگی ورکانه و توسعه اقامتگاه‌های بومگردی

زندی درباره ظرفیت‌های گردشگری این روستا و اقامتگاه بوم‌گردی روستای ورکانه گفت: «اولین اقامتگاه بومگردی استان همدان در روستای ورکانه با همت یکی از کارآفرینان بهنام نعیمه لشکری که خود نیز فارغالتحصیل رشته گردشگری در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه تهران است ایجاد شد. البته روستای ورکانه این ظرفیت را دارد که دهها خانه بوم‌گردی داشته باشد. در سال‌های اخیر تعدادی از خانواده‌های این روستا به شهر مهاجرت کرده‌اند، با توجه به اینکه روستای ورکانه در 18 کیلومتری شهر همدان واقع است، مرمت و احیای خانههای این روستا  میتواند مهاجرت معکوس را به دنبال داشته باشد.»

او گفت: «با توجه به اینکه قدمت خانه‌های این روستا از قدمت اصطبل و قلعه نیز بیشتر است این قابلیت را دارند که به عنوان یک ظرفیت گردشگری به خانه بوم‌گردی تبدیل و از آن درآمدزایی شود. ورکانه یکی از مهم‌ترین روستاهایی است که می‌توان در این زمینه به آن توجه کرد زیرا این روستا در مسیر گردشگری استان همدان قرار گرفته است، مسیری که محوطه تاریخی و زیرزمینی ارزانفود، روستای تاریخی ورکانه، سد اکباتان و مسیر کوهنوردی ورکانه در آن قرار دارند.»

مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری گفت: «ورکانه روستای هدف گردشگری است و سالانه تعداد بسیار زیادی از گردشگران برای بازدید به این روستا سفر میکنند که در همین راستا توسعه بوم‌گردی در این روستای تاریخی را در دستور کار قرار داده‌ایم.»

از طرفی امضای تفاهم‌نامه سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی یکی از اقدامات موثر در تامین زیرساخت‌های جذب گردشگر در این روستای تاریخی بود، تفاهم‌نامه‌ای که عدهای معتقدند متوقف شده است. مالمیر اما معتقد است که این همکاری‌ها ادامه دارد و کف‌سازی روستای ورکانه از سوی بنیاد مسکن انجام شده است البته این تفاهم‌نامه ملی است و مسئولان میراث‌فرهنگی استان در صدد بومی‌سازی آن هستند.

مالمیر درباره برنامه‎ها و حمایت‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری این استان برای توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی گفت: «ما بارها اعلام کردیم که پیرو تفاهمی که با صندوق کارآفرینی امید داشتیم 100 میلیون تومان وام با کارمزد 4درصد در اختیار افرادی که قصد دارند اقامتگاه‎های بوم‌گردی را توسعه دهند قرار میدهیم. امسال نیز بخش بوم‌گردی استان فعال شد و ما تعهد کردیم که 5 اقامتگاه بوم‌گردی راه‌اندازی کنیم و تاکنون پرونده 3 مورد از این اقامتگاه تشکیل شد.»

 

نیاز شدید به ایجاد تنوع در اماکن اقامتی استان همدان
نعیمه لشکری در اواخر تابستان 95، اولین خانه بومگردی استان همدان را در ورکانه تأسیس کرد؛ اقامتگاهی که مهمانان در آن، با اقامت در فضایی صمیمی شبیه به خانه، فرهنگ  بومی را تجربه می‌کنند با خوراک‌های محلی و به شیوه بومی پذیرایی می‌شوند، او درباره هدف از ایجاد خانه بوم‌گردی در روستای ورکانه گفت: «به‌عنوان فردی که به موضوعات مرتبط با توسعه گردشگری توجه دارم، نیاز شدیدی به ایجاد تنوع در اماکن اقامتی استان مشاهده می‌کردم، می‌توان گفت هدفم کمک به پاسخگویی به نیاز اشاره شده از یک سو و از سوی دیگر راه‌اندازی کسب و کاری در حوزه تخصصی‌ام بود.»

 

او معتقد است که نزدیک بودن ورکانه به همدان این فرصت را فراهم می‌کند که اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه بتواند بازار گردشگران شهر همدان را نیز هدف قرار دهد و خدمات اقامت و پذیرایی این گروه را در ورکانه فراهم کند. علاوه براین، ورکانه ظرفیت خوبی درهر دو بخش جاذبه‌های تاریخی و طبیعی دارد. مسیر دسترسی به روستا با مناظر طبیعی بکر و گذر از دریاچه سد اکباتان، ویژگی‌های طبیعی جذاب برای کوهنوردان و طبیعت‌گردان، وجود اصطبل تاریخی، معماری خاص روستا با استفاده از مصالح بومی، خانه پدری پروفسور موسیوند و موارد دیگر می‌توانند محور توسعه قرار گیرند و هر دو گروه گردشگران فرهنگی و طبیعت گردان را به روستا جذب کنند.

 

درحال حاضر باوجود کاستی‌هایی که در معرفی روستا و جاذبه‌هایش وجود داشته گردشگران به خصوص در روزهای تعطیل به ورکانه به عنوان مقصد گردشگری سفر می‌کنند، البته به این دلیل که تأسیساتی برای نگه‌داشتن هر چه بیشتر آنها در مقصد مهیا نشده است بیشتر این افراد گردشگران گذری هستند. به اعتقاد لشکری هنر برنامه‌ریزان می‌تواند این باشد که به برنامه‌ریزی پایدار ناظر بر ملاحظات زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی بپردازند و با ارائه برنامه‌هایی در قالب خدمات اقامتی، پذیرایی، فروش صنایع دستی و همچنین گشت‌های طبیعت‌گردی، مدت زمان حضور گردشگران را در روستا افزایش دهند و البته در کنار این‌ها از طریق کانال‌های موثر ارتباطی، منطقه را به عنوان مقصد گردشگری معرفی کنند.

 

به اعتقاد لشکری این نوع از کسب و کار، کسانی را می‌طلبد که به لحاظ رفتاری بسیار با‌حوصله باشند چرا‌که نکات بسیار ظریفی دارد که اتفاقا توجه به آنها موفقیت یا شکست را رقم می‌زند، علاقمندان توجه داشته باشند که راه‌اندازی این فعالیت درعین کوچک بودن آن بسیار زمان‌بر است و برای رسیدن به مرحله بهره‌بردای باید صبور باشند، بهعلاوه در انتخاب مکان فعالیت‌شان عجله نکنند و حتما همه جوانب را بسنجند.

 

توسعه اقامتگاههای بومگردی و آشنایی گردشگران با فرهنگ منطقه

در موارد بسیاری آنجایی که ارائه دهندگان بسته‌های گردشگری درنظر دارند اقامت قابل قبولی در بسته خود ارائه دهند، تنها با گزینه هتل روبرو هستند که می‌توان گفت بزرگترین بخش از هزینه‌های بسته گردشگری را به خود اختصاص می‌دهد و باعث بالا رفتن مبلغ کل بسته می‌شود تا جایی‌که بخش بزرگی از مخاطبانش را به علت قیمت بالا از دست می‌دهد، لشکری معتقد است که فراهم کردن اقامت با کیفیت معقول و قیمت مناسب می‌تواند خلئی را که ارائه کنندگان بسته‌های گردشگری همدان با آن روبرو هستند و مانعی زیرساختی بر سر راه توسعه گردشگری استان است، پر کند. اگر مسئولان اماکن اقامتی بتوانند عناصر معماری، فرهنگ و هنر بومی را در دکوراسیون و ارائه خدمات به کار گیرند نه تنها از هزینه‌های غیرضروری خود میکاهند بلکه اقامت را از حالت کاربردی به عنوان مکانی برای استراحت خارج میکنند تا تجربه اقامت در چنین اماکنی تبدیل به جاذبه گردشگری شود.

 

 

در واقع مهم‌ترین تفاوت اقامتگاه بوم‌گردی با سایر مراکز اقامتی این است که علاوه بر کارکرد اقامتی و پذیرایی که همه این مراکز دارند اقامتگاه بوم‌گردی نقش مهمی نیز در آشناسازی گردشگران با  فرهنگ منطقه از طریق ایجاد تجربه‌ای ملموس و عملی برای آنها ایفا می‌کند. لشکری اعتقاد دارد که آینده این کار چیزی بیش از تأکید مدیران ارشد را می‌طلبد و مشروط به اقدامات موثر و عملی مدیران ارشد است در غیر این‌صورت ممکن است فراهم کردن ملزومات برای متقاضیان که اکثراً از نسل جوان هستند و سرمایه چندانی ندارند چنان سخت باشد که از انجام آن منصرف شوند. به طور مشخص در مورد اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه، ما تلاش کردیم تا دو مجموعه بنیاد مسکن و اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را متقاعد کنیم و از همراهی آنها برخوردار شویم که خوشبختانه درهر دو مجموعه مسئولین همراهی خوبی با ما داشتند.

 

وقتی روستایی به‌عنوان روستای گردشگری مطرح میشود باید بحث معیشت مردم نیز در آن گنجانده شود و مردم را با مقوله گردشگری پیوند دهیم. احیای خانه‌های قدیمی روستای ورکانه علاوه بر جذب گردشگر می‌تواند منجر به ایجاد بازارچههای محلی با همت اهالی روستا شود زیرا وقتی مردم منفعتی از این قبیل طرح‌ها نداشته باشند، مشارکت نمی‌کنند. در واقع میتوان با آموزش بومیان روستایی و شناسایی ظرفیتهای گردشگری و اقتصاد گردشگری مشارکت آنها را برای توسعه گردشگری در این روستا بالا برد.


برچسب ها: گردشگری همدان ، روستای سنگی ورکانه ، اقامتگاه بومگردی ورکانه ،

foot pain
دوشنبه 13 شهریور 1396 01:15 ب.ظ
For newest information you have to go to see internet and on the web I found this website as a
best web page for newest updates.
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 12:37 ق.ظ
I do believe all of the ideas you have introduced for your post.
They are really convincing and can definitely work.

Still, the posts are too brief for starters. May just you please lengthen them
a bit from next time? Thanks for the post.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر