تبلیغات
همدان نامه (همدان بلاگ) - حیات در قنات‌های همدان
جمعه 6 اسفند 1395

حیات در قنات‌های همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،گردشگری ،

حیات در قنات‌های همدان

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
حیات در قنات‌های همدان
مدیر مركز بین المللی قنات و سازه‌های آبی ایران هفته گذشته در سفر به همدان از قنات قدیمی روستای قاسم‌آباد بازدید کرد. علی‌اصغر سمساریزدی در این بازدید عنوان کرد همه قنات‌های همدان که در چند سال گذشته کور شده‌اند قابل احیا هستند اما این اتفاق مهم نیاز به عزم مسئولان و همکاری شهروندان دارد....
1395/12/04
 مدیر مركز بین المللی قنات و سازه‌های آبی ایران هفته گذشته در  سفر به همدان از قنات قدیمی روستای قاسم‌آباد بازدید کرد. علی‌اصغر سمساریزدی در این بازدید عنوان کرد همه قنات‌های همدان که در چند سال گذشته کور شده‌اند قابل احیا هستند اما این اتفاق مهم نیاز به عزم مسئولان و همکاری شهروندان دارد.
سمساریزدی مولف کتاب« قنات زارچ»  است که به تازگی برگزیده بخش بزرگسال در شاخه تاریخ، جغرافیا و باستان‌شناسی جشنواره خوارزمی شد و جایزه خود را از دست رئیس جمهوری دریافت کرد. تلاش‌های سمسار یزدی موجب شد تا پشتوانه لازم برای ثبت قنات زارچ یزد و 10 رشته قنات دیگر در ردیف میراث جهانی فراهم شود.
مسئولان روستای قاسم‌آباد نیز امیدوار هستند با استفاده از تجربه‌های این دانشمند ایرانی شرایط ثبت ملی قنات قاسم آباد فراهم شود. او بر این باور است که قنات قاسم‌آباد ظرفیت خوبی برای گردشگری دارد.گفت‌و‌گوی ما با سمساریزدی را در ادامه می‌خوانید.
  • مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های آبی ایران تنها مربوط به یزد است یا در سایر نقاط هم شعبه دارد و خدمات‌رسانی می‌کند؟
برای آوردن مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های آبی به ایران سال‌ها تلاش کردیم تا یونسکو را متقاعد کردیم این مرکز به ایران بیاید چون مدعیان زیادی از جمله عمان دنبال آن بودند، پول هم خرج می‌کردند اما با پیگیری ما یونسکو پذیرفت که به ایران بیاید. سپس متقاعدشان کردیم مرکز را به یزد ببریم چون در یزد فناوری‌های مرتبط با قنات بیشتر وجود دارد.
  • تفاوت قنات‌های کویری و کوهستانی در چیست؟
چند تفاوت عمده بین قنات‌های کوهستانی با قنات‌های دشتی یا کویری وجود دارد. در قنات‌های دشتی به دلیل این‌که شیب زمین کم است و سطح آب زیرزمینی در عمق بیشتر است، معمولا قنات نیز طول بیشتری دارد. مثلا قنات زارچ در استان یزد که به ثبت جهانی رسیده بیش از 85 کیلومتر طول دارد اما قنات‌های کوهپایه‌ای یا کوهستانی معمولا به علت این‌که زودتر به سفره‌های زیرزمینی می‌رسیدند و شیب بیشتری داشتند، طول کمتری دارند. قنات‌هایی که عمق بیشتری دارند در زمان حفر نیازمند فناوری پیشرفته‌تر و بیشتری بودند اما قنات‌های کوهستانی از نظر سازه ساده‌تر بودند و زودتر به بهره‌برداری می‌رسیدند.
  • در همدان قنات‌هایی داریم که به آنها قنات گبری می‌گویند. این عنوان به دلیل پیشینه و قدمت قنات است؟
 قنات‌های گبری در نقاط دیگر کشور هم وجود دارد و با همین نام از آنها یاد می‌شود به این دلیل که قدمت آنها را به پیش از اسلام منتسب می‌کنند. یکی از ویژگی‌های قنات‌های گبری این است که میله چاه‌هایی با مقطع مستطیلی دارند در حالی که قنات‌های جدید دایره‌ای است. آن زمان هنوز فناوری جهت‌یابی زیرزمین را نداشتند برای این‌که راستای حفاری را از طریق تونل درست تشخیص دهند و درست حفاری کنند چاه‌ها را به صورت مستطیل می‌کندند. بعدها که فناوری‌ها پیشرفت کرد چاه‌ها را به صورت گرد می‌کندند. برای این‌که در حفاری به صورت گرد و مدور مقدار مواد حاصل از حفاری هم کاهش می‌یابد.
  • در همدان تعدادی از قنات‌ها به صورت 2 طبقه بودند. 2 طبقه بودن قنات چه کاربردی دارد؟
 این‌که قناتی به صورت 2 طبقه حفر می‌شده دلایل مختلفی داشته است. یکی از دلایل این بوده که بتوانند بر اساس وضعیت سفره‌های زیرزمینی آب استحصال کنند. یکی دیگر این بوده که ممکن است قنات را با این روش به 2 سفره آبی مجزا می‌رساندندیکی سفره عمیق و دیگری سفره سطحی. در واقع قنات دارای 2 مظهر بوده و از هر 2 مظهر آب خارج می‌شده است. قنات‌هایی نیز وجود دارد که استنباط می‌شود 2 طبقه هستند اما در واقع وقتی سطح آب پایین می‌رفته قنات دیگری در زیر همان قنات حفر می‌کردند و از همان میله چاه‌ها استفاده می‌کردند.
  • در همدان بیشتر قنات‌ها با بتن ریزی و ساختمان‌سازی کور شده‌اند. آیا امکان احیای این قنات‌ها وجود دارد؟
اگر مردم تمایل و همکاری داشته باشند و اگر مسئولان علاقه داشته باشند شدنی است، حتی می‌توان جاهایی  را که بتن‌ریزی شده درست کرد یا مسیری را در کنار نقطه بتن‌ریزی شده و مسدود شده ایجاد کرد. بیشتر اراده و همت نیاز دارد، یعنی مسئولان به این باور برسند که قنات باید احیا شود. به سازه‌ای که امکان دسترسی مردم را از زیر زمین به آب قنات آسان می‌کرده پایاب می‌گفتند و اکنون برخی از پایاب‌ها وجود دارند.
  • در گذشته زمانی که جمعیت همدان حدود 150 هزار نفر بوده آب شرب و کشاورزی تمامی مردم از چشمه‌ها و قنات‌ها بوده است. اکنون هم می‌توان چنین بهره‌ای از آب قنات‌ها برد؟
در سفرنامه ژوبرپاسا آمده که در دوره قاجار همه جمعیت همدان آب شرب خود را از قنات تامین می‌کردند. امروز باید پس از احیای  قنات‌ها فکری برای استفاده از آب آنها بشود. یکی از راه‌ها، استفاده برای فضای سبز شهری است یا اگر قنات آلوده نشده می‌توان از آن برای آب شرب استفاده کرد. همزمان با احیا باید برای مصرف هم فکر کرد.
  • با توجه به بازدیدی که داشتید قنات‌های همدان را چگونه دیدید؟
من قنات قاسم‌آباد را دیدم. لازم است از دهیاری این روستا و عواملی که دهیاری را یاری کردند تا این قنات احیا شود تشکر کنم. کار فوق العاده ارزشمندی است. اما به دلیل این‌که در کوهپایه سطح آب چندان پایین نرفته، امکان احیای اکثریت قنات‌ها وجود دارد.
  • قنات قاسم‌آباد می‌تواند برای جذب گردشگر موثر باشد؟
یکی از بهترین قنات‌هایی است که می‌تواند بدین منظور مورد استفاده قرار گیرد. این قنات معبر بزرگی دارد، آمد و شد  در آن به سهولت انجام می شود و دسترسی به آن هم نسبت به قنات‌های کویری آسان‌تر است. یکی از کارهایی که باید انجام شود این است که  از باستان شناسان دعوت شود تا قدمت آن را تشخیص دهند.
https://t.me/ruoydadha/231


برچسب ها: همشهری همدان ، قنات های همدان ، قنات قاسم آباد ، گردشگری قنات ،

ask a psychic question
جمعه 12 آبان 1396 07:35 ب.ظ
وای، طرح بندی وبلاگ های شگفت انگیز! چه مدتی را صرف وبلاگ نویسی کرده اید؟
نگاهی به وبلاگ ها آسان می کنید. نگاه کلی سایت شما فوق العاده است، بجز محتوای مطالب!
How long does it take to recover from Achilles injury?
دوشنبه 30 مرداد 1396 02:16 ب.ظ
I'm gone to inform my little brother, that he should also visit
this website on regular basis to take updated from most up-to-date information.
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 05:18 ق.ظ
Hi, Neat post. There's an issue with your web site in web explorer,
might test this? IE still is the marketplace leader and a big portion of other
people will omit your magnificent writing because of this problem.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر