دوشنبه 23 اسفند 1395

تاریخ در اعماق زمین

   نوشته شده توسط:    نوع مطلب :

تاریخ در اعماق زمین

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
تاریخ در اعماق زمین
با نزدیک شدن نوروز بیشتر هموطنان و هم‌استانی‌‌ها به فکر سفر و مقصد سفر هستند....
1395/12/16
 با نزدیک شدن نوروز بیشتر هموطنان و هم‌استانی‌‌ها به فکر سفر و مقصد سفر هستند.
 برای همدانی‌‌ها این فرصت هست که در سفر‌های یک روزه از شهرستان‌‌های اطراف و مناطق دیدنی استان بازدید و  آن‌ها را به مسافران نیز معرفی کنند. یکی از نقاط بکر و دیدنی استان شهر کوچک سامن و آثار کم‌نظیر آن است.
سامن شهر کوچکی است که بین سه شهرستان ملایر، نهاوند و بروجرد قرار گرفته است. سامن از سال  1332 به شهر تبدیل شده و قدمت زیادی دارد اما یک شهر مهاجرفرست است. جمعیت آن چندان رشدی نداشته و حدودا بین 4000 تا 5000 نفر در نوسان است.

درباره سامن
سامن جزو شهر‌های جنوب استان همدان به شمار می‌آید و مراسم شادی، جشن و سوگواری خاص خود را دارد. محصولات محلی این شهر صنایع دستی، سوغات، خشکبار، عسل، خیارشور و شیره است.
سامن از نظر جغرافیایی و آداب و رسوم به ملایر نزدیک است، اما از نظر گویش تفاوت‌‌هایی دارد، اگرچه همخوانی‌‌هایی با فرهنگ ملایر دارد.
آثار تاریخی سامن نشان از قدمت این شهر دارد. علاوه بر شهر زیرزمینی سامن، یک برج قدیمی به نام خانقلی در مرکز شهر قرار دارد و یک امامزاده که قدمت بنای آن به دوره ایلخانی بازمی‌گردد و به نظر می‌رسد دارای سرداب‌‌های تاریخی است؛ بنای سنتی با ضریح گره­‌چینی که حدود سال 1100 بازسازی شده،  یک امامزاده دوقلو به نام‌‌های سام و حام که به باور ا‌هالی فرزندان حضرت نوح هستند. دو سند مربوط به 200 سال پیش به نام خواب‌نامه وجود دارد که در آنها از این امامزاده ‌ها نام برده شده است. برخی گفته‌اند وجه تسمیه سامن امامزاده‌‌ها هستند. گفته می‌شود سلمن همان سامین یا دو سام بوده که بعد‌ها به شکل سامن درآمده است.
مردم محلی افسانه­‌های زیادی را به شهر زیرزمینی سامن نسبت می­‌دهند. از جمله معتقدند در زیر مجموعه باستانی سامن کانال‌‌هایی بوده که از طریق آنها با اسب تا نهاوند می‌رفته‌اند و راهی زیرزمینی از سامن تا کوه یزدگرد که خرابه‌‌هایی از دوران گذشته در آن وجود دارد و مشرف به منطقه است . در گویش محلی به مجموعه زیرزمینی سامن زاغه گفته می‌شود.

شهر زیرزمینی
درباره ویژگی­‌ها و جاذبه­‌های شهر زیرزمینی سامن بار‌ها شنید‌‌ه‌ایم اما تا کسی از این مجموعه بازدید نکند به عظمت و ویژگی­‌های آن پی نمی‌­برد. مجموعه سامن سال 1384 در یکی از حفاری­‌های شرکت مخابرات به طور اتفاقی شناسایی شد. ابتدا راهرو باریکی کشف شد که پر از خاک بود. از همان زمان با حضور زنده‌یاد مسعود آذرنوش محل ایجاد ترانشه که در وسط خیابان قرار داشت مسدود و ایمن‌سازی شد و ورودی به سمت پیاده‌رو انتقال داده و کارگاه اول کنار مخابرات برپا شد.
امروز بخش مرکزی محوطه باستانی شهر زیرزمینی سامن  کاوش شده است و هرچند بدون هماهنگی مسئولان میراث فرهنگی بازدید از آن امکان‌پذیر نیست و عموم مردم نمی‌توانند از این محوطه بازدید کنند اما برای گروه­‌های علمی قابل بازدید است. شهر زیرزمینی سامن مجموعه‌ای شگفت انگیز است.
معماری هزار توی دستکند که از گذشته­‌ها و آیین­‌های آن حکایت می­‌کند، اتاق‌‌ها و فضا‌هایی تودرتو که همگی به هم راه دارند و شبیه هم هستند.
بازدیدکنندگان بدون راهنما گاهی راه را گم می‌کنند و به دلیل شباهت فکر می‌­کنند یک مسیر همان مسیر قبلی است. به نظر می­‌رسد برخی مجموعه‌‌ها قرینه هستند.
مجموعه‌‌ها از طریق تونل‌‌هایی که به زحمت می‌شود در آن ها راه رفت به هم متصل است که باید به صورت نشسته از آن‌ها گذشت. برای مسدود کردن مجموعه­‌ها دریچه‌هایی وجود دارد که مانند تنور است. گفته می‌شود اگر در یک مجموعه روی دریچه یک درپوش سنگی قرار داده شود به هیچ وجه قابل نفوذ نیست. به نظر می­‌رسد برای تامین امنیت، ورود و
 خروج اضطراری از این نقاط صورت می‌گرفته است. این دریچه‌ها مجموعه‌های  بالا را به طبقه پایین وصل می­‌کنند و نقطه تلاقی دو بخش محسوب می‌شوند.

فاضلاب
در کنار بیشتر اتاق‌‌ها سازه‌‌هایی وجود دارد که شباهت زیادی به آخور احشام دارند و اگرچه شبیه آخورند اما هیچ اثری از فضولات حیوانی تاکنون در آن‌ها به‌دست نیامده تا دلیلی بر این مدعا باشد. به درستی نمی‌توان گفت از این سکو‌ها چه استفاد‌‌ه‌ای می­‌شده است.در بخشی از مجموعه بوی رطوبت و فاضلاب بازدیدکنندگان را آزار می‌­دهد. مهم‌ترین کشف در این مجموعه که در سال 1394اتفاق افتاده کشف قنات و وجود آب در زیر زمین است. این مجموعه قنات بسیار سالمی دارد اما متاسفانه فاضلاب شهری را درون این قنات پرآب ر‌ها کرد‌‌ه‌اند و بوی تعفن درزیر زمین پیچیده است. گاهی در برخی اتاق‌‌ها و راهرو‌های کهن با لوله‌‌های فلزی و سیم‌‌های پیچ درپیچ روبه‌رو می­‌شوید که تناسب و زیبایی این فضای کهنه و زیبا را به هم زده‌اند. این عناصر زائد مربوط به سیستم آبرسانی و مخابرات شهر هستند که آسیب بسیاری به این مجموعه زده‌اند. گفته می‌شود محوطه زیرزمینی سامن بیش از 10 هکتار است و به طور کامل شناسایی نشده است.


برچسب ها: همشهری همدان ، سامن ،

نمایش نظرات 31 تا 30
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic