تبلیغات
همدان نامه (همدان بلاگ) - مطالب میراث فرهنگی
پنجشنبه 5 مرداد 1396

فرش همدان خاک می خورد

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،صنایع دستی ،

فرش همدان خاک می خورد

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
حسین کندی 68 سال دارد. او بیش از 5 دهه در عرصه مرمت، تولید و صادرات فرش فعالیت کرده است. کندی دبیر اجرایی جشنواره سالیانه فرش استان همدان، نایب رئیس اتحادیه فرش‌فروشان همدان، رئیس شورای فنی فرش استان و از مجموعه‌داران فرش همدان است...
1396/02/03
حسین کندی 68 سال دارد. او بیش از 5 دهه در عرصه مرمت، تولید و صادرات فرش فعالیت کرده است. کندی دبیر اجرایی جشنواره سالیانه فرش استان همدان، نایب رئیس اتحادیه فرش‌فروشان همدان، رئیس شورای فنی فرش استان و از مجموعه‌داران فرش همدان  است. او عضو انجمن طراحان فرش است و25 سال است با سازمان فنی و حرفه‌ای همدان همکاری می‌کند و برگزاری آزمون رفوگران بر عهده اوست او با این سابقه کاری از وضعیت تولید و فروش فرش نگران است. او معتقد است بیشترین آسیب اواخر دهه 80 به این حوزه وارد شده است. برای بررسی وضعیت فرش و قالی‌بافی همدان با حسین کندی به گفت‌وگو نشسته‌ایم.
  • مهم‌ترین ویژگی فرش همدان چیست؟
بیش از 70درصد تولید فرش استان همدان تجاری است بدین معنی که صادراتی است و خانه‌دارهای ایرانی از آن استقبال نمی‌کنند. فرش همدان ویژگی‌های خاصی دارد؛ اول اینکه پردوام‌ترین فرش ایران است و در گذشته غربی‌ها گرایش بسیاری به خرید این فرش داشته‌اند. دیگر اینکه متنوع‌ترین اندازه ها و سایزهای فرش در همدان هست؛ از فرش کوچک (بی بی)، پشتی زرع چارک، خرک، زرع و نیم، دوزرع، کناره، 6 متری، 12 متری تا 24 متری در همدان بافته می‌شود. شهرهای دیگر 12 و 24متری زیاد دارند اما اندازه‌های دیگر در آنها وجود ندارد.
  • فرش عتیقه و آنتیک چه تفاوتی با هم  دارند؟
آنتیک ممکن است، تازه بافته شده باشد، اما بافت و رنگ و طرح آن درست باشد و ظرافت و نفیس بودن را نیز داشته باشد. این فرش تا 100 سال آنتیک است. اگر شد 101 سال عتیقه می‌شود. در واقع فرش‌هایی که بیش از یک قرن قدمت داشته باشند عتیقه هستند.
  • مهم‌ترین تهدید صنعت فرش همدان را چه می دانید؟
این مسأله عامل مهمی دارد. تورم بیش از حد و تحریم در دولت‌های پیشین باعث شد فرش همدان زمین‌گیر و بیمار شود. پیش از تحریم ما بهترین فرش را با مبلغ 60هزار تومان تولید می‌کردیم حالا با 600هزار تومان نمی‌توانیم تولید کنیم و فرش‌های تولید شده صادر نمی‌شود. در طول چند سال تورم زیادی را شاهد بودیم که باعث شد صادرات و تولید افت کند و فرش ما را نخرند.
  • یکی از تهدیدهای فرش همدان بافت نقشه تبریز با مصالح تبریز در همدان است که بیشتر بافندگان را به سمت خود کشید و طرح‌های استان و حتی فروشندگان مواد اولیه در همدان را دچار ورشکستگی کرد. ارزیابی شما از این تهدید چیست؟
همان تحریم و تورم بود که باعث شد رویکرد تعداد زیادی از نیروهای بافنده جوان و ماهر ما به سمت طرح‌های تبریز و قم برود. البته آنها توفیق چندانی نداشتند و بسیاری از زنان فرش‌باف به سمت بافت تابلو فرش رفتند اما کارشان ضعیف است و کیفیت تابلو فرش‌های تبریز را ندارد. اگر تابلو‌فرش بافت بافندگان تبریزی را 2 میلیون تومان بخرند تابلو‌فرش یک بافنده همدانی را یک میلیون تومان می‌خرند به دلیل اینکه اصلا تابلو فرش کار ما نیست و کار ما قابل رقابت با آنها نیست. بافندگان ما باید فرش همدان را ببافند. کسانی که تابلو فرش می‌بافند به بن بست خورده اند.
  • علت در طرح‌های کامپیوتری نیست؟
مشکلی با نقشه‌های کامپیوتری یا سنتی نداریم، مشکل در خود طرح و نقشه است که متعلق به ما نیست. به طور مثال اگر خودرو ژاپنی را در ایران تولید کنیم هیچ‌وقت آن کیفیت ساخت ژاپن را نخواهد داشت. همدان باید کار خودش را انجام دهد. همدان نمی‌تواند ابریشم عمل بیاورد و ببافد چون ابریشم را ضایع می کند. هر کیلوگرم ابریشم 400هزار تومان است.
  • فرش‌هایی که با مواد ترکیبی تولید می‌شوند چه وضعیتی دارند؟
من مخالفم که ابریشم و پشم مخلوط شود چون عمرشان باهم مطابق نیست. اگر فرش پشمی 200 سال عمر داشته باشد ابریشم 80 سال عمر دارد و باید جدا جدا بافته شوند.
  • فرش همدان از نظر قیمت و ارزش چه تفاوتی با سایر نقاط دارد؟
بافنده ما باید روی طرح‌های بومی کار و نوآوری و ابداع کند. این استان صدها سال سابقه فرش‌بافی و صادرات دارد. فرش همدان بسیار با ارزش است. زرع نیم میشان ملایر اگر پیدا شود 15 میلیون تومان قیمت دارد. استان ما فرش‌های اصیل زیادی دارد مانند فرش سوزن، درجزین و مهربان. مجموعه‌داران همدانی فرش‌های خوبی نگه داشته‌اند.
  • گفته می‌شود یکی دیگر از عوامل رکود کیفیت مواد اولیه است. موضوع کیفیت چیست؟
برخی تولیدکنندگان از پشم خالص استفاده نمی‌کنند و از پلی استر و مرینوس ناخالص استفاده می‌کنند. خریداران خارجی هم تشخیص می‌دهند. تعدادی از همکاران من متاسفانه برای اینکه هزینه کمتری متحمل شوند و سود بیشتری ببرند کارهایی کردند که آسیب زیادی به فرش همدان زد. آنها  چهار نخ بافی را متداول کردند، پود ندادن را شروع کردند و از پشم دباغی ارزان قیمت استفاده کردند که با آهک از پوست گوسفند مرده جدا می‌شود.
 این موضوع خسارت زیادی زد و ما هنوز زیان عملکرد این دوستان را می‌دهیم. من بارها در اتاق بازرگانی، صنعت و معدن اتحادیه فریاد زده‌ام از این مواد استفاده نکنند اما گوش نمی‌دهند و این صنعت را نابود کرده‌اند. امروز نسل جوان ما درگیر تخلف‌های دیروز ما است که از مواد نا مرغوب استفاده کرده‌ایم.
  • چه باید کرد؟
خراب کردن آسان است. یک ساختمان را در 2 روز می‌توان تخریب کرد اما برای ساخت همان ساختمان ممکن است سال‌ها  زمان نیاز باشد. کار فکری، کار عملی، کار اجرایی، سرمایه‌گذاری، به روز شدن، اطلاعات، اتاق فکر و آموزش درست قالی‌بافان لازم است. قالی‌بافان ما همه سنتی هستند. آموزش هم وقت و هم هزینه می‌خواهد. زمان و تجربه پیشکسوتان مانند قالی‌بافان، تولیدکنندگان، رفوگران و قالی‌شویان در حال هدر رفتن است. بنده حاضر هستم همه تجربه‌هایم را رایگان در اختیار مردم قرار دهم اما باید فضا در اختیار ما بگذارند.
  • فاصله عرضه و تقاضا در کجاست؟
امروز بافندگان ما در روستاها خبر ندارند بازار چه چیزی را طلب می‌کند و همان چیزی را تولید می‌کنند که 30 سال پیش تولید می‌کردند. اروپا و سلیقه اروپایی هر روز تغییر می‌کند. آموزش یعنی فکر تولیدکننده را به‌روز کنید. نگاه ما باید تغییر کند تا بتوانیم کالای ارزشمندی مانند فرش را تولید و صادر کنیم.
  • وام هایی که به بافندگان و تولید کنندگان پرداخت شده چه تاثیری در صنعت فرش استان داشته است؟
بیشتر وام‌ها هدر رفت. به هر قالی‌باف 3تا 5 میلیون تومان وام دادند. کسانی که وام گرفتند یا پولدار بودند که به سفر می‌رفتند یا بی‌پول بودند که یک پیکان می‌خریدند، مسافر کشی می‌کردند و دیگر قالی‌بافی نمی‌کردند. به خیلی از مردم وام دادند تا بازار رونق بگیرد اما چون هدف درست نبود اتفاقی نیفتاد. بیکارهایی که وام گرفتند به بیکار بدهکار تبدیل شدند در نتیجه بیشتر وام‌ها بازپرداخت هم نشد.
  • فکر می‌کنید این مشوق‌ها چگونه باید باشد؟
ارزش افزوده این صنعت بسیار بالا است. شما با 200هزار تومان می‌توانید فرش تولید کنید  و 1 تا 2 میلیون تومان بفروشید. سرمایه آنچنانی نمی‌خواهد مگر اینکه یک کارگاه راه‌اندازی کنید که 50 بافنده در آن کار کند.
 ما در کارگاه خودمان52 سهامدار داشتیم. هیچوقت نیاز به وام پیدا نکردیم و دیناری از کسی نگرفتیم. وام‌های پشتیبان به کسانی که بیش از 20 بافنده دارند تعلق می‌گیرد اما کسی استقبال نمی‌کند چون بافنده‌ها از این شغل فاصله گرفته‌اند و فاکتورهای مورد نظر و استانداردهای لازم را ندارند.


برچسب ها: فرش همدان ،

پنجشنبه 5 مرداد 1396

سیری درشیرین‌سو

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،زیست بوم ،

سیری درشیرین‌سو

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
تالاب شیرین‌سو این روزها با بارش نزولات جوی حال و هوای بهتری پیدا کرده است. فصل بهار بهترین فرصت است تا سری به این جاذبه گردشگری و دیگر دیدنی های شهر شیرین سو بزنید....
1396/01/29
  تالاب شیرین‌سو این روزها با بارش نزولات جوی حال و هوای بهتری پیدا کرده است. فصل بهار  بهترین فرصت است تا سری به این جاذبه گردشگری و دیگر دیدنی های شهر شیرین سو بزنید.

دیدنی‌ها
شیرین‌سو علاوه بر تالاب، مناطق و مکان‌های دیدنی زیادی دارد. سنگواره‌های گاو دریایی که گفته می‌شود مربوط به 10 میلیون سال پیش است از آن جمله است که در ساختمان شهرداری شیرین‌سو به نمایش گذاشته شده است. معدن مخروبه شیرین‌سو یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری این شهر است که  سنگوارها نیز آنجا کشف شده است.
روستای اکنلو یکی دیگر از جاذبه‌های منطقه است که آزمایشگاه  پاستور و موزه پروفسور بالتازار در آن قرار دارد. این روستا در فاصله 138 کیلومتری شهر همدان و 30 کیلومتری شهر شیرین‌سو قرار گرفته است.
اکنلو از روستاهای هدف گردشگری استان همدان است. حضور پروفسور بالتازار فرانسوی نیم قرن پیش، وجود مرکز انستیتو پاستور و یک قلعه قدیمی که امروز بزرگ‌ترین کتابخانه روستایی ایران به شمار می‌آید، از اکنلو روستایی ساخته که زبانزد بسیاری از علاقه‌مندان علم پزشکی و گردشگری است. به سخن دیگر می‌توان آن را پایلوت گردشگری سلامت در کشور دانست.
منطقه شیرین‌سو یکی از متنوع‌ترین زیستگاه‌های گیاهان دارویی کشور است و کوه‌های بسیاری از جمله باباخنجر و بوقاطی را در خود جای داده که مورد علاقه کوهنوردان است. همه این موارد در کنار تالاب دائمی، شیرین‌سو را به یک جاذبه مهم گردشگری مبدل کرده است.  

تالاب شیرین‌سو
تالاب شیرین سو از جمله تالاب‌های مصنوعی ایران است که به زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری و پرندگان منطقه تبدیل شده است و ده‌ها گونه پرنده در این زیستگاه زندگی می‌کنند. منطقه شیرین‌سو زمستان‌های سردی دارد و گاهی به دلیل یخبندان و سرمای زودرس بیشتر پرندگان مهاجرت می‌کنند. این تالاب در مسیر جاده شهرستان کبودراهنگ به زنجان و در کنار روستای شیرین سو واقع شده است.  آب تالاب از طریق چشمه‌های دائمی و بارندگی‌های فصلی تامین می‌شود و بخشی از آن توسط یک سد کوچک به مصرف کشاورزی می‌رسد. مساحت  کل محوطه اطراف تالاب بیش از 300 هکتار و مساحت دریاچه تالاب حدود 50 هکتار است. البته مساحت این تالاب به تناسب میزان بارندگی در سال‌های مختلف متغیر است. این تالاب دارای منابع آبی متعدد است که به خاطر این حوضه‌های آبریز دائمی، میزان آبدهی بالای آنها، شیب مناسب و رطوبت نسبی براساس مطالعات تخصصی و علمی به لحاظ شاخص‌های اقلیم گردشگری مناسب به‌ویژه در فصل‌های بهار و تابستان است. تالاب شیرین‌سو در محور مواصلاتی همدان – زنجان قرار دارد و با توجه به اینکه تردد مسافران استان‌های شمال غرب و غرب از این مسیر بسیار زیاد است، می‌تواند بهترین مکان برای استراحت و تفریح مسافران و همین‌طور علاقه‌مندان به ماهیگیری و پرنده‌نگری باشد.

گونه‌های جانوری و گیاهی
در تالاب شیرین‌سو 54 گونه پرنده شناسایی شده که جزو پرندگان كم نظیر و ارزشمند ایران به شمار می‌روند. گونه‌هایی چون مرغابی، غاز، چنگر، كشیم بزرگ، خوتكا، لک ‌لک سفید، آووست، چوب پا، حواصیل خاكستری، حواصیل ارغوانی، اگرت بزرگ، كشیم كوچک، سر سبز، اردک نوک‌سبز، كاكایی سر سیاه، سلیم طوقی، تلیله كوچک، پرستوی دریایی نوک کلفت، تنجه، آنقوت، فیلوش باکلان بزرگ، کشیم بزرگ، باکلان کوچک، بوتیمار کوچک، فلامینگو، کاکایی نقره‌ای، دم جنبانک ابلق، گاو چرانک و حواصیل شب از جمله پرندگان این تالاب به شمار می‌آیند. این تالاب همه ساله در فصل مهاجرت پذیرای تعداد زیادی پرندگان آبزی و کنار آبزی است. حداکثر جمعیت پرندگان در تالاب شیرین سو، اردیبهشت ماه است. کارشناسان وجود پرندگان در این منطقه را نشانه‌ای از سلامت محیط پیرامون تالاب می‌دانند. علاوه بر انواع مرغ  و پرندگان، پستاندارانی مانند سنجاب زمینی و خرگوش نیز محوطه اطراف تالاب را به عنوان زیستگاه خود قرار داده‌اند و یکی از کلونی‌های مارها به شمار می‌رود. به لحاظ وضعیت پوشش گیاهی نیز گونه‌های درمنه، گون، خانواده‌های نعنائیان، چتریان، شب بو، گل گاوزبان، گندمیان و بقولات پوشش غالب منطقه است.  تنوع اکولوژیک بالای منطقه نیاز اساسی به برنامه‌های حفاظتی و مدیریتی دارد. به همین دلیل با پیگیری‌های به‌عمل آمده از اسفند سال 89 تالاب به مدت 5 سال از سوی شورای عالی حفاظت محیط زیست به عنوان منطقه شکارممنوع معرفی شد.
شهرستان کبودراهنگ با دارا بودن منطقه شکارممنوع تنها 4 محیط‌بان دارد و یکی از مشکلات اداره محیط زیست این شهرستان کمبود نیروی انسانی است.

طرحی برای گردشگری شیرین‌سو
حسین زندی
فعال محیط زیست

مقام‌های استانی و شهرستانی از تالاب شیرین‌سو به عنوان یک ظرفیت گردشگری نام می برند اما اقدامی برای جلوگیری از خشک شدن تالاب، و مهاجرت پرندگان انجام نمی‌شود زباله‌هایی که در اطراف تالاب وجود دارد. پوشش گیاهی و جانوری را تهدید می‌کند و فضا و منظر تالاب را تخریب.در آخرین جلسه کارگروه گردشگری مصوب شد شهرداری شیرین‌سو به عنوان متولی واحد به فرماندار معرفی شود.پس از واگذاری مدیریت تالاب به شهرداری، این نهاد در نظر دارد طرحی را برای توسعه شیرین‌سو با رویکرد گردشگری به کارگروه گردشگری ارائه دهد. به نظر می‌رسد بدون در نظر داشتن ضرورت های اقلیمی و موانع توسعه پایدار این مهم امکان‌پذیر نیست.برای رفع این موانع بهتر است این طرح به صورت فازبندی شده اجرا شود.یکی از نگرانی‌های فعالان محیط زیست، مساله جاده شیرین‌سو به زنجان است. این جاده از نزدیکی تالاب می‌گذرد و تردد خودروها در این مسیر تهدیدی برای قلمرو و زیستگاه اصلی سنجاب‌ها که در این منطقه استقرار دارند، به شمار می‌رود. پیشنهاد فعالان محیط زیست انتقال این جاده در قالب  یک کمربندی با فاصله‌ای دورتر به شرق شیرین‌سو است.یکی از مشکلاتی که در اجرای طرح‌های صنعتی و گردشگری وجود دارد، مشکل پسماند و فاضلاب است. این نگرانی نیز درباره طرح گردشگری شیرین‌سو وجود دارد که  انتقال فاضلاب منطقه گردشگری از طریق کانال‌ها و سیستم‌های استاندارد صورت نگیرد و پس از اجرای طرح تالاب آلوده شود.پیش از اجرای این طرح در حاشیه تالاب تعدادی آلاچیق ساخته شده که باید جمع آوری شود و به نقطه دورتری انتقال یابد.
مسئولان باید توجه داشته باشند حساسیت‌هایی که در تالاب شیرین سو وجود دارد بسیار مهم است و باید گردشگرانی جذب شوند که با تعاریف و استانداردهای گردشگری آشنا باشند.در غیر این صورت تالاب شیرین‌سو نیز به مرکزی برای پختن کباب و تجمیع زباله تبدیل خواهد شد. گردشگرپذیری منطقه باید با رویکرد حفاظت از تالاب و پرندگان و سنجاب‌ها باشد و مسئولان باید فکر قایق سواری و ماهیگیری را از سر به در کنند.برای توسعه پایدار گردشگری در منطقه شیرین‌سو پیشنهادهای وجود دارد که از الگوهای موفق در جهان بهره‌گیری می‌شود. ایجاد مرکز بازدیدکنندگان و یک موزه تاریخ طبیعی با استفاده از گونه‌های تاکسیدرمی  شده اکنلو یکی از این موارد است.
اقامتگاه‌ها، هتل‌ها و فروشگاه‌ها باید در داخل یا حاشیه شهر مستقر شود تا علاوه بر ارتباط فرهنگی درآمدزایی مناسبی برای شهروندان داشته باشد.گونه‌هایی مانند گوسفند نژاد مهربان و فرش مهربان که یکی از معروف‌ترین نقشه‌های فرش استان است می‌تواند در قالب این طرح به جهانیان معرفی شود.علاوه بر غارهای کتله خور و علی‌صدر که در شعاع 80 کیلومتری این منطقه قرار دارند، وجود روستاهای تاریخی باشقورتاران و اکنلو همچنین جاذبه‌های طبیعی و تاریخی کبودراهنگ می‌تواند در قالب مسیری برای گردشگری به گردشگران معرفی شود. معدنی که فسیل‌ها در آن کشف شده در غرب تالاب با فاصله چندصد متر در کوه یاستی داغ واقع شده است. این معدن یکی از کم‌نظیرترین معادن ایران است و می‌تواند به یک جاذبه مستقل یا مکمل در شیرین‌سو تبدیل شود و علاقه‌مندان به گردشگری معدن را به شیرین‌سو جذب کند. در نظر گرفتن این محوطه در قالب طرح توسعه گردشگری شیرین‌سو بسیار مهم است و حتی در صورت خشک شدن تالاب به تنهایی می‌تواند گردشگرپذیری شیرین‌سو را تضمین کند. کوه یاستی داغ علاوه بر معدن دارای یک غار کوچک طبیعی به نام ایوان قیه است و انواع فسیل‌های موجود در دامنه این کوه جاذبه‌ای کم‌نظیر را در شیرین‌سو به وجود آورده است.  همچنین کوه‌های ساری قیه و گونای در شمال شرقی تالاب بهتر است به منطقه حفاظت شده تبدیل شود تا بار دیگر گونه‌های جانوری و گیاهی منطقه را پناه دهد. حفاظت از خانه‌های قدیمی شیرین‌سو در قالب اقامتگاه بومگردی و بازسازی حمام تاریخی به عنوان یک جاذبه می‌تواند به ماندگاری گردشگر در منطقه کمک کند.


برچسب ها: شیرین سو ، تالاب شیرین سو ،

پنجشنبه 5 مرداد 1396

خانه‌های بوم‌گردی؛ جاذبه جدید گردشگری

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،

خانه‌های بوم‌گردی؛ جاذبه جدید گردشگری

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
هزینه زیاد اقامت در هتل‌های همدان و نبود رقابت در هتل‌داری سال‌هاست وضعیت اسکان و اقامت گردشگران را درهمدان با چالش روبه رو کرده است اما سال 1395 اتفاق خوبی در استان افتاد....
1396/01/27
هزینه زیاد اقامت در هتل‌های همدان و نبود رقابت در هتل‌داری سال‌هاست وضعیت اسکان و اقامت گردشگران را درهمدان با چالش روبه رو کرده است اما سال 1395 اتفاق خوبی در استان افتاد. افتتاح 3 اقامتگاه بومگردی در روستاهای ورکانه، امزاجرد و ملهمدره و استقبال گردشگران از این اماکن اقامتی نشان داد با در نظر گرفتن سلیقه‌های گوناگون می‌توان به گردشگرپذیری استان کمک کرد. علاوه بر خانه‌های بومگردی در برخی روستاها مانند قاسم‌آباد، خانه مسافرهایی ایجاد شده که در کنار کارآفرینی به جذب گردشگر کمک می‌کنند. برای بررسی وضعیت این نوع مکان‌های گردشگری به سراغ مالکان آنها رفته‌ایم.

استقبال از خانه‌ بوم‌گردی امزاجرد
شهرام اسماعیل‌زاده که دومین اقامتگاه بومگردی استان را در روستای امزاجرد افتتاح کرده با اشاره به وضعیت گردشگران این مکان در تعطیلات نوروزی می‌گوید: طبق پیش‌بینی استقبال خوبی داشتیم. مخصوصا تعداد بازدیدکنندگانی که از همدان مراجعه می‌کردند بسیار چشمگیر بود. البته باید در نظر داشته باشیم برای شروع کار، خوب بود اما با توجه به تعطیلات نوروز انتظار می‌رفت بازدید‌کنندگان بیشتری ‌داشته باشیم.
وی ادامه می‌دهد: نقاط قوت کار ما در نوروز، برگزاری برنامه‌های متعدد بود و اگر نقطه ضعفی وجود داشت سعی کردیم در اسرع وقت رفع کنیم که خوشبختانه با مشکلی مواجه نشدیم.
مدیر اقامتگاه بومگردی مزداگرد با اشاره به آمار بازدیدکنندگان می‌گوید: بیش از 900نفر بازدید کننده داشتیم که تعداد زیادی از آنها از همدان آمده  بودند و حدود 50نفر اقامت کننده داشتیم. اقامت، سرو غذا، پذیرایی، گشت وگذار در روستا و بازدید از اماکن دیدنی روستا از خدماتی بود که ارائه و سعی کردیم از تمام بازدیدکنندگانی که برای بازدید آمده بودند با دمنوش پذیرایی کنیم. برنامه‌های اقامتگاه طوری بود که همه میهمان‌ها و بازدید کنندگان که وارد می‌شدند گاهی تا یک ساعت از قسمت‌های مختلف اقامتگاه نظیر موزه یا کارگاه صنایع دستی بازدید می‌کردند.
وی با اشاره به همکاری اهالی روستا می‌گوید: مردم بسیار همکاری می‌کردند. حتی بعضی میهمانان خود را برای بازدید و معرفی اقامتگاه می‌آوردند. در اینجا جا دارد که از همه اهالی روستا، دهیار وتک تک اعضای شورا که صمیمانه ما را حمایت کردند و همه عزیزانی که در پیشرفت کار به ما کمک کردند، سپاسگزاری کنم. از مردم هم دعوت می‌کنم برای تجربه یک زندگی ساده روستایی پر از آرامش و تجربه نوع زندگی گذشتگانمان به مزداگرد سفر کنند.

هجوم گردشگران به ورکانه
 ورکانه در نوروز امسال شرایط متفاوتی را تجربه کرد. گفته می‌شود که پس از پخش سریال «علی‌البدل» در نوروز گردشگران زیادی وارد این روستا شدند و به دنبال آن موضوع اقامت هم به یکی از مسائل روستا تبدیل شد.
نعیمه لشکری از زنان کارآفرین همدانی که اولین اقامتگاه بومگردی استان را در روستای ورکانه راه‌اندازی کرده است در این باره می‌گوید: اقامتگاه بومگردی ورکانه ظرفیت محدودی دارد و با هماهنگی قبلی تعدادی از مسافران را پذیرفت اما به دلیل تعداد زیاد گردشگران مردم محلی نیز ترغیب شدند تعدادی از خانه‌های خود را برای اولین بار به مسافران کرایه دهند.

مشکلات روستا
لسکری با بیان اینکه مشکل روستا آب و سرویس بهداشتی است، ادامه می‌دهد: اسفندماه به بخشداری نامه دادیم که سرویس بهداشتی را بازسازی و آب آن را تامین کنند.بخشدار نیز متقاعد شد و دستور داد دهیار آب آن را تامین کند اما تا هفته دوم فروردین این اتفاق نیفتاد و تمام مسافران به اقامتگاه بومگردی مراجعه می‌کردند که این ما را با چالش اساسی روبه‌رو ‌کرد. از سوی دیگر نمی‌توانستیم پاسخ منفی دهیم و میهمانان اقامتی ما معترض بودند.
لشکری اضافه می کند: وقتی روستایی به عنوان روستای هدف گردشگری انتخاب می‌شود بهتر است ابتدا مشکلات اولیه و زیرساختی آن حل شود. اینکه شما گردشگر را دعوت کنید و آب و سرویس بهداشتی را که نیاز اولیه او است تامین نکنید خوشایند میهمان نیست.

تاثیر سریال برافزایش مسافران
اما این بانوی کارآفرین با بیان اینکه حضور مشتریان و مسافران ما در روستا ارتباطی به سریال علی‌البدل نداشت چون هفته‌های قبل رزرو و هماهنگ شده بود می‌گوید: تاثیر این سریال‌ها مقطعی است و پس از مدتی فراموش می‌شود. دیگر اینکه مخاطبان  و مشتری‌های اقامتگاه‌های بومگردی از طبقه متوسط به بالا هستند که روستاهای بکر و آرام را برای استراحت و تفریح انتخاب می‌کنند بنابراین شلوغی روستا به کار ما آسیب می‌زند. من از مسافران اقامتگاه درباره سریال پرسیدم اما آنها به اتفاق گفتند این سریال را ندیده‌اند. یکی از آنها می‌گفت 2 سال است برنامه‌ریزی کرده تا بیاید ورکانه را ببیند.
وی می‌افزاید: استان همدان در زمینه اماکن اقامتی بسیار ضعیف است و تنها به هتل‌ها، مسافرخانه‌ها و خوابگاه‌های دولتی محدود می‌شود. هزینه هتل‌ها بالا است و مسافرها کمتر به مسافرخانه می‌روند. خانه‌مسافرها نیز استانداردهای اقامتی را ندارند و جایی که متفاوت باشد کم است. به نظر می‌رسد اقامتگاه‌های بومگردی می‌توانند این کمبود را جبران کنند. علاوه بر اسکان، آشنایی با فرهنگ بومی منطقه، بهداشت و غذاهای محلی از خدمات متفاوت اقامتگاه‌هاست.

 اقامتگاه ملهمدره
حسین زارعی مدیر سومین خانه بومگردی استان است که در ملهمدره اسدآباد راه اندازی شده و از نوروز 96 آماده اسکان است. او می‌گوید: از روزهای اول نوروز شروع به کار کردیم. اقامتگاه ما 4 اتاق دارد که در نوروز 400بازدید کننده از همدان، تهران، کرج و شهرهای دیگر داشت. در آینده با توجه به استقبال گردشگران تعداد اتاق‌ها را افزایش خواهیم داد.
زارعی می افزاید: این اقامتگاه دارای موزه محلی است که با اشیای قدیمی و کشاورزی تجهیز شده و با استقبال خوبی مواجه شد. هدف ما حفظ و نگهداری ارزش‌های گذشته، معماری بومی ملهمدره و فرهنگ و رسوم پیشینیان است. روستای ما310 نفرجمعیت دارد که در قالب 102 خانوار ساکن هستند. هدف دیگر بحث اشتغال پایدار است که با عرضه محصولات کشاورزی و صنایع دستی به نتیجه خواهد رسید.

خانه‌مسافر قاسم‌آباد
محمدهاشم پاکیزه دهیار روستای قاسم آباد است که از طرف دهیاری اقدام به راه‌اندازی خانه مسافر کرده است. او می‌گوید: خانه مسافر قاسم‌آباد از تابستان ۱۳۹۵ راه‌اندازی شده است. تعدادی از خانه‌های مسکونی قاسم آباد به‌ علت مهاجرت مالکین آنها به شهر خالی بود و مشاهده می‌شد بعد از مدتی این خانه‌های مسکونی برای استفاده‌های مختلف مانند انبار مواد غذایی یا کالا اجاره داده می‌شد. با توجه به اینکه قاسم‌آباد نسبت به مرکز شهر همدان از موقعیت مکانی مناسبی برخوردار است در قدم اول به‌منظور امکان سنجی جذب گردشگر در قاسم‌آباد وارد کار شدیم. هدف ما ایجاد حس باورپذیری و تغییر نگرش مردم روستا به ‌سمت سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری بود، پاکیزه می‌افزاید: اقامت در این خانه مسافر مورد استقبال گردشگران فرهنگی شهر همدان قرار گرفته و به‌ صورت مستقیم و غیرمستقیم در اشتغال‌زایی مردم روستا موثر واقع شده است. در صورت توسعه اینگونه اقامتگاه‌ها به تناسب منافع بیشتری نصیب جامعه محلی روستا خواهد شد.

 ترغیب سرمایه‌گذاران بومی
دهیار قاسم آباد با بیان اینکه برنامه ما به تاسیس یک اقامتگاه ختم نمی‌شود ادامه می‌دهد: هر چند متاسفانه معماری بومی روستا به ‌عنوان یکی از جاذبه‌های تاثیرگذار در جذب گردشگر طی سال‌های اخیر از بین رفته است اما موقعیت مکانی روستا نسبت به شهر همدان، قنات تاریخی قاسم آباد و جنگل‌های دست کاشت این روستا همگی دلایل توجیهی اولیه ما برای ترغیب سرمایه‌گذاران بومی درحوزه گردشگری است.
خوشبختانه موفق به جذب سرمایه‌گذار شدیم و با حمایت استانداری و فرمانداری همدان موافقت‌های اولیه با طرح‌های اقتصادی دهیاری قاسم آباد انجام شده است که نیاز به اخذ مجوزهای لازم از دستگاه‌های ذیربط نیز دارد.
پاکیزه می‌گوید: اقامتگاه در ایام تابستان سال گذشته و نوروز امسال مورد استقبال گردشگران قرار گرفت. طبیعت، آداب و رسوم ، غذاهای محلی  وبناهای تاریخی در انگیزه پیدا کردن جامعه محلی و مدیران محلی برای جذب گردشگر نقش تعیین کننده‌ای دارند.


برچسب ها: اقامتگاه های بومگردی همدان ،

پنجشنبه 24 فروردین 1396

مَتَل‌های همدانی منتشر می‌شود

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،

مَتَل‌های همدانی منتشر می‌شود

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
مَتَل‌های همدانی منتشر می‌شود
مسعود احمدی (ساعد) متولد 1328 در همدان است. او از اواخر دهه 40 با بازیگری و کارگردانی وارد عرصه هنر شد و در ده‌ها نمایش به عنوان بازیگر یا کارگردان ایفای نقش کرد. احمدی آثاری را در زمینه داستان، نمایشنامه و شعر از جمله دو نمایشنامه «جریره جریره» و «خاکسپاری سهراب» منتشر کرده است....
1396/01/23
مسعود احمدی (ساعد) متولد 1328 در همدان است. او از اواخر دهه 40 با بازیگری و کارگردانی وارد عرصه هنر شد و  در ده‌ها نمایش به عنوان بازیگر یا کارگردان ایفای نقش کرد. احمدی آثاری را در زمینه داستان، نمایشنامه و شعر از جمله دو نمایشنامه «جریره جریره»  و «خاکسپاری سهراب» منتشر کرده است. این نویسنده همدانی این روزها مشغول آماده‌سازی کتاب «متل‌های همدانی» است که به زودی منتشر خواهد شد. به این بهانه با او به گفت‌و گو نشسته‌ایم.
  • موضوع کتاب جدیدتان چیست؟
کتاب درباره متل‌های همدانی است. البته من نمی‌خواستم به این حوزه وارد شوم.
  • شما که قبلا تجربه کار با پژوهشگرانی مانند انجوی شیرازی را داشته‌اید.
کار با انجوی شیرازی به سال‌های 45 تا 50 برمی‌گردد. بعد از آنکه من در حوزه تئاتر فعالیت خودم را آغاز کردم و عاشق سینما شدم دیگر از کار پژوهش فاصله گرفتم.حتی تابستان 1350 که نزد نصراله یگانه که معاون انجوی بود رفتم پیشنهاد این بود که آنجا بمانیم و با ایشان کار کنیم چون حس کرده بود از نظر خط و ربط نوشتن می‌توانیم با او کار کنیم. اما بعد از آنکه من از سپاه دانش برگشتم و به سمت تئاتر کشیده شدم دیگر کار پژوهش خود به خود کنار رفت. بعدها هم که به انستیتو امور هنری رفتم، دیگر به طور کلی به تئاتر و نوشتن تئاتر و قصه‌نویسی پرداختم اما انتظار داشتم که افرادی شبیه پرویز اذکایی - که در مقدمه کتاب فرهنگ مردم همدان می‌گوید: به من می‌گفتند «پرویز متلی» -یا عباس فیضی یا آقایی به اسم وطن‌دوست یا وطن‌پرست که ایشان هم با انجوی شیرازی کار می‌کرد در حوزه متل‌های همدان یا قصه‌های عامیانه همدان یا همان ادبیات فولکلور کارهایی انجام دهند یا داده باشند اما تنها چیزی که کار نشده است متل و قصه‌های همدان است. من احساس کردم که واجب است این کار انجام بشود آن هم از این نظر که ممکن است شما نمونه‌های این قصه‌ها را جاهای دیگر هم داشته باشی مثلا در شیراز یا مشهد.
  • اما روایت‌ها فرق می‌کند.
جدای از تفاوت روایت‌ها مسأله دیگر امثال و حکمی است که داخل اینها به کار برده می‌شود. ضرب‌المثل‌ها و واژه‌های خاصی که مخصوص گویش همدانی است و دارای بار معنایی خیلی خوبی است، جدای از آن می‌تواند به ادبیات کمک کند اما فراموش شده یا در این کار سهل انگاری شده است. این بود که تصمیم گرفتم بنویسم و تلنگر اصلی برای این نوشتن را خانمی به نام نیم‌تاج به من زد  که خدمتکار دکتر ایراندخت میرهادی بود. ما با دکتر میرهادی در خیابان فرهنگ همسایه بودیم. وقتی من اول یا دوم ابتدایی بودم این خانم شب‌ها قصه‌هایی برای من می‌گفت.
  • شما در واقع براساس داستان‌هایی که خانم  نیم‌تاج در حدود 57 سال پیش برای شما روایت کرده نوشته‌اید. فکر می‌کنید چقدر به متنی که او روایت کرده پایبندید؟‌
خب صد در صد که نمی‌شود و اصلا بنا نیست که بشود چون از صافی ذهن من دارد عبور می‌کند. او هم چیزهایی که برای ما گفته بی‌شک از دیگرانی شنیده بوده و هنگام بازگویی برای ما تغییراتی در آنها ایجاد کرده است، البته نه به‌صورت آگاهانه و خودخواسته.اصلا ذهن آدمی قصه‌گو است و قصه را بر اساس وضعیت روحی-روانی خود و آن لحظه‌ای که در آن زندگی می‌کند ممکن است تغییر دهد و این تغییر، گریزناپذیر است.
  • چقدر عمد در این تغییر دخیل است؟
ممکن است مسائلی که در زندگی آدمی پیش می‌آید آنقدر حاد باشد که به عمد قصه را تغییر دهد اما من اینجا سعی کرده‌ام تا آنجایی که می‌شود به گذشته برگشت و اینها را بازنویسی کرد و برای خودم یادآوری ذهنی بکنم تا اصل قصه دربیاید.
مجموعه شامل چند متل است؟
چیزی که من از متل‌هایی که خانم نیم‌تاج برای ما می‌گفت در ذهن دارم شاید بالغ بر  150است که 35 متل را تا به حال نوشته‌ام. سعی می‌کنم 50  متل در کتاب اول منتشر شود.
  • می‌خواهید این کتاب چه تأثیری در فرهنگ عامه بگذارد؟
در اصل هدف من حفظ فرهنگ عامه است. یک سری واژه‌ها و اصطلاحات خاص و در عین حال روایت خاصی که از منظر من بعد از 60 سال هنوز هست، می‌خواهم بماند و ماندگاری آن برمی‌گردد به اینکه کسانی که آن را می‌خوانند چقدر با آن ارتباط برقرار‌ ‌کنند. یک چیز دیگر را هم در نظر دارم؛ می‌خواهم کسانی که روایت‌های دیگری دارند یا چیزهایی دارند که به طور ‌کلی من یا نمی‌دانم یا نشنیده‌ام برای نوشتن و انتشار آن‌ها تشویق شوند. کشورهای اروپایی بعد از رنسانس جمع آوری کارهایشان را آغاز  کرده‌اند مثل افسانه‌های برادران گریم. قصه‌های ما جمع‌آوری نشده و حیف است که از ‌بین برود. در ذهن من هم شمایی از روایت‌هایی که از نیم‌تاج خانم شنیده‌ام هست و سعی کرده‌ام آن‌ها را دوباره به یاد آورده و پیاده کنم. بیشتر دوست دارم خوانندگان هم هرچه شنیده‌اند و به یاد دارند حتی در حد یک پاراگراف یا چند واژه بگویند تا حفظ کنیم و از بین نرود. البته خیلی هم کمک می‌کند که از این روایت‌ها قصه‌های کودکانه را بازنویسی کرد یا از آن‌ها تئاتر درست کرد. یا حتی از آن‌ها برای نوشتن رمان استفاده کرد که این‌ها  برمی‌گردد به کسانی که در آن حوزه‌های خاص کار می‌کنند و درگیر این موضوع می‌شوند. خلاصه فواید این قصه‌ها زیاد است.
  • راجع به ریشه متل و اینکه چرا به آن متل می‌گویند کار کرده‌اید؟
خیر. فکر می‌کنم این کار در تخصص کسانی مانند پرویز اذکایی و نیز آنهایی است که زبانشناسی می‌دانند و واژه ها را ریشه‌یابی می‌کنند. من بیشتر خواسته‌ام که این نوع روایتی که نزد من هست حفظ شود.
  • این روایتی را که شما حفظ کرده‌اید و می خواهید بازگو و منتشر کنید با نمونه‌های شهرها یا استان‌های دیگر مقایسه کرده‌اید؟
اگر آن‌ها را دیده یا پیدا کرده باشم به آن‌ها رجوع کرده‌ام اما یک سری از آن‌ها نیستند یا من ندیده‌ام. اما آن مقایسه که شما می‌گویید باز هم کار فرد دیگری است. این‌که شما انواع روایت‌های مختلف از یک قصه را با هم مقایسه و بررسی کرده و از دل این‌ها آن روایت ریشه‌ای را بیرون بیاوری.
  • عنوان کتاب مشخص است؟
خیر. چون قبلا مجموعه‌ای به اسم گلین‌خانم درآمده نمی‌خواهم اسم این مجموعه را مثلا قصه‌های نیم‌تاج بگذارم که مشابه آن شود. می‌تواند عنوان دیگری داشته باشد اما راوی اول می‌شود نیم‌تاج و راوی دوم منم که بین این دو روایت خیلی تفاوت هست.
  • روایت شما چقدر امروزی شده است؟
سعی کرده‌ام که نشود اما به هر حال زبان تغییرکرده و نوع تعریفی که من می‌کنم در آن هست. سعی کرده‌ام جایی که واژه خاص همدانی در روایت هست آن را به همان شکل بیاورم اما اگر ببینم که مخل درک متن توسط خیلی‌ها می‌شود آن را هم برمی‌دارم. سعی کرده‌ام که روایت مال همدان باشد و اصطلاحات بومی اینجا و حتی نوع گویش شعری در روایت بیاید.با نزدیک به 60 سال دوری من از همدان و از دست دادن گویش همدانی طبیعی است که ایراداتی هم باشد اما من سعی خود را برای حفظ شکل درست و بومی روایت کرده‌ام.


برچسب ها: همشهری همدان ، متل های همدان ، ساعد احمدی ،

یکشنبه 20 فروردین 1396

ورکانه؛ شگفت‌زده از گردشگران نوروزی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،

ورکانه؛ شگفت‌زده از گردشگران نوروزی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
ورکانه؛ شگفت‌زده از گردشگران نوروزی
نوروز سال 1396 سریالی از تلویزیون پخش می‌شد که بخش عمده آن در روستای هدف گردشگری ورکانه همدان و تعدادی از لوکیشن‌ها نیز در روستاهای تاریخی اشتران تویسرکان و روستای شورین همدان گرفته شده بود....
1396/01/19
 نوروز سال 1396 سریالی از تلویزیون پخش می‌شد که بخش عمده آن در روستای هدف گردشگری ورکانه همدان و تعدادی از لوکیشن‌ها نیز در روستاهای تاریخی اشتران تویسرکان و روستای شورین همدان گرفته شده بود. سریال علی البدل به کارگردانی سیروس مقدم و نقش آفرینی بازیگرانی از جمله مهدی فخیم‌زاده، محسن تنابنده و مهدی هاشمی به روی آنتن رفت که از سریال‌های پربیننده نوروز به شمار می‌رفت. اگرچه در متن سریال نامی از روستای ورکانه برده نشده بود اما بر اساس تبلیغات فضای مجازی و با توجه به تیتراژ پایانی سریال انبوهی از گردشگران را از سراسر ایران به این روستا کشاند تا با مردم و بافت سنگی این روستای کم‌نظیر آشنا شوند.
مسیر گردشگری ورکانه و طبیعت و معماری روستا معمولا در ایام تعطیلات میزبان گردشگران است اما این بار هجوم گردشگران مردم روستا را نیز غافلگیر کرد. برخی از آنها خانه‌های خود را برای اسکان به مسافران کرایه دادند و برخی دیگر در بخش ورودی روستا دکه و غرفه فروش خوراکی و محصولات باغداری ایجاد کردند تا از این فرصت برای درآمدزایی استفاده کنند. ورود انبوه گردشگر به ورکانه دیدگاه‌های موافق و مخالف زیادی را به خود معطوف کرد. برخی آن را مثبت ارزیابی می‌کنند و برخی ورود بیش از حد گردشگر را عامل تخریب روستا می‌دانند.

ورود 3 هزار خودرو به ورکانه
داود کزازی دهیار روستای ورکانه در پاسخ به این پرسش که وضعیت گردشگری روستا در نوروز 96 را چگونه ارزیابی می‌کند، می‌گوید: همه مردم روستای ورکانه از زیاد بودن تعداد گردشگران شگفت‌زده شدند. فکر می‌کنم بیشتر گردشگرانی که وارد همدان شدند به ورکانه نیز آمدند. مردم همدان نیز استقبال خوبی داشتند. همدانی‌ها در طول سال به روستا می‌آیند، این روزها هم بیشتر از گذشته می‌آمدند.
وی به آمار ورود گردشگران نوروزی به روستا نیز اشاره کرده و می‌گوید: آماری که داریم  براساس قبض‌های پارکینگ است. تا 12 فروردین بیش از 3هزار قبض پارکینگ صادر شده است. این تعداد مربوط به خودروهایی است که در داخل روستا بعد از ورودی پارک کرده‌اند و حدود 2 برابر این تعداد نیز پیش از ورودی ورکانه پارک می‌کنند و ما نمی‌توانیم قبضی صادر کنیم. اگر تعداد سرنشینان هر خودرو را 4نفر در نظر بگیریم بیش از 30 هزار گردشگر به ورکانه وارد شده‌اند.

مشکل آب
دهیار روستای ورکانه با اشاره به مشکل سرویس بهداشتی در روستا می‌گوید: متاسفانه مشکل اصلی روستا آب است. اگر مشکل آب شرب و فاضلاب روستا حل شود 90درصد مشکلات ما رفع خواهد شد. متولی این حوزه آب و فاضلاب روستایی است. بسیاری از منازل آماده پذیرش گردشگر است اما مشکل فاضلاب دارد. سرویس بهداشتی عمومی روستا توسط بنیاد مسکن ساخته شده و نیاز به تعمیر دارد و متاسفانه هنوز تعمیر نشده است. در ایام نوروز مجبور شدیم تانکری روی آن تعبیه کنیم و آب آن را از هتل در حال احداث روستا تامین کردیم. البته هفته دوم سرویس بهداشتی مدرسه را آماده کردیم و مشکلی نبود. کزازی به برنامه‌های دهیاری در سال 96 نیز اشاره کرده و توضیح می‌دهد: امسال ما یک بوستان تفریحی برای اهالی روستا و مسافران احداث خواهیم کرد. بازارچه محلی احداث خواهیم کرد و ایجاد پاکینگ را در برنامه داریم. امیدواریم مسئولان در زمینه مشکل آب نیز با ما همکاری کنند.

تعامل اهالی روستا و گردشگران
وی با اشاره به استقبال مردم از گردشگران در ایام نوروز می‌گوید: خوشبختانه مردم استقبال خوبی از گردشگران دارند و در تعطیلات نوروز علاوه بر اقامتگاه بومگردی  که اولین اقامتگاه بومگردی استان به شمار می‌رود، حدود 15 خانه آماده پذیرش مسافران بود و مسافران هم استقبال خوبی از این موضوع کردند. مسافران زیادی در این روزها  در منازل مردم اسکان داشتند. ورکانه مردم بسیار میهمان‌نوازی دارد و خوشبختانه امسال نیز استقبال خوبی از مسافران داشتند. من فکر می‌کنم اگر امکانات فراهم شود مردم از پس گردشگری برخواهند آمد.
دهیار ورکانه با انتقاد از ساخت و سازهای ناهماهنگ جدید در بافت تاریخی روستا می‌گوید:  دهیاری توان مقابله با این موضوع را ندارد. ما در سال 95 حدود 30 نفر را برای نوسازی  معرفی کردیم اما متاسفانه امکان دریافت وام نوسازی وجود ندارد. وقتی مشوقی وجود ندارد کنترل بسیار دشوار است. در گذشته بنیاد مسکن برای نماسازی بومی، 3 میلیون وام بلاعوض پرداخت می‌کرد که دیگر پرداخت نمی‌شود و معماری سنگی روستا در حال آسیب است.

 ساماندهی کیوسک‌ها
وی با اشاره به ساماندهی کیوسک‌ها و دکه‌های ورودی روستا می‌گوید: برای این که مردم با درآمدهای حاصل از ورود گردشگران آشنا شوند و متوجه تاثیر اقتصادی آمدن مسافر به روستا باشند هنوز اقدامی نشده است. پس از این که مردم با این مقوله آشنا شدند آنها را به بازارچه های محلی که ایجاد خواهیم کرد انتقال می دهیم.
کزازی در پایان به تاثیر پخش سریال علی البدل به افزایش گردشگران روستای ورکانه اشاره می‌کند و می‌افزاید:  یکی از دلایل افزایش گردشگران پخش سریال علی‌البدل بود این سریال تبلیغ خوبی برای روستای ما بود. اما پیش از آن نیز این روستا به عنوان روستای هدف گردشگری نامگذاری شده بود و گردشگران این روستا را می‌شناختند.

مشکلات زیرساختی
محسن خوانساری یکی از اهالی روستا می گوید: تاکنون چنین چیزی سابقه نداشته است. در هفته دوم نوروز ورکانه بسیار شلوغ بود و گردشگرانی از نقاط مختلف به روستا می‌آمدند. کسانی که با دیدن سریال علی‌البدل به روستای ما آمده‌اند دنبال محله‌هایی می‌گردند که در سریال به آنها اشاره می‌شود اما نام‌هایی مانند چشمه قلقل وجود خارجی ندارد. نشانی غلط دادن مردم را سردرگم می‌کند.
وی اضافه می کند: من نمی‌دانم چرا نامی از روستای ما در سریال برده نشده در حالی که سازندگان این سریال حدود 3 ماه به روستای ما رفت و آمد می‌کردند.
رضا زراعتکار مقدم کارشناس گردشگری در همدان نگاه مثبتی به شلوغی روستا ندارد. او می‌گوید: نکته اول این است که بخش عمده این شلوغی نتیجه هیجان و پخش یک سریال است. پس ماندگاری گردشگر در روستای ورکانه را نمی‌توان تضمین کرد و پس از پایان پخش این سریال ورکانه نیز از سوی مخاطبان تلویزیون مانند بسیاری از فیلم‌ها فراموش می‌شود.  البته نمی‌توان تاثیر آن را انکار کرد اما پایدار نیست.
این فعال گردشگری ادامه می‌دهد: نکته مهم‌تر این است که روستا با مشکل زیرساخت روبه‌رو است. تا هفته اول نوروز سرویس بهداشتی ورکانه تعطیل بود، متولی درستی نداشت و گردشگران را عصبانی کرده بود. این روستا پارکینگ ندارد و در همین روزها صدها اتومبیل سرگردان شدند. ورودی روستا که این روزها به عنوان پارکینگ استفاده می‌شود گنجایش چندانی دارد و منظر ورودی روستا را نامناسب کرده است. گردشگر برای دیدن بافت تاریخی روستا می‌آید اما ورودی روستا تبدیل به پارکینگ شده و گردشگران حتی نمی‌توانند یک تصویر و عکس مناسب از آن ثبت کنند.
زراعتکار مقدم اضافه می کند: مراکزی که به تازگی برای فروش اقلام ایجاد شده موقتی است و تناسبی با معماری روستا ندارد و نظارتی نیز بر این فروشگاه‌ها وجود ندارد. بهتر است محل و بازارچه‌ای با مصالح بومی در کنار روستا ساخته شود تا روستاییان به تولید و فروش صنایع دستی و خوراکی‌های محلی مشغول شوند. این شیوه گردشگرپذیری مطمئنا به هویت روستا آسیب خواهد زد. بهتر است از فرصت ورود گردشگر به ورکانه درست استفاده شود.


برچسب ها: گردشگری همدان ، گردشگری ورکانه ، ورکانه ،

یکشنبه 20 فروردین 1396

دیدار نوروزی و گفت‌وگوی ادبی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،

دیدار نوروزی و گفت‌وگوی ادبی

نویسنده: حیدر زند همدان- خبرنگار
دیدار نوروزی و گفت‌وگوی ادبی
سیزدهمین روز فروردین ماه سال جاری همزمان با روز سیزده ‌به‌در و روز طبیعت، نخستین نشست گردشگری ادبی همدان با حضور تعدادی از اعضای تشکل‌های غیردولتی حوزه میراث فرهنگی از جمله انجمن پویشگران سفر پاک، نبض سبز حیات، شهر من زنده بمان، سعدی‌پژوهی همدان و انجمن توسعه محلی بهارستان برگزار شد....
1396/01/19
سیزدهمین روز فروردین ماه سال جاری همزمان با روز سیزده ‌به‌در و روز طبیعت، نخستین نشست گردشگری ادبی همدان با حضور تعدادی از اعضای تشکل‌های غیردولتی حوزه میراث فرهنگی از جمله انجمن پویشگران سفر پاک، نبض سبز حیات، شهر من زنده بمان، سعدی‌پژوهی همدان و انجمن توسعه محلی بهارستان برگزار شد.
در این نشست ابتدا به ظرفیت‌های همدان در زمینه اینگونه گردشگری اشاره و نقاط ضعف و قوت گردشگری ادبی در استان بررسی شد. همچنین در بخش‌هایی از این نشست اهمیت سفرنامه‌نویسی در سفرهای نوروزی و ارتباط آن با گردشگری ادبی مورد تاکید قرار گرفت.

 گردشگری ادبی
معصومه مومنی مدرس دانشگاه و فعال گردشگری در همدان با اشاره به اهمیت گردشگری و نقش این صنعت در توسعه گفت: اهمیت و ارزش و جایگاه گردشگری امروز دیگر بر كسی پوشیده نیست. این صنعت هر روز در حال گسترش است و انواع جدید آن علاوه بر ظهور به مراحل شكوفایی می‌رسد. یكی از این شاخه‌ها گردشگری ادبی است.
وی با تاکید بر ویژگی‌های گردشگری ادبی ادامه داد: غنای تاریخی و فرهنگی بستر مناسبی برای شكل‌گیری این شاخه از گردشگری است. علاوه بر آن علاقه‌مندی انسان به هنر ذاتی است. ادبیات نیز شاخه‌ای از هنر و مورد پسند طیف وسیعی از مخاطبان است. ضمن اینکه جزو میراث مهم هر ملتی نیز به شمار می‌آید. پیوند صنعت گردشگری با میراث ادبی روندی مثبت برای حفظ و تعادل فرهنگ و ادبیات و داشته‌های این حوزه است.

تعیین مسیر
مدیرعامل انجمن پویشگران سفر پاک نیز در این باره گفت: تغییر الگوهای رفتاری با بهره‌گیری از آموزش و توانمندسازی در کنار ایجاد بستر و شرایط اقتصادی برای بومیان در مناطق گردشگرپذیر می‌تواند به توسعه پایدار گردشگری کمک کند.
یلدا خاکباز ادامه داد: بازدید از محل تولد، محل زندگی، محل گردهمایی نویسندگان، فضای داستان و آرامگاه  نویسندگان مختلف می‌تواند به مسیر گردشگری ادبی تبدیل شود و ما این ظرفیت را در شهر و استان همدان داریم. تشکل‌ها می‌توانند به عنوان حلقه واسطه بین مردم و دولت این مسیرها را ایجاد کنند و به گردشگران معرفی کنند.

اهمیت سفرنامه‌نویسی
کاظم سبزی شاعر و روزنامه‌نگار همدانی نیز در این نشست به اهمیت سفرنامه‌نویسی اشاره کرد و گفت: در سفرنامه‌نویسی مهم‌ترین بخش مستندسازی است و نگاه‌ها بنابر تخصص‌ها تفاوت دارد. ما هرچه در سفر ببینیم و بنویسیم در آینده به عنوان سند استفاده خواهد شد. همان‌طور که ما از سفرنامه ناصر خسرو و ابن‌بطوطه استفاده می‌کنیم. چه بسا ما بخواهیم از مسیر این سیاحان به عنوان یک مسیر گردشگری ادبی استفاده کنیم. نصرالله پزشکی مسئول تشکل شهر دوستدار کودک نیز گفت: تشکیل تیم تخصصی برای گردشگری ادبی در همدان بسیار ضروری است. این تیم می‌تواند کمیته‌هایی را برای تحقیق در ایجاد مسیرگردشگری و جذب گردشگر تشکیل دهد. اینگونه گردشگری در همدان مورد غفلت واقع شده است هرچند چندین همایش و برنامه در استان برگزار شده اما نیاز به کار مداوم دارد.
وی افزود: پرداختن به این حوزه علاوه بر ترویج فرهنگ، معرفی مشاهیر و تقویت هویت ملی در ترویج و  رونق صنعت گردشگری نیز اثرات چشمگیری دارد اما لازمه كار فراهم آوردن شرایط و مهیا شدن بستر مناسب است.

 سفر براساس شخصیت‌های شاهنامه
دبیر انجمن «سرو سایه فکن» به تجربه‌های خود در زمینه گردشگری ادبی اشاره کرد و گفت: مسیرهای ادبی در آثار ادبی کهن از جمله تاریخ بیهقی، سفرنامه ناصر خسرو و شاهنامه آمده است. امروز در کنار بازشناسی این مسیرها می‌توان از ادبیات و فرهنگ عامه مردم برای ایجاد جاذبه گردشگری استفاده کرد.
حیدر زندی ادامه داد: انجمن سرو سایه‌فکن حدود 4 سال است سفرهایی را براساس نام مکان‌ها و شخصیت‌های شاهنامه برنامه‌ریزی می کند. ما در این مدت توانسته ایم مسیرهایی را در استان‌های یزد، کرمانشاه و سیستان وبلوچستان به گردشگران معرفی کنیم. همدان نیز می تواند از ظرفیت‌هایی مانند میرسیدعلی همدانی، باباطاهر، عین‌القضات همدانی و بوعلی سینا استفاده کند. می‌توان مسیرهایی را طراحی کرد که باید دوستان متخصص در این حوزه برای تحقق آن پیگیر شوند.
علی اصغر طاهری خواننده پیشکسوت همدانی پس از اجرای تصنیف‌هایی با همراهی اردشیر محرابی در این نشست به اهمیت هنر و ادب در جذب گردشگر اشاره کرد و گفت: ایران کشوری با پیشینه فرهنگی بسیار است و فرهنگ و هنر می‌تواند جاذبه خوبی برای گردشگری باشد. اجرای شعر و موسیقی در سال هزاران گردشگر را به همدان دعوت می‌کند اما مستلزم برنامه‌ریزی و ایجاد زیرساخت است.


برچسب ها: گردشگری ادبی ، گردشگری ادبی در همدان ،

یکشنبه 22 اسفند 1395

تاریخ در اعماق زمین

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،

تاریخ در اعماق زمین

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
تاریخ در اعماق زمین
با نزدیک شدن نوروز بیشتر هموطنان و هم‌استانی‌‌ها به فکر سفر و مقصد سفر هستند....
1395/12/16
 با نزدیک شدن نوروز بیشتر هموطنان و هم‌استانی‌‌ها به فکر سفر و مقصد سفر هستند.
 برای همدانی‌‌ها این فرصت هست که در سفر‌های یک روزه از شهرستان‌‌های اطراف و مناطق دیدنی استان بازدید و  آن‌ها را به مسافران نیز معرفی کنند. یکی از نقاط بکر و دیدنی استان شهر کوچک سامن و آثار کم‌نظیر آن است.
سامن شهر کوچکی است که بین سه شهرستان ملایر، نهاوند و بروجرد قرار گرفته است. سامن از سال  1332 به شهر تبدیل شده و قدمت زیادی دارد اما یک شهر مهاجرفرست است. جمعیت آن چندان رشدی نداشته و حدودا بین 4000 تا 5000 نفر در نوسان است.

درباره سامن
سامن جزو شهر‌های جنوب استان همدان به شمار می‌آید و مراسم شادی، جشن و سوگواری خاص خود را دارد. محصولات محلی این شهر صنایع دستی، سوغات، خشکبار، عسل، خیارشور و شیره است.
سامن از نظر جغرافیایی و آداب و رسوم به ملایر نزدیک است، اما از نظر گویش تفاوت‌‌هایی دارد، اگرچه همخوانی‌‌هایی با فرهنگ ملایر دارد.
آثار تاریخی سامن نشان از قدمت این شهر دارد. علاوه بر شهر زیرزمینی سامن، یک برج قدیمی به نام خانقلی در مرکز شهر قرار دارد و یک امامزاده که قدمت بنای آن به دوره ایلخانی بازمی‌گردد و به نظر می‌رسد دارای سرداب‌‌های تاریخی است؛ بنای سنتی با ضریح گره­‌چینی که حدود سال 1100 بازسازی شده،  یک امامزاده دوقلو به نام‌‌های سام و حام که به باور ا‌هالی فرزندان حضرت نوح هستند. دو سند مربوط به 200 سال پیش به نام خواب‌نامه وجود دارد که در آنها از این امامزاده ‌ها نام برده شده است. برخی گفته‌اند وجه تسمیه سامن امامزاده‌‌ها هستند. گفته می‌شود سلمن همان سامین یا دو سام بوده که بعد‌ها به شکل سامن درآمده است.
مردم محلی افسانه­‌های زیادی را به شهر زیرزمینی سامن نسبت می­‌دهند. از جمله معتقدند در زیر مجموعه باستانی سامن کانال‌‌هایی بوده که از طریق آنها با اسب تا نهاوند می‌رفته‌اند و راهی زیرزمینی از سامن تا کوه یزدگرد که خرابه‌‌هایی از دوران گذشته در آن وجود دارد و مشرف به منطقه است . در گویش محلی به مجموعه زیرزمینی سامن زاغه گفته می‌شود.

شهر زیرزمینی
درباره ویژگی­‌ها و جاذبه­‌های شهر زیرزمینی سامن بار‌ها شنید‌‌ه‌ایم اما تا کسی از این مجموعه بازدید نکند به عظمت و ویژگی­‌های آن پی نمی‌­برد. مجموعه سامن سال 1384 در یکی از حفاری­‌های شرکت مخابرات به طور اتفاقی شناسایی شد. ابتدا راهرو باریکی کشف شد که پر از خاک بود. از همان زمان با حضور زنده‌یاد مسعود آذرنوش محل ایجاد ترانشه که در وسط خیابان قرار داشت مسدود و ایمن‌سازی شد و ورودی به سمت پیاده‌رو انتقال داده و کارگاه اول کنار مخابرات برپا شد.
امروز بخش مرکزی محوطه باستانی شهر زیرزمینی سامن  کاوش شده است و هرچند بدون هماهنگی مسئولان میراث فرهنگی بازدید از آن امکان‌پذیر نیست و عموم مردم نمی‌توانند از این محوطه بازدید کنند اما برای گروه­‌های علمی قابل بازدید است. شهر زیرزمینی سامن مجموعه‌ای شگفت انگیز است.
معماری هزار توی دستکند که از گذشته­‌ها و آیین­‌های آن حکایت می­‌کند، اتاق‌‌ها و فضا‌هایی تودرتو که همگی به هم راه دارند و شبیه هم هستند.
بازدیدکنندگان بدون راهنما گاهی راه را گم می‌کنند و به دلیل شباهت فکر می‌­کنند یک مسیر همان مسیر قبلی است. به نظر می­‌رسد برخی مجموعه‌‌ها قرینه هستند.
مجموعه‌‌ها از طریق تونل‌‌هایی که به زحمت می‌شود در آن ها راه رفت به هم متصل است که باید به صورت نشسته از آن‌ها گذشت. برای مسدود کردن مجموعه­‌ها دریچه‌هایی وجود دارد که مانند تنور است. گفته می‌شود اگر در یک مجموعه روی دریچه یک درپوش سنگی قرار داده شود به هیچ وجه قابل نفوذ نیست. به نظر می­‌رسد برای تامین امنیت، ورود و
 خروج اضطراری از این نقاط صورت می‌گرفته است. این دریچه‌ها مجموعه‌های  بالا را به طبقه پایین وصل می­‌کنند و نقطه تلاقی دو بخش محسوب می‌شوند.

فاضلاب
در کنار بیشتر اتاق‌‌ها سازه‌‌هایی وجود دارد که شباهت زیادی به آخور احشام دارند و اگرچه شبیه آخورند اما هیچ اثری از فضولات حیوانی تاکنون در آن‌ها به‌دست نیامده تا دلیلی بر این مدعا باشد. به درستی نمی‌توان گفت از این سکو‌ها چه استفاد‌‌ه‌ای می­‌شده است.در بخشی از مجموعه بوی رطوبت و فاضلاب بازدیدکنندگان را آزار می‌­دهد. مهم‌ترین کشف در این مجموعه که در سال 1394اتفاق افتاده کشف قنات و وجود آب در زیر زمین است. این مجموعه قنات بسیار سالمی دارد اما متاسفانه فاضلاب شهری را درون این قنات پرآب ر‌ها کرد‌‌ه‌اند و بوی تعفن درزیر زمین پیچیده است. گاهی در برخی اتاق‌‌ها و راهرو‌های کهن با لوله‌‌های فلزی و سیم‌‌های پیچ درپیچ روبه‌رو می­‌شوید که تناسب و زیبایی این فضای کهنه و زیبا را به هم زده‌اند. این عناصر زائد مربوط به سیستم آبرسانی و مخابرات شهر هستند که آسیب بسیاری به این مجموعه زده‌اند. گفته می‌شود محوطه زیرزمینی سامن بیش از 10 هکتار است و به طور کامل شناسایی نشده است.


برچسب ها: همشهری همدان ، سامن ،

چهارشنبه 11 اسفند 1395

پیمانکاری؛ بلای جان میراث فرهنگی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مشاغل ،روزنامه همشهری ،گردشگری ،میراث فرهنگی ،

پیمانکاری؛ بلای جان میراث فرهنگی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
پیمانکاری؛ بلای جان میراث فرهنگی
روزهای گذشته در بدنه مدیریتی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تغییراتی رخ داده است. یکی از تغییرات جایگزینی احمد ترابی با بهرام توتونچی در معاونت میراث فرهنگی این اداره بود....
1395/12/11
روزهای گذشته در بدنه مدیریتی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تغییراتی رخ داده است. یکی از تغییرات جایگزینی احمد ترابی با بهرام توتونچی در معاونت میراث فرهنگی این اداره بود. تخصص توتونچی معماری بود اما بر اساس سال‌ها حضور در این معاونت یکی از نیروهای کارشناس و با تجربه این حوزه به شمار می‌آمد. ترابی نیز باستان‌شناس است اما از معاونت سرمایه‌‌گذاری آمده است. حال این نیروی تازه نفس می‌‌تواند به کارهای زمین مانده میراث فرهنگی جامه عمل بپوشاند یا نه؟ یا برای جلوگیری از بلندمرتبه‌سازی در رینگ اول شهر چه برنامه‌ای دارد؟ زمان مشخص خواهد کرد. او در این گفت‌وگو به طور مشخص از برنامه‌های خود برای مرمت میراث فرهنگی می‌گوید.
  • از شرایط فعلی معاونت میراث فرهنگی بگویید.
من از خدمات گذشته مهندس بهرام توتونچی تشکر می‌کنم. همانگونه که آگاهی دارید در چند سال گذشته اعتبارات معاونت میراث فرهنگی بسیار بسیار محدود بوده و هرکسی به غیر از مهندس توتونچی با این وضعیت اعتبارات کار خاصی از دستش بر نمی‌آمد.
  •  از مشکلات حوزه مرمت در استان بگویید.
میراث فرهنگی زیرساخت گردشگری تاریخی است. دولت موظف است در جهت توسعه بخش فرهنگی هزینه و بعد بهره‌برداری کند. یکی از ضربه‌هایی که در سال‌‌های اخیر به میراث فرهنگی به ویژه در بحث مرمت وارد شد، پیمانی کردن اجرای پروژه‌ها بود. بدین معنی که پروژه‌های مرمتی را به پیمانکار سپردند، به افرادی که تخصص کافی نداشتند در حالی که باید آثار تاریخی و باستانی توسط کارشناسان زبده خود میراث فرهنگی به صورت امانی مرمت شود و پیمانکاری در میراث فرهنگی سم است.
  • نیروهای امانی چه تفاوتی با نیروهای پیمانی این حوزه دارند؟
برای اینکه کار مرمت به کارشناسان به صورت امانی سپرده ‌شود اداره میراث فرهنگی باید نیروهای انسانی متخصص جذب کند. در گذشته میراث فرهنگی در زمینه مرمت نیروهایی را آموزش داده بود و از آنها استفاده می‌کرد و نظارت درستی هم انجام می‌داد. 4نفر بین نیروهای پیمانی پیدا نمی‌کنید که بتوانند ساروج را که یکی از مصالح قدیمی است تهیه کنند. متاسفانه با پیمانی کردن، نیروهای باتجربه کنار رفتند و جایگزین ندارند.
  • مزیت اصلی کار امانی چیست؟
پیمانکاران از طریق مزایده پروژه‌ای را می‌گیرند و کار می‌کنند و می‌روند. اما وقتی به صورت امانی انجام شود نیروهای متخصص مرمت آثار مردم شناس و باستان‌شناس را در مراحل مرمتی به کار می‌گیرند. کار مرمتی را نمی‌توان به دست غیر داد. حتی من که حدود 27 سال است در میراث خدمت می‌کنم و علاقه بسیاری به این حوزه دارم اگر پس از بازنشستگی بروم دنبال پیمانکاری به سود نگاه می‌کنم و ارزش اثر مد نظر من نیست.
  • شما که 27 سال است در میراث فرهنگی هستید، چرا وقتی اجرای پروژه‌ها از امانی به پیمانی تغییر می‌کرد اعتراض نکردید؟
آن زمان همراه تعدادی از کارشناسان این حوزه نامه‌نگاری و اعتراض کردیم که این کار صورت نگیرد اما متاسفانه ترتیب اثر ندادند. کار فرهنگی را نمی‌توان فروخت، کار فرهنگی را باید دولت برعهده بگیرد. در این سال‌ها ضربه بزرگی به بدنه میراث وارد شده و من با رگ و پوستم آن را لمس می‌کنم. با این روش تا دو دهه بعد نه نیروی متخصص خواهیم داشت نه بنای قدیمی. همه از بین خواهد رفت.
  • برنامه شما در معاونت چیست؟
یکی از مشکلات مهم میراث فرهنگی استان ما در شهرستان‌هایی است که بافت تاریخی داریم.در 4شهرستان دارای بافت تاریخی ما طرح جامع مرمتی نداریم و بر اساس نظر شورای فنی تصمیم می‌گیریم. اما اگر طرح جامعی تهیه شود هر مدیر و معاونی که به این نهاد بیاید بر اساس طرح جامع تصمیم می‌گیرد. یکی از اولویت‌‌های کاری من این است که علاوه بر تهیه طرح جامع مرمتی برای بناها نیز طرح مرمتی داشته باشیم. اگر به طور مثال طرح مرمتی برای بنای آرامگاه بوعلی داشته باشیم هر مسئولی بخواهد آن را مرمت کند بدون اعمال سلیقه شخصی و بر اساس طرح کار خواهد کرد. این طرح در شورای فنی استان تهیه و تایید می‌شود سپس در شورای فنی مرکز تایید و سپس کاربردی می‌شود.
  • در حال حاضر طرح‌های در حال اجرا را چگونه مدیریت خواهید کرد؟
برای اینکه کار دوباره از شیوه پیمانی به شیوه امانی برگردد زمان زیادی لازم است اما تلاش خواهیم کرد بر اساس ظرفیت‌های موجود پروژه‌های خاص را امانی انجام دهیم. به طور مثال گنبد علویان بنای بسیار شاخصی است. این بنا را نمی‌توان به هر مرمتگری سپرد و باید نظارت بسیار دقیقی صورت بگیرد و نیروهای متخصص مورد اعتماد کار کنند. برنامه من این است که معماران حوزه مرمت را به دو بخش مشاوران و معماران باتجربه تقسیم کنیم و بر اساس نیاز پروژه‌ها را به اینان بسپاریم. باز هم دست ما بسته است که از طریق مناقصه پروژه‌ها را واگذار می‌کنیم و هر کس قیمت پایین‌تری داد پیروز می‌شود و کیفیت چندان در این روش مهم نیست. بناهای ما مانند هندوانه نبریده است، وقتی بریده شد و وارد بنا شدیم متوجه می‌شویم چه ویژگی‌هایی دارد و بدون ورود و کار کردن نمی‌توان به نتیجه مطلوب رسید.
  • پایش و نظارت شما بر پروژه چگونه خواهد بود؟
با مدیرکل میراث فرهنگی استان صحبت کرده‌ایم که قرار است چند نیروی باتجربه که در حوزه مرمت تخصص دارند به معاونت ما افزوده شود و هم ناظر و هم کارشناس مرمت در هر شهرستان داشته باشیم.
  • بناهایی که خطر تخریب آنها را تهدید می‌کند و مالکان همراهی نمی‌کنند چه آینده‌ای دارند؟
از لحاظ قانونی بخش حقوقی ما وارد خواهد شد تا بناهایی را که برای آنها احتمال خطر وجود دارد با حکم قضایی مرمت کنیم. البته به دنبال این هستیم که تعامل بیشتری با مالکان داشته باشیم تا این اتفاق نیفتد. همانطور که گفتم نیاز به اعتبار دارد و دولت باید اعتبارات میراث فرهنگی را فرهنگی ببیند و به عنوان زیرساخت به آن توجه کند. بناهای تاریخی از زیرساخت‌های گردشگری هستند و باید توجه بیشتری به آن‌ها شود.
  • برای افزایش تعامل با شهرداری و استانداری چه برنامه‌هایی دارید؟
ما تعامل کمتری با این نهادها داریم و همراه نیستند. ما تلاش می‌کنیم شهرداری بافت شکل بگیرد تا بسیاری از مشکلات حل شود. اما شهرداری می‌گوید در چارت ما پیش‌بینی نشده است. اگر این اتفاق بیفتد تعامل بیشتر می‌شود و بناها نجات پیدا می‌کند. باید شهرداری به مسائل درآمدی کمتر توجه کند تا میراث حفظ شود. میراث فرهنگی متعلق به همه مردم و همه نهادهاست. اداره ما وظیفه برنامه‌ریزی و نظارت دارد اما برای حفظ میراث همه نهادها باید دست به دست هم بدهند.
https://goo.gl/T8jPhx


برچسب ها: همشهری همدان ، میراث در خطر همدان ، معاونت میراث فرهنگی همدان ،

چهارشنبه 11 اسفند 1395

گردشگران به « امزاجرد» می‌روند

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،گردشگری ،

گردشگران به « امزاجرد» می‌روند

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
گردشگران به « امزاجرد» می‌روند
به زودی دومین اقامتگاه بومگردی استان همدان در روستای امزاجرد راه اندازی می‌شود. روستای امزاجرد یکی از روستاهای دهستان هگمتانه از بخش مرکزی شهرستان همدان و در فاصله 15 کیلومتری این شهر است. شهرام اسماعیل زاده از علاقه‌مندان به گردشگری، خانه پدری خود را به اقامتگاه بومگردی تبدیل کرده است که از نوروز 1396 به بهره برداری خواهد رسید. به بهانه راه‌اندازی دومین اقامتگاه بومگردی استان با این جوان کارآفرین گپ و گفتی داشتیم که در پی می‌آید....
1395/12/10
به زودی دومین اقامتگاه بومگردی استان همدان در روستای امزاجرد راه اندازی می‌شود. روستای امزاجرد یکی از روستاهای دهستان هگمتانه از بخش مرکزی شهرستان همدان و در فاصله 15 کیلومتری این شهر است. شهرام اسماعیل زاده از علاقه‌مندان به گردشگری، خانه پدری خود را به اقامتگاه بومگردی تبدیل کرده است که از نوروز 1396 به بهره برداری خواهد رسید. به بهانه راه‌اندازی دومین اقامتگاه بومگردی استان با این جوان کارآفرین گپ و گفتی داشتیم که در پی می‌آید.
  • تاریخچه روستا بگویید.
از تاریخ روستا مدرکی در دست نیست اما به گفته قدیمی‌ها قدمت این روستا به زمان یزدگرد سوم برمی‌گردد که در آن زمان نام روستا مزداگرد بوده، مزدا به معنی خدای خوبی‌ها و گرد در زبان پارسی باستان به معنای شهر است.
  • ظرفیت‌های گردشگری روستا از لحاظ تاریخی و طبیعی چه مواردی هست؟
از لحاظ تاریخی پل قدیمی آق کرپی، حمام قدیمی، مسجد کهنه و بناهای کوره‌های پخت آجر در ورودی روستا و نیز جاذبه‌هایی طبیعی همچون باغ‌های مرغوب، طبیعت و دشت زیبا در فصل بهار جذابیت ویژه‌ای دارد.
  • پدیده اقامتگاه بومگردی در ایران مسأله جدیدی است. شما چگونه با آن آشنا شدید؟
من قبلا طرحی مشابه اقامتگاه بومگردی را داشتم. در مرحله تحقیق بودم که با اقامتگاه‌های بومگردی روستایی آشنا شدم. از آنجا که علاقه زیادی به این نوع زندگی داشتم و از زندگی کردن در طبیعت لذت می‌بردم این علاقه باعث شد بتوانم به احیای بنا و ایجاد اقامتگاه که کار بسیار پرزحمتی هم هست وارد شوم.
  • چه شد که به فکر ایجاد اقامتگاه بومگردی در امزاجرد افتادید؟
از آنجا که روستای امزاجرد روستای پدری‌ام بود یکی از گزینه‌های اصلی من بود. من روستاهای زیادی را گشتم اما خانه‌ یا روستایی را که با معیارهای من همخوانی داشته باشد در آنها پیدا کردم.
  • این دومین اقامتگاه بومگردی استان است. فکر می‌کنید برای توسعه این نوع اقامتگاه چه ضرورت‌هایی وجود دارد؟
البته اولین مساله تامین سرمایه است. از آنجا که این طرح در خانه‌های قدیمی روستایی اجرا می‌شود نیاز به هزینه زیادی برای بازسازی، بهسازی و مقاوم‌سازی دارد و مورد دیگر تسهیل گرفتن مجوز است که بسیار زمانبر است. پرداخت تسهیلات کمک بسیار مهمی است.
  • مراحل و مشکلاتی که در گرفتن مجوز داشتید چه بود؟
طبییعتا مراحلی هست که باید از لحاظ قانونی طی و انجام شود اما زمانبر بودن و ناهماهنگ بودن اتوماسیون اداری باعث طولانی‌تر شدن کار در بعضی ادارات می‌شود که امید است با حمایت‌های مسئولان گرفتن مجوز نیز تسهیل شود.
  • به کسانی که می‌خواهند به دنبال ایجاد خانه بومگردی بروند چه پیشنهادی دارید؟
اگر علاقه دارند وارد این کار بشوند باید برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشند. مثلا مراحل گرفتن مجوز من بیشتر از 6 ماه طول کشید که باعث به‌ هم خوردن برنامه‌های من و ایجاد مشکلاتی شد. به دوستانی که می‌خواهند وارد این کار بشوند این توصیه را دارم که حتما قبل از شروع کار درباره مراحل آن تحقیق کنند و با مسئولان و متخصصان مشورت کنند.
  • فکر می‌کنید مشتریان شما بیشتر گردشگران داخلی هستند یا خارجی؟
در سال‌های اول البته داخلی اما چشم‌انداز ما در کنار گردشگران داخلی جذب گردشگران‌ خارجی نیز هست.
  • آیا استان همدان برای چنین اقامتگاه‌هایی مناسب است؟ چه تفاوت‌هایی با سایر استان‌ها دارد؟
البته. بسیار مناسب است، مشکلاتی هم نسبت به شهرهای دیگر وجود دارد؛ مثلا سرمای زمستان باعث فصلی شدن این صنعت در همدان شده است. برنامه‌ها و زیرساخت‌ها نیز همت و برنامه‌ریزی مدیران شهر را می‌طلبد؛ مثلا برگزاری جشنواره‌ها و جشن‌هایی مثل جشن برداشت محصول که باعث جذب گردشگر می‌شود.
  • تعامل شما با خانه بومگردی ورکانه چگونه است؟
همکاری نزدیکی داریم مثلا در نمایشگاه بین‌المللی گردشگری غرفه مشترک داشتیم و در آینده نزدیک قرار است همکاری‌های زیادی داشته باشیم.
  • جامعه محلی مردم روستا چه برخوردی با شما دارند؟
برخوردهای دوگانه‌ای وجود دارد. مسئولان روستا (دهیار و شورا‌) بسیار استقبال و کمک‌های فراوانی به من کردند. همچنین خیلی از اهالی روستا کمک و حمایت و در زمینه بازسازی یاری کردند. اما عده‌ای با این صنعت غریبه هستند. البته به رسم روستا بسیار مهمان نوازند و کمک‌های شایانی می‌کنند اما امید است که با تلاش مسئولان و مردم این روستا تبدیل به روستای گردشگری شود.
  • ویژگی اقامتگاه شما چیست؟
ساختمان اقامتگاه بنایی قدیمی و بسیار زیبا است که در محله قدیمی روستا  قرار دارد. بیشتر بناهای قدیمی در روستا حفظ شده است. فاز دوم طرح راه‌اندازی بازارچه محلی است تا محصولات صنایع دستی روستا را مستقیم به ‌فروش برسانیم. ایجاد کارگاه‌های خانگی صنایع دستی در روستا را هم مدنظر داریم که البته در خود اقامتگاه نمونه‌ای برای بافت گلیم ایجاد کرده‌ایم.
  • فکر می‌کنید گردشگران از چه چیز در خانه شما استقبال کنند؟
جنبه‌های متفاوتی وجود دارد؛ مثل نقالی، شاهنامه‌خوانی و برگزاری مراسم‌، چیدن گیاهان دارویی و گرفتن عرقیات گیاهی که هر کدام به تنهایی خود جذابیتی خاص را داراست.
  • خانه بومگردی امزاجرد چقدر می‌تواند در معرفی روستا مفید باشد؟
بسیار موثر است. کسی از من نشانی بخواهد اول اسم روستا را می‌گویم بعد اقامتگاه را معرفی می‌کنم و هر کس یک‌بار به این اقامتگاه بیاید نمونه‌ای از مهمان‌نوازی کل روستا را تجربه می‌کند.
  • آیا ایجاد اقامتگاه در روستا می‌تواند اشتغال‌زایی کند؟
بله، ایجاد یک اقامتگاه در روستا نیازمند نیروهای محلی برای انجام کارهای اقامتگاه است و همچنین در بیرون اقامتگاه اشتغال غیرمستقیم ایجاد می‌کند. به این صورت که یک گردشگر وقتی به روستا می‌آید برخی از نیازهای خود را از بیرون از اقامتگاه تهیه می‌کند مانند سوغاتی و صنایع دستی یا برای گشت و گذار از خودروهای محلی استفاده می‌کند و موارد بسیار زیاد دیگر.
  • در چشم‌انداز شما اقامتگاه بومگردی مزداگرد در کل چند شغل به صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می‌کند؟
پیش‌بینی ما پس از اجرای فاز دوم اقامتگاه ایجاد بیش از 20 شغل در قالب کارهای مربوط به اقامتگاه و صنایع دستی است که به‌ صورت کارگاه‌های خانگی صنایع دستی و ایجاد بازارچه فروش محصولات و مانند اینها است.
https://goo.gl/hVIYqy


برچسب ها: همشهری همدان ، دومین اقامتگاه بومگردی همدان ،

یکشنبه 8 اسفند 1395

دستی بر نقش فرش

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مشاغل ،روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،صنایع دستی ،

دستی بر نقش فرش

نویسنده: حسین زندی /خبرنگار همشهری -همدان
دستی بر نقش فرش
یکی از هنرمندان عرصه فرش همدان که همچنان حرفه خود را رها نکرده محمود گیلانی طراح و نقشه‌کش فرش است. او فرزند «محمد گیلانی» و متولد21مهر 1336 در همدان است...
1395/12/08
یکی از هنرمندان عرصه فرش همدان که همچنان حرفه خود را رها نکرده محمود گیلانی طراح و نقشه‌کش فرش است. او فرزند «محمد گیلانی» و متولد21مهر 1336 در همدان است. بیش از 30 سال است در حجره کوچک خود در بازار همدان به این پیشه مشغول است. گیلانی نه‌تنها با مشکلات کنار آمده و درحال نقش آفرینی و نقشه کشی است بلکه تلاش می‌کند شاگردانی را آموزش دهد تا کار او را ادامه دهند. گفت‌وگوی همشهری با این طراح فرش را می‌خوانید.
  • چگونه به این هنر وارد شدید؟
من پدر این  پیشه هستم و 30 سال است در این کار مشغولم.
  • چرا به شما گیلانی می‌گویند؟
ریشه و اصالت ما همدانی است، حال چرا به ما گیلانی می‌گویند، نمی‌دانم اما نسل‌هاست در همدان هستیم.
  • از ابتدا در کار طراحی بودید؟
من طراحی را از کودکی آموختم. به مدت 7 سال از سال 60 تا 67 به صورت حق‌التدریس و مدتی هم پیمانی کار کردم. اما معلمی را رها کردم و به پیشه پدر برگشتم. بعدها مدتی هم از سال 1380تا 84 در دبیرستان دخترانه فرزانگان فامنین طراحی و نقوش درس دادم.
  • هنوز شاگرد دارید؟
دانش‌آموزان هنرستان‌ها باید 120 ساعت کار عملی بگذرانند. تابستان‌ها دانش‌آموزان را به اینجا می‌فرستند تادوره را در اینجا بگذرانند. همکاری با هنرستان تجسمی همدان را ادامه دادم و آنها دانش‌آموزان خود را به اینجا می‌فرستند. من طراحی سنتی می‌کنم و تعدادی شاگرد و کارآموز دارم که به صورت رایگان به آنها آموزش می‌دهم. به شرطی آموزش می‌دهم که بعد از یادگیری برای من کارکنند و حقوق دریافت کنند.
  • پدرتان در همین حجره کار می‌کرد؟
پدر من 50 سال در همین حجره بود. اولین کسی که برق را به این کاروانسرا آورد پدر من بوده است. جدم هم بازاری بوده است.
  • از استادان قدیم این کار یا از استادان پدر کسی را به خاطر دارید؟
استادان پدر من میرزا شهاب کوثری و میرزا اسحاق ایرانپور بودند. پدرم در شرکت فرش هم کار کرده است. وی زمان مستر سیمون آمریکایی در شرکت فرش بود. آن زمان میرزا شهاب کوثری طراح بود و پدر من نقشه‌کشی و رنگ می‌کرد و نقطه چین ماهری بود.پدرم پس از اینکه از شرکت فرش بیرون می‌آید به نزد میرزا اسحاق ایرانپور می‌رود و طراحی، رنگ‌آمیزی و نقطه چینی را نزد او کامل یاد می‌گیرد و مستقل می‌شود. پس از آن افراد زیادی را آموزش می‌دهد، نقشه‌کش‌های معروف همدان از جمله آصادق، علی‌اصغر ملکی که دایی من بود، احمد رحیمی و چند نفر دیگر.
  • منظور از نقطه‌چین در نقشه فرش چیست؟
پس از این که طرح و کسی که مسئول رنگ‌آمیزی است کارش را انجام داد، نقطه‌چین عیب طراح را می‌گیرد. یعنی تمامی خط‌های اضافه را رفع می‌کند و گل و برگ‌ها را به چارچوبی به نام ایلمه هدایت می‌کند تا بافنده بتواند راحت ببافد.
  • از دوران کار با  پدر چه خاطره‌ای دارید؟
آنقدر کار زیاد بود که شاگردها در شب‌های بهار و تابستان به خانه ما می‌آمدند و تا 12 شب کار می‌کردند. خانه ما در محله قاشق‌تراشان بود و حیاط قدیمی و بزرگی به مساحت حدود 300 متر داشت. مادرم پیش از آمدن پدر و شاگردها حیاط را آب‌پاشی می‌کرد، میز پدر را می‌چید و رنگ‌ها را روی میز قرار می‌داد، شام آنها را می‌داد و تا نیمه شب کار می‌کردند. فردا صبح که به کاروانسرا می‌آمدیم مقابل در حجره مثل مطب دکترها مشتری‌ها صف می‌کشیدند تا نقشه ببرند. ماه بهمن که می‌شد مشتری‌ها را جواب می‌کردیم و برای سال بعد سفارش قبول می‌کردیم. اسامی مشتری‌ها را در دفتر جدیدی می‌نوشتیم و سفارش می‌گرفتیم و سال بعد می‌آمدند و کارها را می‌بردند.
  • خودتان هم فرش می‌بافتید؟
آنقدر کار زیاد بود که در هر خانه یک یا چند دار قالی برپا بود. در خانه ما 2 دار قالی بود و مستاجرها هم فروش  می‌بافتند. در روستاها هم که تقریبا همه قالیباف بودند. فرش همدان بنام بود. امروز فقط اسم فرش همدان مانده است. امروز شما نمی‌دانید درجایی که دار قالی برپا شده به چه منظور است. امکان دارد خانمی برای بیمه ثبت‌نام کرده و برای اینکه بیمه او قطع نشود باید دار قالی برپا کند آن ‌هم نه نقشه بزرگ بلکه تابلو فرش یا پشتی یا نیم‌زرع و دو زرعی می‌بافد.
  • علت کمرنگ شدن فرش دستباف همدان چیست؟
چند دلیل باعث شد فرش دستباف از بین برود. آپارتمان‌نشینی و فرش ماشینی مهم ترین آنهاست. دیگر کسی وقتش را برای بافت فرش صرف نمی‌کند، چرا که نتیجه‌اش نخریدن است. من 16 دار فعال دارم که در روستاهای مهدی آباد، برفجین و قهرد سفلی می‌بافند. هرچه بافته اند جمع کرده‌ام و خانه‌ام مثل سمساری شده است.
  • چه طرح‌هایی را می‌بافید؟
نقشه‌ها را خودم طراحی می‌کنم. بیشتر نقشه‌های گلدانی است. هر طرحی می‌زنم 2 تا قالی هم براساس طرح سفارش می‌دهم می‌بافند. نقشه‌های مختلفی از جمله بیجار و نقشه‌های بته کردستانی نیز کار کرده‌ام.
  • مهم‌ترین کارتان از نظر خودتان چیست؟
نقشه فرش پازیریک را کار کردم. فرش پازیریک سال‌ها پیش از زیر برف در شوروی پیدا شد. حالا هم در موزه نگهداری می‌شود. بخشی از این فرش پاره شده و از بین رفته است. از آلمان به من سفارش دادند و عکس فرش را برای من فرستادند. ابعاد آن 2 مترو 5 در 2 متر و 10 سانتی‌متر به صورت مربع است و روی 110 رج بافته شده است. پس از اینکه طراحی کردم، فرستادم مورد قبول واقع شد سپس رنگ‌آمیزی کردم. این اتفاق سال 1372همزمان شد با جشنواره‌ای در موزه فرش تهران که‌من هم کار فرستاده بودم و برگزیده شد. با دخترم به جشنواره رفتیم چشمم به فرشی افتاد که از روی پازیریک توسط تبریزی‌ها بافته شده بود اما ریزبافت بود و اندازه پازیریک نبود. نمی‌توانستیم عکس بگیریم. من و دخترم مشخصات را نوشتیم برگشتیم و نقشه را تکمیل کردم.
  • بافت آن هم در همدان بود؟
این فرش را سفارش دادم گفتند چله آن هم باید پشم باشد. رفتم سراغ حاج آقا ملونی که قدیم ریسندگی هم داشت. چله‌کشی کردند و در محله جوادیه همدان بافتند. تقریبا شبیه پازیریک اصلی شد و فرستادم آلمان بعدها طرح پازیریک را به صورت گرد و مدور کشیدم که در روستای برفجین بافتند و هنوز آن را  نگه داشته‌ام.
  • به جز پازیریک طرح قدیمی دیگری کار کرده اید؟
یک بار تکه‌ای از فرش زرع و نیم قم برای من آوردند که از مواد گیاهی رنگرزی شده بود اما صاحبانش ارزشش را نمی‌دانستند و چون بین وراث افتاده بود تکه‌تکه شده بود. یکی از وارثان این تکه را برای من آورده بود که من نقشه آن را بکشم من طراحی کردم و در اندازه 2 زرع کشیدم که اندازه آن 1/20 در2/20  سانتی‌متر می‌شود. من یک نقشه هم برای خودم کشیدم و سفارش دادم برایم بافتند. معمولا از طرح‌های کمیاب یک نمونه هم برای خودم می‌بافم.

   گذشته فرش همدان
شهر همدان یكی از مراكز اصلی تجارت فرش در منطقه غرب ایران بوده و بسیاری از فرش‌های مركز و غرب ایران به‌ویژه بافته‌های نواحی مختلف استان همدان از این شهر روانه كشورهای عربی و اروپایی می‌شد. به دلیل وجود چنین بازاری هزاران نفر از مردم استان از راه مشاغل مرتبط با فرش بافی و فراورده‌های این صنعت روزگار می‌گذراندند. اما در 3دهه گذشته فرش دستباف همدان در سایه مدیریت و برنامه‌ریزی نادرست در معرض تهدید و تقریبا در حال نابودی است. در سایه همین نگرش بازارهای سنتی كه با شكل‌گیری ساختار و هویت شهری پیوند داشته از بین رفته است.
دوران اوج فرشبافی در همدان روبه فراموشی است.اگر در خانه‌ای روستایی یک دارقالی برپا باشد بر اساس نقشه‌های جدید فرش تبریز و مصالح غیربومی بافته می‌شود که این در کنار فرش ماشینی از اصلی‌ترین دلایل از بین رفتن فرش دستباف همدان است. با کمرنگ شدن صنعت فرش استان حرفه‌های مرتبط با آن نیز در حال از بین رفتن است؛ ریسندگی، چله کشی و نقشه کشی از آن جمله است.
https://goo.gl/fUpXZP


برچسب ها: همشهری همدان ، هنرمندان همدان ، فرش همدان ، نقشه فرش همدان ،

جمعه 6 اسفند 1395

حیات در قنات‌های همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،گردشگری ،

حیات در قنات‌های همدان

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
حیات در قنات‌های همدان
مدیر مركز بین المللی قنات و سازه‌های آبی ایران هفته گذشته در سفر به همدان از قنات قدیمی روستای قاسم‌آباد بازدید کرد. علی‌اصغر سمساریزدی در این بازدید عنوان کرد همه قنات‌های همدان که در چند سال گذشته کور شده‌اند قابل احیا هستند اما این اتفاق مهم نیاز به عزم مسئولان و همکاری شهروندان دارد....
1395/12/04
 مدیر مركز بین المللی قنات و سازه‌های آبی ایران هفته گذشته در  سفر به همدان از قنات قدیمی روستای قاسم‌آباد بازدید کرد. علی‌اصغر سمساریزدی در این بازدید عنوان کرد همه قنات‌های همدان که در چند سال گذشته کور شده‌اند قابل احیا هستند اما این اتفاق مهم نیاز به عزم مسئولان و همکاری شهروندان دارد.
سمساریزدی مولف کتاب« قنات زارچ»  است که به تازگی برگزیده بخش بزرگسال در شاخه تاریخ، جغرافیا و باستان‌شناسی جشنواره خوارزمی شد و جایزه خود را از دست رئیس جمهوری دریافت کرد. تلاش‌های سمسار یزدی موجب شد تا پشتوانه لازم برای ثبت قنات زارچ یزد و 10 رشته قنات دیگر در ردیف میراث جهانی فراهم شود.
مسئولان روستای قاسم‌آباد نیز امیدوار هستند با استفاده از تجربه‌های این دانشمند ایرانی شرایط ثبت ملی قنات قاسم آباد فراهم شود. او بر این باور است که قنات قاسم‌آباد ظرفیت خوبی برای گردشگری دارد.گفت‌و‌گوی ما با سمساریزدی را در ادامه می‌خوانید.
  • مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های آبی ایران تنها مربوط به یزد است یا در سایر نقاط هم شعبه دارد و خدمات‌رسانی می‌کند؟
برای آوردن مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های آبی به ایران سال‌ها تلاش کردیم تا یونسکو را متقاعد کردیم این مرکز به ایران بیاید چون مدعیان زیادی از جمله عمان دنبال آن بودند، پول هم خرج می‌کردند اما با پیگیری ما یونسکو پذیرفت که به ایران بیاید. سپس متقاعدشان کردیم مرکز را به یزد ببریم چون در یزد فناوری‌های مرتبط با قنات بیشتر وجود دارد.
  • تفاوت قنات‌های کویری و کوهستانی در چیست؟
چند تفاوت عمده بین قنات‌های کوهستانی با قنات‌های دشتی یا کویری وجود دارد. در قنات‌های دشتی به دلیل این‌که شیب زمین کم است و سطح آب زیرزمینی در عمق بیشتر است، معمولا قنات نیز طول بیشتری دارد. مثلا قنات زارچ در استان یزد که به ثبت جهانی رسیده بیش از 85 کیلومتر طول دارد اما قنات‌های کوهپایه‌ای یا کوهستانی معمولا به علت این‌که زودتر به سفره‌های زیرزمینی می‌رسیدند و شیب بیشتری داشتند، طول کمتری دارند. قنات‌هایی که عمق بیشتری دارند در زمان حفر نیازمند فناوری پیشرفته‌تر و بیشتری بودند اما قنات‌های کوهستانی از نظر سازه ساده‌تر بودند و زودتر به بهره‌برداری می‌رسیدند.
  • در همدان قنات‌هایی داریم که به آنها قنات گبری می‌گویند. این عنوان به دلیل پیشینه و قدمت قنات است؟
 قنات‌های گبری در نقاط دیگر کشور هم وجود دارد و با همین نام از آنها یاد می‌شود به این دلیل که قدمت آنها را به پیش از اسلام منتسب می‌کنند. یکی از ویژگی‌های قنات‌های گبری این است که میله چاه‌هایی با مقطع مستطیلی دارند در حالی که قنات‌های جدید دایره‌ای است. آن زمان هنوز فناوری جهت‌یابی زیرزمین را نداشتند برای این‌که راستای حفاری را از طریق تونل درست تشخیص دهند و درست حفاری کنند چاه‌ها را به صورت مستطیل می‌کندند. بعدها که فناوری‌ها پیشرفت کرد چاه‌ها را به صورت گرد می‌کندند. برای این‌که در حفاری به صورت گرد و مدور مقدار مواد حاصل از حفاری هم کاهش می‌یابد.
  • در همدان تعدادی از قنات‌ها به صورت 2 طبقه بودند. 2 طبقه بودن قنات چه کاربردی دارد؟
 این‌که قناتی به صورت 2 طبقه حفر می‌شده دلایل مختلفی داشته است. یکی از دلایل این بوده که بتوانند بر اساس وضعیت سفره‌های زیرزمینی آب استحصال کنند. یکی دیگر این بوده که ممکن است قنات را با این روش به 2 سفره آبی مجزا می‌رساندندیکی سفره عمیق و دیگری سفره سطحی. در واقع قنات دارای 2 مظهر بوده و از هر 2 مظهر آب خارج می‌شده است. قنات‌هایی نیز وجود دارد که استنباط می‌شود 2 طبقه هستند اما در واقع وقتی سطح آب پایین می‌رفته قنات دیگری در زیر همان قنات حفر می‌کردند و از همان میله چاه‌ها استفاده می‌کردند.
  • در همدان بیشتر قنات‌ها با بتن ریزی و ساختمان‌سازی کور شده‌اند. آیا امکان احیای این قنات‌ها وجود دارد؟
اگر مردم تمایل و همکاری داشته باشند و اگر مسئولان علاقه داشته باشند شدنی است، حتی می‌توان جاهایی  را که بتن‌ریزی شده درست کرد یا مسیری را در کنار نقطه بتن‌ریزی شده و مسدود شده ایجاد کرد. بیشتر اراده و همت نیاز دارد، یعنی مسئولان به این باور برسند که قنات باید احیا شود. به سازه‌ای که امکان دسترسی مردم را از زیر زمین به آب قنات آسان می‌کرده پایاب می‌گفتند و اکنون برخی از پایاب‌ها وجود دارند.
  • در گذشته زمانی که جمعیت همدان حدود 150 هزار نفر بوده آب شرب و کشاورزی تمامی مردم از چشمه‌ها و قنات‌ها بوده است. اکنون هم می‌توان چنین بهره‌ای از آب قنات‌ها برد؟
در سفرنامه ژوبرپاسا آمده که در دوره قاجار همه جمعیت همدان آب شرب خود را از قنات تامین می‌کردند. امروز باید پس از احیای  قنات‌ها فکری برای استفاده از آب آنها بشود. یکی از راه‌ها، استفاده برای فضای سبز شهری است یا اگر قنات آلوده نشده می‌توان از آن برای آب شرب استفاده کرد. همزمان با احیا باید برای مصرف هم فکر کرد.
  • با توجه به بازدیدی که داشتید قنات‌های همدان را چگونه دیدید؟
من قنات قاسم‌آباد را دیدم. لازم است از دهیاری این روستا و عواملی که دهیاری را یاری کردند تا این قنات احیا شود تشکر کنم. کار فوق العاده ارزشمندی است. اما به دلیل این‌که در کوهپایه سطح آب چندان پایین نرفته، امکان احیای اکثریت قنات‌ها وجود دارد.
  • قنات قاسم‌آباد می‌تواند برای جذب گردشگر موثر باشد؟
یکی از بهترین قنات‌هایی است که می‌تواند بدین منظور مورد استفاده قرار گیرد. این قنات معبر بزرگی دارد، آمد و شد  در آن به سهولت انجام می شود و دسترسی به آن هم نسبت به قنات‌های کویری آسان‌تر است. یکی از کارهایی که باید انجام شود این است که  از باستان شناسان دعوت شود تا قدمت آن را تشخیص دهند.
https://t.me/ruoydadha/231


برچسب ها: همشهری همدان ، قنات های همدان ، قنات قاسم آباد ، گردشگری قنات ،

جمعه 6 اسفند 1395

نهادی برای همدان شناسی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،باستان شناسی ،روزنامه همشهری ،

نهادی برای همدان شناسی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
نهادی برای همدان شناسی
محسن جانجان کارشناس ارشد باستان‌شناسی و رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند است. اما این بار نه سراغ میراث نهاوند را از او گرفتیم و نه مباحث باستان‌شناسی را....
1395/12/04
 محسن جانجان کارشناس ارشد باستان‌شناسی و رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند است. اما این بار نه سراغ میراث نهاوند را از او گرفتیم و نه مباحث باستان‌شناسی را. جانجان مدتی است به سمت ریاست شعبه بنیاد ایرانشناسی همدان منتصب شده است. این بنیاد به تازگی مجوز گرفته و به زودی فعالیت رسمی خود را در همدان آغاز می‌کند .به همین بهانه سراغ او رفته‌ایم تا از چند و چون این رخداد با خبر شویم، اتفاقی که هم مردم استان و هم پژوهشگران سال‌ها انتظارش را می‌کشیدند.
  • وظیفه بنیاد ایرانشناسی چیست؟
بنیاد ایرانشناسی با هدف معرفی ایران در زمینه‌های مختلف از جمله تاریخ، باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، فرهنگ، آداب، رسوم و سنن اقوام مختلف تاسیس شده است. به تبع آن با شکل‌گیری شعب استانی و با استفاده از ظرفیت پژوهشگران بومی و منطقه‌ای که در زمینه‌های پیش گفته فعالیت داشته و دارند،برای معرفی استان مربوطه که به عنوان پازلی از کشور محسوب می‌شود، فعالیت می‌کند.
  • چه عاملی باعث شد پیگیر شعبه بنیاد ایرانشناسی در همدان باشید؟
با توجه به این‌که استان همدان یکی از استان‌های تاریخی کشور بوده و دارای ظرفیت‌های فراوانی در این زمینه است، وجود شعبه بنیاد ایرانشناسی در این استان ضروری بود. در طول سال‌های گذشته بارها پیگیر شده بودند و به نتیجه نرسیده بودند.
  • چند وقت است پیگیر این موضوع هستید؟
خوشبختانه با همت محمدناصر نیکبخت استاندار همدان، محمدابراهیم الهی‌تبار معاون سیاسی امنیتی استاندار و مهرداد نادری‌فر مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری که اراده بر تاسیس این شعبه در همدان داشتند، کار پیگیری از طریق بنیاد ایرانشناسی کشور از اواخر سال 93 کلید خورد. خوشبختانه با پیگیری‌های مستمر در نیمه دوم سال 95 مجوز تاسیس این بنیاد در همدان صادر شد.
  • شعبه همدان در چه مرحله‌ای است و چگونه اداره خواهد شد؟
بعد از صدور مجوز تاسیس بنیاد با پیگیری مجدد معاون سیاسی امنیتی استاندار مکانی در خیابان سعیدیه برای فعالیت شعبه به بنیاد ایرانشناسی همدان اختصاص یافت. اکنون مشغول تجهیز این ساختمان هستیم و اواخر سال 95 یا اول سال 96 به بهره‌برداری خواهد رسید.
  • چه کسانی بنیاد ایرانشناسی همدان را اداره می‌کنند؟
بنیاد ایرانشناسی به صورت هیأت امنایی اداره می‌شود. رئیس هیأت امنا استاندار بوده و نماینده ولی فقیه، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مدیرکل آموزش و پرورش، رئیس صداوسیما، رئیس برنامه و بودجه، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس دانشگاه بوعلی سینا به عنوان اعضای حقوقی و 3نفر از شخصیت‌های مطرح استان در زمینه علمی به عنوان اعضای حقیقی از اعضای هیأت امنا هستند.
  • شهرستان‌ها چه جایگاهی دارند؟
با توجه به این‌که فعالیت بنیاد مربوط به کل استان بوده بنابراین از کلیه ظرفیت‌های شهرستان‌ها نیز در این زمینه بهره خواهیم برد.
  • چه تعاملی با سایر نهادهای پژوهشی و دانشگاهی خواهید داشت؟
 در این زمینه دانشگاه‌ها به عنوان یکی از بازوهای بنیاد خواهند بود. به دلیل داشتن سرمایه‌های گرانقدر در زمینه‌های علمی و پژوهشی متکی به دانشگاه هستیم و از آنها نیز نهایت بهره را خواهیم برد.
  • بنیاد ایرانشناسی برای استفاده از ظرفیت‌ها و سرمایه‌های انسانی و پژوهشگران و پیشکسوتان چه برنامه‌ای دارد؟
بعد از افتتاح بنیاد ایرانشناسی در همدان از ظرفیت همه پژوهشگران در زمینه‌های مختلف در چهارچوب برنامه‌های ارسالی از سوی بنیاد ایرانشناسی کشور استفاده خواهیم کرد و تمام تلاش ما معطوف به معرفی هرچه بهتر استان تاریخی همدان خواهد بود. تعیین اولویت‌های مطالعاتی و تحقیقاتی در زمینه تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، گویش و پوشش مردم استان، تعیین عناوین مهم پژوهشی مناسب رسانه‌های دانشگاهی، تمهیدات و تدارک مقدمات، امکانات و تدوین برنامه‌های لازم پژوهشی و غیره از جمله مهم‌ترین فعالیت‌های این بنیاد است.
  • ارتباط این نهاد با نهادهای پژوهشی دیگر چگونه خواهد بود؟
تمام تلاش من این است که با تمام نهادهای پژوهشی در راستای اهداف بنیاد ایرانشناسی همکاری داشته باشیم تا هم از موازی کاری جلوگیری شود هم تمام عقب‌ماندگی‌های این چند سال به واسطه نبود این بنیاد ارزشمند درهمدان جبران شود. ما در بنیاد ایرانشناسی با کمال میل از همه ظرفیت‌ها به شرط دارا بودن شرایط علمی استفاده می‌کنیم و تمایل داریم همه حضور پررنگ داشته باشند.
  • در حوزه همدان‌شناسی کدام موضوع برای شما اولویت دارد؟
البته همه حوزه‌ها مهم هستند اما ابتدا باید بررسی کنیم هرجا کمبود کار پژوهشی صورت گرفته در اولویت بگذاریم. هرچند چهارچوب برنامه‌های سال 96 استان از طریق بنیاد ایرانشناسی کشور به ما ابلاغ شده که باید همگام با سایر استان‌ها انجام شود.
  • وضعیت پژوهش استان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
ما با وجود این همه ظرفیت از استان‌های مجاور خیلی عقب هستیم برای مثال تاریخ تاسیس این بنیاد در لرستان به سال 77 بر می‌گردد یا در کرمانشاه چند سال پیش اما همدان متاسفانه تازه مجوز گرفته است. باز هم امیدواریم به زودی پژوهشگاه رونق بگیرد. ما برای شناساندن و معرفی بنیاد ایرانشناسی به حمایت اصحاب رسانه و تشکل‌های غیردولتی به شدت نیازمندیم.
https://t.me/ruoydadha/232


برچسب ها: همشهری همدان ، بنیاد ایرانشناسی همدان ، همدانشناسی ،

دوشنبه 25 بهمن 1395

ظرفیت‌های گردشگری در چشم جهان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،روزنامه همشهری ،

ظرفیت‌های گردشگری در چشم جهان

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
ظرفیت‌های گردشگری  در چشم جهان
دهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع وابسته 18 تا 21 بهمن در محل نمایشگاه بین المللی تهران برگزار شد. در این نمایشگاه غرفه‌ای به اقامتگاه‌های بومگردی روستایی استان همدان اختصاص داده شد که با استقبال بازدیدکنندگان روبه‌رو شد.در این نمایشگاه 21 کشور شرکت کرده بودند که 12 کشور به عنوان بازارهای هدف ایران در حوزه گردشگری به شمار می‌روند....
1395/11/24
دهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع وابسته 18 تا 21 بهمن در محل نمایشگاه بین المللی تهران برگزار شد. در این نمایشگاه غرفه‌ای به اقامتگاه‌های بومگردی روستایی استان همدان اختصاص داده شد که با استقبال بازدیدکنندگان روبه‌رو شد.در این نمایشگاه 21 کشور شرکت کرده بودند که 12 کشور به عنوان بازارهای هدف ایران در حوزه گردشگری به شمار می‌روند. کشورهای مالزی، تایلند، ترکیه، چین، برزیل، روسیه، اسپانیا، سوئیس، فرانسه، یونان، کره‌جنوبی، ویتنام، قبرس، هند، آلمان، گرجستان، کامبوج، مالدیو، مقدونیه، قزاقستان و یمن در نمایشگاه گردشگری امسال حضور داشتند. این نمایشگاه که همه ساله با هدف معرفی جاذبه‌ها و ظرفیت‌های گردشگری ایران و متنوع کردن حضور بخش‌ خصوصی برپا می‌شود، با مشارکت 381 شرکت داخلی و65 شرکت خارجی همراه بود.

مزایای نمایشگاه‌ها
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان با اشاره به حضور همدان در این نمایشگاه می‌گوید: تأکید برگزاری نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع وابسته بر شناسایی توانمندی‌های هر بخش است و توسعه ظرفیت‌های اقامتی همدان امسال از اهداف مهم ما بود. امسال 4 واحد بومگردی در ورکانه، امزاجرد، همدان و ملهمدره با آماده‌سازی بستر اقامت برای گردشگران ورودی در فضایی متمایز توانست به جذب مسافران با سلایق خاص پاسخ دهد.
علی مالمیر با اشاره به سرمایه‌پذیری استان در زمینه گردشگری ادامه می‌دهد: ترغیب سرمایه‌گذارهای خارجی برای سرمایه‌گذاری در استان از برنامه‌های اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است و نمایشگاه‌ها فرصت خوبی برای فعالان صنعت گردشگری فراهم می‌کنند تا بازدیدکنندگان خارجی به توانمندی‌های استان پی‌ ببرند. برگزاری این نمایشگاه‌ها در تبادل اطلاعات و رشد اقتصادی نیز اثرگذار است. هراندازه بتوانیم خارجی‌ها را برای شناخت بهتر صنایع و ظرفیت‌های کشور به داخل جذب کنیم، نمایشگاه‌های مختلفی در سراسر دنیا برپا کنیم و توانمندی‌های خود را به معرض نمایش بگذاریم، به همان نسبت خواهیم توانست در توسعه گردشگری و بحث سرمایه‌گذاری خارجی در این قسمت تاثیرگذار باشیم.
وی ادامه می‌دهد: برگزاری این نمایشگاه‌ها موجب می‌شود برنامه‌ریزان و متخصصان حوزه گردشگری در بخش‌های دولتی و خصوصی که از این نمایشگاه‌ها دیدن می‌کنند، با توانمندی بخش‌های مختلف کشور از جمله گردشگری بیشتر آشنایی پیدا کنند و به این ترتیب در بحث اختصاص منابع و بودجه، به شیوه مناسب‌تری منابع را به سمت ظرفیت‌هایی که در کشور وجود دارد، سوق دهند. بحث گردشگری به معنای تکیه بر تولیدات و توانمندی‌های داخلی و توجه به استفاده از محصولات داخلی، بومی و محلی مدنظر ما است.

تنها اقامتگاه بومگردی همدان
یکی از غرفه‌های استان همدان در این نمایشگاه مربوط به اقامتگاه بومگردی ورکانه بود. نعیمه لشکری، مدیر این اقامتگاه با معرفی این مکان می‌گوید: اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه به عنوان اولین اقامتگاه بوم‌گردی استان همدان در روستای ورکانه واقع شده است و امکان اقامت (شب‌مانی) و پذیرایی را برای گردشگران فراهم می‌کند. ساختمان اقامتگاه با استفاده از مصالح بومی که اصلی‌ترین آنها سنگ و چوب است و همچنین بهره‌گیری حداکثری از دانش معماری بومی با هدف ترویج معماری بومی بنا شده است.
وی ادامه می‌دهد: در تجهیز کردن ساختمان نیز تلاش شده است تا تجهیزات و وسایل اصیل و سنتی منطقه استفاده شوند. بنابراین ظروف سفالی، سیستم گرمایشی کرسی، چراغ‌های قدیمی، گل‌های طبیعی، گلیم، وسایل خواب سنتی و مانند اینها به کار رفته‌اند و همچنین در خدمت‌رسانی نیز سعی می‌شود به شیوه‌های سنتی و اصیل از مهمانان اقامتگاه پذیرایی شود. در اقامتگاه بوم گردی ورکانه مهمانان با خوراک‌های محلی پذیرایی می‌شوند، در رختخواب‌های سنتی استراحت می‌کنند و سیستم گرمایشی کرسی را تجربه می‌کنند.

برنامه‌های اقامتگاه    
لشکری می‌گوید: اقامتگاه برنامه‌هایی مانند گشت و پیاده روی با راهنمایی بلدهای محلی در مناطق طبیعی بکر پیرامون و برنامه‌های دوچرخه سواری و سوارکاری (در آینده نزدیک) را به مهمانان خود پیشنهاد می‌کند. علاوه بر موارد ذکر شده برنامه‌هایی با همکاری تشکل‌های فعال برای ارتقای آگاهی جامعه محلی در حوزه‌های زیست محیطی و همچنین توانمندسازی زنان روستا در تولید صنایع دستی و محصولات خوراکی خانگی در دست اقدام است. لازم به ذکر است فرایند بازاریابی و فروش محصولات تولیدی روستاییان اعم از صنایع دستی و محصولات خوراکی برای کمک به ایجاد معیشت جایگزین برای جامعه محلی انجام می‌شود.مدیر اقامتگاه بومگردی ورکانه با اشاره به حضور خود در نمایشگاه می‌گوید: با این‌که کمتر از 5 ماه است اقامتگاه بومگردی ورکانه راه اندازی شده در 2 نمایشگاه بین المللی حضور داشتیم و تلاش می‌کنیم این شیوه از اقامت را در گردشگری کشور تبلیغ کنیم. اقامتگاه‌های بومگردی جایگزین هتل‌ها نیستند اما گونه‌ای از مکان‌های اقامتی هستند که در گردشگری فرهنگی جایگاه مهمی دارند و کارکرد اساسی آنها حفظ سنت‌های کهن است. حضور در نمایشگاه می‌تواند به معرفی گردشگری روستایی و بومگردی کمک کند.

حضور تشکل‌های غیردولتی
بابک مغازه‌ای مسئول هماهنگی گروه کاری تشکل‌های حامی گردشگری و توسعه پایدار کشور یکی دیگر از فعالان مدنی همدان است که در این نمایشگاه حضور داشت. او در این باره می‌گوید: حضور گروه کاری در دهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری مصادف است با دوازدهمین گردهمایی نمایندگان تشکل‌های فعال در این مجموعه و نهمین حضور آنها به صورتی یکپارچه در یک نمایشگاه به شمار می‌آید.
وی اضافه می‌کند : در این نمایشگاه تلاش کردیم تا با 2 موضوع اساسی شرکت کنیم که عبارت است از «معرفی پروژه‌های انجام شده از سوی تشکل‌ها در زمینه توان افزایی جامعه محلی مرتبط با حفظ محیط زیست و میراث فرهنگی یا گردشگری پایدار و تولیدات صنایع دستی بومی» و «نمایش میراث ناملموس و صنایع دستی تولید شده از سوی جوامع محلی».
 محصولات تولیدی از سوی فعالان تشکل‌ها نیز در نمایشگاه عرضه شد. همچنین در این نمایشگاه تلاش کردیم تا با معرفی اقدام‌های پیشین، زمینه همکاری بیشتر با نهاد تخصصی مرتبط دولتی و دیگر فعالان اقتصادی بخش خصوصی را فراهم کنیم. این فعال مدنی اضافه می‌کند: نمایشگاه امسال از فضای حرفه‌ای‌تری نسبت به سال‌های قبل برخوردار بود و وجود یک مجموعه به عنوان بخش بوم‌گردی از خصوصیات خاص این نمایشگاه محسوب می‌شد و فرصت‌های گسترده‌ای را برای مذاکره فراهم کرد. از همدان نیز تجربه خوبی را با بازدید کنندگان به اشتراک گذاشتیم. مجموعه‌ای از عروسک‌های آیینی سنتی مردم روستای ورکانه که از سوی دانش‌آموزان این روستا ساخته شده هم در معرض بازدید عموم قرار گرفت
https://goo.gl/O1UFQz


برچسب ها: همشهری همدان ، گردشگری همدان ،

گردشگری همدان از مسیر روستاها می‌گذرد

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
گردشگری همدان از مسیر روستاها می‌گذرد
توسعه گردشگری روستایی استان از مواردی است که به مدیریت یکپارچه نیاز دارد. در واقع افزون بر اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نهادهایی مانند بنیاد مسکن، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، آب و فاضلاب روستایی و حفاظت محیط زیست در کنار بخشداری‌ها و دهیاری‌ها دخیلند و بدون رضایت و هماهنگی این نهادها رسیدن به نقطه مطلوب در توسعه پایدار روستایی به ویژه گردشگری روستایی دشوار است....
1395/11/20
توسعه گردشگری روستایی استان از مواردی است که به مدیریت یکپارچه نیاز دارد. در واقع افزون بر اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نهادهایی مانند بنیاد مسکن، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، آب و فاضلاب روستایی و حفاظت محیط زیست در کنار بخشداری‌ها و دهیاری‌ها دخیلند و بدون رضایت و هماهنگی این نهادها رسیدن به نقطه مطلوب در توسعه پایدار روستایی به ویژه گردشگری روستایی دشوار است.
اولین اقامتگاه بومگردی استان را بنیاد مسکن در روستای هدف گردشگری ورکانه راه‌اندازی کرده و از سوی بخش خصوصی اداره می‌شود. این اقامتگاه الگوی خوبی در استان است تا افراد به درآمدزایی از گردشگری به عنوان گونه‌ای از معیشت مکمل فکر کنند. در این گفت‌و‌گو از حسن ظفری مدیرکل بنیاد مسکن استان همدان درباره توسعه اقامتگاه‌های بومگردی استان می‌پرسیم.
  • یکی از مولفه‌های توسعه پایدار روستایی مدیریت یکپارچه و مدیریت مشارکتی است. می‌خواهم بدانم چقدر نهادهای دیگر مانند میراث فرهنگی، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، آب و فاضلاب روستایی و سایر نهادها و حتی نهادهای غیردولتی در حفظ روستاهای هدف همکاری می‌کنند؟
ما تفاهم‌نامه چهارجانبه‌ای را با همکاری بنیاد مسکن، میراث فرهنگی، وزارت کشور و دفتر معاونت توسعه روستایی در زمینه همکاری، حفظ و احیای روستاهای واجد ارزش تنظیم کرده‌ایم. هریک از نهادهای یادشده وظایفی را در این زمینه دارند. ما بسیار خوشحال خواهیم شد که این نهادها ورود پیدا کرده، میزان نقش خود را تقبل و کمک کنند تا آن تاریخی که به آن می‌بالیم، آن فرهنگی که باید حفظ کنیم و آن هنری که برای ما ارزشمند و قابل توجه است به نسل آینده تحویل داده شود.
  • سال‌های گذشته در روستاهای هدف چه عملیاتی صورت گرفته و برنامه شما برای توسعه این روستاها چیست؟
بنیاد مسکن به صورت خودجوش مطالعات 81 روستای واجد شرایط برای گردشگری را در کل‌ کشور انجام داد و 61 روستا به اجرا گذاشته شد. در برنامه ششم توسعه حرکت و اتفاق خوبی افتاده و امروز هدف‌گذاری، شناسایی، مطالعه و شروع عملیات اجرایی حداقل 300 روستا در دستور کار قرار گرفته است. امیدواریم در بودجه سنواتی اعتباری در نظر گرفته شود و هماهنگی‌های لازم در استان فراهم شود تا این برنامه را اجرا کنیم.
  • سهم همدان از این 300 مورد چقدر است؟
قبل از تصویب این برنامه ما با همکاری میراث فرهنگی هماهنگی خوبی انجام داده‌ایم. تلاش می‌کنیم با مدارکی که ارائه می‌کنیم سهم قابل ملاحظه‌ای را برای همدان بگیریم. همه روستاها نیازمند بهسازی هستند و باید فضای کالبدی آنها بهسازی و ساماندهی شود اما برخی روستاها به واسطه ویژگی‌های خاص از منظرهای مختلف قابل توجه هستند. یکی از این منظرها گردشگری است. یکی دیگر واجد ارزش بودن در بناها یا معماری،آداب و رسوم، فرهنگ و نوع ساخت بناهاست که باید با هماهنگی میراث بررسی کنیم و برای هیأت داوران بفرستیم تا به برنامه بودجه کشور برود و تصویب شود. ما پیش از تصویب، برخی روستاها را در نظر گرفتیم، کار را شروع کردیم و جلساتی با تهران داشتیم.
  • تفاهم‌نامه جدید با میراث فرهنگی در چه مرحله‌ای است؟
قانون برنامه ششم از مجلس بیرون نیامده است. ابلاغ و اجرای دستورالعمل اجرایی و مصوبات زمانبر است. نیازهای جامعه روستایی برای ما مهم است و باید داشته‌های جامعه روستایی را صیانت کنیم.
  • رویکرد کلی بنیاد مسکن به گردشگری روستایی چگونه است؟
من اعتقاد دارم از مزیت‌های بارز، برجسته و قابل اهمیت استان، گردشگری به ویژه گردشگری روستایی است که اخیرا بومگردی هم مورد توجه است.
در روستایی مانند ورکانه، بنیاد مسکن تلاش زیادی کرده و بافت تاریخی روستا را احیا کرده است اما به دلیل نبود نظارت بار دیگر بافت دچار آسیب شده و مردم به مصالح جدید روی آورده‌اند. چه نهادی باید نظارت کند؟
هم بنیاد مسکن و هم اداره‌کل میراث فرهنگی تأکیدهای لازم را کرده و دستورالعمل‌هایی را اعلام و ابلاغ کرده‌ایم اما مرجع و مسئول صدور پروانه ساختمانی یعنی دهیاری‌ها و شوراها باید کنترل کنند که متاسفانه بد جا افتاده است و توجه نمی‌کنند. من علاقه‌مند هستم از ظرفیت‌های نهادهای محلی و تشکل‌های غیردولتی استفاده شود.
  • بنیاد چقدر از ظرفیت تشکل‌های غیردولتی استفاده می‌کند؟
از روز اول کارهایی که ما در بنیاد آغاز کردیم مبتنی‌بر نهادهای محلی بوده است. از درون مردم و با کمک مردم کارها را بیرون کشیدیم و با کمک مردم کارها را جلو بردیم. رکن اساسی کارهای زیربنایی ما مردم هستند هرجا مردم را نادیده گرفتیم توفیقی نداشتیم. مصداق بارز آن وقتی است که ما برای کار عمرانی به روستا می‌رویم، اگر با مردم جلسه‌های مشورتی نداشته باشیم و از منظر اجتماعی وارد نشویم، چگونه اجازه می‌دهند خانه‌ای را که مامن، ماوا و محل زیست آنهاست تخریب کنند و بار دیگر با هزینه خود بسازند. کمیته عمرانی که بنیاد در سال 67 ایجاد کرد و امروز به عنوان کمیته فنی فعالیت می‌کند ریش‌سفیدان، شورای روستا و معتمدین روستا بودند یعنی کسانی که پایگاه اجتماعی داشتند. این فرایند همیشه جاری و ساری بوده است.
  • در روستاهایی که بافت قدیم بازسازی و احیا شده دارند مانند ورکانه، فضایی برای عرضه صنایع دستی نیست. رویکرد شما به مشاغل روستایی چگونه است؟
این مورد از شرح خدمات و تکالیف و وظایف بنیاد نیست اما به صورت خودجوش در محور امامزاده کوه مکانی را با عنوان بازارچه محلی راه‌اندازی کرده‌ایم. احداث مشکلی ندارد اما مدیریت آن بازارچه مسأله اصلی است که چه افراد یا نهادی باید از ما درخواست کند، طرح ارائه کند و محل را در اختیار قرار دهیم. اگر دستورالعملی لحاظ شود و موضوع حل شود، این آمادگی را داریم که در همه روستاهای هدف بازارچه محلی ایجاد کنیم. ما باید با توجه به نوع زندگی و سهولت آن بازارچه‌های روستایی را احیا کنیم. گردشگران باید بدون واسطه محصولات کشاورزی و دامی را تهیه کنند و در عین حال روستاگردی هم بکنند؛ به این ترتیب رابطه روستا و شهر را احیا می‌کنیم.
  • بنیاد مسکن برای موزه روستایی چه برنامه‌ای دارد؟
در ورکانه بخشی از خانه پرفسور موسیوند را به عنوان موزه تجدید بنا کردیم. قرار بود از طریق خانواده ایشان این فضا تبدیل به موزه شود و مورد بازدید عموم قرار بگیرد و به نوعی به گردشگری و ماندگاری گردشگر در روستا کمک شود. البته در مورد موزه‌های روستایی هم به یک دستورالعمل کشوری نیاز داریم.

خانه‌های بومگردی زیر ذره‌بین

خانه‌های بومگردی زیر ذره‌بین
اولین نمونه خانه بومگردی استان از سوی بنیاد بنا نهاده شد. برای فراگیر شدن این موضوع چه برنامه‌ای دارید؟...
1395/11/20
  • اولین نمونه خانه بومگردی استان از سوی بنیاد بنا نهاده شد. برای فراگیر شدن این موضوع چه برنامه‌ای دارید؟
بافت بازسازی شده روستای ورکانه یک دهه پیش به بهره‌برداری رسید و خانه بومگردی حدود 2سال است به اتمام رسیده و سال گذشته به بهره برداری رسیده است. نگاه من این است که خانه بومگردی یک مدل و الگویی است برای کسانی که در روستاها زندگی می‌کنند تا بخشی از فضای زندگی را به موضوع اقامتگاه اختصاص دهند.
  •  مسئول اصلی خانه بومگردی در روستا چه نهادی است؟
متولی اصلی مسأله بومگردی خود مردم هستند اما هنوز شناخت کافی ایجاد نشده و هنوز نگاه لازم وجود ندارد.
  • برای ورود مردم چه مشوقی در نظرگرفته شده است؟
ما در روستاهای هدف گردشگری برای تحقق این هدف تلاش می‌کنیم و مشوق‌های خوبی درنظرگرفته‌ایم. مثلا در روستای اشتران با مالکان بناهای  با ارزشی که در این روستا وجود دارد جلسات زیادی داشتیم و تشویق کردیم از این فرصت استفاده کنند. به دنبال این هستیم یک تشکل غیردولتی پیش قدم شود، سایتی بسازد، بناهای با ارزش را شناسایی و یک بانک اطلاعاتی راه‌اندازی کرده و به آژانس‌ها، تورها و گردشگران معرفی کند. ما می‌خواهیم از امکانات و قابلیت‌های استان استفاده کنیم و خود مردم درگیر این کار شوند. در ماسوله این قضیه اتفاق افتاده زیرا فرد معیشت خود را از این طریق تعریف کرده است.
  • برای علاقه‌مندان تسهیلاتی در نظر گرفته‌اید؟
فکر می‌کنم باید موضوع را از یک افق بالاتر نگاه کرد. بسیاری از شهروندان به دنبال این هستند از فضای شهری خارج شوندو به یک محل ساکت و آرام بروند و چند روز استراحت کنند. ما آمادگی داریم در قالب ارائه تسهیلاتی مانند مسکن، مشاوره و مهندسی خدمات ارائه کنیم.
  • چه روستاهایی چنین ظرفیتی دارند؟
«سیمین» که ظرفیت بسیاری در گردشگری دارد و کالبد زیبایش معماران زیادی را به خود جلب می‌کند و طبیعت پیرامونی آن بسیار دیدنی و جذاب است. یکی از جاذبه‌های ورکانه نیز طبیعت آن است که گردشگران بسیاری را جذب می‌کند و بستر طبیعی این روستاها که در دامنه الوند تعریف شده است، ظرفیت بالایی دارد. روستاهای گشانی، حبشی، ملهمدره اسدآباد، مانیزان ملایر، اصله، سراب و علی‌صدر که شهرت جهانی دارد. علی‌صدر این قابلیت را دارد و بومگردی بایددر آنجا تقویت شود. روستاهای ما با تمام سادگی چشم بینندگان را خیره می‌کنند. همچنین روستاهای فارسبان، قلعه‌جوق و پری آمادگی خوبی دارند.
  • در روستاهایی که نام بردید چه کارهایی صورت گرفته است؟
بخش‌های مطالعاتی را انجام می‌دهیم و امید داریم یک اراده جمعی هم ورود پیدا کند تا این موضوع هم در استان و هم در کشور پیگیری شود.
https://goo.gl/yuNHzk


برچسب ها: همشهری همدان ، اقامتگاه های بومگردی همدان ، بنیاد مسکن همدان ،

یکشنبه 17 بهمن 1395

پل‌سازی از گذشته تا امروز

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،روزنامه همشهری ،

پل‌سازی از گذشته تا امروز

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
پل‌سازی از گذشته تا امروز
پل‌سازی 4هزار سال پیشینه دارد و ایران نیز از جمله کشورهایی است که این فناوری را به صورت بومی در اختیار داشته و قرن‌ها معماران و هنرمندان ایرانی با استفاده از فناوری بومی آثار زیبایی را خلق کرده اند....
1395/11/17
 پل‌سازی 4هزار سال پیشینه دارد و ایران نیز از جمله کشورهایی است که این فناوری را به صورت بومی در اختیار داشته و قرن‌ها معماران و هنرمندان ایرانی با استفاده از فناوری بومی آثار زیبایی را خلق کرده اند. تعداد زیادی از این آثار از دوران هخامنشیان تا عصر معاصر برجا مانده است. اما با این‌که ایرانی ها سرآمد پل‌سازی بودند و پل‌های باقیمانده در کشور از آثار زیبای معماری ادوار گوناگون به شمار می آید. این روزها در ایران و همدان این فناوری فراموش شده و سازندگان و معماران با روش های وارداتی و با مصالح غیربومی پل سازی را پی می گیرند. برای بررسی این موضوع سراغ مسعود مکارچیان دکترای عمران و عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی دانشگاه بوعلی سینای همدان رفتیم.
  • در گذشته ایران پل‌سازی چگونه بوده است؟
ایران یک کشور تاریخی است. به دلیل محل عبورومرور بودن، وجود رودخانه های مختلف و جاده‌های ارتباطی مهم نیاز به احداث پل از دیرباز وجود داشته و این کشور محل احداث پل های قوسی متعددی بوده است. ما راه ارتباطی شاهی را از کنار دریای اژه تا شوش با 2800کیلومتر مسافت داشته‌ایم. جاده ابریشم که از چین تا دریای مدیترانه ادامه داشته و قرار گرفتن ایران در مسیر این جاده در بسیاری از مسیرها نیاز احداث به پل داشته است. مورد دیگر نیازهای اقتصادی و سیاسی است و این‌که ایران به عنوان یک امپراتوری بوده و این فناوری و روش‌های گوناگون بسیار مهم بوده است.
  • چه پیشینه ای برای این فناوری در ایران می‌توان قائل بود؟
قدیمی‌ترین پلی که در کشور وجود دارد پل خداآفرین روی رودخانه ارس است. در دوران ساسانیان نیز پل سازی رواج داشته است. قوس رومی در دوران ساسانیان متداول می شود و والرین قیصر روم که در جنگ های ایران و روم به اسارت امپراتور ایران در می آید پل‌هایی به سبک قوس رومی احداث می کند. از همان زمان اصطلاحی با عنوان شادروان داریم که ترکیبی از پل و سد است. در شوشتر به همین دلیل پلی به نام شادروان داریم که سال 260 بعد از میلاد ساخته شده است. پل خواجوی اصفهان هم ترکیبی است و می توان گفت شادروان است.
  • چند نوع قوس در پل‌سازی وجود دارد؟
بیشتر قوس هایی که در پل‌سازی کشور ما به کار رفته به 2 صورت جناغی و رومی است. این روش پل‌سازی تا عصر حاضر ادامه پیدا کرده است.
  • پیشینه پل سازی در استان همدان به چه زمانی برمی گردد؟
در استان همدان نیز هم‌پای سایر نقاط پل وجود داشته اما از بین رفته است. بیشتر پل های باقی مانده از دوران صفویه است و تعدادی هم از دوران قاجاریه و معاصر باقی مانده است. در شهر نیز پل های زیادی داشته ایم که نابود شده از جمله پل مراد. پل های فرسفج تویسرکان، پل شکسته اسدآباد، پل آبشینه و پل جهان آباد فامنین از جمله پل‌های تاریخی استان هستند.
  • در گذشته از چه موادی در پل سازی استفاده می‌شد؟
ملات ساروج که معرب چاروک است و به آن سیمان ایرانی نیز گفته می شود اصلی ترین ترکیباتی است که در پل‌سازی استفاده می شده است. از مصالح آجر و سنگ نیز برای ساختن پل استفاده می کردند.
علاوه بر مصالح غیربومی موضوعی که در پل سازی امروز فراموش شده زیبایی است. نظر شما در این‌باره چیست؟
بحثی در مهندسی پل با عنوان زیبایی‌شناسی مطرح است. در این زمینه متاسفانه در ایران خیلی کم کار شده است. ما معماران برجسته ای در جهان داریم که در این زمینه کارهای خوبی دارند از جمله کالاتراوا. در زمینه پل سازی ما همزمان باید بحث فنی و مهندسی عمران و مهندسی معماری طرح را آماده و اجرا کنیم اما در ساخت و اجرای پل ها کمتر به مبحث معماری توجه شده است. به همین دلیل ما می بینیم سازه‌ها بسیار خشن هستند و سطح ناصاف بتنی دارند که زیبایی ندارد.
  • تفاوت اصلی پل های قدیم و جدید در چیست؟
پل‌هایی که در منظر و دید مردم قرار دارند کارهای نازیبایی است در حالی که پل های قدیمی و تاریخی مانند پل هایی که در شهر اصفهان و راه های همدان می بینیم بسیار زیباست. گاهی نورپردازی پل های تاریخی زیبایی آن را دوچندان می کند.
  • همدان یک شهر تاریخی است. چرا در شهرسازی و ساخت پل از موضوع زیبایی‌شناسی فاصله گرفته‌ایم؟
ما داخل همدان پل تاریخی نداریم اما در پل‌هایی که اخیرا در شهر کار شده پایه‌ها از حالت قوطی کبریتی و مربعی خارج و از قوس استفاده شده و نسبت به گذشته تغییر کرده است. اگر طرح های عمرانی و فنی همراه با معماری باشد ترکیب بهتری ایجاد خواهد شد.
  • جامعه شناسان بر این باورند که با ساخت اتوبان ها و پل های جدید شهر به جزیره ها و تکه های جدا تبدیل شده، محله ها نابود می شود و سیستم شهرسازی و اجتماعی دچار آسیب می‌شود. شما چه نظری دارید؟
همدان نیز محله های قدیمی زیادی داشت مانند کلپا، کبابیان و ورمزیار که با پل عباس‌آباد و خیابان های عریض جدا شده است. قدیم که 6 خیابان اصلی همدان دردست ساخت بود،گفته می شد چرا خیابان های عریض ساخته می شود اما امروز بلوارها هم پاسخگو نیست. با این بهانه که خیابان ها گنجایش وسایل نقلیه را ندارد محله ها را ایجاد می کنند که موضوع ترافیک را به یک معضل تبدیل کرده است.
  • در این زمینه هم کارشناسان معتقدند عریض کردن خیابان ها راه حل معضل ترافیک نیست بلکه مشکل ترافیک یک مساله مدیریتی است و گاهی انتقال شهر را مطرح می کنند. در همدان ترافیک مدیریت می‌شود ؟
انتقال شهر پروژه‌ای درازمدت است و کار ساده ای نیست و زمان بر است.باید در طرح تفصیلی شهر این مباحث جدی‌تر بررسی و گنجانده شود اما مدیریت اصولی ترافیک یکی از اصلی ترین مباحث مدیریت شهری است و همدان هم نیازمند آن است.


برچسب ها: همشهری همدان ، پل سازی همدان ،

پنجشنبه 14 بهمن 1395

توسعه گردشگری همدان یک شعار است

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :گردشگری ،میراث فرهنگی ،

کد خبر: ۷۳۵۰۳ | تاریخ : ۱۳۹۵/۱۱/۱۴ - شماره: 860
توسعه گردشگری همدان یک شعار است

گاف بزرگ کنوانسیون گردشگری

حسین زندی گروه سرزمین

مدت‌هاست مدیران ارشد استان به تبعیت از رییس‌جمهور دولت تدبیر و امید، توسعه همدان را همراه، هم‌راستا و درگرو

 توسعه گردشگری برمی‌شمارند و مدام در سخنرانی‌ها و گفت وگوها از توسعه گردشگری دراین استان سخن می گویند. 

گویی حلقه مفقوده توسعه را در این استان یافته‌اند . جای امیدواری دارد که پس از پنج دهه، متوجه خطاهای گذشتگان شده‌اند و از صنایع 

پرمصرف و کشاورزی سخنی نمی‌گویند.آسیب‌هایی که در دوران هشت ساله زمامداری رییس‌جمهور پیشین بر کل کشور و به تبع آن بر

همدان وارد شد، کمتر از آسیب‌های جنگ تحمیلی هشت ساله نبود و صنایع کوچک، کشاورزی و سفره‌های‌ آب زیرزمینی نابود شد. شاید

 همین خسران و آسیب بود که مدیران ارشد را به این صرافت انداخت تا دنباله‌رو زمامداران پیشین نباشند. اما پرسش این است كه از زمانی

 که صنعت گردشگری را به عنوان جایگزین سایر فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی در نظر گرفته‌اند، چه ثمری برای استان به ارمغان آورده 

شده است؟به‌غیر از چند هتل که جانمایی همان ها نیز با مخالفت فعالان مدنی و کارشناسان استان همراه بوده، اتفاقی در توسعه

 زیرساخت های گردشگری استان نیفتاده که باعث گردشگر‌پذیری بیشتر استان شود.

همایش هایی برای کارنامه مدیران

گاهی نشست‌ها و گردهمایی‌هایی با عنوان همایش برگزار می شود که رنگ و لعاب گردشگری دارند و صرفا محافلی هستند برای پربار 

کردن کارنامه مدیران. اگر هم برنامه‌ای باشد که ظرفیت تاثیرگذاری در استان را داشته باشد، با انحصارطلبی افراد قربانی می‌شود.

حضور مهمانان کنوانسیون راهنمایان گردشگری در استان از این دست رویدادهاست. از تاریخ شش تا 18 بهمن‌ماه ایران

 میزبان کنوانسیون راهنمایان گردشگری است و این میزبانی در روزهای ششم، هفتم و هشتم بهمن‌ به استان همدان اختصاص یافته بود. 

برنامه میزبانی از مهمانان‌ کنوانسیون در سه بخش پیش از سفر، پس از سفر و حین سفر طراحی شده است. سفر به همدان 

در قسمت پیش‌تور کنوانسیون قرار داشت و بیش از 140 راهنمای خارجی از 21 کشور در دو مرحله به همدان وارد شدند. 

زمان حضور مهمانان و زمان اقامت آن‌ها بیانگر آن بود که فرصت بسیار محدودی برای این میزبانی در اختیار همدان گذاشته شده است. 

گروه اصلی مهمانان، ظهر روز هفتم بهمن ماه به همدان وارد و ظهر روز هشتم بهمن از استان خارج می‌شدند

 و این به آن معنی است که همدان تنها"24" ساعت فرصت میزبانی داشت. اگر همدان را به‌عنوان یک استان گردشگرپذیر تلقی کنیم 

و اگر حضور گردشگر خارجی را با هرعنوانی در این استان رخدادی خوب تلقی کنیم، باید برنامه درستی برای میزبانی 

از گردشگران نیز داشته باشیم. اما به‌نظر می‌رسد نه‌تنها چنین برنامه‌ای از سوی مسئولان و متولیان گردشگری در استان وجود ندارد 

بلکه به اتفاقاتی مانند حضور مهمانان کنوانسیون، به مثابه یک شوی تبلیغاتی می­‌نگرند. اگر خوش‌بینانه نگاه کنیم و مهمانان خارجی 

را سفیرانی برای توسعه گردشگری استان قلمداد کنیم، باید بهترین کالاهای گردشگری را به آنان نشان می‌دادیم. آنچه این روزها

 مدیران به‌عنوان نامزد ثبت جهانی معرفی می­‌کنند، غارعلی­صدر، ارگ نوشیجان، محوطه باستانی هگمتانه، دستکندهای سامن 

و ارزانفود است.

غار علیصدر از لیست حذف شد!

هگمتانه با عملکرد غلط شهرداری شانس بسیار کمی برای قرار گرفتن در لیست گردشگری مهمانان خارجی دارد اما چهار مورد

 بعدی چرا در فهرست بازدید این مهمانان نبودند؟ اختلاف مدیران غار علی­صدر و بازاریاب و برگزارکننده این رویداد در همدان 

باعث شد غار علیصدر در فهرست قرار نگیرد و بقیه موارد نیز به‌دلیل ضعف برنامه‌ریزی دیده نشدند. به‌جای مهم‌ترین 

غار آبی جهان، غاری مصنوعی نشان آن‌ها دادند. حال باید از متولیان گردشگری پرسید، از این رویداد چه آورده‌ه­ایی نصیب 

استان شده است و این فرصت‌سوزی را چه کسی و چه نهادی پاسخگوست؟

تنها یک فصل از ثبت جهانی لالجین گذشته است. چه اتفاقی باعث نادیده گرفته شدن شهر جهانی سفال در آنچه

 از آن به‌عنوان مهم‌ترین رویداد گردشگری سال در استان نام برده می­‌شود، شده است؟در دو نشست خبری که پیش و همزمان با حضور

 این راهنمایان درهمدان برگزار شد، متولیان گردشگری استان از ارزآوری مهمانان گردشگری خبر می­‌دادند اما از طرفی اعلام می‌کردند

 50 میلیون تومان اعتبار برای برگزاری این مهمانی در نظر گرفته­‌اند. تناقض‌های بسیاری در گفتار و کردار آنان وجود داشت 

و به نظر می‌رسد ارزآوری آن برای چند راهنمای گردشگری بوده نه برای کل کشور و استان. به‌گفته مسئول کانون انجمن‌های صنفی 

راهنمایان گردشگری، همه راهنمایان خارجی ثبت نام کرده و هزینه سفر را پرداخته‌­اند. پرسش این است این هزینه کجا رفته است؟

کنوانسیون راهنمایان گردشگری بدون راهنما

باتوجه به اینكه هزینه میزبانی این راهنمایان نیز برعهده هتل­‌های استان و برخی اداره‌­های دولتی بوده، چه کسانی سود مالی این برنامه 

را برده‌­اند و کاسبان اصلی این رویداد چه کسانی هستند؟مهم‌ترین دستاوردی که استان می­‌توانست از این رویداد داشته باشد، دیدار

 و تعامل راهنمایان گردشگری همدانی با راهنمایان خارجی بود که به علت حاضر نبودن راهنمایان با سابقه استانی، در این

 رویدادها اتفاق نیفتاد. مسئولان استانی هرگز از خود نپرسیدند چرا بیش از 150 راهنمای گردشگر همدان در چنین رویدادهایی

 غایب هستند و اختیار گردشگری شهر در دست 11 راهنما باعنوان انجمن صنفی افتاده است. به مدیران حوزه گردشگری باید گفت 

اگر توان ایجاد فرصت برای 150 راهنمای گردشگری در استان را نداشته باشید، توان میزبانی 140 گردشگر خارجی را هم مانند 

همین برنامه نخواهید داشت.به‌نظر می­‌رسد مدیران گردشگری استان از مباحث گردشگری اطلاع چندانی ندارند. یا مسحور

 شوهای تبلیغاتی هستند و یا در خواب غفلت به سر می‌­برند. اما بهتر است آدرس غلط به مردم ندهیم. آنچه در این رویداد دیده شد، اگرچه

 برای مدیران و برخی بازاریابان اهمیت زیادی داشت اما برای توسعه گردشگری استان چندان رویداد مهمی نبود که بوق و کرنایش 

گوش مردم را کر کند.

http://yon.ir/KWV8



برچسب ها: روزنامه قانون ، گردشگری همدان ، راهنمایان گردشگری همدان ،

با استفاده از ظرفیت‌های بوم‌گردی روستای سنگی ورکانهزادگاه مخترع اولین قلب مصنوعی جهان، قلب گردشگریِ همدان می‌شود

در حدود 18کیلومتری شهر همدان روستایی به نام «ورکانه» قرار دارد که سن خانه‌هایش به 400 سال هم می‌رسد، روستایی که یکی از شش روستای گردشگری همدان است و نامش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده. این روستا به‌عنوان منطقه ویژه گردشگری کشور نیز معرفی شده اما هنوز بسیاری از گردشگرانی که به همدان سفر می‌کنند این روستا را نمی‌شناسند.

طاهره کوپالی، میراث آریا: هسته‌ اولیه‌ ورکانه که در قسمت جنوب شرقی همدان قرار دارد در اطراف یك قنات شکل گرفته  بود. ورکانه نیز به معنی قرار گرفتن در کنار آب و چشمه است. سابقه تاریخی این روستا به اوایل دوره‌ صفوی می‌رسد و خانه‌های ورکانه که قدمتی 400 ساله دارند از سنگ‌لاشه‌‌هایی ساخته شده‌اند که باعث میشود معماری این روستا در کشور بی‌نظیر باشد. کاربرد سنگ نه‌تنها در پی، بلکه در قسمت اعظم بناها و دیوارها مورد استفاده قرار گرفته است. ورکانه یکی از شش روستای گردشگری همدان است که نامش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و به‌عنوان منطقه ویژه گردشگری کشور مطرح‌شده است.

این روستا باوجود ظرفیت‌های بسیار زیادش با مشکلاتی نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند، به عنوان مثال مکانهایی ازجمله اصطبل و قلعه امیر تومان از دوره قاجار، اصطبل مری لیلی  از دوره پهلوی و خانه پروفسور موسیوند که قابلیت این را دارند که ثبت ملی شوند با شرایط بدی دستوپنجه نرم میکنند حتی متاسفانه قلعه و اصطبل امیرتومان و اصطبل مری لیلی آسیبهای جدی دیده و نیازمند مرمت است. از طرف دیگر با توجه به اینکه بافت روستای ورکانه منحصر به فرد است، در چند سال اخیر تعدادی خانه با مصالح و معماری جدید در این روستا احداث شده‌اند که به هیچ عنوان با بافت این روستای سنگی همخوانی ندارند و میتوانند پتانسیلهای گردشگری این روستا را به چالش بکشند.

نبود آموزش، پاشنه آشیل گردشگری روستایی است

حسین زندی فعال میراثفرهنگی در استان همدان به میراث آریا گفت: «تقریبا همه خانه‌هایی که ظرف 2 سال اخیر ساخته شده با مصالح و معماری جدید است که با بافت روستا همخوانی ندارد، این مسئله از نبود نظارت ناشی میشود. البته از طرفی بخشی از این مسائل به آموزش ندیدن اهالی روستا بر می‌گردد.»

به اعتقاد زندی نبود آموزش، پاشنه آشیل گردشگری روستایی است و روستای ورکانه نیز به عنوان روستای هدف گردشگری ثبت شده اما مردم روستا آموزشهای لازم را به عنوان اهالی روستایی که هدف گردشگری است، ندیده‌اند، وقتی مردم آموزش ببینند متوجه میشوند که اگر خانههای خود را با مصالح جدید احداث کنند، گردشگران را از دست می‌دهند.

او میگوید: «متاسفانه اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری قدرت اجرایی کافی ندارد. باید مدیریت یکپارچه با همکاری استانداری، بخشداری، وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، نیروی انتظامی و... به صورت فرادستگاهی روی این مسئله تمرکز کنند. متاسفانه سایر نهادها درک درستی از میراثفرهنگی ندارند و تنها سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به این مسئله توجه دارد. حل چنین مسائلی نیازمند این است که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری تفاهم‌نامه‌ای با وزارتخانه‌های مختلف داشته باشد زیرا باید به این مسئله به صورت فرادستگاهی نگاه شود. در واقع میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به تنهایی نمی‌تواند کاری انجام دهد و نیازمند هماهنگی و کمک سایر دستگاه‌ها است.»

علی مالمیر مدیرکل میراث‌فرهنگی،صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان درباره آموزش جامعه روستایی در راستای توسعه گردشگری گفت: «توسعه اکوتوریسم و آموزش روستاییان از جمله اولویت‌های اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است. البته به صورت تصادفی دوره‌های آموزشی مربوط به اقتصاد و ظرفیت‌های گردشگری و صنایع‌دستی دو دوره اخیر در ورکانه برگزار شد که در آن سعی کردیم آگاهی‌های لازم درباره اکوتوریسم را به شوراها، دهیاران و... روستاهای مختلف این استان دهیم.»

او درباره وجود ساختمان‌های ناهمگون با بافت سنگی این روستا از مکاتبه برای تغییر نمای ظاهری بنا خبر داد و گفت: «باوجود بافت سنگی و زیبای روستا، یکی از ساکنان این روستا اقدام به احداث بنایی با ظاهری متفاوت با بافت روستا کرده که دراین‌باره با بخشداری و دهیار روستا مکاتبه برای تغییر نمای این بنا انجام شده است. با توجه به اینکه نمای بناهای این روستا سنگ است، احداث این بنا با نمایی متفاوت و مصالحی غیر از سنگ به بافت معماری و تاریخی روستا لطمه وارد کرده است.»

مالمیر افزود: «بهعلاوه مکاتباتی با بنیاد مسکن و شهرسازی و استانداری مبنی بر رعایت کردن چارچوبهای مشخصی در صدور مجوز احداث خانه از سوی دهیاری در روستای ورکانه انجام دادیم. در زمینه ساخت‌وساز اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به صورت مستقیم دخیل نیست، بلکه دهیاری‌ و بنیاد مسکن به صورت مستقیم در این زمینه دخیل هستند.»

ثبتملی بافت روستای ورکانه در دستور کار است

او گفت: «ما برای حفظ بافت ورکانه بحث ثبت‌ملی بافت این روستا را در دستور کار داریم، همچنین بناهای مهم این روستا مانند اصطبل مری خانم قرهگوزلو را نیز برای ثبت معرفی کردیم.»

زندی درباره ظرفیتهای میراثی این روستا میگوید که معماری اصطبل مری‌ لیلی که به شکل چلیپا است شاخص و منحصر به فرد است زیرا برخلاف سایر اصطبلها اسب‌ها یکجا نگهداری می‌شدند. مری‌لیلی قره‌گزلو احیاکننده پرورش اسب ایرانی بود، البته شهرت او در خارج از کشور بیشتر از داخل کشور است، این سیستم نیز کاملا با شیوه پرورش ایرانی اسب همخوان است، حتی دیگر اصطبل‌هایی که از توسط قره‌گوزلوها در کردان کرج، و خوزستان ساخته شد از همین شیوه نگهداری اسب پیروی می‌کردند.

او افزود: «برای این 3 بنا پرونده‌های جداگانه تشکیل نشده است، البته بحث مالکیت نیز مطرح می‌شود. بعد از مشکلاتی که برای مری‌خانم قره‌گوزلو در روستای ورکانه بوجود آمد و پیگیری نشدن و در دسترس نبودن خانواده قره‌گوزلو، این اصطبل در اختیار مردم روستا قرار گرفته در صورتی که باید به جای مردم سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری متولی این مسئله باشد، متاسفانه نه تنها مردم از این آثار به خوبی نگهداری نکرده‌اند، بلکه بسیاری از ادوات اسب‌سواری که خانواده قره‌گوزلو از خارج وارد کرده بودند یا در ایران سفارش ساخت آن را داده بودند غارت شد، تحت تملک افراد روستا قرار گرفت یا به فروش رسید.»

تبدیل اصطبل مریلیلی به موزه سوارکاری

زندی پیشنهاد کرد که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری بعد از مرمت این اصطبل برای آن کاربری تعریف کند و با جمع‌آوری این ادوات و خریداری آن‌ها از مردم این اصطبل را به موزه ادوات سوارکاری، موزه اسب و اسب‌سواری تبدیل کند زیرا این‌کار هم می‌تواند علاوه بر حفظ  بنا و استفاده از ظرفیت‌های آن به جذب گردشگر کمک کند. متاسفانه بی‌توجهی باعث تخریب بسیاری از آثار این روستا شده است و مردم روستا اصلا تلاشی برای حفظ و نگهداری این آثار نمی‌کنند.

مالمیر درباره اصطبل تاریخی مری‌خانم گفت: «این اصطبل ثبت ملی نشده است و همکاران ما در معاونت میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در حال بررسی قابلیت این اصطبل برای ثبت در فهرست آثار ملی هستند.»

استفاده از خانههای سنگی ورکانه و توسعه اقامتگاه‌های بومگردی

زندی درباره ظرفیت‌های گردشگری این روستا و اقامتگاه بوم‌گردی روستای ورکانه گفت: «اولین اقامتگاه بومگردی استان همدان در روستای ورکانه با همت یکی از کارآفرینان بهنام نعیمه لشکری که خود نیز فارغالتحصیل رشته گردشگری در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه تهران است ایجاد شد. البته روستای ورکانه این ظرفیت را دارد که دهها خانه بوم‌گردی داشته باشد. در سال‌های اخیر تعدادی از خانواده‌های این روستا به شهر مهاجرت کرده‌اند، با توجه به اینکه روستای ورکانه در 18 کیلومتری شهر همدان واقع است، مرمت و احیای خانههای این روستا  میتواند مهاجرت معکوس را به دنبال داشته باشد.»

او گفت: «با توجه به اینکه قدمت خانه‌های این روستا از قدمت اصطبل و قلعه نیز بیشتر است این قابلیت را دارند که به عنوان یک ظرفیت گردشگری به خانه بوم‌گردی تبدیل و از آن درآمدزایی شود. ورکانه یکی از مهم‌ترین روستاهایی است که می‌توان در این زمینه به آن توجه کرد زیرا این روستا در مسیر گردشگری استان همدان قرار گرفته است، مسیری که محوطه تاریخی و زیرزمینی ارزانفود، روستای تاریخی ورکانه، سد اکباتان و مسیر کوهنوردی ورکانه در آن قرار دارند.»

مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری گفت: «ورکانه روستای هدف گردشگری است و سالانه تعداد بسیار زیادی از گردشگران برای بازدید به این روستا سفر میکنند که در همین راستا توسعه بوم‌گردی در این روستای تاریخی را در دستور کار قرار داده‌ایم.»

از طرفی امضای تفاهم‌نامه سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی یکی از اقدامات موثر در تامین زیرساخت‌های جذب گردشگر در این روستای تاریخی بود، تفاهم‌نامه‌ای که عدهای معتقدند متوقف شده است. مالمیر اما معتقد است که این همکاری‌ها ادامه دارد و کف‌سازی روستای ورکانه از سوی بنیاد مسکن انجام شده است البته این تفاهم‌نامه ملی است و مسئولان میراث‌فرهنگی استان در صدد بومی‌سازی آن هستند.

مالمیر درباره برنامه‎ها و حمایت‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری این استان برای توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی گفت: «ما بارها اعلام کردیم که پیرو تفاهمی که با صندوق کارآفرینی امید داشتیم 100 میلیون تومان وام با کارمزد 4درصد در اختیار افرادی که قصد دارند اقامتگاه‎های بوم‌گردی را توسعه دهند قرار میدهیم. امسال نیز بخش بوم‌گردی استان فعال شد و ما تعهد کردیم که 5 اقامتگاه بوم‌گردی راه‌اندازی کنیم و تاکنون پرونده 3 مورد از این اقامتگاه تشکیل شد.»

 

نیاز شدید به ایجاد تنوع در اماکن اقامتی استان همدان
نعیمه لشکری در اواخر تابستان 95، اولین خانه بومگردی استان همدان را در ورکانه تأسیس کرد؛ اقامتگاهی که مهمانان در آن، با اقامت در فضایی صمیمی شبیه به خانه، فرهنگ  بومی را تجربه می‌کنند با خوراک‌های محلی و به شیوه بومی پذیرایی می‌شوند، او درباره هدف از ایجاد خانه بوم‌گردی در روستای ورکانه گفت: «به‌عنوان فردی که به موضوعات مرتبط با توسعه گردشگری توجه دارم، نیاز شدیدی به ایجاد تنوع در اماکن اقامتی استان مشاهده می‌کردم، می‌توان گفت هدفم کمک به پاسخگویی به نیاز اشاره شده از یک سو و از سوی دیگر راه‌اندازی کسب و کاری در حوزه تخصصی‌ام بود.»

 

او معتقد است که نزدیک بودن ورکانه به همدان این فرصت را فراهم می‌کند که اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه بتواند بازار گردشگران شهر همدان را نیز هدف قرار دهد و خدمات اقامت و پذیرایی این گروه را در ورکانه فراهم کند. علاوه براین، ورکانه ظرفیت خوبی درهر دو بخش جاذبه‌های تاریخی و طبیعی دارد. مسیر دسترسی به روستا با مناظر طبیعی بکر و گذر از دریاچه سد اکباتان، ویژگی‌های طبیعی جذاب برای کوهنوردان و طبیعت‌گردان، وجود اصطبل تاریخی، معماری خاص روستا با استفاده از مصالح بومی، خانه پدری پروفسور موسیوند و موارد دیگر می‌توانند محور توسعه قرار گیرند و هر دو گروه گردشگران فرهنگی و طبیعت گردان را به روستا جذب کنند.

 

درحال حاضر باوجود کاستی‌هایی که در معرفی روستا و جاذبه‌هایش وجود داشته گردشگران به خصوص در روزهای تعطیل به ورکانه به عنوان مقصد گردشگری سفر می‌کنند، البته به این دلیل که تأسیساتی برای نگه‌داشتن هر چه بیشتر آنها در مقصد مهیا نشده است بیشتر این افراد گردشگران گذری هستند. به اعتقاد لشکری هنر برنامه‌ریزان می‌تواند این باشد که به برنامه‌ریزی پایدار ناظر بر ملاحظات زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی بپردازند و با ارائه برنامه‌هایی در قالب خدمات اقامتی، پذیرایی، فروش صنایع دستی و همچنین گشت‌های طبیعت‌گردی، مدت زمان حضور گردشگران را در روستا افزایش دهند و البته در کنار این‌ها از طریق کانال‌های موثر ارتباطی، منطقه را به عنوان مقصد گردشگری معرفی کنند.

 

به اعتقاد لشکری این نوع از کسب و کار، کسانی را می‌طلبد که به لحاظ رفتاری بسیار با‌حوصله باشند چرا‌که نکات بسیار ظریفی دارد که اتفاقا توجه به آنها موفقیت یا شکست را رقم می‌زند، علاقمندان توجه داشته باشند که راه‌اندازی این فعالیت درعین کوچک بودن آن بسیار زمان‌بر است و برای رسیدن به مرحله بهره‌بردای باید صبور باشند، بهعلاوه در انتخاب مکان فعالیت‌شان عجله نکنند و حتما همه جوانب را بسنجند.

 

توسعه اقامتگاههای بومگردی و آشنایی گردشگران با فرهنگ منطقه

در موارد بسیاری آنجایی که ارائه دهندگان بسته‌های گردشگری درنظر دارند اقامت قابل قبولی در بسته خود ارائه دهند، تنها با گزینه هتل روبرو هستند که می‌توان گفت بزرگترین بخش از هزینه‌های بسته گردشگری را به خود اختصاص می‌دهد و باعث بالا رفتن مبلغ کل بسته می‌شود تا جایی‌که بخش بزرگی از مخاطبانش را به علت قیمت بالا از دست می‌دهد، لشکری معتقد است که فراهم کردن اقامت با کیفیت معقول و قیمت مناسب می‌تواند خلئی را که ارائه کنندگان بسته‌های گردشگری همدان با آن روبرو هستند و مانعی زیرساختی بر سر راه توسعه گردشگری استان است، پر کند. اگر مسئولان اماکن اقامتی بتوانند عناصر معماری، فرهنگ و هنر بومی را در دکوراسیون و ارائه خدمات به کار گیرند نه تنها از هزینه‌های غیرضروری خود میکاهند بلکه اقامت را از حالت کاربردی به عنوان مکانی برای استراحت خارج میکنند تا تجربه اقامت در چنین اماکنی تبدیل به جاذبه گردشگری شود.

 

 

در واقع مهم‌ترین تفاوت اقامتگاه بوم‌گردی با سایر مراکز اقامتی این است که علاوه بر کارکرد اقامتی و پذیرایی که همه این مراکز دارند اقامتگاه بوم‌گردی نقش مهمی نیز در آشناسازی گردشگران با  فرهنگ منطقه از طریق ایجاد تجربه‌ای ملموس و عملی برای آنها ایفا می‌کند. لشکری اعتقاد دارد که آینده این کار چیزی بیش از تأکید مدیران ارشد را می‌طلبد و مشروط به اقدامات موثر و عملی مدیران ارشد است در غیر این‌صورت ممکن است فراهم کردن ملزومات برای متقاضیان که اکثراً از نسل جوان هستند و سرمایه چندانی ندارند چنان سخت باشد که از انجام آن منصرف شوند. به طور مشخص در مورد اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه، ما تلاش کردیم تا دو مجموعه بنیاد مسکن و اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را متقاعد کنیم و از همراهی آنها برخوردار شویم که خوشبختانه درهر دو مجموعه مسئولین همراهی خوبی با ما داشتند.

 

وقتی روستایی به‌عنوان روستای گردشگری مطرح میشود باید بحث معیشت مردم نیز در آن گنجانده شود و مردم را با مقوله گردشگری پیوند دهیم. احیای خانه‌های قدیمی روستای ورکانه علاوه بر جذب گردشگر می‌تواند منجر به ایجاد بازارچههای محلی با همت اهالی روستا شود زیرا وقتی مردم منفعتی از این قبیل طرح‌ها نداشته باشند، مشارکت نمی‌کنند. در واقع میتوان با آموزش بومیان روستایی و شناسایی ظرفیتهای گردشگری و اقتصاد گردشگری مشارکت آنها را برای توسعه گردشگری در این روستا بالا برد.


برچسب ها: گردشگری همدان ، روستای سنگی ورکانه ، اقامتگاه بومگردی ورکانه ،

ایلنا: ورکانه، روستایی با بافت خاص سنگی یکی از روستاهای هدف گردشگری است که با وجود ظرفیت‌های بسیار برای گردشگری تاکنون برای حضور گردشگران آموزش ندیده و به دلیل برقرار نشدن پیوند میان جامعه محلی و اقتصاد گردشگری در معرض آسیب قرار گرفته است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، روستای ورکانه در استان همدان، در سال ۹۰ به عنوان روستای هدف گردشگری تعیین شده است، این روستا با قدمتی ۴۰۰ ساله ویژگی خاصی دارد که آن را در میان دیگر روستاهای کشور متمایز می‌کند و آن بافت سنگی‌اش است.

اگر ابیانه به دلیل بافت گلی سرخش شهرت یافته، ورکانه نیز با نمای منحصر به فرد سنگی خود دست کمی از این روستا ندارد.

حسین زندی؛ کنشگر مدنی حوزه میراث فرهنگی و گردشگری در این باره می‌گوید: «قبل از ۴۰۰ سال پیش نیز روستای ورکانه وجود داشته، اما به دلیل سرما و بارش برف ریزش سقف خانه‌ها چند بار جابه جا شده و از سمت کوه به دشت آمده ‌است که آخرین مکان آن همین روستای کنونی است.»

وی در ارتباط با جاذبه‌های گردشگری این روستا اظهار می‌کند: «به دلیل اینکه این منطقه بسیار پربرف است، ورکانه برای گردشگری زمستانی مناسب است و بسیاری از کوهنوردان علاقه مندند مسیر گردشگری ورکانه را طی کنند، همچنین بافت این روستا سنگی است و به همین خاطر به آن روستای رنسانی می‌گویند، خانه‌ها در این روستا معماری سنتی دارد و با مصالح نقشه و کارکرد بومی ساخته شده‌است، در روزهای بارانی نیز شاهد تلالوئی بی‌نظیر از سنگ‌هایی هستیم که خانه‌های روستا با آن‌ها ساخته شده که زیبایی خاصی به روستا می‌بخشد و به ویژه گردشگران خارجی به آن بسیار علاقه‌مند هستند.»

ورکانه محل احیای اسب اصیل ایرانی

اما علاوه بر این‌ها ورکانه دلیل محکم دیگری برای گردشگری دارد، ورکانه از گذشته‌ای دور پایگاهی برای سوارکاری بوده و قدمتی طولانی در این زمینه دارد، زندی در این باره توضیح می‌دهد: «ورکانه مرکز احیای اسب اصیل ایرانی (نژاد عرب خوزستان) است، سال‌ها پیش خانم مری لیلی قراگوزلو فرزند امیرتومان قرا‌گوزلو (از ملاکان بزرگ منطقه)‌ نژاد اسب اصیل خوزستان را در ورکانه احیا می‌کند، ایشان که سال‌هاست فوت کرده‌اند از ورکانه‌ای‌های قدیمی و شخصی بسیار معروف در صنعت اسب دنیا هستند.»

4

این پیشینه روستای ورکانه در زمینه سوارکاری و پرورش اسب سبب شده که دو بنای مهم این روستا دو اصطبل قدیمی باشند که یکی از آنها با معماری چلیپایی قدیمی‌ترین اصطبل استان همدان است. زندی ادامه می‌دهد: «هردو اصطبل اکنون مخروبه هستند، اما از آنجا که در این روستا ادوات اسب سواری مربوط به گذشته وجود دارد و با توجه به سابقه این روستا، خوب است که  موزه سوارکاری و ادوات آن در روستا ایجاد شود.

به ویژه یکی از این اصطبل‌ها که به اصطبل مهری خانم معروف است، اگر مرمت شود؛ برای ایجاد موزه بسیار مناسب است.»

3

علاوه بر همه این‌ها، فرهنگ غنی مردم روستا که به یکی از شاخه‌های زبان پهلوی یعنی لکی همدانی صحبت می‌کنند و آداب و رسوم آن‌ها از جاذبه‌های دیگر روستا است، پیشنهاد ایجاد موزه عروسک نیز توسط مدیر مدرسه ابتدایی منطقه ارائه شده که سازمان‌های مردم نهاد نیز از این پیشنهاد استقبال کردند، امیدواریم آموزش و پرورش و میراث فرهنگی نیز کمک کنند تا این موزه ایجاد شود. همچنین این روستا صنایع دستی دارد و یکی از مراکز تولید گردو نیز هست.»

ورکانه، روستای هدف گردشگری؛ گردشگران و میزبانان آماده نیستد!

ورکانه تا سال پیش جایی برای اقامت گردشگران در شب نداشت، اما اکنون یک اقامت‌گاه بوم گردی دارد و اگر گردشگری در اینجا گسترش پیدا کند، مردم محلی نیز می‌توانند؛ بخشی از خانه‌هایشان را به اقامتگاه تبدیل کنند؛ هرچند که برخی مشکلات در این زمینه وجود دارد که افزایش حضور گردشگر در این روستای بکر را با نگرانی همراه می‌کند.

این کنشگر مدنی در این باره توضیح می‌دهد: «یکی از مشکلات روستاهای هدف گردشگری این است که قبل از آموزش و آماده کردن جامعه محلی و پیوند دادن معیشت آن‌ها با گردشگری، اسم آن را روستای گردشگری می‌گذاریم، در حالی که با آموزش، ایجاد بازارچه کوچک صنایع دستی ساخت پارکینگ برای جلوگیری از آسیب رسیدن به باغات روستاییان و همچنین کسب درآمد برای آن‌ها می‌توانیم مشکلات را حل کنیم.»

 علی خاکساری؛ معاون گردشگری استان همدان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا اظهار می‌کند: « در ۱۰ سال گذشته که گردشگر به ورکانه آمده در ابتدا برخورد مردم با گردشگران چندان مطلوب نبوده، اما اکنون وضعیت فرق کرده و مردم برخورد مناسبی با گردشگران داردند.»

همچنین خانم علی‌زمانی؛ مدیر مدرسه ورکانه نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا تاکید می‌کند: « مردم روستا به شدت به افزایش گردشگری در روستا علاقه‌مند شده‌اند. مردم ورکانه بسیار دوست دارند که گردشگر به روستایشان بیاید و بسیار در این زمینه همکاری می‌کنند، گاهی دانش آموزان ما مانند راهنما مکان‌های دیدنی ورکانه را به گردشگران نشان می‌دهند و مردم اجازه می‌دهند که گردشگران در باغ‌هایشان بنشینند.»

هرچند که ورود گردشگران به اقتصاد روستا رونق می‌دهد، اما این سکه روی دیگری نیز دارد؛ علی‌زمانی می‌گوید: «برخی گردشگران واقعا آسیب می‌زنند، زباله می‌ریزند و با وجود اینکه همه ماشین دارند و می‌توانند با خودشان زباله‌ها را برگردانند، اما آن‌ها را در باغات مردم‌‌ رها می‌کنند، دهیار چند سطل زباله گرفته و با تراکتور این زباله‌ها را از ده خارج می‌کنند، اما این کار گردشگران به روستا آسیب می‌زند.»

وی در برابر این سوال که آیا مردم محلی می‌توانند به لحاظ اقتصادی از حضور گردشگران منتفع شوند، پاسخ می‌دهد: «مردم می‌توانند غذای محلی یا نان‌های محلی به گردشگران بفروشند، اما تجهیزات کافی مانند یخچال و... در اختیار مردم روستا نیست که بتوانند به اندازه کافی یا با کیفیت خوب برای گردشگران چیزی درست کنند.»

تلاش برای ثبت ملی بافت روستا

علی مالمیر؛ مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان در مورد وضعیت این روستا پیش از هرچیز به آغاز فرآیند ثبت ملی بافت تاریخی روستا و همچنین اصطبل مهری خانم اشاره می‌کند و می‌گوید: «یکی از مباحث مهم در حوزه گردشگری این است که جامعه محلی باور کند، توسعه گردشگری به نفع آن‌ها است، برخی مردم ممکن است اعتقاد داشته باشند که ورود گردشگر باعث به وجود آمدن برخی مشکلات مانند آسیب رسیدن به باغات یا افزایش ترافیک روستا می‌شود و یا به لحاظ فرهنگی نگرانی ایجاد کند که هویت فرهنگی روستا را دستخوش تغییر کند، اما با برگزاری کارگاه‌های آموزشی تلاش می‌کنیم که برنامه آشناسازی جامعه محلی با گردشگری را داشته باشیم و از NGO‌ها نیز در این زمینه کمک می‌گیریم.»

بافت روستا زیر تیغ است

اما جدا از مشکلات حوزه گردشگری، مشکل بزرگ دیگری که به محض ورود به روستا به چشم می‌خورد؛ خانه‌سازی به سبک جدید است، چندیدن و چند خانه در روستا وجود دارد که دیگر در آن‌ها خبری از دیوارهای سنگی و یا درب‌های چوبی نیست و فلز و نماهای امروزی آن‌ها را پوشانده، ادامه این روند نگران‌کننده قطعا می‌تواند مرگی برای بافت بی‌نظیر روستای رنسانسی ایران به همراه داشته باشد و شاید ثبت ملی هرچه سریع‌تر آن بتواند برای حل این مشکل کمک کننده باشد.

مالمیر در این باره توضیح می‌دهد: «درحال پیگیری این مساله هستیم به دهیاری و فرمانداری نامه زدیم و پیگیر هستیم که دهیاری در زمان ارائه مجوز برای ساخت‌وساز شروطی بگذارد که مصالح سازگار با بافت اینجا استفاده شود.

وی ادامه می‌دهد: «کاری که باید کنیم این است که مردم حس کنند، می‌توانند باحفظ روستا منافع اقتصادی کسب کنند تا دست از این کار بر دارند و بافت روستا را عوض نکنند.»

 



برچسب ها: ورکانه ، گردشگری ورکانه ، اقامتگاه بومگردی ورکانه ،

غار علیصدر؛ مجموعه‌ای توریستی یا میراثی طبیعی؟

 دوشنبه 20 دی 1395 - 14:03
غار علیصدر

غار علیصدر، یکی از مکان‌هایی است که در ماه‌های اخیر بحث و جدل بر سر آن زیاد بود، غاری که بنا به اهمیت میراثی‌اش سال 87 در فهرست میراث طبیعی ملی به ثبت رسید و با توجه به ماهیتی که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری دارد انتظار می‌رود این سازمان متولی آثاری که ثبت میراث ‌ملی شده‌اند باشد و بر آن‌ها نظارت کند، اما داستان درباره غار علیصدر اندکی متفاوت است.

ناهید منصوری، گروه فرهنگی خبرگزاری آنا: ماجرای علیصدر از جایی شروع شد که در دهه هفتاد دولت برای پرداخت بدهیهایش بحث واگذاری بخشی از اماکن خود را به بخش خصوصی مطرح کرد، مصوبه‌ای که بعد از مدتی از سوی هیات دولت لغو شد. سال 1371 یک شرکت سیاحتی و خصوصی به‌نام علیصدر، غار علیصدر را ثبت کرد و علیرغم اینکه 40درصد از سهام این شرکت متعلق به اداره میراث فرهنگی و 60درصد از آن به مجموعه شهرداری و شورای شهر اختصاص دارد، در تمامی این 24 سال میراث فرهنگی هرگز نه متولی این غار بود نه از ظرفیتهای گردشگری و میراثی آن بهره برده است.

علی مالمیر مدیرکل اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان با اشاره به آئین‌نامه بهره‌برداری از غارها که سال 1389 مصوب، اما کارگروه‌های آن در دولت حسن روحانی تشکیل شد گفت: « حدود سال 1373 زمانی که سازمان ایرانگردی و جهانگردی زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود، غار علیصدر که سهامداران غالبِ آن بخش عمومی یعنی شهرداری، سازمان همیاری‌ها، استانداری و وزارت ارشاد بودند، بهره‌برداری از این غار را تحویل یک شرکت خصوصی دادند. با هماهنگی‌های انجام شده با استانداری و وزارت ارشاد، آن شرکت خصوصی تشکیل شد و بهره‌برداری از غار را بر عهده گرفت.»

وی افزود: «متولی اصلی غار علیصدر باید میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری باشد، البته سازمان میراث‌فرهنگی می‌تواند در صورت نیاز، بخش خصوصی را در این زمینه دخیل کند. غار علیصدر نیز تنها جایی نیست که شرکت علیصدر از آن بهرهبرداری میکند، به عنوان مثال تپه عباس‌آباد یکی از چند موردی است که این شرکت در آنجا فعالیت میکند.»

وی همچنین با تاکید بر این‌که غار علیصدر جزو نفایس ملی است، گفت: «این غار از نظر مالکیت به هیچ‌کس واگذار نمی‌شود، فقط امکان بهره‌برداری از این اثر طبیعی می‌تواند براساس ضوابط قانونی به یک بخش عمومی یا خصوصی واگذار شود که در حدود سال 1370 تا 1373 این اتفاق رخ داد و تملک و مالکیت غار از نظر قانونی به هیچ‌کس واگذار نشد.»

مدیرکل اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان افزود: «40 درصد از سهام این شرکت طبق اساسنامه بهره‌برداری از این غار متعلق به شرکت ایرانگردی و جهانگردی، 40 درصد متعلق به سازمان همیاری شهرداری استان همدان و 20درصد متعلق به شهرداری همدان است البته در مقابل تمام حرف و حدیث‌ها همواره هیات مدیره غار ادعا میکنند که با مشارکت دولت از این مجموعه بهره‌برداری میکنند.»

مالمیر گفت: «در چنین شرایطی سازمان میراث فرهنگی یک طرف موضوع است. با توجه به اینکه این اثر طبیعی و ملی در 15 دی 1387 در فهرست میراث طبیعی ملی به ثبت رسیده، در چارچوب ضوابط مشخص، میراث فرهنگی موظف به نظارت بر آن بود. ما تلاش میکنیم که متولی علیصدر، سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری باشد، این بحث را در دیوان محاسبات نیز مطرح کردیم، کارگروه بهرهبرداری از غارها مصوباتی نیز در این زمینه دارد و منتظر تعیین تکلیف و نحوه بهره‌برداری هستیم. البته این مسئله قدری پیچیده است زیرا شرکت علیصدر در اطراف غار زمین خریده و هزینه‌ها را برای فراهم کردن امکانات پرداخت کرده است.»

وی با تأکید بر این نکته که اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان بحث حریم علیصدر از یک سال‌ونیم پیش دنبال می‌کند گفت: «مشاور عرصه و حریم غار علیصدر را تصویب کرده و بعد از تدوین نهایی، عرصه و حریم این غار اعلام می‌شود.»

وی با تأکید بر این نکته که دولت قصد ندارد بنگاه‌داری کند گفت: «به صلاح دولت است که بعضی از بخش‌ها را به بخش خصوصی واگذار کند. حتی پس از اینکه سامان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری متولی علیصدر شد عزم نداریم از این مجموعه به صورت دولتی بهره‌برداری کنیم، زیرا می‌خواهیم بخش خصوصی را دخیل کرده و خودمان بیشتر نگاه نظارتی داشته باشیم تا نوع خدمات به لحاظ کیفی بالا رود. کارگروه بهره‌برداری از غارها نیز نکات حفاظتی مربوط به این مجموعه را مشخص خمواهد کرد.»

مدیرکل اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان گفت: «این غار در سال 1387 ثبت شد، تا پیش از سال 1389 نیز قانون بهره‌برداری از غارها مصوب نشده بود، در نتیجه محدودیتی از نظر قانونی در زمینه دخل و تصرف در این غار وجود نداشت، این شرکت اوایل دهه هفتاد بهره‌برداری از علیصدر را آغاز کرده بود، اما اکنون در دستورالعمل بهره‌برداری غارها تمهیداتی برای این مسئله در نظر گرفته شده است، پیرو دستورالعمل، با تصویب طرح حفاظتی، هر نوع دخل و تصرف تحت نظارت کارگروه بهره‌بردای است.»

حسین زندی نیز به عنوان فعال میراث فرهنگی و محیط‌زیست همدان می‌گوید: «با سفر اخیر زهرا احمدی پور رئیس سازمان میراث فرهنگی به استان همدان، پیگیری برای بازپس‌گیری 40 درصدی که در اساسنامه شرکت علیصدر برای غار است در حال انجام است اما تاکنون اتفاقی رخ نداده است.»

وی ادامه داد: «شرکت سیاحتی علیصدر به مطالبات گردشگری توجه می‌‌کند و به تازگی تخلفاتی که از سال 1371 انجام داده‌ از جمله سنگفرش را قبول کرده است. این شرکت پیش از این مدعی بود که سنگفرش شدن ورودی غاز و گذرگاه‌ها مشکلی نیست اما در حال حاضر پذیرفته است که این بخش را به حالت پیشین برگرداند.»

وی همچنین در خصوص تعیین حریم و عرصه غار نیز عنوان کرد: «حریم و عرصه هنوز مشخص نشده است اما به تازگی گروهی دعوت به همکاری شده است تا هرچه زودتر این امر اجرایی شود.»

علیرغم کشوقوسهای موجود، کارشناسان میراث، فرهنگی معتقدند اگرچه که سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری فعلا متولی علیصدر نیست، اما از آنجایی‌که این اثر ثبت میراث طبیعی ملی شده است سازمان حق دارد به دلیل اهمیت میراثی این غار بر آن نظارتهای کافی را داشته باشد. از طرفی استفاده از همه ظرفیت‌های کشور برای پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی یکی از بحث‌های مهمی است که در سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل مطرح می‌شود. در این میان بهره‌گیری از ظرفیت‌های میراثی، صنایع‌دستی و گردشگری و رسیدن به توسعه پایدار همواره یکی از موضوعاتی بود که بر آن تأکید شد. سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نیز با توجه به نگاه فرابخشی که دارد باید بتواند نظارت و کافی بر مکان‌هایی که اهمیت میراثی دارند، داشته باشد تا بتواند از همه ظرفیت‌ها برای رسیدن به توسعه پایدار استفاده کند.

http://www.ana.ir/news/175951



برچسب ها: محیط زیست همدان ، غارعلیصدر ، مالکیت غارعلیصدر ،

چهارشنبه 15 دی 1395

به فکر «کنیسه» همدان نیستند!

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،گردشگری ،میراث فرهنگی ،

به فکر «کنیسه» همدان نیستند!

کنیسه کلیمیان در همدان

دزدان سال پیش دندان طمع برای باقی مانده‌های «کنیسه کلیمیان» دوختند و امسال کسی به فکر ترمیم بخش‌های فروریخته‌ی دیوار این بنای تاریخی نیست، حتی اعضای انجمن کلیمیان همدان!

به گزارش ایسنا، کنیسه‌ی قاجاری «کلیمیان» در بافت تاریخی بازار همدان، خیابان باباطاهر، کوچه جراحان؛ هرچند ۱۶ بهمن سال ۸۹ درفهرست آثار ملی به ثبت رسید، اما سال‌هاست با وجود داشتن فضایی حدود ۹۰۰ مترمربع، خالی از سکنه و به حال خود رها شده است. این بی‌توجهی این بنا را رو به نابودی برده است.

حسین زندی، فعال میراث‌فرهنگی همدان در این زمینه به ایسنا می‌گوید: سال‌هاست این بنای تاریخی به حال خود  رها شده است که این بی‌توجهی باعث شده تا در طول سال‌های مختلف آسیب‌های زیادی به این بنا وارد شود و حتی بخش‌هایی از دیوار شرقی بنا فرو بریزد.

او با بیان این که هرچند مالکان بنای «کنیسه کلیمیان» این بنای تاریخی را برای فروش گذاشته‌اند، اما با توجه به قیمت بالایی که دارد کسی سمت خرید این بنای تاریخی نمی‌رود، ادامه می‌دهد: چون از یک سو بخش خصوصی باید کاربری مرتبط با میراث فرهنگی را برای این بنای تاریخی انتخاب کند، از سوی دیگر اگر کسی به جز این بخش بخواهد کنیسه را بخرد، دنبال ساخت‌وساز است و قطعا تمایل به تخریب این بنای تاریخی دارد، از سوی دیگر دستگاه‌های دولتی اعتباری برای این تملک و رسیدگی به آن را ندارند.

وی همچنین به این نکته اشاره می‌کند که نگهبان این بنای تاریخی نیز اهمیت چندانی به این بنا نمی‌دهد و حتی به تخریب‌های هرروزه‌ بنا توجهی نمی‌کند و می‌گوید: از سوی دیگر به دلیل متروکه بودن این بنا، باد به سرعت در فضا و اتاق‌های مختلف آن می‌پیچد و باعث شکسته شدن شیشه‌ها، درها و پنجره‌ها می‌شود.

دیوار شرقی تخریب شده کنیسه کلیمیان

«زندی» راهکارِ جلوگیری از تخریب این بنا را پیشنهاد اعتبار برای مرمت مشارکتی این بنای تاریخی می‌داند تا دست‌کم از طریق مشارکت با میراث فرهنگی بتوان این بنای تاریخی را حفظ کرد.

این فعال میراث‌فرهنگی همچنین با بیان این‌که میراث‌فزهنگی تا امروز قدمی برای مرمت و رسیدگی به این بنا جلو نگذاشته است، ادامه می‌دهد: از سوی دیگر انجمن کلیمیان برای تغییر کاربری این بنای تاریخی کوتاه نمی‌آید و این اتفاق باعث شده تا در توجه به این بنا کوتاهی شود.

او هزینه‌ی برآورد شده برای ساماندهی این بنای ثبت شده در فهرست آثار ملی را حدود ۶۰۰ میلیون تومان اعلام می‌کند و می‌گوید: یا مالک _انجمن کلیمیان_ باید برای کاربری بنا کوتاه بیاید یا این میزان اعتبار را خود برای مرمت «کنیسه کلیمیان» هزینه کند.

وی نابود شدن این بنای تاریخی را به نفع میراث فرهنگی، مردم همدان و حتی انجمن کلیمیان نمی‌داند و نیست، هر چند کسانی که در این بنای تاریخی زندگی می‌کردند از این شهر مهاجرت کرده‌اند، اما مساله مهم این است که خودِ بنا باقی است وبه عنوان یکی از آثار هویت‌بخش همدان هنوز وجود دارد.

اگر فرم مشارکت در مرمت را پر می‌کنند، می‌توان کنیسه را نجات داد

علی مالمیر، مدیر کل میراث‌فرهنگی استان همدان، اما درباره‌ی اقداماتی که اداره کل میراث فرهنگی استان همدان برای حفاظت از این بنای تاریخی انجام داده است، به ایسنا توضیح می‌دهد: به مالکان کنیسه‌ی کلیمیان فرم مشارکت در مرمت دادیم تا با درخواست برای مرمت این بنای تاریخی از سوی آن‌ها، بتوانیم این بنای تاریخی را به صورت مشترک با مالک مرمت کنیم.

او می‌گوید: میراث فرهنگی با توجه به این‌که مالک این بنای تاریخی نیست، فقط می‌تواند در قالب فرم مشارکتی با  مجموعه‌ی نماینده‌ی کلیمیان این بنای تاریخی را مرمت کند، حتی این اقدام می‌تواند علاوه بر کنیسه، برای «حمام کلیمیان» نیز رخ دهد. در واقع اگر مالکان این بنای تاریخی فرم مرمت مشارکتی را امضا کنند، با استفاده از اعتبارات مشارکتی از استان می‌توانیم این دو بنا را مرمت کنیم.

فضای درونی کنیسه قاجاری کلیمیان در همدان

او با تاکید بر این‌که واگذاری این بنا از نظر میراث فرهنگی بلامانع است، ادامه می‌دهد: امسال نیز پیگیری‌هایی را برای نجات این بنای تاریخی انجام داده‌ایم.

به گزارش ایسنا، با وجود اقداماتی که مالمیر می‌گوید اداره کل میراث فرهنگی استان برای حفاظت از این بنای تاریخی انجام داده است، اما صحبت‌های او نشان می‌دهد که در حال حاضر و تا زمانی‌که مالکان این بنای تاریخی _اعضای انجمن کلیمیان_ دست کم قدمی برای امضای فرم مشارکتی نکنند، حتی دیوار شرقی تخریب شده‌ی بنا مرمت هم نمی‌شود!

اما جالب است که بی‌توجهی به این بنای تاریخی به اندازه‌ای است که مرداد ماه امسال چهار دزد با حفر تونلی ۳۰ متری قصد سرقت از کنیسه کلیمیان را کرده بودند که خوشبختانه با آگاهی به موقع نیروی انتظامی این اتفاق که می‌توانست آسیب بیشتری به «کنیسه کلیمیان» وارد کند، رخ نداد.

گزارش از: سمیه ایمانیان

جداره‌ی بیرونی کنیسه کلیمیان
جداره‌ی بیرونی کنیسه کلیمیان
فضای درونی کنیسه کلیمیان
فضای بیرونی کنیسه کلیمیان در همدان
عکس از پریسا زارعی
http://www.isna.ir/news/95101509353/%D8%A8%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF


برچسب ها: میراث در خطر همدان ، میراث فرهنگی همدان ، کنیسه یهودیان همدان ،

سه شنبه 14 دی 1395

سعدی‌شناسان در دیار باباطاهر

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،ادبیات ،

سعدی‌شناسان در دیار باباطاهر

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
سعدی‌شناسان در دیار باباطاهر
محمدصالح صفری متولد سال 1370 و تحصیل‌کرده رشته حقوق است اما مهم‌ترین دغدغه و علاقه‌مندی او ادبیات است....
1395/10/14
 محمدصالح صفری متولد سال 1370 و تحصیل‌کرده رشته حقوق است اما مهم‌ترین دغدغه و علاقه‌مندی او ادبیات است. وی کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه بوعلی دریافت کرده است. صفری تشکلی تخصصی با عنوان انجمن سعدی‌پژوهی همدان را بنیان نهاده، تعدادی از علاقه‌مندان به این شاعر را در شهر همدان گرد هم آورده و نشست‌های هفتگی در جوار آرامگاه باباطاهر برگزار می‌کند. این انجمن ادبی در همدان در مدت کوتاهی که شکل گرفته طرفداران زیادی پیدا کرده است.

استقبال چشمگیر و مشکل مکان
دبیر انجمن سعدی پژوهی همدان با اشاره به تاریخچه انجمن می‌گوید: 2 سال و نیم است که با توجه به علاقه و اشتیاق وافر چندی از عزیزان فرهنگ‌دوست و ادب‌پرور شهرمان، همچنین با توجه به فراموش شدن آموزه‌های فرهنگ غنی فارسی به خصوص کمرنگ شدن اخلاق در زندگی روزمره، نسبت به تشکیل انجمنی ادبی با محوریت اندیشه‌های سعدی شیرازی اقدام کرده‌ایم. تابستان سال 1393 اولین نشست سعدی‌خوانی و سعدی‌پژوهی برگزار شد.
 صفری ادامه می‌دهد: ابتدا به دلیل ناشناس بودن انجمن و متعاقب آن حضور تعداد انگشت‌شمار اعضا، این جلسات به تناوب در منزل هر یک از اعضا برگزار می‌شد. با وجود این هرگز وقفه‌ای در تشکیل جلسات ایجاد نمی‌شد و همه اعضا با طیب خاطر و رضایت کامل میزبان حضرت سعدی و دیگر دوستان بودند.
این فعال فرهنگی اضافه می‌کند : اکنون مدتی است به دلیل استقبال چشمگیر همشهریان و نبودن فضایی مناسب، به لطف یکی از دوستان فرهنگ‌پرور شهرمان، این نشست‌ها در یک رستوران سنتی و در جوار آرامگاه پیر شوریده، عارف نامدار، باباطاهر عریان برگزار می‌شود. البته با توجّه به پیگیری‌‌های انجام شده برای ثبت این انجمن در قالب یک انجمن رسمی با عنوان «انجمن سعدی پژوهی همدان»، این امیدواری وجود دارد که از سوی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان مکانی درخور شأن شیخ اجل و شرکت کنندگان در این نشست‌ها در نظر گرفته شود.

برگزاری برنامه‌های مختلف
صفری با تأکید بر تداوم نشست‌های این انجمن می‌افزاید: جلسات سعدی‌پژوهی سه‌شنبه هر هفته برگزار می‌شود و 2 اثر بی‌بدیل و اخلاقی حضرت سعدی، یعنی گلستان و بوستان، به تناوب در هر هفته تشریح و خوانده می‌شود. در آغاز هر نشست نیز غزلی از استاد سخن قرائت می‌شود.
وی با اشاره به فعالیت‌های انجمن سعدی پژوهی در 2 سال و نیم گذشته می‌گوید: این انجمن در کارنامه خود فعالیت‌های مختلفی دارد که در رسانه‌ها نیز منعکس شده است. از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به برگزاری بزرگداشت سعدی در یکم اردیبهشت هر سال، برگزاری جشنی به مناسبت ثبت کلیات سعدی در حافظه ادبی یونسکودر مهرماه 94، ارائه مقالات و پژوهش‌های ادبی متعدد با محوریت اندیشه سعدی و برگزاری سفرهای ادبی برای آشناسازی اعضا با ظرفیت‌های ادبی سایر نقاط کشور اشاره کرد.

تلاش برای آشنایی با سعدی
این فعال فرهنگی به تفاوت انجمن سعدی‌پژوهی با سایر انجمن‌های ادبی در همدان اشاره می‌کند و می‌گوید: می‌توان مزایایی برای این نشست‌ها برشمرد که در انجمن‌های ادبی دیگر به ندرت یافت می‌شود. نخستین مزیت این انجمن تکراری نبودن موضوع آن است. متأسفانه آثار و اندیشه‌های سعدی به‌رغم شایستگی‌ها، غنا و بار اخلاقی و حِکمی بسیار، مطلقا در شهر همدان از سوی هیچ انجمنی مورد پژوهش و تشریح واقع نمی‌شود و در سراسر ایران نیز آن‌چنان که درخور است مورد توجه قرار نگرفته است. اما انجمن سعدی‌پژوهی همدان تلاش می‌کند با استفاده از تمامی امکانات و بهره‌گیری از استادان اهل فن به بررسی هرچه شایسته‌تر آثار سعدی بپردازد.
وی به مشارکت اعضا در نشست‌ها اشاره کرده و می‌افزاید: دیگر مزیت این انجمن، شرکت دادن همه اعضا و شرکت‌کنندگان در تفسیر و تشریح آثار سعدی است. حکایات و بخش‌های منتخب برای تشریح در جلسه، از چند روز قبل به اعضا ارائه می‌شود. اینگونه همه اعضا نتیجه پژوهش‌های خود را در باب آن حکایت در جلسه مطرح می‌کنند و در نهایت، هیأت مؤسس مطالب را دسته‌بندی و نتیجه‌گیری می‌کند.دبیر انجمن سعدی پژوهی همدان می‌گوید: عضویت رایگان و آزاد بودن شرکت در جلسات برای عموم از دیگر ویژگی‌های این انجمن است و همه علاقه‌مندان می‌توانند در نشست‌ها میهمان شیخ اجل سعدی باشند. به نظر من تفاوتی ندارد سعدی اهل کدام شهر کشور عزیز ایران است. آموزه‌های او آنچنان مهم است که در گوشه‌گوشه این سرزمین باید رواج پیدا کند.

ضعف آموزش و پرورش
وی یکی از دلایل ضعف آموزش زبان و ادب فارسی در آموزش وپرورش را کم‌توجهی به آثار سعدی می‌داند و اضافه می‌کند : نمی‌توان این موضوع را نادیده گرفت که یکی از ارکان نظام آموزشی سنتی ایران در گذشته آثار شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی بوده و برای تقویت بنیه ادبی دانش‌آموزان در نظام آموزش و پرورش کنونی بهتر است نگاهی عمیق تر به آثار این حکیم بزرگوار بشود.
صفری به اهداف این انجمن اشاره می‌کند و می‌گوید: انجمن سعدی‌پژوهی همدان اهدافی را دنبال می‌کند و در نظر دارد تا با تلاش اعضا و حمایت مسئولان به آنها نائل آید، از جمله ایجاد کتابخانه تخصصی- پژوهشی سعدی، ایجاد مرکزی برای تدوین و نشر آثار معاصران درباره سعدی، انتشار نشریه داخلی و ایجاد وبلاگ برای معرّفی هرچه بیشتر برنامه‌های انجمن و آموزه‌های سعدی، ترجمه آثار متفکرین متأثر از سعدی در حوزه بین‌الملل، برگزاری تورهای ادبی سعدی خوانی در شهرها و استان‌های دیگر و ارائه قابلیت‌های ادبی استان به سایر نقاط کشور.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، انجمن سعدی پژوهی همدان ، انجمن های ادبی همدان ،

سه شنبه 14 دی 1395

ورکانه؛ الگوی گردشگری روستایی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،گردشگری ،

ورکانه؛ الگوی گردشگری روستایی

نویسنده: حسین زندی
ورکانه؛ الگوی گردشگری روستایی
گردشگری از صنایع اصلی و پرسود جهان به شمار می‌رود و گاهی آن را هم‌پای صنعت خودروسازی و صنایع نفتی می‌دانند. بیشتر کشورها به اهمیت آن پی برده‌اند و در مسیر توسعه آن گام برمی‌دارند....
1395/10/13
 گردشگری از صنایع اصلی و پرسود جهان به شمار می‌رود و گاهی آن را هم‌پای صنعت خودروسازی و صنایع نفتی می‌دانند. بیشتر کشورها به اهمیت آن پی برده‌اند و در مسیر توسعه آن گام برمی‌دارند. ابزارها، فرصت‌ها و ظرفیت‌های این صنعت در کشورهای مختلف متفاوت است. گردشگری فرهنگی، اقتصادی، مذهبی، ورزشی، سلامت و مواردی از این دست می‌تواند در ایران مورد توجه قرار بگیرد و موجب تقویت بنیه اقتصادی کشور شود. کارشناسان برای ایران گردشگری در مسیر توسعه پایدار را توصیه می‌کنند تا جنبه‌های محیط زیستی و ماندگاری آثار و افزایش بهره‌وری، کارآمدی نیروی انسانی، اشتغال و تعامل فرهنگ‌ها را در پی داشته باشد. این نگرش، رویکرد و دغدغه جهان امروز در ایران کمتر مورد توجه قرار دارد.
 گردشگری روستایی از اشکال مردمی گردشگری است که در آن دستاورد مهم، تعامل میان گردشگر و باشندگان روستاست. در کنار این دستاورد رشد اقتصادی روستا، پیشگیری از مهاجرت، ثبات اجتماعی و حفظ خرده فرهنگ‌ها به‌وجود می‌آید و رشد همه جانبه‌ای با رویکرد توسعه پایدار به ارمغان می‌آورد. گفته می‌شود 4 دهه پیش از این بیش از 70 درصد مردم کشور در روستاها سکونت داشتند.
 امروز این نرخ کمتر است و کمتر از 25 درصد در روستاها زندگی می‌کنند. در استان همدان نیز این روند جاری است. با توجه به نابودی منابع آبی در روستاهای استان و شرایط نامطلوب کشاورزی، امیدی به توسعه کشاورزی نمی‌توان داشت. راهی که می‌تواند به مهاجرت معکوس و بازگشت بخشی از مردم به روستاها شود، توسعه گردشگری روستایی است.
 در استان همدان روستاهای بسیاری هست که از نظر موقعیت مکانی و داشتن عناصر مهم جذب گردشگر از جمله منظر طبیعی، آثار تاریخی، آداب و سنن اجتماعی و آب و هوای مناسب زمینه توسعه فعالیت‌های گردشگری را دارند. یکی از این روستاها ورکانه است.
 ورکانه با داشته‌های فرهنگی و طبیعی در سال‌های اخیر به عنوان روستای هدف گردشگری لحاظ شده است، اما چندان تغییری در گردشگرپذیری آن مشاهده نمی‌شود.
 این روستا با 400 سال پیشینه و داشتن 2 اصطبل و یک قلعه تاریخی در کنار معماری سنگی و طبیعت کم نظیر نتوانسته به عنوان یک جاذبه و یک روستای گردشگرپذیر نمود پیدا کند و تغییری در وضع اقتصادی و معیشت ساکنان آن ایجاد شود.
با توجه به پیشینۀ پرورش اسب اصیل ایرانی در این روستا، بازسازی و احیای اصطبل‌های این روستا در کنار ایجاد اصطبل‌های جدید، باشگاه و موزه سوارکاری و تقویت و ایجاد اقامتگاه‌های بوم‌گردی و بازارچه‌های سنتی و محلی تحولی در وضع زندگی مردم روستا ایجاد خواهد شد. گردشگری با اسب می‌تواند نمونه بارزی از ایجاد منبع تامین معیشت جایگزین در این روستا باشد.
 اگر چنین اتفاقی در روستای ورکانه رقم بخورد، می‌تواند به عنوان الگویی دراستان به شمار آید و دیگر روستاهای هدف گردشگری نیز بر اساس داشته‌ها و جاذبه‌های مغفول مانده‌شان به سمت ایجاد فضاهای گردشگری پیش بروند و استان شاهد مهاجرت معکوس باشد.
حسین زندی
روزنامه نگار


برچسب ها: همشهری همدان ، ورکانه ، گردشگری همدان ،

یکشنبه 12 دی 1395

گورخوابی و کارتن خوابی با گذر از تهران به همدان رسید

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،

کد خبر: ۷۱۲۰۸ | تاریخ : ۱۳۹۵/۱۰/۱۲ - شماره: 832
گورخوابی و کارتن خوابی با گذر از تهران به همدان رسید

شبیه زندگی در ماقبل تاریخ

حسین زندی / گروه سرزمین

 

گورخواب­‌های نصیر آباد شهریار مهم‌ترین خبرهای روزهای گذشته بود. رسانه­‌ها واکنش‌­های گوناگونی به موضوع نشان دادند و اخبار آن به شدت در فضای مجازی پیچید و دست به دست شد. اما آیا گورخواب‌­های ایران تنها در گورستان‌های شهریار اقامت دارند؟ آیا با ساماندهی آن‌ها ، این مشکل به کلی برطرف می شود؟ اما نه. فاجعه عمیق‌­تر از گورهای منطقه شهریار است. تنها در محوطه باستانی «پیسا»ی همدان ده‌­ها معتاد بی‌­خانمان سکونت دارند. این بار سری به گورهای 7هزارساله دوران کاسیان درهگمتانه زده ایم.

گورخواب‌های همدانی

پیش از این نیز بارها درباره حضور معتادان در محوطه تپه پیسا گزارش­‌هایی منتشر شده اما پس از انتشار گزارش گورخواب های شهریار، تصمیم می­گیرم بار دیگر از بی خانمانان این محوطه گزارشی تهیه کنم . روز اول به تنهایی می روم. دونفر از افراد روتپه، وقتی متوجه می‌­شوند می خواهم عکس بگیرم به سوی من حمله می کنند و فرار می کنم. این بار با عکاس و مستندساز همدانی، مجید امدادی موضوع را مطرح می کنم و او می پذیرد که با من بیاید. ساعت 10 صبح به محوطه می رسیم ابتدا سراغ یکی از مغازه داران نزدیک تپه می روم که کارش پرکردن کپسول گاز است. از او می پرسم معتادها به چه دلیلی این جا تجمع می کنند؟ او در پاسخ می گوید: فقط مشکل این ها اعتیاد است .یکی از این افراد را با همکاری صاحب ملک، به کمپ فرستادیم. هزینه زندگی اش را پرداخت کردیم. سه بار ترک کرد اما هفته گذشته بازهم دیدم سر و کله اش اینجا پیدا شده. این‌ها خودشان می خواهند که مواد مصرف کنند کسی از آن‌ها نخواسته معتاد شوند. حدود دوماه پیش از این فردی فوت کرده بود گاهی اینجا به من حمله می کنند و می گویند صندوقت را بده اما من با پمپ باد از خودم دفاع می کنم و پلیس هم کاری ندارد.

از او می پرسم شب‌ها کجا زندگی می کنند؟ می گوید این تپه حدود 20 هکتار است وتعدادی، زیر پل ها هستند، تعدادی در چادر می خوابند و تعدادی داخل تپه تونل هایی ایجاد کرده اند وآنجا می‌خوابند؛ روزها هم دنبال تهیه مواد هستند.

مكانی امن برای مصرف مواد

مامور شهرداری كه‌ در کنار محوطه ایستاده است می گوید: اینجا همه نوع مواد مخدر پیدا می شود. گاهی روزهای جمعه تعداد افرادی که به اینجا می آیند آنقدر زیاد است که ما فکر می کنیم تمام دختران و پسران همدان به اینجا می آیند. من اینجا نگهبان هستم.گاهی دختران دانشجو با ماشین آژانس می آیند می خرند، مصرف می کنند و می روند.

اول با ترس و لرز به سمت پل می رویم سه نفر از داخل پل خارج شده و فرار می کنند، پتویی که به پل نصب شده را کنار می زنم اما دیگرکسی درون پل نیست تنها ده‌ها بالش و رختخواب کثیف درون آن است و بوی دود و رطوبتی که مانع ورودم به اقامتگاه بی‌خانمان‌ها می شود.

با مجید امدادی به بالای تپه می روم دوپیرمرد در حال حرکتند تا چشمشان به ما می افتد و دوربین را می بینند، مسیرشان را تغییر می دهند از آن‌ها خواهش می کنم بایستند. می گویم کاری نداریم و بدون اجازه نیز عکس نمی گیرم، فقط چند سوال داریم. یکی از آن‌ها که پیرمرد خوش پوشی است نزدیک می شود. می پرسم وضعیت اینجا را چگونه می بینید؟پاسخ می دهد: به افراد کارتن خواب یا معتاد، باید شهرداری فکری بکند وگرمخانه ای درست کند که توانایی و گنجایش این همه آدم را داشته باشد اگر وضعیت ساماندهی شود، آسیب های اجتماعی و معضلات هم کم می شود .

دخمه‌هایی برای تزریق

او می گوید: وقتی افراد بیکار و معتاد در یک منطقه جمع می‌شوند جرایم هم زیاد می شود. طبیعی است که باید شهرداری اقدام کند؛ تا کنون کمک درستی نکرده است و مردم هم باید همیاری کنند. طبیعی است از طریق راه خلاف، هزینه خود و مواد را تامین می کنند. تعداد افرادی که دائمی این جا هستند شاید به 30 نفر برسد. اینجا مانند پارکی است که در روز صدها نفر مراجعه می کنند و صد تا 200 نفر هم دائم در حال مصرف هستند. آن‌ها درکنار جوی ها، لابه لای دره، درون دخمه ها که من اسم آن را سنگر گذاشته ام زندگی می کنند. از او می پرسم شما هم مصرف می کنید در پاسخ می گوید: بله من حدود 20 سال است که مواد مصرف می کنم و طوری مصرف کرده ام که خانواده متوجه نشوند و اینجا چون امنیت بیشتری دارد و راحت تر به دست می آید روزی دوبار به اینجا می آیم. او در پاسخ به سوالم که شغلش چه بوده می گوید: حدود 65 سال سن دارم و بازنشسته یکی از نهادهای دولتی هستم و تحصیلاتم دیپلم است اینجا مرکز خلاف است و خود به خود مارا جذب می کند. از دوستش می خواهم در گفت‌وگوی ما مشارکت کند اما پاسخ او منفی است.

بارها به گرمخانه همدان رفتم اما هیچ وقت جا نداشت

به یکی از دخمه هایی که در دل تپه باستانی پیسا ایجادشده نزدیک می شوم؛ فردی سرش را بیرون می آورد به او می گویم: صاحبخانه! مهمان نمی خواهی؟ او می گوید حال ندارم. می گویم چقدر هزینه دارد تا سرحال شوی ؟ می گوید هروئین مصرف می‌کنم بسته ای 15 هزارتومان است .پول را می دهم می گوید از دور عکس بگیرید و هر سوالی دارید بپرسید. اسم من ابراهیم جعفری است حدود 32 سال دارم و 6 سال است مصرف می کنم . شغلم نازک کاری بود اما دچار اعتیاد شدم. نامزد داشتم اما به خاطر اعتیاد جدا شدیم. «گرت »مصرف می کنم گاه گدار شیشه می کشم. حدود بیست یا سی نفر اینجا زندگی می کنند وحدود 15 نفر مواد فروش داریم. زن‌هایی که به اینجا مراجعه می کنند، بیشتر زیر سی سال سن دارند.

ابراهیم می گوید: یک بار یه نفر امسال اینجا فوت کرد. من اهل قروه هستم اما نمی توانم به شهرم برگردم . در روز حدود 20 هزارتومن مصرف دارم و تنها در این گودال زندگی می کنم. بارها به گرمخانه همدان مراجعه کرده ام اما هیچوقت جا نبوده.

ابراهیم در پاسخ به این سوال که آیا دوست دارید ترک کنید می‌گوید: ترک کنم چکار کنم وقتی بیکار هستم؟ جایی ندارم با چه انگیزه ای ترک کنم؟ دولت باید برای بعد از ترک معتادان فکر کند. معتادرا به کمپ می فرستند ترک می کند اما بعد از بازگشت به خانه با بیکاری روبه‌رو می شود و دوباره شروع به مصرف می کند.

از بالای تپه چشم می گردانم و می بینم افراد در زیر درختان گروه گروه نشسته اند و در حال مصرف هستند. سر ظهر می شود و به تعداد افراد افزوده می شود . نگهبان شهرداری راست می گفت، گویی جوانان یک شهر به اینجا سرازیر شده اند. فردی با چهره ژولیده بر گوشه ای از تپه چادر زده است. می پرسم شب ها نمی‌ترسید‌؟می‌گوید چرا باید بترسم مگر چه بلایی باید سرم بیاید. اسمش رضا شیری است او ادامه می دهد: حدود 34 ساله هستم و ازدواج کرده ام و یک فرزند دارم. می گویم خانواده طرد کرده است؟پاسخ می دهد: من آن‌ها را طرد کردم . خانه و یارانه ام را داده ام که زندگی کنند؛ همسرم ناسازگار بود. البته خبرندارند اینجا هستم حتی برادرم فکر می کند شیراز هستم. ترس از آینده اجازه نمی دهد ترک کنیم. اگر ترک کنم ،کجا باید بروم؟

اعتیاد نتیجه بیکاری است

یکی دیگر از افراد در حال پیدا کردن قوطی سیگار است از او می‌پرسم چندسال است مصرف می کنی؟ می گوید آن که دوربین به دست است کیست؟ می گویم همکار من است و آن که همراهش است همکار تو ست. می گوید: حدود 40 سال دارم و 20 سال است که مصرف می کنم یعنی بعد از اینکه از سربازی برگشتم شروع کردم. دوا مصرف می کنم گاهی هم شیشه می کشم اما« گرت »بهتر است.

او در ادامه می گوید: اینجا به راحتی تهیه می کنم و مصرف می‌کنم. همه به اینجا می آیند اما در خانه هم مادرم خبر دارد من مجردم و با این وضع زندگی، نمی توان ازدواج کرد. بارها به زندان رفتم و ترک کردم اما باز بعد از آزادی شروع کرده ام. من 1374 دیپلم گرفته‌ام اما بیکارم. اعتیاد نتیجه بیکاری است.

معتادان از سرمای همدان می‌میرند

او با اشاره به سکونت معتادان همدان در این تپه می گوید: این موضوع ازجنبه­‌های مختلفی قابل بررسی است؛ یکی مساله انسانی است . ده ها انسان معتاد در حفره‌­های این تپه سکونت دارند و با توجه به سرمای شدید همدان، احتمال مرگ تعدادی از آنان تا پایان زمستان بسیار زیاد است. من نمی دانم کدام نهاد دولتی باید به این مساله رسیدگی کند و این بی خانمان­‌ها که تعداد آن‌ها نیز بسیار زیاد است را ساماندهی کند اما نباید اجازه داد فاجعه انسانی رخ دهد.

كشاورزان امنیت ندارند

حضور معتادان بی خانمان باعث اعتراض کشاورزان اطراف تپه پیسا را نیز فراهم کرده است. یکی از زمین‌داران و کشاورزان حاشیه این محوطه تاریخی که نخواست اسمش فاش شود می گوید: چندسال است که از دست معتادان، روزگار ما سیاه است. ما گاهی جرات نمی کنیم محصولات کشاورزی را برداشت کنیم و یا جرات نداریم تنهایی به اراضی سر بزنیم . همیشه مجبوریم دسته جمعی به اینجا بیاییم. امیدواریم مسئولان فکری به حال آن ها و ما بکنند.

گفته می­شود در این محوطه استفاده از سرنگ یا آمپول مشترک رواج دارد و متوسط سن زنان و مردانی که به آنجا مراجعه می کنند و در آن محل سکونت دارند، کمتر از 25 سال است. بیشتر افراد تحصیل کرده هستند و به دلیل اعتیاد از سوی خانواده طرد شده اند. به نظر می‌رسد بهزیستی و کمپ های ترک اعتیاد نتوانسته اند در استان، موفق عمل کنند و اکنون پرسش این است که آیا این معضل بدون آسیب دیدن بی خانمان های تپه پیسا برطرف خواهد شد؟ آیا فعالان مدنی و بنیادهای خیریه توان ساماندهی یک آسیب اجتماعی را دارند؟ یا نهادهای دولتی اراده ای برای حل مساله خواهند داشت؟

روزبه روز تعداد بی‌خانمان­‌های تپه پیسا بیشتر می شود. وجود چنین پدیده‌ه­ایی در کنار یک شهر، خطرات و آسیب­‌های مختلف اجتماعی را به دنبال دارد. امروز تپه پیسا به عنوان محل فروش مواد مخدر شناخته شده است و بسیاری از مصرف کنندگان مواد مخدر آنجا را به عنوان مکانی امن می شناسند و به آنجا مراجعه می کنند.

http://www.ghanoondaily.ir/fa/news/main/71208/%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE


برچسب ها: گورخواب های همدان ، کارتن خوابی در همدان ، روزنامه قانون ،

دوشنبه 6 دی 1395

از پخت نان تا بازی چوگان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،

از پخت نان تا بازی چوگان

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
از  پخت نان تا بازی چوگان
با تلاش و حمایت تشکل‌های غیردولتی از جمله تشکل‌های استان همدان، آثار ناملموسی مانند فرهنگ پخت نان به نام کشورمان ثبت جهانی شده است. این گروه تلاش می‌کنند بقیه آثار ملموس و ناملموس کشورمان نیز به نام ایران ثبت شود....
1395/10/06
با تلاش و حمایت تشکل‌های غیردولتی از جمله تشکل‌های استان همدان، آثار ناملموسی مانند فرهنگ پخت نان به نام کشورمان ثبت جهانی شده است. این گروه تلاش می‌کنند بقیه آثار ملموس و ناملموس کشورمان نیز به نام ایران ثبت شود.

ثبت جهانی نان
بابک مغازه‌ای فعال مدنی در همدان که مسئولیت هماهنگی تشکل‌های حوزه میراث فرهنگی در ثبت جهانی آثار را بر عهده دارد، با اشاره به فرهنگ پخت نان که به تازگی به ثبت جهانی رسیده، می‌گوید: فرهنگ پخت نان‌های تخت و نازک که لواش ایران نیز یکی از آنها است، به عنوان نمادی از تقارب میان فرهنگ‌ها در فهرست مواریث ناملموس جهانی یونسکو به ثبت رسید.
وی ادامه می‌دهد: از آنجا که در فرایند ثبت این اثر جهانی موافقت و همراهی سازمان‌های غیردولتی الزامی است، گروه کاری سازمان‌های غیردولتی حامی گردشگری و توسعه پایدار کشور نیز در روزهای تعطیلات نوروز 1394 در تلاشی هماهنگ و به یادماندنی با هماهنگی دبیرخانه هماهنگی این مجموعه نامه‌ای را تنظیم و از طریق واحد ثبت آثار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری وظیفه خود را به منظور همگامی در این اقدام به انجام رساندند.

11 گردهمایی و 4 نامه
مسئول هماهنگی گروه کاری سازمان‌های غیردولتی حامی گردشگری و توسعه پایدار کشور اظهار می‌کند : این گروه کاری ( کنسرسیوم) مجموعه‌ای از تشکل‌ها هستند که با هدف حفظ میراث فرهنگی، محیط زیست و ترویج فرهنگ گردشگری و ارتباط آنها با معیشت جامعه محلی و بقای سبک زندگی بومی و محلی از 3 سال پیش با همراهی 15 تشکل اولیه به وجود آمد. گروه تاکنون با بیش از یکصد سازمان غیردولتی توانسته است 11 گردهمایی و 8 نمایشگاه مشترک را برگزار کند و 4 نامه در حمایت از ثبت جهانی آثار ایران به سازمان یونسکو بنویسد.
مغازه‌ای می‌گوید: یکی از این نامه‌ها در مورد حمایت از ثبت جهانی میراث ناملموس پخت نان‌های نازک (تخت) و فرهنگ مشترک لواش،کاتریما، یوپکا و یوفکا در سازمان جهانی یونسکو است. نوروز 1394 زمانی که مشخص شد ایران نیز باید جزئی از این پرونده باشد و این امر علاوه بر تلاش‌های سازمان میراث فرهنگی نیازمند موافقت حداقل 5 سازمان غیردولتی است،تیم اجرایی دبیرخانه گروه کاری توانست حمایت بیش از 50 سازمان غیردولتی را جلب کند و نامه‌ای را به این منظور تنظیم و با همکاری سازمان میراث فرهنگی در اختیار پرونده قرار دهد.
این فعال مدنی در همدان با اشاره به موارد مندرج در این نامه ادامه می‌دهد: در این نامه سازمان‌های غیردولتی موافقت آزادانه و آگاهانه خود را از این امر اعلام کردند. این اتفاق نمود بارزی از جایگاه و تلاش تشکل‌ها در حفظ و حراست از میراث فرهنگی ایران است و اهمیت این نهادهای مدنی را بیش از پیش مشخص می‌سازد. این اولین بار است که نامه با این تعداد امضا در سطحی وسیع به عنوان جزو اصلی یک پرونده ثبت جهانی درج می‌شود و به تمامی زبان‌های دنیا نیز ترجمه خواهد شد.

تلاش برای حفظ بازی چوگان
وی با اشاره به تلاش‌های تشکل‌های غیردولتی در جلوگیری از ثبت چوگان ایرانی به نام کشور آذربایجان می‌گوید: سازمان‌های غیردولتی مذکور پیش از این نامه نیز یک بار به ثبت جهانی چوگان از سوی کشور آذربایجان اعتراض کرده بودند که جنبه اعتراضی داشت و باعث شد آذربایجان شیوه بازی چوگان در منطقه قفقاز را ثبت کند و حق ثبت جهانی چوگان ایرانی برای کشور ما محفوظ بماند. پس از این نامه هم در ثبت جهانی بافت تاریخی یزد (آذر 94) و پرونده کشورمان در ثبت جهانی چوگان ایرانی (فروردین 95) نیز نامه‌هایی را با بیش از یکصد امضا تنظیم و در پرونده‌های مذکور ارسال کردند.
مغازه‌ای اضافه می‌کند : اکنون نیز این گروه کاری کارگروه‌های تخصصی را در زمینه‌های مرتبط تشکیل داده و توان‌افزایی تشکل‌ها و جوامع محلی را سرلوحه کارهای خود قرار داده است. میراث ناملموس اتفاق و شیوه یا فرهنگی است که ‌باید جزئی از سبک زندگی و معیشت مردمان دیروز و امروز هر سرزمینی باشد و ایران نیز در تلاش است تا هرچه بیشتر در زمینه ثبت ملی و جهانی این آثار کوشا باشد.

توجه جهانی به حضور فعالان مدنی
حامد شهسواری یکی دیگر از فعالان مدنی همدان می‌گوید: برای کشورهای توسعه یافته حضور نهادهای مدنی در فعالیت‌های فرهنگی و مطالبه‌گری بسیار مهم است. زمانی که اعضای سازمان‌های غیردولتی با نهادهای دولتی در پیگیری خواست‌های فرهنگی کشور همراه می‌شوند، پذیرش آن در جامعه جهانی بسیار آسان‌تر است.وی می‌افزاید: ما در رویدادهایی مانند ثبت جهانی آثار نباید نگاه محلی خود را فراموش کنیم. یکی از نمودهای حضور فعالان مدنی در پروسه ثبت آثار را سال گذشته در لالجین دیدیم. تلاش تشکل‌های غیردولتی حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان از جمله انجمن سفال لالجین در مراحل مختلف پرونده ثبت جهانی شهر سفال بسیار مهم است. این انجمن یک تشکل تخصصی بود که در کنار نهادهای دولتی به ثبت جهانی لالجین کمک کرد. باید توجه داشت نهادهای بین‌المللی مانند یونسکو به تشکل‌های غیردولتی اعتماد بیشتری دارند.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%AE%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%86%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، میراث ناملموس ،

یکشنبه 5 دی 1395

میراث همدان زیرتیغ خصولتی‌ها

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،زیست بوم ،

تخریب میراث فرهنگی، اتلاف بیت‌المال در سكوت مسئولان

میراث همدان زیرتیغ خصولتی‌ها

نجمه جمشیدی/ گروه سرزمین/ مجموعه غار علیصدر به حیاط خلوتی برای مسئولان استان تبدیل شده است. تخریب‌ دهانه غار امكان ثبت جهانی را برای همیشه از غار علیصدر گرفته است. در حریم ۷۰ متری كتیبه‌های ثبت شده گنجنامه، شهربازی و مجتمع تجاری ساخته‌اند. تله‌كابین گنجنامه نمی‌تواند درآمدزا باشد چراكه سرعت باد در همدان به ۱۲۰ كیلومتردر ساعت می‌رسد. آرامگاه بابا طاهر عریان به‌آهستگی جلوی چشم مسئولان میراث فرهنگی در میان دیوارهای هتل گم می‌شود. اداره میراث فرهنگی استان نیز به‌دلیل عدم‌توانایی، نتواسته‌‌ سهم میراث فرهنگی را از درآمد غار علیصدر جذب كند. هر روز در محوطه اصلی گنجنامه صخره‌برداری انجام می‌دهند، یك روز پاركینگ و روز دیگر بازارچه و سوئیت‌ می‌سازند. مسئولان به‌دلیل اینكه نمی‌خواهند ‌اشتباه خود را در سرمایه‌گذاری اشتباه و اتلاف بیت‌المال بپذیرند؛ به همین دلیل به‌هر طریقی می‌خواهند گنجنامه را سرپا نگه دارند .

همدان یا هگمتانه نخستین پایتخت ایرانیان؛ یادآور غار شگفت‌انگیز علیصدر، كتیبه‌های بی‌نظیر گنجنامه، شهر تاریخی هگمتانه، شیرسنگی و اشعار شیرین باباطاهر عریان است، هگمتانه را نیز دنیا به‌نام زادگاه و آرامگاه مشهورترین پزشك جهان،«بوعلی‌سینا»می‌شناسند.

بی‌شك این گنجینه ارزشمند، از هر شهری یك قطب گردشگری می‌سازد؛ اما همدان باوجود این گنجینه، تنها یك معبری برای گردشگران است. همدانی‌ها در این سال‌ها خواسته‌اند كه به یك مقصد گردشگری تبدیل شود. برای این كار پروژه‌های بسیاری اجرا كرده‌اند؛ پروژه‌هایی كه نه‌تنها به آن‌ها برای تبدیل شدن به مقصد گردشگری كمك نكرده بلكه موجب از بین رفتن شانس غار علیصدر برای ثبت در یونسكو برای همیشه، تخریب گنجنامه و از بین رفتن حریم منظر آرامگاه بابا طاهر عریان شده است.

تمامی این اتفاقات در سایه مدیریت خصولتی‌ها برای گنجینه با ارزش ایرانیان در همدان رخ داده و میراث فرهنگی نیز در این سال‌ها چشم‌های خود را روی این اتفاقات بسته است.

سهم همدان از علیصدر هیچ است؟!

یكی از مجموعه‌های گردشگری كه به‌تازگی حاشیه‌های فراوانی به‌دنبال داشته مجموعه غار علیصدر است. خبر واگذاری آن به بخش خصوصی آن‌هم تنها به‌مبلغ 700 هزار تومان، افكار عمومی را شوك زده كرد. حسین زندی، فعال میراث فرهنگی در همدان به «قانون» در این‌باره می‌گوید: «مالكیت غار علیصدر با اداره منابع طبیعی است.در سال 71 یك شركت سیاحتی به‌نام علیصدر آن را ثبت كرده است. 40 درصد از سهام این شركت متعلق به اداره میراث فرهنگی و 60 درصد از آن به مجموعه شهرداری و شورای شهر اختصاص دارد. در تمامی این 24 سال میراث فرهنگی درآمدی از این مجموعه نداشته است.»

این فعال میراث فرهنگی ادامه می‌دهد:«طی 24 سال گذشته مجموعه غار علیصدر به حیاط خلوتی برای مسئولان استان تبدیل شده؛ علیصدر یك شركت خصوصی است كه مدیرعامل آن توسط هیات مدیره انتخاب می‌شود. بسیاری از مدیران ارشد استانی در آن سهیم هستند كه در ظاهر خصوصی است اما در باطن دولتی است. تمامی درآمد غار نیز به شماره حساب شركت كه در اختیار مدیرعامل است، واریز می‌شود. اداره میراث فرهنگی استان نیز به‌دلیل عدم‌توانایی و نداشتن قدرت چانه‌زنی، نتواسته‌اند‌ سهم میراث فرهنگی را از درآمد غار علیصدر جذب كنند.»

مساله‌ای كه مطرح می‌شود این است كه آیا شهرداری در این 24 سال گذشته توانسته سهم خود را از درآمد غارعلیصدر دریافت كند؟ زندی در این‌باره خاطر نشان می‌كند:« مسئولان شركت علیصدر اعلام می‌كنند كه در این سال‌‌ها شركت سودی نداشته است اما براساس آمار مسئولان، تنها درآمد فروش بلیط سالیانه غار 19 میلیارد تومان بوده كه این مبلغ به‌جزو درآمد هتل و بازارچه صنایع‌دستی‌ مجموعه علیصدر است. اگر به‌گفته هیات مدیره شركت، علیصدر مجموعه زیان‌ده بوده و سودی برای‌ آن‌ها نداشته است چرا آن را واگذار نمی‌كنند و یا اینكه مجموعه را تعطیل نمی‌كنند تا بیشتر از این به غار آسیب وارد نشود.

درطی سال‌ها این شركت، علیصدر را از یك غار طبیعی به غار دستكن تبدیل كرده‌اند. در ابتدا غار یك ورودی بسیار كوچك به‌اندازه عبور تنها دو نفر داشت اما درحال حاضر حتی یك خوردو نیز می‌تواند تردد كند. این تخریب‌ها امكان ثبت جهانی را برای همیشه از غار علیصدر گرفت. چه خسارتی بالاتر از این می‌توانستیم به غار علیصدر وارد كنیم.»

علیصدر با 700 هزار تومان به خصولتی‌ها واگذار شد

پس از انتشار خبرواگذاری غار علیصدر به‌مبلغ 700 هزار تومان، دیوان محاسبات به این مساله ورود كرد. فیاض شجاعی، دادستان دیوان محاسبات، درباره این واگذاری گفت: «غار علیصدر همدان از آثار ملی ثبت شده و منحصر به فرد در کشور و حتی در دنیاست که اخیرا متوجه شدیم طبق تصمیمات مسئولان این استان، به‌طورغیرقانونی به شرکتی سیاحتی با نام علیصدر واگذار شده است. این شرکت، خصوصی است و حتی شماری از مدیران دولتی نیز در آن مسئولیت دارند. با ورود دیوان محاسبات استان با هماهنگی دیوان محاسبات کشور کارگروهی برای بررسی این واگذاری تشکیل شد که پس از بررسی ها ایراد دیوان محاسبات وارد شناخته و این واگذاری لغو شد. البته بهره‌برداری از این غار قابل اجاره دادن است و در قالب مقررات می‌توان آن را اجاره داد اما در بررسی‌ها مشخص شد حتی اجاره بهای سالانه آن را فقط ۷۰۰ هزار تومان تعیین کرده بودند درحالیکه درآمد این شرکت خصوصی از محل فروش بلیت دیدن این غار،سالانه ۱۹ میلیارد تومان است.»

دادستان دیوان محاسبات اطلاعات كافی نداشته

اما محمودرضا عراقی معاون عمرانی استاندار همدان با بیان اینکه اطلاعات کافی به دادستان دیوان محاسبات داده نشده است گفت:« واگذاری غیرقانونی غارعلیصدر به بخش خصوصی را به صراحت تکذیب می‌کنم. از 25 سال قبل براساس اصل 44 قانون اساسی غارعلیصدر از طرف دولت با بخش عمومی غیردولتی به‌صورت مشارکتی اداره می‌شد.» وی با اشاره به اینکه شرکت سیاحتی علیصدر خصوصی نبوده است، تصریح کرد:« 40 درصد سهام این شرکت مربوط به دولت، شامل سازمان ایرانگردی و جهانگردی بوده و 40 درصد سازمان همیاری شهرداری‌ها و 20 درصد شهرداری همدان در این شرکت سهم دارند.»

رییس هیات مدیره شرکت سیاحتی علیصدر با بیان اینکه غارعلیصدر تا چند سال پیش به طور کامل زیان‌ده بوده است، ادامه داد:« غارعلیصدر سالانه 2 میلیارد تومان سود داشته که تماما صرف هزینه‌ها شده و اگر تا کنونی سودی هم داشته حاصل دولت و شهرداری شده است. 300 کارگر و کارمند در مجموعه غارعلیصدر فعالیت دارند که درآمد غار هزینه‌ حقوق کارکنان، امور جاری غار و نگهداری و توسعه غار شده است.در غارعلیصدر اصلا بحث اجاره مطرح نیست و طرح این مساله کاملا اشتباه بوده و به‌نظر می‌رسد اطلاع کافی دراین‌باره به دادستان داده نشده است.اینکه گفته شده غارعلیصدر سالانه 19 میلیارد تومان درآمد دارد، باید این موضوع را هم درنظر گرفت که هزینه حقوق کارکنان این مجموعه 10 میلیارد تومان است و از طرفی سایر هزینه‌ها از جمله هزینه نگهداری، تعمیر، خیابان‌کشی و توسعه در قبال درآمد انجام گرفته و باهم توازن دارد.»

تیشه مسئولان بر ریشه گنجنامه

مسئولان همدانی درحالی از زیان‌ده بودن غار علیصدر سخن می‌گویند و این پتانسیل بالقوه گردشگری را رها كرده‌اند كه تمامی برنامه‌ریزی‌های خود را به پروژه‌ای كه هیچ سودی نداشت، اختصاص دادند. تله‌كابین گنجنامه ،پروژه‌ای كه كلنگ آن با حاشیه‌های فراوانی زده شد و پس از چند سال بی‌سود بودن آن محرز شد.

حسین زندی با اشاره به ماجراهای تله‌كابین گنجنامه می‌گوید: « این پروژه، علی‌رغم مخالفت‌های بسیار در كنار دو اثر ارزشمند كتیبه‌های گنجنامه و آبشار كه جزو آثار منحصربه‌فرد دوره هخامنشی است، اجرا شد. آن زمان دو هكتار از محوطه بالادست گنجنامه به شركت توریستی تفریحی گنجنامه واگذار شد. اما زیاده‌خواهی دوستانی كه سهام‌دار این شركت هستند تا جایی پیش رفت كه علاوه‌بر اینكه محوطه میدان را نابود كردند؛ هر روز در محوطه اصلی گنجنامه صخره‌برداری انجام می‌دهند، یك روز پاركینگ و روز دیگر بازارچه و سوئیت‌ می‌سازند. اعتراضات فعالان و دوستداران میراث فرهنگی همدان نیز به‌جایی نمی‌رسد چراكه گوش شنوایی برای آن نیست.»

مالك گنجنامه كیست؟

این فعال میراث فرهنگی یادآور می‌شود:« داستان واگذاری و مدیریت گنجنامه شباهت بسیاری به غار علیصدر دارد. درصدی از آن متعلق به بخش خصوصی و درصد دیگری نیز دولتی است اما مسئولان شفاف‌سازی نمی‌كنند كه متعلق به كدام نهاد و یا ارگان دولتی است تنها مدیرعامل شركت گنجنامه در آخرین اظهار نظر گفته‌اند كه تنها 25 درصد از این مجموعه متعلق به ایشان است.»

به‌هر قیمتی می‌خواهند گنجنامه سرپا بماند

زندی با اشاره به اینكه گنجنامه از همان ابتدا برای احداث تله‌كابین مناسب نبود، تصریح می‌كند:« تله‌كابین نمی‌تواند درآمدزا باشد چراكه سرعت باد در همدان بالای 80 كلومتر در ساعت است و به 120 كیلومتر نیز می‌رسد. در این شرایط شما نمی‌توانید سوار تله‌كابین شوید. علاوه‌بر این تله‌كابین در شهری به سود دهی می‌رسد كه گردشگرپذیر باشد. همدان، مقصد گردشگری نیست بلكه یك معبر گردشگری است.

باوجود همه این مسائل؛ مسئولان می‌خواهند از طریق وام و بودجه‌هایی كه به گنجنامه هر ساله تزریق می‌كنند، به‌ هر طریقی آنجا سرپا بماند چون نمی‌خواهند اشتباه خود را در سرمایه‌گذاری اشتباه و اتلاف بیت‌المال بپذیرند.»ورود فاضلاب مجموعه گنجنامه به رودخانه آن و مشكلات زیست محیطی آن، بخش دیگری از اصرار مسئولان براجرای طرح‌های غیركارشناسی است.زندی در این‌باره می‌گوید:«در ابتدا این پروژه دركنار تله‌كابین یك هتل نیز طراحی شده بود اما هیچ‌گاه قرار نبود كه شهربازی، رستوران و مجتمع‌های تجاری احداث شود. فاضلاب تمامی این مجموعه بدون تصفیه مستقیم وارد رودخانه گنجنامه می‌شود و بعد از آن وارد آب شرب همدان می‌شود. یكی دیگر از مشكلات گنجنامه ساخت شهربازی و مجتمع تجاری در حریم 70 متری كتیبه‌های ثبت شده گنجنامه است. متاسفانه تمامی این تخریب‌ها در سكوت اداره میراث فرهنگی همدان انجام می‌شود.»

آرامگاه بابا طاهر در میان دیوارهای هتل گمشده

میراث دیگری كه در همدان قربانی بی‌تدبیری مسئولان شده، آرامگاه بابا طاهر عریان است. آرامگاهی كه به‌آهستگی جلوی چشم مسئولان میراث فرهنگی در میان دیوارهای هتل گم می‌شود. به‌گفته زندی، هتلی در كنار آرامگاه بابا طاهر عریان ساخته شده كه سالانه بر طبقات این هتل افزوده می‌شود و حریم منظر آرامگاه از بین رفته است. او دراین‌باره می‌گوید:« این هتل بدون توجه به قوانین میراث فرهنگی، بر طبقات خود افزوده‌ است. این اقدام موجب شده که منظره آرامگاه باباطاهر عریان از زاویه جنوبی کور شود. هتل باباطاهر همدان، در ضلع شمالی میدان و حریم اصلی آرامگاه باباطاهر عریان قرار دارد و طبق مصوبات قانونی، هیچ بنایی نباید بلندتر از ساختمان آرامگاه ساخته شود.

بر پایه مصوبه قانونی سازمان میراث فرهنگی، تا شعاع ۱۵۰ متری حریم منظر بناهای تاریخی، نباید مجوز ساخت ساختمانی را داد که بلندتر از این بناها باشد. اگر گردشگری از سمت جنوب و تهران وارد استان همدان شود، به جای دیدن نمایی از آرامگاه باباطاهر با بنای یک هتل روبه‌رو می‌شود که چشم‌انداز آرامگاه را کور کرده است. این هتل علاوه‌بر مرتفع‌تر کردن این بنا، نمای آن را با استفاده از آلومینیم ، نوسازی کرده‌اند. این در حالی است که باید در ساخت و ساز اطراف بناهای تاریخی، از مواد متناسب با معماری بومی استفاده شود.»

میراث با ارزش ایرانیان در هگمتانه با قدمتی سه هزار ساله به‌راحتی زیر تیغ خصولتی‌ها در سكوت مسئولان تخریب می‌شود و آب از آب تكان نمی‌خورد در این میان هم صدای اندك فعالان و دوستداران میراث فرهنگی نیز به‌جایی نمی‌رسد.

http://www.ghanoondaily.ir/fa/news/main/70603/%D9%85%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86----%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%AA%D9%8A%D8%BA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA%D9%8A%E2%80%8C%D9%87%D8%A7


برچسب ها: روزنامه قانون ، حسین زندی ، غارعلیصدر ، گنجنامه ،

مطالباتNGOهای همدان از رئیس سازمان میراث‌فرهنگی؛

کنشگران مدنی حوزه میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری همدان در دیدار با رئیس جدید سازمان میراث‌فرهنگی به طرح مطالبات خود پرداختند.

 

به گزارش خبرنگار ایلنا، زهرا احمدی‌پور (رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری) در سفر خود به همدان؛ عصر روز پنجشنبه در استانداری همدان؛ با اعضای سازمان‌های غیردولتی این استان در حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دیدار کرد.

در این نشست که بیش ۵۰ نفر از فعالان مدنی استان همدان حضور داشتند، افرادی به نمایندگی از دیگر کنشگران مدنی این حوزه به طرح مطالبات خود با رئیس سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری پرداختند.

بابک مغازه‌ای (عضو کمیته گردشگری بنیاد مهر) در ابتدای این جلسه با اشاره به افزایش تعداد سازمان‌ها و تشکل‌های غیردولتی در این استان و برشمردن برخی اقدامات NGO‌ها در همدان همچون راه‌اندازی پویش ملی سفر پاک، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و... گفت: گردشگری و بوم‌گردی می‌تواند با رونق فروش صنایع‌دستی، غذاهای محلی، خدمات گردشگری، گیاهان دارویی و... اثر گذار‌ترین معیشت مکمل برای جوامع محلی باشد، این درحالی است که در سازمان میراث فرهنگی کمترین اعتبار به این بخش داده شده‌ است.

 در ادامه میلاد وندایی (باستان‌شناس و کنشگر مدنی) به ضرورت توجه بیشتر به مطالعات باستان‌شناسی در استان همدان اشاره کرد و گفت: تعامل با مراکز پژوهشی خارج از کشور، بها دادن به جوانان در حوزه باستان‌شناسی و میراث فرهنگی افزایش بودجه حفاری‌های باستان‌شناسی و افزایش ثبت آثار استان همدان در فهرست میراث ملی و جهانی ازجمله مطالبات ما از سازمان میراث فرهنگی است.

محمد سلیمی (نماینده انجمن سفال لالجین) نیز با اشاره به مشکلات صنعتگران این حوزه افزود: جایی برای ایجاد کارگاه‌های سفالگری جدید در لالجین نیست و در این زمینه با مشکل روبرو هستیم.

حسین زندی (عضو پویش پاسداری از میراث فرهنگی و طبیعی) هم ضمن انتقاد از عملکر دولت قبل در حوزه سازمان‌های مردم‌نهاد گفت: ۶۰ الی ۸۰ نفر در دولت قبل در یگان حفاظت استان استخدام شده‌اند اما بیشتر آن‌ها پشت میز نشین شدند یا سمت‌های دیگری گرفتند و نیروی کافی برای سرکشی به آثار تاریخی باقی نمانده است.

وی ادامه داد: همچنین تعداد زیادی خانه تاریخی ثبت نشده در همدان وجود دارد که اگر دوباره ساخت و ساز پس از رکود رونق پیدا کند این آثار در معرض تهدید جدی قرار می‌گیرند.

 

          91

مسیر توسعه پایدار از حفظ میراث‌فرهنگی می‌گذرد

پس از بیان مطالبات فعالان میراث فرهنگی و تعدادی از نمایندگان NGO‌ها، زهرا احمدی‌پور که به همراه معاونان گردشگری و صنایع دستی خود در این جلسه حضور داشت؛ خطاب به سازمان‌های مردم‌نهاد استان همدان گفت: سمن‌ها همانند سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری میراث‌دار هستند. آنچه به ما رسیده اصالت و هویت ماست که در قالب بنا‌ها، محوطه‌ها، آثار ناملموس و هنرهای سنتی در دسترس ما قرار گرفته و رسالت ما حفاظت و مراقبت از این آثار است.

وی ادامه داد: ما باید میراث‌بان آثار تاریخی و فرهنگی باشیم و شما سمن‌ها که دیده‌بانان خوبی هستید؛ می‌توانید مراقبت کنید تا ما در اجرای برنامه‌ها و سیاست‌گذاری‌ها دچار اشتباه نشویم، چراکه این اشتباه ما را با بحران هویت مواجه خواهد کرد.

احمدی‌پور افزود: سمن‌ها علاوه بر میراث‌داری می‌توانند میراث‌ساز نیز باشند برای نمونه با روزآمد کردن صنایع دستی می‌توانیم میراث‌بانی را به میراث‌سازی تبدیل کنیم.

رئیس سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری توضیح داد: شما سمن‌ها باید سه مسئله را در حوزه‌های سه گانه سازمان طرح کنید و از ما بخواهید در این رابطه برای استان همدان برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری کنیم و حداقل هر ماه اقدامی در این زمینه انجام دهیم. خوشبختانه در چند سال گذشته اقدامات خوبی در حوزه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری صورت گرفته است، اما برای تحرک و استمرار این برنامه‌ها نیازمند اشکال‌یابی و در ادامه حل و فصل این مشکلات هستیم.

معاون رئیس جمهور؛ بوم‌گردی را یکی از دغدغه‌های جدی استان همدان در حوزه گردشگری دانست و گفت: وقتی یک گردشگر وارد همدان می‌شود فقط نمی‌خواهد به لالجین برود و سفال ببیند بلکه بازدید از گنجنامه هگمتانه و شهری که به عنوان محل زندگی بوعلی سینا از آن یاد می‌شود، در برنامه گردشگران قرار می‌گیرد، اما سوال اینجاست که ما چه بسته‌ای برای گردشگران آماده کرده‌ایم که وقتی از شهر همدان خارج می‌شوند تصویر اصیلی از مهد تاریخ و تمدن ایران داشته باشند؟!

 احمدی‌پور خاطرنشان کرد: ما باید از مواریث فرهنگی و تاریخی چنان مراقبت کنیم که در آینده نه‌چندان دور نسل‌های آتی از ما به شایستگی یاد کنند، اگر می‌خواهیم به توسعه پایدار دست پیدا کنیم مسیر آن از حفظ و مراقبت از میراث فرهنگی می‌گذرد و این موضوع باید به دغدغه و مسئله اصلی مدیران شهر‌ها تبدیل شود و در ادامه خواهیم دید حفظ و مراقبت از میراث فرهنگی به دغدغه و مسئله اصلی کشور تبدیل خواهد شد.


برچسب ها: میراث همدان ،

یکشنبه 7 آذر 1395

شهر را به هم ریخته‌اند

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،توسعه پایدار ،زیست بوم ،میراث فرهنگی ،

شهر را به هم ریخته‌اند

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
شهر را به هم ریخته‌اند
در یک دهه گذشته امیر خجسته از معدود نمایندگانی بوده که در دوران نمایندگی مجلس به موضوع محیط زیست و میراث فرهنگی توجه داشته و در نطق ها و اظهارنظرهای خود مدام از نابودی باغ‌های استان و میراث فرهنگی سخن گفته و مسأله آب همدان را پیگیری کرده است....
1395/09/07
 در یک دهه گذشته امیر خجسته از معدود نمایندگانی بوده که در دوران نمایندگی مجلس به موضوع محیط زیست و میراث فرهنگی توجه داشته و در نطق ها و اظهارنظرهای خود مدام از نابودی باغ‌های استان و میراث فرهنگی سخن گفته و مسأله آب همدان را پیگیری کرده است. او همچنین رویکرد مثبتی به فعالان مدنی در حوزه های یادشده داشته و به صورت فصلی برای پیگیری دغدغه های فعالان مدنی با آنان نشست برگزار کرده است. نماینده مردم همدان، فامنین و قهاوند در گفت و گو با همشهری به پرسش هایی درباره موضوع فضای سبز شهری و فعالیت تشکل‌های غیردولتی پاسخ می‌دهد.
  • مدتی پیش اعضای شورای اسلامی شهر از ساختن برج 82 طبقه‌ای با عنوان برج سبز خبر دادند که با مخالفت فعالان محیط زیست روبه رو شد. نگاه شما به اجرای چنین طرح هایی چیست؟
ما با بلندمرتبه‌سازی و برج در شهر مخالف نیستیم. رشد عمودی شهر نه تنها بد نیست بلکه مثبت هم است. در همه جای دنیا ما با چنین پدیده ای روبه‌رو هستیم اما قرار نیست ما با بلندمرتبه‌سازی به مناظر طبیعی شهر آسیب بزنیم. مدیران شهری و شورای اسلامی شهر در همدان باید جانمایی درستی را پیگیری کنند و به الوند و چشم‌اندازهای گردشگری ما آسیب نزنند.
  •  شهرسازی امروز همدان به طور کلی چه وضعی دارد؟
در خیابان های اصلی و مرکزی شهر همدان بلندمرتبه‌سازی می کنند اما در شهرهای دیگر چنین اجازه ای را نمی دهند. شهر را به هم ریخته اند، شهر را پرترافیک کرده‌اند. این چه وضعی است؟ به فضای سبز و محیط زیست این شهر آسیب وارد کرده‌اند و من جدا با این شیوه شهرسازی در همدان مخالف هستم.
  • برای رشد عمودی شهر چه پیشنهادی دارید؟
من از شهرداری و شورای اسلامی شهر انتظار دارم برای این منظور سایتی در نظر بگیرند، تعیین تکلیف کنند و شهرکی را طراحی کنند که با بافت قدیم شهر فاصله داشته باشد. دوم این‌که از دامنه کوه های همدان از جمله الوند و عباس‌آباد فاصله داشته باشد. به طور مثال اطراف شهرک مدنی برای این طرح مناسب است.
  • با سرمایه‌گذارانی که در شرایط فعلی به همدان می آیند چه باید کرد؟
ما نباید سرمایه‌گذار و سرمایه ها را از دست بدهیم اما باید فکر هم داشته باشیم. باید بتوانیم برای 200سال آینده فکر کنیم، برنامه‌ریزی کنیم و برای دهه ها و قرن های آینده پیش‌بینی داشته باشیم نه این‌که امروز بگوییم فعلا سرمایه و پولی را دریافت کنیم و به آینده و آیندگان نیندیشیم. امروز محیط زیست نیاز به توجه ویژه در کشور دارد. در واقع همان مقداری که ما در کشور به مفاسد اقتصادی توجه می کنیم و می‌گوییم فساد اقتصادی نظام را متزلزل می کند، همان قدر هم باید به محیط زیست داشته توجه باشیم.
  • به تازگی برخی باغ‌ها با مجوز کمیسیون ماده 7شهرداری تخریب شده، صدور چنین مجوزهایی درست است؟
توجه به محیط زیست هم از اولین اولویت های ما است اما متاسفانه خیلی ها درک نمی کنند که تنفسگاه همدان را نباید نابود کنیم، باغ ها را نباید قلع و قمع کنیم. درک نمی کنند که درخت ها را نباید قطع کنیم و با فضای سبز نباید کاسبی کنیم. من می گویم با عنوان هایی مثل برج سبز و آپارتمان سبز، شهر را تخریب نکنند.
  • درباره کمبود آب شرب و کشاورزی همدان چه باید کرد؟
قنات های همدان را قربانی شهرسازی کرده اند. ما در شهر همدان صدها قنات تاریخی داشتیم که به علت عملکرد غلط مدیران یا از بین رفته یا کور شده است. شهرداری، شورای شهرو اداره آب و فاضلاب احیای قنات ها را باید در اولویت کار خود قرار دهند.
 احیای قنات‌های شهر کم‌هزینه‌ترین راه برای تامین آب است و می‌تواند بخشی از آب شرب شهروندان را تامین کند. همدان با کمبود آب روبه‌رو است و متاسفانه مسئولان حساسیت کافی و راهکار عملی ندارند.
  • مصرف عمده آب استان در زمینه صنعت و کشاورزی است. راهکار کوتاه‌مدتی برای کنترل مصرف وجود دارد؟
علاوه بر صنعت ، در حوزه کشاورزی  هم کمبود آب داریم. بارها گفته شده کشاورزی همدان باید متحول بشود، نوع کشت تغییر کند و شیوه آبیاری فعلی نیز دگرگون شود. نماینده نمی تواند برنامه بدهد. ما از وزارتخانه‌های مربوطه مطالبه می کنیم و می خواهیم.
من از وزیر کشاورزی خواسته ام  برای کشت‌هایی که مصرف زیادی دارند تعیین تکلیف کنند و کشت جایگزین داشته باشند. چاه های بسیاری را در سال‌ جاری مسدود کرده اند هرچند مخالفت هایی وجود داشت اما به صورت جدی پیگیر هستند و ما هم در مجلس دنبال می کنیم.
  • صدور مجوز برای نهادهای مدنی همچنان زمان بر است. با توجه به ارتباط مثبتی که شما با تشکل ها دارید چه راهکاری را پیشنهاد می‌کنید؟
اعضای تشکل های مدنی به ویژه تشکل های حوزه محیط زیست افراد خوب و صادقی هستند که به آینده کشور عشق دارند. آنها علاقه مند هستند تنفسگاه های شهر برای آیندگان حفظ شود و محیط زیست که ضروری برای  بشر و آیندگان است تخریب نشود. من بارها با تشکل های محیط زیستی و میراث فرهنگی همدان جلسه داشته‌ا م که بسیار از این دوستان آموخته‌ام. من فکر می کنم دستگاه های مدیریتی، امنیتی و اطلاعاتی استان اگر با این دوستان نشست و جلسه حضوری داشته باشند متوجه می شوند افراد دلسوزی هستند و عمر، وقت و سرمایه خود را گذاشته اند تا از محیط زیست دفاع کنند. ما استقبال می کنیم و همه دستگاه هایی که اشاره کردم هم باید استقبال کنند.
اگر گفت‌وگو شکل بگیرد در فعالان مدنی صداقت خواهند دید و اعتماد خواهند کرد. من همیشه تأکید کرده‌ام صدور مجوز برای سازمان های مردم نهاد در کشور باید تسهیل شود. در مجلس هم به طور جدی این مساله را  دنبال می کنیم.


برچسب ها: همشهری همدان ، گفت وگوبا امیرخجسته ، برج سازی در همدان ،

چهارشنبه 3 آذر 1395

درختان دره مراد بیک؛ زیر تیغ

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،زیست بوم ،گردشگری ،

درختان دره مراد بیک؛ زیر تیغ

نویسنده: حسین زندی / خبرنگار همشهری -همدان
درختان دره  مراد بیک؛ زیر تیغ
روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه هفته گذشته ده ها اصله درخت در محوطه بند دره مرادبیک همدان قطع شد اما هیچ یک از مسئولان پاسخ قانع‌کننده‌ای در این باره نمی دهند...
1395/09/03
روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه هفته گذشته ده ها اصله درخت در محوطه بند دره مرادبیک همدان قطع شد اما هیچ یک از مسئولان پاسخ قانع‌کننده‌ای در این باره نمی دهند.

شرح ماجرا
صبح روز چهارشنبه پس از تماس یکی از شهروندان باخبرشدم که باغ های مسیر جاده قدیم دره مرادبیک واقع در کوی استادان را تخریب می‌کنند. وقتی به منطقه رفتم با 3 کامیون 18 چرخ پر از تنه درخت روبه‌رو شدم و یک دستگاه جرثقیل که در حال بارگذاری درخت ها بود و کارگران در محل مشغول قطع درخت بودند.
ابتدا با کامران گردان سخنگوی شورای اسلامی شهر تماس گرفتم. او اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت: از بابک اسدی رئیس کنترل نظارت و اجرائیات شهرداری سوال کنید.
 اسدی اظهار کرد: روز سه‌شنبه یکی از شهروندان پس از شنیدن صدای اره برقی در این باغ تماس گرفت و نیروهای ما با مراجعه به محل متوجه شدند قطع این درختان با مجوز سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری صورت گرفته است و ما مواردی را که دارای مجوز است پیگیری نمی کنیم.
وی در پاسخ به این پرسش که شهرداری در چه مواردی مجوز قطع درختان انبوه را صادر می کند، گفت: شهرداری یا برای ساخت‌و‌ساز یا باغی که در مسیر خیابان است یا برای ایجاد فضای سبز مجوز صادر می‌کند .

درختان خشک
در تماس با معراج عاشورلو مدیرعامل سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری همدان به عنوان مسئول، ماجرا را شرح داد.
عاشورلو گفت: این باغ 150 اصله درخت کاملا خشک دارد و باید قطع شود. علاوه بر این عمر درختان این باغ بیش از 15 سال است، به بهره‌وری رسیده و باید قطع شود.
وی ادامه داد: ما مجوز احیا داده ایم که یک سوم از این درختان یعنی 40 اصله درخت خشک قطع و به جای آن 80 اصله درخت کاشته شود. درخت های این باغ صنعتی است و باید قطع شود.
وقتی به مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری همدان گفتم بر اساس مشاهدات من و عکس‌هایی که گرفته ام برخی از درختان خشک نبوده و تعداد آنها به نظر بیشتر می‌آید، پاسخ داد: این کار با مجوز اعضای کمیسیون ماده 7 است و من نمی توانم به شما توضیح بدهم.

پسخن شاهدان
فرهاد گیتی‌جمال عضو انجمن حافظان الوند که هنگام قطع درختان در محل حضور داشته گفت: من در کنار باغ 3 کامیون پر از تنه درخت دیدم و یک جرثقیل بزرگ که داخل باغ بود و افرادی در حال قطع درختان باغ.
این فعال محیط زیست همدانی در واکنش به ادعای مسئولانی که از خشک بودن درختان صحبت کرده بودند، توضیح داد: هیچ‌یک از درختان این باغ خشک نبوده و با این‌که فصل پاییز است هنوز برگ هایی روی شاخه‌های بریده درختان مشاهد می‌شد.تعداد درختان بسیار بیش از عددی است که مدیران شهرداری اعلام شده است.
گیتی‌جمال اضافه کرد: درست است مالکیت این باغ شخصی است اما وظیفه همه ما حفاظت از فضای سبز و باغ‌های شهر است. با چه رویکردی مجوز نابودی درختان کهنسال صادر می‌شود؟
وی ادامه داد: با توجه به افزایش آلودگی های خودروها این درختان هستند که هوای شهر را تصفیه و تلطیف می‌کنند. در همه جای دنیا درختان کهنسال را ثبت و شناسنامه‌دار می کنند اما متاسفانه در شهر همدان با صدور این مجوزها موضوع کمربند سبز شهر را زیر سوال می‌برند.

مرگ باغ‌های همدان
این اولین‌بار نیست که فضای سبز شهری ازبین می‌رود و راه های تنفسی همدان مسدود می‌شود. اما این بار با مجوز کمیسون ماده 7 اقدام به قطع درختان جاده قدیم دره مراد بیک همدان کرده‌اند.
در طول 4 سال گذشته متاسفانه با مجوز شورای اسلامی شهر باغ هایی همچون باغ عمارت تاریخی ذوالریاستین، باغ بدیع‌الحکما، باغ عمارت جواهری از فضای سبز کاشته شده‌اند.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%DA%A9%D8%9B-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%DB%8C%D8%BA?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، درختان دره مرادبیک ، نابودی باغ های همدان ،

چهارشنبه 3 آذر 1395

«گنجنامه» را مصادره کردند!

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :ایسنا ،گردشگری ،زیست بوم ،میراث فرهنگی ،

«گنجنامه» را مصادره کردند!

گنجنامه همدان

در آخرین روزهای تابستان، تابلوهایی در مسیر ورود بزرگراه ساوه به همدان نصب شد که نشان می‌دهند یکی از مهمترین آثار تاریخی استان یعنی سنگ نوشته‌های «گنجنامه» مورد استفاده‌ای جالب و قابل توجه قرار گرفته و به عنوان زیرمجموعه‌ی یک شرکت تفریحی درآمده است.

به گزارش ایسنا، در این تابلوها که میزان فاصله تا همدان را نشان می‌دهند، نوشته شده: «کتیبه‌ها و آبشار دهکده توریستی اقامتی گنجنامه (۳۵ کیلومتر)». آدرس همان‌جاست، مکانِ قرارگیری سنگ‌نوشته‌های «گنجنامه» همدان. بنابراین می‌توان این معنا را برداشت کرد «کتیبه‌های تاریخی و آبشار طبیعی گنجنامه متعلق به شرکت توریستی تفریحی گنجنامه است» و این می‌تواند در کنار تعابیر دیگر، یک برداشت متفاوت نیز داشته باشد، «مصادره گنجنامه»!

این اقدام همچنین یک معنای دیگر را نیز به ذهن متبادر می‌کند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد به جای معرفی دقیق مکان گنجنامه، بیشتر قصد معرفی این شرکت خصوصی را دارند؛ اقدامی که مشخص نیست براساس کدام قانون رخ داده است؟

حسین زندی، فعال میراث فرهنگی استان همدان، اقدام این شرکت خصوصی را نوع دیگری تعبیر می‌کند.

او این اقدام را دستبرد در هویت تاریخی یک استان می‌نامد و به ایسنا می‌گوید: نصب چنین تابلویی و معرفی شرکت خصوصی به جای مکان تاریخی، آخرین دستبرد در هویت تاریخی یک استان است که توسط مسئولان یک شرکت تفریحی صورت می‌گیرد.

وی با بیان این‌که پیش از این نیز بارها دست‌درازی این نوع مجموعه‌ها به طبیعت و تاریخ منطقه مورد اعتراض دوستداران میراث فرهنگی و طبیعی قرار گرفته بود، توضیح می‌دهد: مهمترین سازه منطقه نمونه گردشگری گنج‌نامه را سال ۱۳۷۸ با نصب پایه‌های بتنی به عنوان محل احداث تله ‌کابین در نظر گرفتند و از روز نخستِ نصب پایه‌های اولیه که بدون موافقت میراث فرهنگی همدان ایجاد شده بود، مخالفت دوستداران میراث فرهنگی و فعالان محیط زیست نیز آغاز شد، به طوری که نماینده وقت همدان در مجلس این موضوع را پیگیری کرد.

او اضافه می‌کند: هرچند این مخالفت راه به جایی نبرد و فقط محل استقرار پایه‌ها چند متر دورتر از آبشار و کتیبه‌های گنجنامه برپا شد و در نهایت  فاز نخست آن در «دشت میشان» اجرا شد، اما وجود گسترش تاسیسات و تجهیزات تفریحی ادامه پیدا کرد.

زندی با اشاره به پیش‌بینی درست فعالان مدنی از تخریب کوه الوند به دنبال ادامه‌دار بودن این اتفاقات، بیان می‌کند: این روزها حلقه‌ی محاصره کتیبه‌ها و آبشار گنجنامه تنگ‌تر می‌شود و پیشروی تجهیزات تفریحی به سوی قله الوند تخریب‌های غیر قابل بازگشتی را به جا می‌گذارد.

این فعال میراث فرهنگی همدان از جمله‌ی این تخریب‌ها را «خشک شدن تدریجی «دشت میشان» به علت ساخت استخر تفریحی و استفاده از چشمه‌های بالا دست این دشت»، «ورود افرادی که آموزش کوهنوردی ندیده به منطقه و تبدیل منطقه به محل انباشت زباله از یک سو و بی‌ثمر بودن تلاش‌های فعالان محیط زیست برای پاکسازی منطقه»، «وارد شدن آسیب جدی و تغییر وضعیت اکولوژیکی و پوشش گیاهی وجانوری منطقه به دنبال ایجاد تاسیسات و نابودی بسیاری از گونه‌ها» و «خدشه‌دار شدن منظر طبیعی منطقه به همراه معماری بناهای ساخته شده به دلیل ناهمخوان بودن با طبیعت منطقه» بیان می‌کند.

فعالیت برای ایجاد منطقه توریستی در دشت میشان

امکان جهانی شدن «گنجنامه» را از بین بردند

وی کوهستان الوند را یکی از جاذبه‌های کم نظیر ایران و اصلی‌ترین اثر طبیعی همدان می‌داند و می‌گوید: در دو دهه گذشته با ایجاد فضاها و جاذبه‌های جدید زیبایی منظر الوند را از بین برده‌اند و با احداث جاده، ایجاد معدن، ساخت‌وسازهای اماکن تفریحی و اقامتی بخشی از این کوهستان زیبا را تخریب کرده‌اند. یکی از این موارد مجموعه «تله‌کابین گنجنامه» است. با ایجاد تله کابین و فضاهای مصنوعی در مجاورت کتیبه‌های تاریخی گنجنامه، آبشار گنجنامه و راه‌شاهی نه تنها امکان ثبت این مجموعه در فهرست جهانی را از بین بردند، بلکه زخمی عمیق بر پیکر الوند وارد آوردند.

زندی با بیان این‌که این زخم روز به روز بیشتر می‌شود و با ساخت مراکز خرید، مراکز اقامتی، شهربازی، ساختمان‌های اداری و پارکینگ اصلی‌ترین جاذبه گردشگری و تاریخی الوند به حاشیه می‌رود، ادامه می‌دهد: متولیان مجموعه تله کابین نوروز امسال غرفه‌های نمایشگاه خود را تا چند قدمی آبشار کشانده بودند و گردشگران را حتا از گرفتن عکس یادگاری هم محروم  می‌کردند.

وی تاکید می‌کند: متاسفانه پاسخ به این پرسش که در شرایط کنونی، این پیشروی و تجاوز به حریم الوند و آثار تاریخی و طبیعی گنجنامه تا چه حد ادامه خواهد داشت؟ در سایه سکوت مسئولان بی پاسخ مانده است.

الوند هنوز برای «تله‌کابین گنجنامه» قربانی می‌دهد

او در ادامه به بیان یک نگرانی دیگر درباره‌ی الوند نیز می‌پردازد و می‌گوید: علاوه برنگرانی‌های همیشگی، این‌روزها اخباری به گوش می‌رسد که نگرانی‌های فعالان محیط زیست و میراث فرهنگی را بیشتر کرده است. گفته می‌شود به تازگی مسئولان تله کابین بخش دیگری از الوند را برای گسترش تاسیسات، به جغرافیای این مجموعه اضافه‌ کرده‌اند.

ادامه فعالیت‌های توریستی در گنجنامه توسط شرکت خصوصی

این فعال میراث فرهنگی همدان بیان می‌کند: تنها درخواستی که امروز فعالان مدنی استان دارند این است که گسترش اماکن و تاسیسات تفریحی را متوقف کنند و بیش از این شرایط را برای ویرانی جاذبه‌های الوند فراهم نکنند، نابخردانه‌ترین کار این است که در ارتفاع ۲۸۰۰ متری ساخت‌وساز صورت گیرد.

تاکید بر حفظ میراث فرهنگی، شعار توخالی شده است

وی در ادامه با طرح این پرسش‌ها که «این چارچوب‌ها و اتفاق‌های قانونی چقدر در راستای حفظ منافع عمومی جامعه و حفاظت از محیط زیست بوده است؟ و آیا می‌توان برای تمام کوهستان‌ها، در چارچوب قانون تله کابین ایجاد کرد؟» بیان می‌کند: اگر چنین نیست، چرا مسئولان سکوت کرده‌اند. آن هم در حالی که مدیران استانی به طور دائم از حفظ  میراث طبیعی و فرهنگی صحبت می‌کنند.

زندی بیان می‌کند: به نظر می‌رسد تاکید بر حفاظت از میراث فرهنگی یک شعار پوشالی و توخالی شده است و در اینجا اصلی‌ترین و مهمترین اثر باستانی و طبیعی استان را قربانی غذاخوری‌های یک شرکت کرده‌اند. از سوی دیگر  این زیاده‌خواهی را تا تبلیغات جاده‌ای پیش برده‌اند و هویت تاریخی و افکار عمومی را نادیده گرفته‌اند.

به گزارش ایسنا، سنگ نوشته‌های باستانی گنجنامه در جنوب غربی همدان به فاصله پنج کیلومتری محل فعلی شهر، در انتهای دره سرسبز و خرم عباس‌آباد و در ابتدای مسیر جاده‌ای که همدان را به تویسرکان و غرب کشور مرتبط می‌کند، روی یکی از صخره‌های الوند قرار دارد. که می‌توان این جاده را همان راه کاروان‌رویی دانست که در دوره هخامنشیان هم وجود داشته و داریوش و خشایارشا با لشگریان وهمراهان خود از آن عبور می‌کرده‌اند.

از آنجا که این مسیر در دوره هخامنشیان یکی از شعبه‌های اصلی راه باستانی شاهی بوده که از دامنه الوند، (هگمتانه) پایتخت تابستانی هخامنشیان را به بابِل در مرکز میانرودان مرتبط می‌کرد، از راه‌های پر رفت‌وآمد و امن دوران باستان به شمار می‌رفت. به علاوه این راه به دلیل ختم به بابِل، راه مقدسی نیز محسوب می‌شد.

در اهمیت زیبایی جاذبه منطقه گنجنامه همدان همین بس، که توانسته است داریوش و خشایار هخامنشی را به آنجا بکشاند تا در کنارش، ماندگارترین آثارشان، یعنی کتیبه‌های گنجنامه را حک کنند. قرار گرفتن گنجنامه در مسیر راه شاهی که از همدان به عیلام کهن  می‌رسید و وجود ضرابخانه حکومتی در رودخانه گنجنامه نشان از اهمیت این منطقه دارد. کاوش‌های باستانشناسی در منطقه می‌توانست نکات بسیاری را روشن کند. کوه‌ها، قله‌ها، چشمه‌ها و دشت‌های آن جذابیتی بود که هرسال کوهنوردان طبیعت دوستان بسیاری را پذیرا بود.سیاحان زیادی درباره این محوطه نوشته‌اند؛ «ناصرالدین شاه قاجار، فلاندن و راولینسون» از آن جمله‌اند و هزاران گردشگری که امروزه طبیعت زیبا و کتیبه های باستانی گنجنامه به سوی خود می کشاند.

این دو پدیده تاریخی و طبیعی درکنارهم به خودی خود جاذبه بی نظیری برای گردشگران است و نیازی به ایجاد جاذبه های مصنوعی نبود. مهمتر این که محلی که قابلیت ثبت جهانی را دارد نباید با ساخت وساز و تخریب‌ها، آن را از این فرصت محروم کرد.

http://www.isna.ir/news/95090201514/گنجنامه-را-مصادره-کردند


برچسب ها: گنجنامه همدان ، حسین زندی ، مصادره گنجنامه ، تله کابین گنجنامه ،

شنبه 22 آبان 1395

٢٥‌سال تخلف در «علیصدر»

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،


بهره‌برداری غیرقانونی یک شرکت خصوصی از غار علیصدر هنوز پایان نیافته است
٢٥‌سال تخلف در «علیصدر»
معاون گردشگری همدان: خبر را زود اعلام کردند، غار هنوز در دست بهره‌برداری است زندی، فعال میراث فرهنگی: ‌ قرار بود غار به پدیده شاندیز فروخته شود

مهتاب جودکی|  غار علیصدر هنوز در اختیار یک شرکت خصوصی با اعضای دولتی است و اجاره‌بهایش هنوز همان است که بود: ٧٠٠‌هزار تومان اجاره بابت بهره‌برداری از یک اثر طبیعی ثبت شده در فهرست آثار ملی. دادستان دیوان محاسبات دو روز پیش، از جزییات تخلف پرده برداشت و خبر داد که این اثر طبیعی همدان، از اختیار شرکت سیاحتی علیصدر که مدیران دولتی هم در آن حضور دارند، خارج شده اما معاون گردشگری همدان به «شهروند» می‌گوید: «غار همچنان در دست این شرکت است.»
عصر سه‌شنبه تخلف در غار علیصدر رسانه‌ای شد؛ یعنی ٢٥‌سال پس از راه افتادن شرکت خصوصی بهره‌بردار. در خبرها فقط از بهره‌برداری با اجاره ٧٠٠‌هزار تومان و سود ١٩ میلیاردی طی سال‌های ٨٩ تا ٩٥ صحبت شد، اما مدیرکل میراث فرهنگی همدان در گفت‌وگو با «شهروند» از سهم ٦٠‌درصدی شهرداری همدان و سازمان همیاری شهرداری‌های این استان می‌گوید. به جز این بهره‌برداری غیرقانونی، ماجرای تصمیم برای فروش این غار هم یکی از عجیب‌ترین اتفاقات است. در این سال‌ها غار علیصدر از گزند طرح‌هایی که توسط بهره‌بردار اجرایی می‌شد در امان نبود؛ کف آن سنگفرش شد، ورودی غار را بزرگتر کردند و قندیل‌هایش را کندند تا دیگر شبیه یک غار طبیعی نباشد.
خبر را زودتر از اجرای حکم دادند
فیاض شجاعی، دادستان دیوان محاسبات این‌طور ماجرا را شرح داد:  «اخیرا متوجه شدیم طبق تصمیمات مسئولان این استان به‌طور غیرقانونی به شرکتی سیاحتی با نام علی‌صدر واگذار شده است. این شرکت خصوصی است و حتی شماری از مدیران دولتی نیز در آن مسئولیت دارند.» به گفته او، این غار قابل اجاره دادن است اما در بررسی‌ها مشخص شد «حتی اجاره‌بهای سالانه آن را فقط ۷۰۰‌هزار تومان تعیین کرده بودند درحالی که درآمد این شرکت خصوصی از محل فروش بلیت دیدن این غار سالانه ۱۹‌میلیارد تومان است.» با این حال بعضی منتقدان می‌گویند ١٩‌میلیارد عدد متوسطی است که برآورد شده و سود بهره‌برداری از غار به ٤٠‌میلیارد تومان هم می‌رسد.او حتی به موضوع دستکاری دهانه غار و تأثیر آن بر ثبت نشدن غار در فهرست یونسکو هم اشاره کرد و خبر داد که «با ورود دیوان محاسبات استان با هماهنگی دیوان محاسبات کشور کارگروهی برای بررسی این واگذاری تشکیل شد که پس از بررسی‌ها ایراد دیوان محاسبات وارد شناخته و این واگذاری لغو شد.» با این حال خاکسار، معاون گردشگری همدان به «شهروند» می‌گوید: «غار هنوز در اختیار این شرکت است و لغو واگذاری هنوز اجرا نشده است. خبر رسانه‌ای شده اما هنوز تشریفات قانونی برای واگذاری اثر به میراث فرهنگی انجام نشده است. ما در این‌باره تصمیم‌گیر نیستیم.»
سود بهره برداری از غارچه شد؟
تنها دو روز است که بحث واگذاری غار علیصدر در جایگاه اثری ملی، به یک شرکت خصوصی سر و صدا کرده اما حسین زندی، فعال میراث فرهنگی همدان به «شهروند» می‌گوید، ماجرا به مدت‌ها پیش بازمی‌گردد:« بعد از ثبت ملی غار این اثر به نوعی حیاط خلوت مدیران شد. در تمام این سال‌ها این موضوع به‌عنوان یک تخلف بررسی نشد.  مطرح شدنش در زمان حاضر مشکوک است و سمت و سوی جناحی دارد.»رانت‌خواری که اتفاق افتاده و برملا شده، این‌طور که زندی می‌گوید، «در تمام این‌سال‌ها» ادامه داشته است. «مسأله اینجاست که بهره‌برداری از این غار، اگرچه به اسم شرکت خصوصی بوده اما توسط بعضی مدیران دولتی اتفاق افتاده است.»او این را می‌گوید و از خواسته فعالان مدنی و میراث فرهنگی همدان حرف می‌زند: «می‌خواهیم مسئولان استانی در این مورد شفاف باشند. برای اعتمادسازی جزییات قرارداد غیرقانونی را شرح دهند و دقیقا بگویند کدام یک از مدیران در این شرکت خصوصی عضو بوده و درنهایت با سود بهره‌برداری از این غار ملی چه کرده‌اند؟»
رانت فقط یکی از مسائل این غار است
غاری که نماد گردشگری در استان همدان بود و از معدود گزینه‌های میراث طبیعی برای ثبت جهانی در فهرست یونسکو به شمار می‌رفت، شبیه یک غار طبیعی نیست. «ورودی غار را بزرگتر کردند تا افراد بیشتری، راحت‌تر به علیصدر بیایند. کف آن را سنگفرش کردند و ازحالت طبیعی درش آوردند. حتی قندیل‌ها را کندند تا تردد راحت‌تر باشد، همین حالا قندیل‌های زیادی از این غار از تزیینات ویترین مغازه‌های همدان است. غار علیصدر به خاطر بازدید‌کننده بیش ازحد ظرفیت هم آسیب زیادی دیده است.فعالان میراث فرهنگی استان بارها به این مشکلات اعتراض کردند اما گوش شنوایی نبود. بیشتر از رانت‌خواری مسأله تخریب‌ها برای ما مهم بود، اما دستمان به جایی نرسید. »او این را می‌گوید و اضافه می‌کند: «چرا آخرش می‌خواهند تخلف را گردن یک مدیر بیندازند؟ قوه‌قضائیه تمام این سال‌ها پیگیر نشد؟ مگر می‌شود یک اثر ملی را واگذار کرد و به دلخواه چهره‌اش را تغییر داد؟»
به دنبال تصاحب غار ملی
این فعال میراث فرهنگی خبر می‌دهد که‌ سال آخر دوره ریاست محمود احمدی‌نژاد سرمایه‌گذار پدیده شاندیز، از طریق  نمانیده لالجین و بهار آمده بود تا غار را بخرد، ولی این موضوع با عوض‌شدن دولت اتفاق نیفتاد و سرپرست استانداری همدان و یکی- دونفر از اعضای شورای شهر جلوی آن را گرفتند. ماجرای فروش غار روزگذشته توسط محمدناصر نیکبخت، استاندار همدان فاش شد.او در نشست اعضای ستاد اربعین حسینی استان همدان گفت: «فردی برای واگذاری غارعلیصدر با تمامی محدثات به پدیده شاندیز، به بنده مراجعه کرده که درمقابل این خواسته، اینجانب و معاون امور عمرانی استانداری مقاومت کردیم. پس از این موضوع، مدیرعامل شرکت پدیده شاندیز را نیز به استانداری آوردند و اصرار بر تحقق این خواسته داشتند، ولی همچنان با مقاومت ما مواجه شدند. البته موافق بهره‌برداری از محدثات و حوالی غار بودم ولی با واگذاری غار مخالفت کردم، چون انفال را نمی‌توان واگذار کرد. گزارش خلاف واقع به دیوان محاسبات کشور نیز به خاطر مقاومت و مخالفت بنده در واگذاری غارعلیصدر به پدیده شاندیز بوده است. در نشستی با مقام‌های قضائی استان خبر بروز مشکل برای پدیده شاندیز ازسوی مسئولان قضائی
اطلاع‌رسانی شد.»
نیکبخت گفت ‌که واسطه امر واگذاری غار به پدیده شاندیز، او  را رها نکرده و اصرار به واگذاری این غار داشت: «بروز مشکل برای پدیده شاندیز نیز بهانه و دستاویزی برای مقاومت و مخالفت جدی در برابر واگذاری غارعلیصدر شد. بیان درآمد ١٩میلیاردی غارعلیصدر و اجاره ٧٠٠‌هزارتومانی این غار کم‌‌لطفی بود، چون درآمد غار تا سه‌سال پیش موید زیانده‌بودن این مجموعه بود.»استاندار همدان حتی گفت که ٧٠٠‌هزارتومان اجاره‌بها هم طبق ماده ٣٢ بابت اجاره زمین حوالی غار به‌ منظور جلوگیری از تخریب، ساخت‌وساز و محافظت از آن بوده است نه این‌که این مبلغ برای اجاره غار پرداخت شده باشد.
او با اشاره به این‌که می‌گویند، این شرکت خصوصی است، چنین گفت: «٤٠‌درصد سهام این غار متعلق به سازمان ایرانگردی و جهانگردی و مابقی به سازمان همیاری‌ها و شهرداری و شهرداری همدان تعلق دارد، آیا این مجموعه‌ها خصوصی هستند؟ به‌ منظور شفاف‌سازی در زمینه شرکت سیاحتی علیصدر با دادستان دیوان محاسبات کشور مذاکره کرده‌ام و این مقام قضائی خواستار ارایه مدارک و مستندات موجود شده تا پس از تأیید مستندات، به صورتی موضوع را جبران کند.»
با این حال، او با بیان این‌که شرکت سیاحتی علیصدر همدان بر مبنای قانون عمل کرده و هر آنچه که در قانون عنوان شده، ملاک عمل است، درباره تشکیل این شرکت گفت: «سال ٧٠ توسط مسئولان وقت شرکتی با عنوان شرکت سیاحتی علیصدر تأسیس شده و واگذاری سهام صورت می‌گیرد. آن زمان درمکاتبه‌ای با وزیروقت جهاد کشاورزی خواستار تدبیری برای پیشگیری از تعرض به زمین‌های حوالی غارعلیصدر می‌شوند. در این نامه‌نگاری وزیر با واگذاری زمین‌های اطراف علیصدر موافقت کرده بود و پس از آن، ٤٠‌درصد سهام به دولت در قالب سازمان ایرانگردی و جهانگردی و مابقی به نهادهای عمومی غیردولتی شامل سازمان همیاری و شهرداری‌ها و شهرداری همدان واگذار شد.»مالمیر، مدیرکل میراث همدان درباره واگذاری غار علیصدر به‌عنوان اثر طبیعی ملی به «شهروند» چنین توضیحی می‌دهد:  «خود غار و تولیتش که اثری نفیس و ملی است، قابلیت واگذاری ندارد. بهره‌برداری از غار به معنی مالکیتش نیست. به نظر می‌رسد بهره‌برداری از اثر ملی منع قانونی ندارد. »
او ادامه می‌دهد: «از دهه٧٠ با هماهنگی استاندار و وزیر ارشاد شرکت سیاحتی غار علیصدر تشکیل شد و سازمان همیاری شهردار‌ی‌ها هم در بهره‌برداری نقش داشت.» مالمیر، درباره تخریب‌های صورت گرفته در غار چنین نظری دارد: «البته ما اعتقاد داریم که باید از دخل و تصرف در یک اثر ملی پرهیز کرد و بخش عمده اقدامات درحوزه کف‌سازی و ساخت مسیر ترددی در غار مربوط به پیش از ثبت ملی اثر است.»

http://shahrvand-newspaper.ir/news:nomobile/main/81432/25%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%AE%D9%84%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%C2%AB%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B5%D8%AF%D8%B1%C2%BB-


برچسب ها: روزنامه شهروند ، غار علیصدر ، حسین زندی ،

تعداد کل صفحات: 10 1 2 3 4 5 6 7 ...