جمعه 6 اسفند 1395

نهادی برای همدان شناسی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،باستان شناسی ،روزنامه همشهری ،

نهادی برای همدان شناسی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
نهادی برای همدان شناسی
محسن جانجان کارشناس ارشد باستان‌شناسی و رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند است. اما این بار نه سراغ میراث نهاوند را از او گرفتیم و نه مباحث باستان‌شناسی را....
1395/12/04
 محسن جانجان کارشناس ارشد باستان‌شناسی و رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند است. اما این بار نه سراغ میراث نهاوند را از او گرفتیم و نه مباحث باستان‌شناسی را. جانجان مدتی است به سمت ریاست شعبه بنیاد ایرانشناسی همدان منتصب شده است. این بنیاد به تازگی مجوز گرفته و به زودی فعالیت رسمی خود را در همدان آغاز می‌کند .به همین بهانه سراغ او رفته‌ایم تا از چند و چون این رخداد با خبر شویم، اتفاقی که هم مردم استان و هم پژوهشگران سال‌ها انتظارش را می‌کشیدند.
  • وظیفه بنیاد ایرانشناسی چیست؟
بنیاد ایرانشناسی با هدف معرفی ایران در زمینه‌های مختلف از جمله تاریخ، باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، فرهنگ، آداب، رسوم و سنن اقوام مختلف تاسیس شده است. به تبع آن با شکل‌گیری شعب استانی و با استفاده از ظرفیت پژوهشگران بومی و منطقه‌ای که در زمینه‌های پیش گفته فعالیت داشته و دارند،برای معرفی استان مربوطه که به عنوان پازلی از کشور محسوب می‌شود، فعالیت می‌کند.
  • چه عاملی باعث شد پیگیر شعبه بنیاد ایرانشناسی در همدان باشید؟
با توجه به این‌که استان همدان یکی از استان‌های تاریخی کشور بوده و دارای ظرفیت‌های فراوانی در این زمینه است، وجود شعبه بنیاد ایرانشناسی در این استان ضروری بود. در طول سال‌های گذشته بارها پیگیر شده بودند و به نتیجه نرسیده بودند.
  • چند وقت است پیگیر این موضوع هستید؟
خوشبختانه با همت محمدناصر نیکبخت استاندار همدان، محمدابراهیم الهی‌تبار معاون سیاسی امنیتی استاندار و مهرداد نادری‌فر مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری که اراده بر تاسیس این شعبه در همدان داشتند، کار پیگیری از طریق بنیاد ایرانشناسی کشور از اواخر سال 93 کلید خورد. خوشبختانه با پیگیری‌های مستمر در نیمه دوم سال 95 مجوز تاسیس این بنیاد در همدان صادر شد.
  • شعبه همدان در چه مرحله‌ای است و چگونه اداره خواهد شد؟
بعد از صدور مجوز تاسیس بنیاد با پیگیری مجدد معاون سیاسی امنیتی استاندار مکانی در خیابان سعیدیه برای فعالیت شعبه به بنیاد ایرانشناسی همدان اختصاص یافت. اکنون مشغول تجهیز این ساختمان هستیم و اواخر سال 95 یا اول سال 96 به بهره‌برداری خواهد رسید.
  • چه کسانی بنیاد ایرانشناسی همدان را اداره می‌کنند؟
بنیاد ایرانشناسی به صورت هیأت امنایی اداره می‌شود. رئیس هیأت امنا استاندار بوده و نماینده ولی فقیه، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مدیرکل آموزش و پرورش، رئیس صداوسیما، رئیس برنامه و بودجه، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس دانشگاه بوعلی سینا به عنوان اعضای حقوقی و 3نفر از شخصیت‌های مطرح استان در زمینه علمی به عنوان اعضای حقیقی از اعضای هیأت امنا هستند.
  • شهرستان‌ها چه جایگاهی دارند؟
با توجه به این‌که فعالیت بنیاد مربوط به کل استان بوده بنابراین از کلیه ظرفیت‌های شهرستان‌ها نیز در این زمینه بهره خواهیم برد.
  • چه تعاملی با سایر نهادهای پژوهشی و دانشگاهی خواهید داشت؟
 در این زمینه دانشگاه‌ها به عنوان یکی از بازوهای بنیاد خواهند بود. به دلیل داشتن سرمایه‌های گرانقدر در زمینه‌های علمی و پژوهشی متکی به دانشگاه هستیم و از آنها نیز نهایت بهره را خواهیم برد.
  • بنیاد ایرانشناسی برای استفاده از ظرفیت‌ها و سرمایه‌های انسانی و پژوهشگران و پیشکسوتان چه برنامه‌ای دارد؟
بعد از افتتاح بنیاد ایرانشناسی در همدان از ظرفیت همه پژوهشگران در زمینه‌های مختلف در چهارچوب برنامه‌های ارسالی از سوی بنیاد ایرانشناسی کشور استفاده خواهیم کرد و تمام تلاش ما معطوف به معرفی هرچه بهتر استان تاریخی همدان خواهد بود. تعیین اولویت‌های مطالعاتی و تحقیقاتی در زمینه تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، گویش و پوشش مردم استان، تعیین عناوین مهم پژوهشی مناسب رسانه‌های دانشگاهی، تمهیدات و تدارک مقدمات، امکانات و تدوین برنامه‌های لازم پژوهشی و غیره از جمله مهم‌ترین فعالیت‌های این بنیاد است.
  • ارتباط این نهاد با نهادهای پژوهشی دیگر چگونه خواهد بود؟
تمام تلاش من این است که با تمام نهادهای پژوهشی در راستای اهداف بنیاد ایرانشناسی همکاری داشته باشیم تا هم از موازی کاری جلوگیری شود هم تمام عقب‌ماندگی‌های این چند سال به واسطه نبود این بنیاد ارزشمند درهمدان جبران شود. ما در بنیاد ایرانشناسی با کمال میل از همه ظرفیت‌ها به شرط دارا بودن شرایط علمی استفاده می‌کنیم و تمایل داریم همه حضور پررنگ داشته باشند.
  • در حوزه همدان‌شناسی کدام موضوع برای شما اولویت دارد؟
البته همه حوزه‌ها مهم هستند اما ابتدا باید بررسی کنیم هرجا کمبود کار پژوهشی صورت گرفته در اولویت بگذاریم. هرچند چهارچوب برنامه‌های سال 96 استان از طریق بنیاد ایرانشناسی کشور به ما ابلاغ شده که باید همگام با سایر استان‌ها انجام شود.
  • وضعیت پژوهش استان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
ما با وجود این همه ظرفیت از استان‌های مجاور خیلی عقب هستیم برای مثال تاریخ تاسیس این بنیاد در لرستان به سال 77 بر می‌گردد یا در کرمانشاه چند سال پیش اما همدان متاسفانه تازه مجوز گرفته است. باز هم امیدواریم به زودی پژوهشگاه رونق بگیرد. ما برای شناساندن و معرفی بنیاد ایرانشناسی به حمایت اصحاب رسانه و تشکل‌های غیردولتی به شدت نیازمندیم.
https://t.me/ruoydadha/232


برچسب ها: همشهری همدان ، بنیاد ایرانشناسی همدان ، همدانشناسی ،

پنجشنبه 6 خرداد 1395

سقف شهر زیرزمینی «سامن» فرو ریخت

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :ایسنا ،باستان شناسی ،میراث فرهنگی ،

سقف شهر زیرزمینی «سامن» فرو ریخت

» سرویس: فرهنگی و هنری - میراث و صنایع دستی
1464236939261_01.JPG

یک فعال میراث فرهنگی استان همدان خبر داد: «شهر زیرزمینی «سامن» مهمترین سازه‌ی «دست‌کند» غرب کشور در فاصله‌ی ده کیلومتری مسیر ملایر به بروجرد دچار آسیب شد و بخش‌هایی از آن که در زیر بستری از سنگ گرانیت قرار گرفته، فرو ریخت.

به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی ایسنا، شهر زیرزمینی «سامن» به عنوان یک محوطه تاریخی و به دنبال حفاری تاسیسات شهری در سال 84 کشف شد و تا سال ٩٤ پنج مرحله کاوش روی آن صورت گرفت، این شهر زیر زمینی به عنوان مهمترین سازه‌ی دست‌کند غرب کشور بیش از ٥٠ اتاق کوچک و بزرگ در زیر زمین دارد و بخش عمده‌ای از این شهر ده هکتاری در معبر و اماکن مسکونی شهر قرار گرفته است، اما در چند سال گذشته به دلیل همراه نبودن برخی دستگاه‌های دولتی، شهر زیرزمینی «سامن» با چالش‌هایی روبه‌رو شده است، چالش‌هایی که رسانه‌ها نیز نسبت به آن هشدار داده بودند.

حسین زندی، در این زمینه به خبرنگار میراث فرهنگی ایسنا توضیح داد: بخشی از شهر زیرزمینی «سامن»، دچار آسیب شد و بخش‌هایی از آن فرو ریخت.

او اداره مخابرات شهر سامن را یکی از مهم‌ترین ساختمان‌هایی دانست که تخریب جدی به این اثر وارد کرده است و گفت: اداره‌ی مخابرات شهر سامن دقیقا روی شهر زیرزمینی قرار گرفته است و در روزهای گذشته سقف بخشی از این سازه‌ی زیرزمینی که کنار ساختمان مخابرات قرار گرفته آسیب جدی دید و فرو ریخت که به دنبال آن تاسیسات مخابرات نمایان شد.

وی تاکید کرد: از مدت‌ها قبل فعالان مدنی و هنرمندان همدانی با نوشتن نامه‌هایی جداگانه به ریاست جمهوری و استاندار همدان این فاجعه را پیش‌بینی کرده و با گوشزد کردن اهمیت شهر زیرزمینی سامن، خواستار اعتبار و بودجه ملی برای پاسداری و حفاظت از این سازه‌ی دست‌کند بودند.

زندی با بیان این ‌که اگر به زودی ساختمان مخابرات و معابری که روی این سازه قرار گرفته‌اند جمع‌آوری نشوند، این اثر کم نظیر باستانی به زودی نابود می‌شود، ادامه داد: به تازگی مدیران ارشد استان و مسئولان میراث فرهنگی همدان بحث ثبت جهانی شهر زیرزمینی سامن را مطرح کرده بودند،‌اما با وجود ساختمان‌ها و بناهای زاید روی بستر این شهرِ زیرزمینی و استقرار سازه‌های مُخل در حریم و عرصه‌ی این محوطه امکان ثبت جهانی آن مکان از بین خواهد رفت.

این فعال میراث فرهنگی همدان در ادامه با بیان این‌که هنرمندان و فعالان حوزه‌ی میراث فرهنگی در آخرین نامه‌ی خود به استاندار همدان، خواستار پیگیری مطالبات و راهکارهای حفاظت از این محوطه تاریخی بودند، ادامه داد: متاسفانه این نامه نیز بی‌پاسخ مانده است.

ریزش سقف شهر زیرزمینی «سامن»
ریزش سقف شهر زیرزمینی «سامن»

انتهای پیام


برچسب ها: شهر زیر زمینی سامن ، میراث فرهنگی ملایر ، حسین زندی ، خبرگزاری ایسنا ،

چهارشنبه 22 اردیبهشت 1395

تندیس نگهبان به همدان رسید

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :باستان شناسی ،میراث فرهنگی ،

تاریخ انتشار: 15 اردیبهشت 1395  -   5:03:07 قبل از ظهر(AM)
پرینت بگیرید

انتخاب خبر- حسین زندی: نخستین نشست باستان شناسی پیش از تاریخ ایران به همت گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی سینا و مجله کندوکاو برگزار می­شوددر برگزاریاین نشست سازمان میراث فرهنگی استان همدان و انجمن بُرنا نیز همکاری می کنند.

این همایش در روز دوشنبه 20 اردیبهشت ماه از ساعت 14.30 تا 17 برگزار خواهد شد و در آن استادانی چون دکتر حمیدرضا ولی پور از دانشگاه شهید بهشتی، و دکتر مترجم از دانشگاه بوعلی سینا سخنرانی می­کنند و آقای محسن زینی وند از دانشجویان دکتری باستان شناسی دردانشگاه اصفهان نیز سخنرانی خواهند داشت؛ همچنین در این همایش طی برنامه­ایی برای چهارمین بار تندیس نگهبان به استاد پیشکسوت باستان شناسی ایران دکتر صادق ملک شهمیرزادی اهدا خواهد شد. میلاد وندایی مدیر مسئول مجله کندو کاو و یکی از برگزار کنندگان این همایش  به تشریح جایزه نگهبان می پردازد.

ابتدا از چند و چون  برگزاری همایش در همدان بگویید؟

این نخستین همایش از این دست در شهر همدان است و امیدواریم بابی شود برای هر چه بیشتر برگزار کردن این دست نشست­ها و همایش­های علمی و تخصصی در شهر همدان و همچنین غرب کشور که خوب بی شک نیاز به حمایت مسئولان و مدیران شهری دارد، برای مثال همکاری گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی سینا به مدیریت دکتر محمدی فر و دکتر مترجم که هر دو چهره­های شناخته شده و معتبر باستان­شناسی ایران هستند، در برگزاری این نشست بسیار تاثیر گذار بود و همچنین مساعدت آقای علی مالمیر ریاست محترم سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری استان همدان که به مناسبت هفته میراث فرهنگی در این همایش ما را یاری کردند.

تندیس نگهبان چیست و چه کسی برای نخستین بار ایده پرداز آن بوده و از کی این تندیس در جامعه باستان شناسی ایران بوجود آمد؟

خوب سال 1389 بنده برای اولین بار ایده برگزاری مراسمی برای بزرگداشت، پیشکسوتان و اساتید معتبر باستان­شناسی ایران را دادم و پیشنهاد کردم که تندیسی با نام نگهبان که نمادی از نام پدر باستان شناسی ایران یعنی دکتر عرت الله نگهبان باشد و همچنین این نام نمود خوبی از نگهبانی است که باستان شناسان از نام و تاریخ ایران زمین انجام می­دهند و پاسدار فرهنگ و تمدن ایرانشهر هستند و برای آن زحمت می­کشند.

این تندیس هرسال به یک نفر اهدا می­ شود؟

اولین تندیس نگهبان را قرار بود در همایش «یک دهه باستان شناسی همدان» که قرار بود در آذر ماه سال 1390 برگزار شود، اهدا کنیم که به دلایلی آن همایش کنسل شد، و اهدای نخستین تندیس نگهبان موکول شد به اسفند ماه1391 که در نخستین همایش ساسانی در دانشگاه بهشتی و به دکتر «محمد یوسف کیانی» اهدا شد؛ دومین تندیس نگهبان در مهرماه 1392 در دومین همایش ساسانی در موزه فرش ایران به دکتر «تورج دریایی» اهدا شد، سومین تندیس نگهبان آذرماه سال گذشته و در سومین همایش ساسانی در موزه ایران باستان به استاد «مهدی رهبر» اهدا شد.

در همایش امسال تندیس به چه کسی اهدا خواهد شد؟

در این نشست ما چهارمین تندیس نگهبان را به استاد عزیز باستان شناسی ایران یعنی دکتر صادق ملک شهمیرزادی اهدا خواهیم کرد. این تندیس از طرف مجله کندوکاو به این بزرگان اهدا می شود و خوب ایده آن را بنده داده ام و بانی آن مجله کندوکاو هست. البته یک نشان نگهبان در جامعه باستان شناسی ایران نیز اهدا می شود که بانی آن انجمن علمی باستان شناسی ایران است و تفاوت دارد با تندیس نگهبان.

هدف از برگزاری این نشست چیست؟

خوب عموماً در تمام دنیا نشست ها و همایش های علمی و باستان شناسی برای آشنایی جامعه آن رشته، به ویژه در این همایشجامعه باستان شناسی، با جدیدترین حفاری ها و داده ها و پژوهش های انجام شده است که این نشست نیز دقیقاً چنین هدفی را دنبال می کند؛ ضمن این که ما امیدواریم این نشست سرآغازی باشد برای هر چه بیشتر دور هم جمع شدن باستانشناسان و تجلیل از بزرگان و پیشکسوتان، نه تنها در این رشته بلکه تمامی رشته ها در شهر همدان.

برگزاری چنین همایش هایی در همدان چه تاثیری در عموم مردم و علاقمندان دارد؟

پیش از این ما همایش ها را عموماً در تهران برگزار می کردیم که مهمترین دلیل آن برای حضور حداکثری علاقمندان و تسهیل در اجرای برنامه ها بود، اما این بار با همکاری دیگر دوستان در این نشست، تصمیم گرفتیم در همدان باشد تا از مرکزیت شهر تهران کاسته شود. شهر همدان یکی از کهن­ترین شهرهای ایران است و پایتخت بسیاری از دوره های باستانی و تاریخی همدان بوده و از جایگاه باستان شناسی و تاریخی بسیار مهمی برخوردار است، پس بی شک باید در زمینه مطالعات تاریخی و باستان شناسی نیز جزء بهترین ها باشد، برای مثال درجه علمی گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی جزء بالاترین درجات باستان شناسی ایران است و بسیاری از دانشجویان به دلیل اساتید و سطح علمی این دانشگاه علاقمند به تحصیل در این دانشگاه هستند، دانشگاه آزاد همدان نیز گروه باستان شناسی داشت که متاسفانه به دلیل فقدان دانشجو تقریباً دیگر تعطیل شده است. اما برگزاری این چنین نشست ها و همایش­ها هم می­تواند به بالا بردن سطح علمی این رشته در منطقه کمک کند، هم بابی شود برای همکاری انجمن ها و سمن های غیر دولتی شهر و استان،برای مثال انجمن تازه تاسیس بُرنا که یک انجمن با محوریت مدیریت شهری است در برگزاری این نشست ما را همکاری می کند که در نوع خود بسیار خوب و مفید است و امیدواریم دیگر انجمن ها که رابطی بین دنیای علم و مدیران شهری با مردم هستند و در اصل بازوی مردم هستند، بیشتر در این دست برنامه ها، حداقل در شهر همدان شرکت داشته باشند.


یکشنبه 16 اسفند 1394

هگمتانه در دوران ساسانی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،باستان شناسی ،

هگمتانه در دوران ساسانی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
هگمتانه در دوران ساسانی
همدان به دلیل قرار گرفتن در شاهراه غرب و شرق ایران در تمامی متون تاریخی و باستان‌شناسی ردپایی دارد...
1394/12/16
همدان به دلیل قرار گرفتن در شاهراه غرب و شرق ایران در تمامی متون تاریخی و باستان‌شناسی ردپایی دارد.
میلاد وندایی نویسنده کتاب «نقوش برجسته ساسانی» درباره وضعیت همدان در دوره ساسانی اظهار می‌کند: همدان در دوران ساسانی شهر تاثیرگذار و مهمی بوده اما اینکه چرا نقش برجسته و آثار درخور توجهی مانند کتیبه‌های گنج‌نامه از دوره ساسانی بر جای نمانده مشخص نیست.
این پژوهشگر همدانی که مدرک کار‌شناسی ارشد رشته باستان‌شناسی با گرایش دوره ساسانی دارد، اضافه می‌کند: ما از دوره اشکانی نیز در همدان نقش برجسته‌ای نداریم؛ هرچند لایه‌های باستانی زیادی از دوره اشکانی در محوطه‌های باستانی همدان داریم.

همدان، ضراب‌خانه ساسانی‌ها
وندایی درباره اینکه چرا در همدان نقش ‌برجسته ساسانی وجود ندارد، می‌گوید: یک مشکل خاص از دوره ساسانی در همدان داریم که کمبود داده‌های باستان‌شناسی است. ما از سکه‌های دوره ساسانی آگاه هستیم چراکه همدان یکی از مهم‌ترین ضراب‌خانه‌های این شاهنشاهی بوده است اما هیچ داده خاصی از باستان‌شناسی این دوره در همدان به جای نمانده است؛ در حالی که چهارطاقی‌هایی که در تمامی جغرافیای ایران پراکنده است نمونه‌ای از نوع معماری مذهبی دوره ساسانی است.
وی ادامه می‌دهد: در حفاری‌های هگمتانه لایه‌های شاخص دوره ساسانی داشته‌ایم یا در کاوش‌های شیرسنگی که اوایل دهه ۵۰ انجام شده نشانه‌ها و سکه‌هایی از این دوره کشف شده است. در تمامی کاوش‌هایی که در سطح شهر همدان انجام شده سکه‌های دوران ساسانی یافت شده که این همه نشان از رونق شهر همدان در دوره ساسانی دارد.

تفاوت سنگ‌نگاره و نقش‌برجسته
این باستان‌شناس همدانی با اشاره به تفاوت سنگ‌نگاره و نقش‌برجسته می‌گوید: معمولا سنگ‌نگاره‌ها توسط مردم اجرا و ایجاد می‌شود و از دوران پیش از تاریخ تا قاجاریه این سنگ‌نگاره‌ها وجود دارد. سنگ‌نگاره معمولا به موضوع‌های روزمره از جمله جادو، باوردینی و شکار می‌پردازد مانند سنگ نگاره‌های منطقه دره مرادبیک و دیوین همدان.
وی اظهار می‌کند: اما نقش‌برجسته‌ها که نمونه‌های دوره ساسانی آن را من در کتاب «نقوش برجسته ساسانی» آورده‌ام، بر اساس یک ایدئولوژی کاملا حکومتی و هدفمند ایجاد می‌شده که دارای هنر شاخص و ویژه‌ای است و نمایانگر تاثیرپذیری این هنر از دوران پیش از خود و تاثیرگذاری بر هنر دوران پس از خود است. برای مثال نقوش برجسته که در ری و طاق‌بستان کرمانشاه از دوران قاجار باقی مانده تاثیر گرفته از نقش‌برجسته‌های پیش ازخود به ویژه ساسانی است.

درباره کتاب‌ها
وندایی درباره کتاب‌هایش می‌گوید: کتاب «زرتشت» درباره زندگی، زمان و مکان تولد زرتشت است. در این کتاب فلسفه و جهان‌بینی دین زرتشتی و رسوم و سنت‌های آن بررسی شده است. در کتاب «اساطیر ایران»، به اسطوره‌های ایرانی که ریشه در دین اوستایی و ادیان هند و اروپایی دارند پرداخته شده. این نویسنده همدانی سپس به تازه‌ترین کتاب خود اشاره می‌کند و می‌گوید: کتاب «نقوش برجسته ساسانی» مشتمل بر ۳ جلد است که جلد نخست آن در سال گذشته منتشر شد و دو جلد بعدی آن در یک مجلد سال آینده منتشر خواهد شد. استادان وستا سرخوش‌کرتیس و تورج دریایی، دو تن از شاخص‌ترین باستان‌شناسان و مورخان دوره ساسانی، مقدمه این کتاب را نگاشته‌اند. در این مجموعه کتاب، من به بررسی ۳۵ نقش برجسته دوره ساسانی پرداخته‌ام.

تصاویر و طراحی‌های جدید
وندایی ادامه می‌دهد: معرفی تمام این آثار در یک کتاب تاکنون به زبان فارسی وجود نداشته، به ویژه تصاویر و طراحی‌های جدید از این آثار که توسط نگارنده انجام شده، شاخص‌ترین بخش این کتاب است.
در این اثر از تمامی منابع قدیمی و جدید به تمامی زبان‌ها به ویژه انگلیسی و آلمانی بهره گرفته شده و در کنار آن به ارائه فرضیات و نظرات خود در این باره نیز پرداخته‌ام.
وی اضافه می‌کند: هویت‌شناسی و تاریخ‌گذاری در این آثار مهم‌ترین هدف  من است. نظریات زیادی در این‌باره وجود دارد و من تلاش کردم این نظریات را به مخاطبان معرفی کنم.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%87%DA%AF%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، باستانشناسی ، باستانشناسی دوره ساسانی در همدان ،

گویی دخالت‌ها تمامی ندارند ...

» سرویس: فرهنگی و هنری - میراث و صنایع دستی
4-1701.jpg

«دخالت‌ها و تصرف در شناخته شده‌ترین اثر باستانی همدان، یعنی تپه‌ی «هگمتانه» پایانی ندارد و این محوطه‌ی تاریخی مانند دیگر محوطه‌های ارزشمند همدان از تخریب‌های ناشی از تصمیم‌گیری‌های اشتباه مدیریت شهری رنج می‌برد.»

به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی ایسنا، استان همدان در سه روز گذشته (چهارشنبه تا جمعه 13 شهریور) میزبان نشست «شناسایی و حفظ میراث ناملموس و ارتباط آن با گردشگری» بود، نشستی که در آن 62 نماینده تشکل از 26 استان کشور نیز به همراه تعدادی از مسئولان سازمان میراث و گردشگری حضور داشتند و در پایان با ارسال نامه‌ای به محمد حسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با تشریح وضعیت میراث فرهنگی ملموس و ناملموس در همدان، نسبت به حفظ و ثبت میراث فرهنگی این استان تاکید کردند.

در ابتدای این نامه آمده است: «در دنیای امروز که تمامی کشورها برای حفظ هویت و کسب درآمد در عرصه‌ی میراث باستانی و گردشگری گوی سبقت از هم می‌ربایند، در استانی مانند همدان با قدمتی دیرینه و غنایی بالا در این زمینه، هنوز هیچکدام از آثار آن به ثبت جهانی نرسیده و به جهانیان معرفی نشده است.

بدون شک آثاری مانند کتیبه‌های «گنجنامه»، تپه‌ی «پیسا»، محوطه‌ی «هگمتانه» یا ارگ «نوشیجان» هرکدام به تنهایی می‌تواند مایه‌ی مباهات یک ملت باشد. اما متاسفانه بجای حفظ و معرفی این آثار، بعضاً قابلیت ثبت جهانی از آنها گرفته شده است.

همان‌طور که می‌دانید مهمترین و شناخته شده‌ترین اثر باستانی همدان، تپه‌ی «هگمتانه» است که امروز از تخریب‌های ناشی از تصمیم‌گیری‌های اشتباه مدیریت شهری رنج می‌برد. گویی دخالت‌ها و تصرف در عرصه‌ی این محوطه تمامی ندارد.

روزی پایه‌ پرچم 60 متری که امکان نصب آن در همه‌ نقاط شهر وجود دارد را در قلب این محوطه بنا می‌کنند و روز دیگر عرصه‌ی این محوطه را تبدیل به پارک سوار اتوبوس‌های شهری می‌کنند.

همچنین یکی دیگر از آثار کم‌نظیر استان، «مجموعه‌ دستکند»ها است که مسلماً می‌تواند برنامه‌ای خاص برای ثبت باشد و بسیار مورد توجه قرار گیرد. مهمترین دستکندهای استان در شهر زیرزمینی «سامن»، کوه «خورزنه» و شهر «ارزانفود» واقع است.

شهر زیرزمینی سامن که اثری کم‌نظیر است، پس از گذشت حدود 10 سال از کشف و ثبت ملی هنوز مورد توجه شایسته قرار نگرفته است. مهمترین نیاز این اثر در دوره‌ی کنونی تخلیه‌ ساختمان اداره مخابرات شهر سامن است که دقیقاً در عرصه‌ این اثر باستانی قرار گرفته است.»

به گزارش ایسنا، در ادامه‌ی این نامه با اشاره به وضعیت میراث طبیعی استان همدان آمده است: «در کنار میراث باستانی، استان همدان دارای مجموعه‌ای بسیار غنی از میراث طبیعی است. غار "علی‌صدر" نماد این مجموعه‌ی متنوع و باز هم متأسفانه در خطر است. دخالت‌های انسانی انجام شده در محوطه‌ی غار حتی قابلیت قرار گرفتن این اثر در فهرست موقت ثبت جهانی را از آن سلب کرده است.

کوه «الوند» نیز با دارا بودن جلوه‌های طبیعی و آثار تاریخی به دلیل دخل و تصرف و ساخت‌وسازهای گسترده از جمله تجاوزهای مکرر تأسیسات تله‌کابین «گنجنامه»، امکان ثبت جهانی میراث طبیعی و ثبت محوطه تاریخی کتیبه‌های گنجنامه را از بین برده است.»

فعالان مدنی سراسر کشور در حوزه‌ی میراث فرهنگی استان همدان،‌ در ادامه در این نامه به اهمیت حفظ و نگهداری میراث ناملموس استان همدان تاکید کرده و نوشته‌اند: «می‌دانید که قدمت همدان را می‌توان همپایه‌ی تاریخ دانست؛ این مسأله باعث ایجاد زمینه‌ی بسیار قوی در عرصه‌ میراث ناملموس است. بدون شک اهمیت میراث ناملموس کمتر از میراث باستانی و طبیعی نیست، خصوصاً در دوره‌ی کنونی که نیاز به این امر بسیار احساس می‌شود و میراث ناملموس در خطر نابودی جدی قرار گرفته است. شایسته است توجه به میراث ناملموس بیشتر شود و نخستین قدم در این راه که همان پژوهش است برداشته شود.»

آن‌ها در پایان نامه‌ی خود به موانع موجود در راه ثبت آثار جهانی اشاره کرده‌اند و از معاون میراث فرهنگی کشور یک خواهش داشتند: «در پایان ما نمایندگان بیش از 60 تشکل مردم‌نهاد سراسر کشور، باتوجه به پیگیری‌های مسئولان کشور و استان همدان از جمله قول‌های رئیس جمهوری، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و استاندار استان همدان مبنی بر فراهم شدن زمینه‌ی ثبت جهانی یکی از آثار این استان، پیشنهاد می‌کنیم در قدم اول موانع ذکر شده در راه ثبت جهانی آثار از میان برداشته شود و روند قرار گرفتن آثار استان همدان در فهرست ثبت جهانی تسریع شود.»

به گفته‌ی حسین زندی، فعال حوزه‌ی میراث‌فرهنگی همدان، این نشست با هدف توانمندسازی تشکل‌های حوزه گردشگری و به همت گروه کاری سازمان‌های غیر دولتی حامی گردشگری و توسعه پایدار در همدان برگزار شد و نمایندگان 62 تشکل از 26 استان کشور در این برنامه شرکت داشتند.

او اضافه کرد: در این نشست محمد میرشکرایی، رئیس سابق پژوهشگاه مردم‌شناسی میراث، پرویز اذکایی پژوهشگر و مورخ، بهمن مشکینی مشاور عالی وزیر و مدیرکل سمن‌های وزارت کشور، محمد حسن طالبیان معاون سازمان میراث فرهنگی کشور، محمد ناصر نیکبخت استاندار همدان، فرهاد نظری مدیر کل دفتر ثبت آثار و حفظ میراث، ریحان سروش مقدم مدیر کل میراث فرهنگی همدان، مرتضی طالع ماسوله رئیس دبیرخانه شورای عالی میراث فرهنگی کشور؛ یدالله پرمون مدیر دفتر منطقه‌ای میراث ناملموس یونسکو در آسیای غربی و مرکز و تعدادی از کارشناسان و مدرسان میراث فرهنگی حضور داشته و سخنرانی کردند.

انتهای پیام

http://www.isna.ir/fa/news/94061408938/%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF


برچسب ها: میراث همدان ، تخریب میراث همدان ، نامه فعالان میراث فرهنگی به طالبیان ،

مرمت غیراصولی؛ بلای جان بازار همدان

نویسنده: حسین زندی همدان -خبرنگارهمشهری
مرمت غیراصولی؛ بلای جان بازار همدان
بازار تاریخی همدان این روزها حال خوشی ندارد. از طرفی شرایط كلان اقتصادی بر آن سایه انداخته است و از سوی دیگر تغییر كاربری كه در كل مجموعه بازار در سال‌های گذشته صورت گرفته، بازار سنتی را به بازار مكاره مبدل كرده است....
1394/04/14
بازار تاریخی همدان این روزها حال خوشی ندارد. از طرفی شرایط كلان اقتصادی بر آن سایه انداخته است و از سوی دیگر تغییر كاربری كه در كل مجموعه بازار در سال‌های گذشته صورت گرفته، بازار سنتی را به بازار مكاره مبدل كرده است. اصنافی كه در گذشته هریك در راسته‌ای از بازار حضور داشتند، امروز پراكنده شده‌اند. اما نكته‌ای كه علاوه بر هویت بازار كالبد و ساختار بازار را تحت تأثیر قرار داده، مرمت و بازسازی غیراصولی در این مجموعه است.
استفاده از مصالح غیربومی و ناهمگون در بازسازی‌های صورت‌گرفته آسیب جدی به فضای بصری بازار وارد كرده است. این تخریب‌ها در یك دهه گذشته به دلیل بی‌توجهی اداره میراث فرهنگی و منفعت‌طلبی شهرداری سرعت بیشتری به خود گرفته و نبود مدیریت یكپارچه در شهر به این مسأله دامن زده است.
با توجه به اینكه نماینده دولت در استان به موضوع توسعه گردشگری توجه بیشتری نشان می‌دهد و یكی از عناصر رونق گردشگری حفظ بافت‌ها و بناهای تاریخی است. توجه به معماری بومی شهر و حفظ بازار تاریخی می‌تواند در توسعه گردشگری استان كارساز باشد.

مجموعه بی‌نظیر بازار همدان
«معصومه مؤمنی» مدرس دانشگاه و دانشجوی دكترای جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری در این زمینه به همشهری گفت: بازارهای ایرانی هویت و شناسنامه فرهنگ و معیشت شهری این دیار است. بازار همدان به لحاظ طراحی و معماری جزو زیباترین بازارهای ایران است. سازه‌هایی به یادگار مانده از دوران صفویه و قاجار در قلب تپنده شهر برجذابیت‌های این مجموعه افزوده است. وجود مسجد جامع و كاروانسراهای زیبایی چون میرزاكاظم، شریفی، حاج صفرخان و گلشن و تعدادی راسته بازارها در اطراف آن و البته همجواری با تپه باستانی هگمتانه تنها بخشی از زیبایی‌های آن به شمار می‌رود.
مؤمنی با تأكید به ویژگی‌های بازار همدان ادامه داد: به سهولت می‌توان با پای پیاده در شهر قدم زد و از جاذبه‌های اطراف بازار مانند گنبد علویان، استر و مردخای، خانه پوستی‌زاده و بسیاری اماكن تاریخی دیگر بازدید كرد. اما متأسفانه آن‌طور كه باید و شاید مدیریت گردشگری و یا برنامه گردشگری مدونی برای بازار وجود ندارد.

تخریب‌های آزاردهنده
این مدرس دانشگاه به تخریب‌های صورت گرفته در بازار همدان اشاره كرد و گفت: تخریب‌ها صورت می‌گیرند و بدون اینكه اهمیتی برای مرمت آن قائل شوند، رها می‌شود. هر كدام از راسته‌های این بازار در دوران گذشته به شغل‌ها و پیشه‌های خاصی متعلق بوده كه متأسفانه امروزه كمرنگ شده است و بعضا مانند راسته پالان‌دوزها به كلی فراموش شده و امروز دیگر خبری از این پیشه موجود نیست. مغازه‌های زیادی به صنایعی چون چرم قالی و طراحی قالی تعلق داشتند كه می‌توانست تبدیل به جاذبه‌ای خاص برای شهر شود.
یكی از آسیب‌هایی كه به چهره بازار وارد شده استفاده از مصالح غیربومی در مرمت و بازسازی مغازه‌ها و حجره‌هاست. به‌ویژه این مشكل در مصالحی كه برای نماكاری‌ها استفاده می‌شود بیشتر دیده می‌شود.
مؤمنی با اشاره به این معضل گفت: نمای مغازه‌ها و دیوار و كف آنها تعمیر و با مصالح جدید پوشانده می‌شود كه چهره بازار را خراب كرده و حس قدیمی بودن آن را از بین می‌برد. به‌طور مثال نمای آجر برای بیرون مغازه‌ها مصوب شده اما نوع آن متفاوت است و دیده می‌شود 2 مغازه كنار هم یكی از آجر زردرنگ استفاده كرده و دیگری قرمز تیره.

فرصت برای احیا
این استاد دانشگاه در پایان تأكید كرد: اما این بازار هنوز هم فرصت احیا دارد و با یك برنامه و پشتیبانی دستگاه‌های مرتبط می‌تواند با حفظ فضای سنتی به لحاظ گردشگری به فضای قابل توجهی تبدیل شود. بهتر است قدر آن را بدانیم و به‌صورت امانتی به آیندگان بسپاریم.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%85%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، بازارتاریخی همدان ، مرمت آثار تاریخی همدان ،

انتخاب خبر: هنرمندان همدانی بار دیگر در اعتراض به تخریب میراث طبیعی و تاریخی همدان به استاندار نامه نوشتند.

به گزارش حسین زندی، خبرنگار انتخاب خبر، یکی از راه هایی که کنشگران مدنی و فرهنگی برای بیان خواسته ها و پیگیری مطالبات برمی گزینند نامه نگاری و گفت و گوی مکتوب با نهادهای قدرت است چرا که از این راه فرصت تامل و تعمق را به طرف گفت و گو می دهند. چه بسا چنین روشی موثر تر و نتیجه بخش تر از راه های اعتراضی باشد. فعالان فرهنگی استان همدان نیز در طول سال های گذشته برای بیان مطالبات خود بارها به مسئولان نامه نوشته اند.

در طول دو ماه گذشته این دومین بار است که هنرمندان، پژوهشگران، فعالان مدنی و فرهنگی همدان نماینده دولت دراستان را مورد خطاب قرار می دهند و با نگاشتن نامه خواسته های عمومی جامعه در زمینه  حفظ میراث تاریخی و طبیعی را مطرح می کنند. اولین نامه هنرمندان و فعالان مدنی در اعتراض به اقدام شهرداری همدان  بود که با ایجاد پارک سوار باعث تخریب  بخشی از بافت تاریخی شهر در محوطه سر گذر شده بود. هر چند هنوز پارک سوار پا برجاست اما اعتراض هنرمندان و اقدام استاندارو مدیریت میراث فرهنگی از تخریب زورخانه تاریخی همه کسی جلو گیری کرد. پاسخ استاندار به نامه مذکور باعث دلگرمی فعالان فرهنگی استان شد اما آنان همچنان نگران هستند و بخشی از این نگرانی را در نامه دوم بیان کرده اند. دراین نامه که به امضاء بیش از یکصد نفر از هنرمندان، فعالان مدنی، پزشکان و پژوهشگران رسیده است چنین آمده است:

جناب آقای مهندس نیکبخت

استاندار محترم استان همدان

با سلام و احترام

با سپاس از توجه حضرتعالی به مطالبات فعالان فرهنگی، هنرمندان و علاقه‌مندان به تاریخ و محیط‌زیست این دیار، نظرات ارزشمند شما که نشان‌گر پاسخگویی و مسئولیت عالی‌ترین مقام دولت تدبیر و امید در استان است، را به فال نیک می‌گیریم.

 امید است همان‌طور که در پیامتان فرمودید همه مسئولان دولتی مرتبط به‌ ویژه شهرداری‌های محترم استان توجه ویژه‌ای به ماندگاری عناصر فرهنگی، طبیعی داشته باشند. ما نیز خواهیم کوشید تا به عنوان نمایندگانی از وجدان بیدار جامعه، کماکان رسالت خویش را در پایش عملکردها و پاسداری از داشته‌های فرهنگی و طبیعی سرزمین‌مان ادامه دهیم.

نظر به اهمیت این موضوع آمادگی داریم تا در صورت فراهم شدن شرایط توسط جنابعالی، نشست‌های دوره‌ای به منظور هم‌اندیشی و ارائه‌ی راهکارهای عمومی در خصوص موارد مشابه را برگزار نماییم. تا با در نظر گرفتن جمیع شرایط، زمینه‌ی کاهش این‌گونه اقدامات عاری از توجه به اصول توسعه پایدار در استان تامین شود.

بر کسی پوشیده نیست استاندار محترم در بسیاری از موارد و سخنرانی‌های خویش، بر صنعت گردشگری به عنوان مهمترین رکن و راهکار توسعه‌ی استان همدان تاکید داشته‌اند.

ضمن سپاس از نگاه مسئولانه‌ی شما، نگرانی خود را از توسعه‌ی مظاهر گردشگری بدون توجه به پایداری منابع ابراز می‌داریم. چرا که تجربه‌های پیشین گواهی است بر این که توسعه‌ی بی‌رویه و سریع اقتصادی، می‌تواند زمینه‌ساز نابودی منابع فرهنگی و محیطی هر منطقه‌ای باشد.

به عنوان مثال بنا بر اظهارات کارشناسان، جانمایی پارکینگ در جوار محوطه‌ی تاریخی هگمتانه، احداث هتل‌ها، اقامت‌گاه‌ها و اماکن تفریحی در منطقه مشرف به تپه عباس‌آباد و گنجنامه، اعطای مجوز بلندمرتبه‌سازی در محور بلوار بعثت و بلوار ارم نیز محور پرترافیک همدان از جمله خیابان بوعلی، میدان جهاد و بیمه اشتباه بوده و خسارات جبران ناپذیری را به تاریخ و طبیعت شهر وارد کرده است. این اتفاق در مناطق محروم شهر مانند شهرک‌های خضر، مدنی، اندیشه و ولیعصر متاسفانه به اشکال مختلف رخ داده است.

همانطور که مستحضر هستید در 2 دهه گذشته بیشترین آسیب به فضای سبز شهری همدان از درون و بیرون  وارد شده و از این «باغ‌شهر تاریخی» یک شهرِ بدون قواعد معماری پدید آمده است. باغ‌های نابود شده‌ی کوهپایه الوند، هیچ جایگزینی ندارند. بیشتر این تخریب‌ها با مجوز شهرداری‌ها و کمیسیون ماده 5 صورت گرفته است.

از شما تقاضا داریم حتی‌المقدور آن‌چه از عناصر قدیمی و بافت شهر باقی مانده و یا در حال نابودی است را نجات دهید. بازیابی و مرمت ساختمان‌های قدیمی، چمن‌ها، محله‌ها و قنات‌های تاریخی شهر، در کنار حفظ باغ‌های باقیمانده می‌تواند به حفظ هویت شهری همدان کمک کند.   

نکته مهم، این‌که با عنایت به تاکید جنابعالی در خصوص ایجاد زمینه‌های سرمایه‌گذاری، تایید می‌فرمایید که این مهم باید به شکل پایدار صورت گیرد نه مقطعی و گذرا.

به همین دلیل خواستار توجه حضرتعالی بر رعایت اصول گردشگری پایدار هستیم تا با حفظ  سرمایه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی استان شاهد توسعه همه جانبه استان همدان باشیم.

از آن جا که بیشتر فضاها و بناهای تاریخی در مرکز شهر قرار دارد برای حفظ این آثار درخواست ما به عنوان اولین گام، بستن رینگ اول شهر، جلو گیری از هرگونه ساخت و ساز در این نقطه و اجرای طرح پیاده راه در خیابان های اصلی است. طرحی که سال هاست مسکوت مانده است.

 

امضاکنندگان:

پرویز اذکایی (پژوهشگر- مورخ)

امیرشهاب رضویان (سینماگر)

مسعود احمدی (ساعد) (نویسنده)

پرویز پرستویی (بازیگر)

هانیه توسلی (بازیگر)

احمدرضا درویش (کارگردان سینما)

مجید برزگر (سینماگر)

امین جعفری (هنرمند)

امیر لطفیان (عکاس)

پرویز شکری (چهره پرداز)

فرزاد سپهر (روزنامه‌نگار، معمار)

حسن گوهرپور (شاعر)

فخرالدین حیدریان (دندانپزشک)

مهرداد مدرکیان (دندانپزشک)

پژمان خطیبیان (پزشک)

افشین فرهانچی (پزشک)

حیدر زندی (پژوهشگر)

بابک مغازه‌ای ( فعال مدنی)

مهدی به خیال (پژوهشگر)

عباس عربزاده (عکاس)

رضا مقدم (عکاس)

احمدرضا گنجه‌ای ( فیلمساز)

حسین زندی (روزنامه نگار- فعال مدنی)

جلال حجتی (پژوهشگر)

علی بیات (فعال محیط زیست)

یاسر ساکی‌مهر (آهنگساز)

حسن همه‌کسی (معلم بازنشسته، فعال مدنی)

باقر عباسی (فعال محیط زیست)

مهدی همه‌کسی (فعال مدنی)

سهراب نیک فرجاد (کاردان تئاتر)

بهرنگ مجیدی (معمار- موسیقیدان)

عباس فرهادی مقدم ( فعال فرهنگی)

علی نائینی ( فعال فرهنگی)

مصطفی صدقی ( کوهنورد)

حسین شیری ( کوهنورد)

جمشید رستمی ( کوهنورد)

ناصر ارجمند (کوهنورد)

اصغر قادری (کوهنورد -فعال محیط زیست)

جمشید منطقی (نوازنده- آهنگساز)

مهدی طاهری (خبرنگار)

راحله صمدی (خبرنگار)

حمیدرضا معصومی (خبرنگار)

اعظم معصومی (خبرنگار)

مروارید مهیمنی (خبرنگار)

محمد صباغیان ( فعال محیط زیست)

پرویز محمدی (روزنامه نگار)

سحر شاملو (فعال عرصه تئاتر)

سعید ایپکی (فیلمساز)

مجتبی جوادیه (فعال گردشگری)

نقی موسیوند (فیلمساز)

وحید به خوش (مستند ساز)

عباس شیخ بابایی (سینماگر)

علی معصومی (پژوهشگر)

اشرف (فروغ) موسی خانی (نویسنده- فیلمساز)

مجید مرادی (عکاس- مستندساز)

زری رنجبران (کارشناس دانشگاه بوعلی)

بهرام عرب وند (آهنگساز -روزنامه نگار)

مریم رشیدی (دبیر آموزش پرورش)

محمد قربانی (مهندس معمار- عکاس)

شیوا شرفی (مدرس عکاسی- دبیر آموزش پرورش)

مجید عزیزیان ( مستند ساز)

مریم خاکیان (روزنامه نگار)

نوید لطیفی (روزنامه نگار)

کاظم سبزی (روزنامه نگار)

حسین ابولفتحی (روزنامه نگار)

اشرف منطقی (فعال مدنی)

سلمان زند (روزنامه نگار)

محمد بیاتی (روزنامه نگار)

حسین مددی (فعال مدنی)

امیر بختیاریان (روزنامه نگار)

راهله خاکباز (خبرنگار- فعال گردشگری)

اردشیر محرابی (مجسمه ساز)

سیامک فتاحی (فعال محیط زیست)

علیرضا بهرامی (شاعر- روزنامه نگار)

پوریا گلمحمدی (شاعر- پژوهشگر)

فرهاد گیتی جمال (فعال محیط زیست)

علی اکبرکرمی (فعال محیط زیست)

سعید پورعظیمی(پژوهشگر)

امیر برجیان (فعال فرهنگی)

حمید نوروزی (فعال محیط زیست)

حسین ناصرخیریان (فعال گردشگری)

فیروز بنی بیات (فعال فرهنگی)

محمد اسدی (کوهنورد- فعال محیط زیست)

مجتبی خوش صفت ( کارگردان- بازیگر)

سعید دینی (فعال محیط زیست)

فاطمه کاظمی (خبرنگار)

زهره رحیمی (فعال مدنی)

علیرضا سبزه‌واری (شاعر- روزنامه‌نگار)

http://entekhabkhabar.ir/visitorpages/show.aspx?ItemId=3142,%201&isdetaillist=true



برچسب ها: نامه هنرمندان همدان ، اعتراض به تخریب میراث ، میراث طبیعی همدان ، میراث تاریخی همدان ، پرویز پرستویی ، هانیه توسلی ،

«ژاک موساز»؛ معمار انجمن مرمت شهر لیون فرانسه گفت:

نخست‌ وزیر هم روی حرف مرمتکاران در فرانسه حرف نمی‌زند

ژاک موساز معمار انجمن شهر لیون فرانسه می‌گوید:«مرمتکاران در فرانسه اگر بگویند؛ نباید بنائی تخریب یا نباید یک رنگ در یک ساختمان تاریخی استفاده شود، هیچ کس حتی نخست وزیر نمی‌تواند برخلاف حرف آن‌ها سخنی بگوید.»

حسین زندی

ژاک موساز مهندس ساختمان با گرایش مرمت بناهای تاریخی از فرانسه است، شغل او مشاوره در مرمت بناهای تاریخی شهر لیون است. ژاک موساز سه روز از سفر خود به ایران را به دیدار و مطالعه آثار تاریخی همدان گذراند. در این بازدیدها گروهی از فعالان فرهنگی شهر همدان او را همراهی کردند. او در پایان روز سوم اندوخته­های خود را در قالب کارگاهی با حضور اعضای انجمن­های «دوستان زمین همدان» و «پویشگران سفر پاک» ارائه کرد . موساز ابتدا به بیان تاریخچه مرمت آثار تاریخی در فرانسه اشاره کرد و سپس به تقسیم بندی و تشریح انواع بناها و آثار تاریخی پرداخت. او همچنین تفاوت­های ملموس در شیوه­های مرمت دو کشور را تشریح کرد.

خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی - ژاک موساز مهندس ساختمان با گرایش مرمت بناهای تاریخی از فرانسه است. شغل او مشاوره در مرمت بناهای تاریخی شهر لیون بوده و اکنون سه روز از سفرش به ایران و مطالعه آثار تاریخی همدان می‌گذرد.
 
موساز در کارگاهی که در همدان برگزار شد: اولین بار که در فرانسه به بازسازی و مرمت ساختمان های نفیس و منحصربه فرد اقدام کردند حدود سال های 1850 میلادی، یعنی حدود 170 سال پیش بود، انقلاب فرانسه بیشترین آسیب را به ساختمان های تاریخی این کشور وارد کرد. زیرا بناهای تاریخی را نابود کردند، آثار آن را به سرقت بردند، بیشتر کلیساها و قصرها نیز تخریب شد.
 
او در پاسخ به این سوال که در فرانسه آموزش مرمت کاران چگونه است؟ گفت: در فرانسه کسانی که بازسازی و مرمت را برعهده دارند، در ابتدا معماری می‌خوانند. سپس اقدام به گرفتن تخصص می کنند، ورود به آموزش این دوره  تخصصی، پس از گذراندن کنکوری است که هزاران نفر داوطلب دارد اما تعداد بسیار کمی پذیرفته می شوند، پس از فارغ التحصیلی دولت آن ها را استخدام می کند. آن ها حق ندارند به جز کار مرمت شغل دیگری داشته باشند چون شغل بسیار حساسی است و دولت هم نمی تواند بگوید که " بالای چشمشان ابروست" .
 
این معمار فرانسوی در ادامه گفت:وقتی این‌ها می گویند اجازه نمی‌دهیم بنائی تخریب شود و یا فلان رنگ در یک ساختمان تاریخی استفاده شود. هیچ کس حتی نخست وزیر نمی تواند برخلاف حرف آن ها سخنی بگوید. آن ها قدرت بسیار زیادی در تصمیم گیری دارند و اگر برخلاف حرف آن ها به طور مثال مصالحی در یک ساختمان تاریخی استفاده شود باید تخریب شود و هر چه آن ها می گویند باید استفاده شود.
 
دو نوع ساختمان و بنای تاریخی وجود دارد. یکی بناهای خارق العاده و کهن مانند هگمتانه که واقعا مهم هستند و باید به شدت از آن ها حفاظت کرد. دوم بناهایی که نسبت به گروه اول از اعتبار کمتری برخوردارند؛ مانند خانه های روستایی ورکانه در همدان که در درجه دوم اهمیت قرار دارند.
 
به گفته او، در فرانسه قصرها اهمیت بیشتری دارد. اگرچه هر دو را باید حفظ و مرمت کرد اما اولویت با آثار قدیمی تر و مهم تر است. نهایت تلاش ما در فرانسه برای مرمت قصرها، این است که عین مصالحی را استفاده کنیم که در گذشته برای ساختن بنا کاربرد داشته است یعنی اگر سنگی استفاده شده که نمونه آن را امروز نداریم جستجو می کنیم، می گردیم، پیدا می کنیم و مانند همان را ساخته و جایگزین می کنیم. به سخن دیگر تلاش می کنیم شبیه آنچه در گذشته به کار رفته را بسازیم هر چند بودجه زیادی را نیاز داشته باشد.
 
موساز افزود: امروزه برای معماران ایرانی اصلا مهم نیست که چه مقدار برای شوفاژ و کولر انرژی مصرف می شود. بیشتر ساختمان های جدید شما نمای سنگی دارد معمولا نباید بلافاصله سنگ را به روی ساختمان چسباند. در بین دیوار نما و سنگ باید عایق کار شود که معمولا به هم دوخت می زنند. چون سنگ گرما و سرما را جذب می کند و عایق در صرفه جویی انرژی بسیار کمک می کند. بدترین مصالحی که متاسفانه استفاده از آن به تازگی در ایران بسیار متداول شده پلی استر بوده که بسیار خطرناک است.
 
مشاور انجمن مرمت شهر لیون با انتقاد از استفاده مصالح غیربومی در ایران گفت:در همدان دیدم که از نماهای بسیار زشت برای خانه های کاهگلی استفاده یا در نمای ساختمان های داخل شهر از آلومینیوم استفاده کرده اند. این کار با معماری بومی ایران هیچ گونه همخوانی ندارد. در ایران به زیبایی بصری توجه نمی شود و منظر شهری کاملا برهم خورده است. به نظر می رسد معماران تخصص کافی ندارند.
 
تاثیر یک برنامه تلویزیونی روی مرمت بناهای تاریخی
او در مورد همکاری رسانه ها با میراث فرهنگی و فعالان این حوزه گفت: در سال‌های 1950 و 60 تعدادی از ساختمان های قدیمی از بین رفته بود یکی از اقدام ها این بود که یک برنامه تلویزیونی گذاشتند. افراد مختلف و آدم هایی مثل من و شما در شهر شروع به صحبت کردند مبنی بر این که این ساختمان ها مهم هستند و ما به آن ها علاقه داریم پس باید جلوی تخریب آن ها گرفته شود. ذره ذره به کمک تلویزیون از مردم هزینه مرمت را جمع آوری کردند و خانه ها را بازسازی کردند. تلویزیون به آن ها گفته بود من به شما کمک می کنم و گزارش تهیه می کنم و کارها و اقدامات شما را به مردم معرفی می کنم. حتی آبونمان برنامه های تلویزونی در اختیار مردم قرار گرفت تا بناها را ترمیم کنند. شاید برای مرمت آثار تاریخی در ایران این یک راه حل باشد.
 
او در پاسخ به این سوال که معماری ایران چه تاثیری بر معماری فرانسه داشته است، افزود: تاثیر معماری ایران بر فرانسه چندان ملموس نیست. البته به تازگی به دلیل گرمایش زمین در خانه های جدید از فن آوری بادگیرهای یزد استفاده می شوددر معماری ایران هدررفت انرژی بیشتر از طریق سقف هاست که باید عایق شود. خانه های قدیمی ایران سیستم خوبی داشت که از کاهگل استفاده می شد. شما ایرانی ها جزء آدم های بسیار با استعداد جهان هستید که این یک امتیاز بسیار مهم محسوب می شود. با این امتیاز آینده ایران را خواهید ساخت.
 
موساز گفت: اولین باری که من به همراه چهار فرانسوی به تخت جمشید رفتم در سال 1348 بود، من هنوز آن غروب باشکوه تخت جمشید را فراموش نمی کنم و هنوز احساساتم را نمی توانم مخفی کنم. آنچه در ایران امروز احساس می‌شود، این است که تک تک شماها و علاقه­مندان به کشور وقتی نزدیک مکانی زندگی می کنید که ارزش تاریخی دارد، باید مردم محلی را متقاعد کنید که آدم ها باید نسبت به آنچه دارند مسئولیت پذیر باشند.


برچسب ها: مرمت در ایران و فرانسه ، مرمت آثار تاریخی ، معماری همدان ، مرمت در همدان ،

یکشنبه 28 اردیبهشت 1393

طاق شیرین و فرهادایلام تبدیل به توالت شد

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :فرهیختگان ،باستان شناسی ،میراث فرهنگی ،گردشگری ،

نگاهی به وضعیت بحرانی یکی از آثار ساسانی استان ایلام

یادگاری نویسی بر طاق شیرین و فرهاد


شماره : 125 | تاریخ: 22/2/93

http://farheekhtegan.ir/fa/news/10486

حسین زندی


استان ایلام با اینکه یکی از پرجاذبه‌ترین نقاط کشور است، درمقایسه با دیگر استان‌ها کمتر مورد توجه گردشگری و گردشگران بوده است. عواملی مانند حملات صدام در طول هشت سال جنگ تحمیلی، نبود دسترسی جاده‌ای مناسب، کم‌توجهی به میراث فرهنگی منطقه و... باعث شده این استان ناشناخته‌تر از سایر مناطق کشور برای گردشگران بماند. باوجود صدها اثر و مجموعه تاریخی و طبیعی در این استان، ازطرف مسئولان سازمان میراث فرهنگی توجه چندانی به این خطه از سرزمین پهناور ایران نمی‌شود. همچنین مناطق گردشگری استان بضاعت اندکی دارند و خدمات ارائه شده نمی‌تواند گردشگران را راضی نگه دارد.
طاقی برای قضای حاجت
در میان آثار تاریخی موجود در ایلام، طاق شیرین و فرهاد در 35 کیلومتری غرب شهرستان ایوان در منطقه کوشک‌کنار در مسیر ایوان به سومار واقع شده است. این اثر در میان دره‌ای زیبا با طبیعتی شگفت‌انگیز کنار رودخانه فصلی کوشک قرار گرفته است. طاق‌شیرین و فرهاد مربوط به دوره ساسانیان است که در دل تپه‌ای سرسبز در دو بخش زیرزمینی و بیرونی ساخته شده است. قسمت زیرزمینی بنا به صورت خشکه‌چین از سنگ‌های تراشیده شده و صیقل‌خورده ساخته شده است. این قسمت دارای طاق منحصربه‌فردی است و بخش بیرونی‌ای که روی بام طاق قرار گرفته، یادآور مقبره کورش است. با اینکه در این بخش تنها چهار ردیف از سنگ‌چین پلکانی‌اش باقی مانده است اما همچنان مانند نگینی در منطقه می‌درخشد. ویژگی این بنا که در زمینی به مساحت 90/2 در 20/3 متر احداث شده ، تغییر حالت طاق بنا از شکل هلالی به مسطح است. دیگر اینکه در تمامی سازه از هیچ‌گونه ملاتی استفاده نشده است. همچنین در کنار آن گورستانی قرار دارد که به نظر می‌رسد قدمت چندانی ندارد و گفته می‌شود محل دفن مردگان عشایر منطقه است. در ورودی طاق در جبهه شرقی قرارگرفته و برای وارد شدن باید به صورت نشسته داخل شد، اما این روزها هیچ گردشگری رغبت نمی‌کند وارد آن شود، چون علاوه‌بر حکاکی‌ها، یادگاری‌نویسی‌ها و تخریب‌هایی که در سال‌های گذشته صورت گرفته، اکنون عشایر از آن به‌عنوان توالت استفاده می‌کنند.
کسی به فکر شیرین و فرهاد نیست
با اینکه این اثر در فهرست آثار ملی ثبت شده است و معرفی آن در نقشه گردشگری استان ایلام آمده، اما هیچ‌گونه خدماتی از سوی اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان ایلام در اختیار گردشگران قرار نمی‌گیرد. سیامک فتاحی، دوستدار میراث فرهنگی در منطقه می‌گوید: اثری که به‌عنوان جاذبه گردشگری معرفی می‌شود آبروی گردشگری است و باید حفظ شود. وقتی مکانی را در نقشه گردشگری معرفی کرده و مسافران را به آن نقطه دعوت می‌کنند لازم است خدماتی برای گردشگران در نظر بگیرند. سرویس بهداشتی و راهنما از نیازهای اولیه اماکن گردشگری است که متاسفانه در بیشتر نقاط کشور نادیده گرفته می‌شود. دبیر انجمن ژین و ژینگه زاگرس درباره طاق شیرین و فرهاد می‌گوید: این اتفاق باعث تاسف و بی‌احترامی به گردشگران است. در اینجا دو مساله وجود دارد؛ یکی اینکه اگر هنوز از شیوه دامپروری سنتی استفاده می‌کنیم که باعث نابودی طبیعت می‌شود، حداقل نهاد متولی عشایر یک توالت صحرایی در اختیار هر گروه از عشایر قرار دهد. دیگر اینکه مدیران میراث فرهنگی چگونه از کنار چنین مسائل عجیبی به راحتی می‌گذرند. ما از طرفی ورود گردشگر به‌ویژه گردشگر خارجی را ضرورت این صنعت در ایران می‌دانیم و از طرف دیگر حتی به نکات اولیه گردشگری توجهی نمی‌کنیم. من از مسئولان می‌پرسم چنین اتفاق‌هایی را در مقابل چشمان گردشگران خارجی چگونه توجیه خواهید کرد؟
کسی از ارزش اقتصادی طبیعت نمی‌داند
محمد فیضی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی در ایلام و فعال محیط‌زیست می‌گوید: سازمان میراث فرهنگی بدون توجه به داشته‌ها و زیرساخت‌های گردشگری به تبلیغ این صنعت می‌پردازد. این مساله یکی از مشکلات صنعت گردشگری ایران است. مساله دیگری که در اینجا مورد غفلت واقع شده، اکولوژی و طبیعت منطقه است. اگر از اکولوژی شناخت داشته باشیم، می‌توانیم مدیریت مناسبی هم داشته باشیم. اگر طبیعت حفظ شود آثار باستانی، تاریخی و گردشگری هم باقی خواهد ماند. امروز به دلیل نبود مدیریت اکولوژیکی، جنگل‌ها، رودها و کوه‌های زاگرس در حال نابود شدن هستند. فیضی ادامه می‌دهد: برای جلو‌گیری از تخریب چنین آثاری باید به ریشه این نابودی‌ها توجه کرد. در تمامی دنیا مانند برزیل، استرالیا و کانادا دامداری سنتی از میان رفته، چون در روش مکانیزه هم محصول بهتری عاید کشاورزان می‌شود و هم طبیعت حفظ می‌شود، اما ما نه‌تنها به کیفیت محصول توجه نمی‌کنیم، بلکه طبیعت را نابود هم می‌کنیم و میراث و سرمایه‌های فرهنگی را مورد بی‌مهری قرار می‌دهیم. ما در ایران هنوز به ارزش اقتصادی سرمایه‌ای مانند کوه‌های زاگرس پی نبرده‌ایم. جنگل‌های بلوط، کوه‌ها و چشمه‌ها میراث فرهنگی و طبیعی زاگرس هستند که ارزش اقتصادی دارند. اما متاسفانه این روزها در ارتفاع دوهزار متری درختان کهن را از ریشه می‌کنند و گندم می‌کارند. با انجام این کارها در عرض چند سال خاک کوه‌ها شسته می‌شود و در نتیجه باعث سیلاب و گرد وغبار می‌شود.
این عضو انجمن یاوران محیط‌زیست سیمره می‌گوید: باید توجه داشت که طبیعت زاگرس همیشه تمدن‌ساز بوده است. منطقه‌ای که طاق شیرین و فرهاد ایلام در آن واقع شده ییلاق شاهان ساسانی بوده است. اگر ساسانیان اینجا را انتخاب کرده‌اند به خاطر وجود طبیعت خاص منطقه است که ما نباید آن را نابود کنیم. این نکته را نباید فراموش کرد که ضرورت توجه به گردشگری با نگرش اکولوژیکی اجتناب‌ناپذیر است و اکوتوریسم بدون نظارت صحیح نابود‌کننده است. استان ایلام ظرفیت‌های مناسبی در کنار دیگر استان‌های زاگرس‌نشین در زمینه گردشگری دارد. اگر در معرفی و ترویج گردشگری به مساله توسعه پایدار توجه شود موفق خواهیم بود، اما اگر رویکرد فعلی که در جهت نابودی محیط‌زیست و گردشگری است ادامه یابد ما حرفی برای گفتن در این زمینه نخواهیم داشت. امیدواریم برای منطقه برنامه مناسبی را تدوین کنند تا شاهد چنین رویدادهایی نباشیم.


برچسب ها: طاق شیرین و فرهاد ایلام ، گردشگری و سرویس بهداشتی ، میراث فرهنگی ایلام ، فرهیختگان ،

یکشنبه 28 اردیبهشت 1393

اختلاف نظر میراث همدان و قاچاقچیان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :فرهیختگان ،روزنامه ها ،باستان شناسی ،

گزارش فرهیختگان از تپه تاریخی روستای علوی همدان

اختلاف نظر میراث و قاچاقچیان

http://farheekhtegan.ir/fa/news/9701


شماره : 117 | تاریخ: 13/2/ 1393

حسین زندی
 


زمستان سال ۱۳۹۲ تپه تاریخی روستای علوی ملایر دو بار مورد تعرض قاچاقچیان قرار گرفت و حفره عظیمی با ماشین‌آلات سنگین در آن ایجاد شد. استفاده از بیل میکانیکی و تریلر و همچنین سماجت حفاران غیرمجاز باعث به وجود آمدن پرسش‌ها و ابهامات فراوانی شد که همچنان بی‌پاسخ مانده است. اما اتفاق دیگری که در اواخر فروردین افتاد نه تنها پرسش‌ها را بیشتر کرد بلکه تعجب همگان را برانگیخت. پس از حضور باستان‌شناسان و افرادی از یگان حفاظت میراث فرهنگی و حفاری فاقد حکم کاوش، مدیران میراث فرهنگی همدان تصمیم به پر کردن این گودال بزرگ گرفتند. این اقدام میراث فرهنگی باعث تخریب بیش از ۸۰۰ متر از سطح این محوطه باستانی و نابودی حدود دو متر از ارتفاع خاک تپه و بقایای آن شد. هرچند مدیر کل میراث فرهنگی همدان در مصاحبه‌ای با یکی از رسانه‌ها اعلام کرد که «اینجا چندان ارزش تاریخی ندارد». به گفته اسماعیل رضایی، عضو سابق شورای روستای علوی افراد منتسب به میراث فرهنگی نه حکمی داشتند و نه برنامه‌ای برای حفاری. آنها تنها باعث خراب‌تر شدن ذهن اهالی منطقه شدند.

روستای علوی جوکار همدان در روزهای گذشته از مناطق خبرساز کشور بود، دو مورد حفاری غیرمجاز با بیل مکانیکی و تخریب یک تپه تاریخی در کنار این روستا و سومین حفاری که توسط کارشناسان میراث فرهنگی انجام شد و نتیجه شدت تخریب این حفاری بیشتر از دو مورد اول بود و مهم‌تر از همه اظهارات متولیان میراث فرهنگی که گاه این حفاری‌ها را انکار کردند و گاه ارزش تاریخی تپه را به سخره گرفتند. اما اهالی روستا و دوستداران میراث فرهنگی همدان می‌گویند ماه پشت ابر نخواهد ماند و به زودی مساله روشن خواهد شد و تاریخ و آیندگان در مورد کسانی که هویت و گذشته مردم این سرزمین را بی‌ارزش می‌خوانند، قضاوت خواهند کرد.
مجید فرهمند از اهالی روستای علوی و همیار محیط‌زیست می‌گوید: اسفند ماه گذشته پس از مشاهده حفاران غیرمجاز به پاسگاه زنگ زدیم که گفتند نیرو نداریم. اما مساله‌ای که بعد از این اتفاق‌ها پیش آمد باعث شد مردم روستا به همه کسانی که وارد روستا می‌شوند، شک کنند چون اداره میراث‌فرهنگی به مردم روستا پاسخ شفافی نداد. این شاهد عینی می‌گوید: کسانی که از اداره میراث‌فرهنگی آمده بودند نامه‌ای به مردم نشان دادند که حکم حفاری نبود و مردم عصبانی شدند و نامه را پاره کردند و از آنها خواستند یک حکم از فرمانداری بیاورند که نیاوردند. مردم روستای مجاور یعنی روستای «کردخورد» هم آمدند وکمک کردند تا جلوی این کار گرفته شود. پرسش ما این است ماشین‌آلاتی که مردم روستا از قاچاقچیان گرفتند و تحویل پاسگاه دادند، کجاست و سرنوشت و حکم قاچاقچیان چه شد؟
اردشیر ثریایی یکی دیگر از دوستداران میراث‌فرهنگی در همدان می‌گوید: روستای علوی دارای دو تپه تاریخی و یک امامزاده قدیمی است و در کنار آن روستای کردخورد واقع شده که بزرگ‌ترین قلعه تاریخی غرب کشور در آن قرار دارد. همچنین طبیعت زیبا و گونه‌های مختلف جانوری منطقه به عنوان یک ظرفیت گردشگری می‌تواند مورد بهره‌برداری قرار گیرد و از نظر اقتصادی مردم منطقه را تامین کند. اما متاسفانه مدیریت حاکم بر اداره میراث‌‌فرهنگی همدان چنین اعتقادی ندارد و می‌گوید تپه تاریخی علوی ارزش چندانی ندارد، چون شی یا سفال در آن پیدا نشده است. ثریایی می‌گوید: آیا با یک روز کاوش آن‌هم به صورتی که شرح آن در رسانه‌ها آمده می‌توان به نتیجه رسید که یک منطقه ثبت‌شده ارزش تاریخی ندارد. بخشی از ساختمان بقعه شاهزاده ابراهیم که متاخر است، مربوط به دوره قاجار است و برجی که در کنار تپه واقع شده و هنوز سرپاست قدمتی تاریخی دارد که با کمال تاسف مدیریت میراث‌فرهنگی همدان می‌گوید ارزش تاریخی ندارد و در کمال تعجب باید بپذیریم! آیا ما آثار دوره قاجاریه را به عنوان آثار تاریخی به رسمیت نمی‌شناسیم؟ ظاهرا این سازمان با همین اعتقاد بخش بزرگی از تپه را بر اثر دپو کردن روی گودالی که قاچاقچیان حفر کرده بودند، نابود کرده است. علی رضایی از دیگر اهالی روستای علوی درباره تخریب این تپه تاریخی می‌گوید: مزار شاهزاده ابراهیم یک مکان مقدس است، علاوه بر اینکه امامزاده است از پنج نسل پیش آرامگاه روحانیان روستا نیز اینجاست و با وجود آثار تاریخی اطراف تپه انتظار ما این است که میراث فرهنگی از آن محافظت کند. اما نه‌تنها محافظت نکرد بلکه از اداره میراث‌فرهنگی هم آمدند تخریب کردند. با بیل و ماشین‌های پلاک قرمز آمدند و تپه را شخم زدند درحالی که مجوز حفاری هم به ما نشان ندادند. رضایی می‌گوید: ما روستا‌زاده و روستانشین هستیم، اما می‌خواهیم جواب ما را بدهند که چرا با بیل مکانیلی روی این تپه تاریخی و این مکان مقدس می‌روند و تخریب می‌کنند. امیدواریم پیگیری شود. ما کاری با هیچ چیز نداریم، حتی اگر کار نداشته باشیم اینجا امامزاده است و آثار تاریخی هست و... معماری که اینجا دارد برای ما ارزشمند است و باید حفظ شود. هم معماری بنای شاهزاده ابراهیم و هم بقایای تپه تاریخی با ارزش است و معماری ایرانی اسلامی که در آن است باید نگهداری شود. ما می‌خواهیم بنا‌ها بازسازی شود. او می‌گوید: میراث‌فرهنگی همدان توجهی به آثار این روستا ندارد. ما وقتی می‌خواستیم سقف گنبد شاهزاده ابراهیم را ایزوگام کنیم هیچ کمک و نظارتی هم نشد. متاسفانه قاچاقچیان از ارزش این تپه خبر دارند اما میراث‌فرهنگی استان می‌گوید ارزش تاریخی ندارد.


برچسب ها: روستای علوی همدان ، جوکار ملایر ، فرهیختگان ، میراث فرهنگی همدان ، تخریب تپه تاریخی علوی ،

گفت و گو با محمد ابراهیم زارعی، مدیر گروه باستان شناسی دانشگاه بو علی سینا

بدون کمک مردم، حفاظت از کاوش‌ها محال است





http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=107987&Serv=13&SGr=49

یکی از مشکلاتی که در باستان‌شناسی کشور وجود دارد، حفاظت از مناطق کاوش شده است. 
بیشتر تپه‌ها و مناطق کاوش شده، پس از بررسی به حال خود رها و در بیشتر موارد به محلی برای
 حفاری‌های غیر مجاز تبدیل شده است. برای بررسی این موضوع با «محمد ابراهیم‌ زارعی»،
 باستان‌شناس و مدیر گروه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی سینا گفت‌ و گو داشتیم.


به نظر شما برای حفاظت از مناطقی که پیشتر حفاری شده است، چه راهکارهایی وجود دارد ؟
کاوش­های ما به چند دسته تقسیم می­شود؛ یک دسته کاوش­هایی است که در نتیجه انجام پروژه­های عمرانی کشور مانند جاده‌کشی، به آن برخورد می­کنند و از سازمان میراث فرهنگی خواسته­ می­شود، در آن ناحیه کاوش­هایی صورت گیرد. دسته دیگر کاوش­ها نیز ممکن است در راستای همین ساخت و سازها انجام بپذیرد، چنانکه ممکن است در طی یک پروژه آثاری به زیر آب رفته یا از بین برود. این کاوش­ها در نتیجه پروژه مطالعاتی سدهایی است که در کشور اجرا می­شود که تعداد زیادی از کاوش­ها در حوضه آبگیر سدها انجام می­گیرد. زیرا ممکن است با آب­گیری سد این آثار به زیر آب برود.
 
دسته دیگر از کاوش­ها بر اساس سوال، طرح مسئله و فرضیه صورت می­گیرد. تعداد این کاوش­ها چندان زیاد نیست. مثلا ما سوالاتی داریم که باید به آنها پاسخ داده شود و به این منظور ناچار باید به جستجو و کاوش پرداخت. برای انجام چنین کاری اعتباری در نظر گرفته می­شود. اعتباراتی هم برای این که ما آثار را از زیر خاک درآوریم تخصیص می­یابد. باید دید این آثار در چه سطحی است؟ چه حدودی را در برمی­گیرد؟ در این حدود تا چه حد امکان کاوش وجود دارد؟ پس از کاوش تا چه اندازه به فکر حفاظت از این اشیاء هستیم؟
 
از همه مهمتر، حفاظت است. درباره سدها، تنها در دو - سه حالت است که امکان حفاظت وجود دارد چرا که در حال رفتن به زیر آب است. البته می­خواهم بگویم حتی اگر پس از کاوش و آب­گیری سد متوجه آثاری شدیم که آثاری به زیر آب رفته، ممکن است 200-300 سال آینده در کشوراتفاقاتی بیافتد و بتوانند این آثار را سالم از زیر آب بیرون آورده و نگهداری کنند. بنابراین باید آن را هم به نوعی محافظت کنیم، یعنی اگر خاکی برداشتیم و ترانشه ایجاد کردیم، مجددا پس از ثبت و ضبط دقیق گزارش روی آن را بپوشانیم و خاک را سرجایش بریزیم.
 
 حرف من گزینه سوم است.به قول شما پرسش و فرضیه­ای هست. ما باید در نظر داشته باشیم که پس از کاوش باید مشخص کنیم، چقدر کاوش کردیم؟ چقدر هزینه کاوش است؟ چقدر هزینه حفاظت است؟ از چه سیستم حفاظتی استفاده می­کنیم؟ مثلا در زمینه حفاظت یک روش داریم که می­توان سازه را کاهگل کرد. یا برای حفاظت از شیوه­های سنتی استفاده کرده و روی دیوارها را متناسب با نواع مصالح آن، دیوار را اندود کنیم. پیش از زدن کاهگل باید از لایه­های دیگری نیز استفاده کرد. پرسش من این است که آیا این اتفاق در کاوش های ما می­افتد؟
 
منظورتان از لایه­های دیگر چیست؟
 
 مثلا خاک یا لایه نرم دیگری که به دیوار آسیب نزند.
اگر دیوار ما آجری یا خشتی باشد، آسیب نمی­زند. ما نمی­توانیم روی یک دیوار عمودی خاک بریزیم چون آن را نمی­پوشاند. می­توان از گونی یا پلاستیک استفاده کرد اگرچه پلاستیک هم چندان مناسب نیست. می­توان از گونی استفاده کرد و سپس روی آن را کاهگل زد. نگهداشتن سطح عمودی بسیار دشوار است و گرنه روی سطح افقی دیوار می­توان این کار را انجام داد. اما مناسب‌ترین چیزی که فعلا می­توان در کاوش­ها از آن استفاده کرد، همین کاهگل است. اما همین کاهگل هم زمانی کارساز است که یک حفاظ هم برای آن در نظر بگیریم. یا اینکه اگر واقعا امکان حفاظت وجود ندارد، پس از کاهگل کردن روی آن گونی پلاستیکی گذاشته و با خاک بپوشانید. اگر نمی­توان آن را زیر یک سقف مناسب گذاشت بهترین راه حل همین است.
 
اگر آن ترانشه برای بازیدید مناسب باشد و نگاه کردن به آن اطلاعاتی به بازدید کننده بدهد، بهتر است بودجه­ای برای مسقف کردن آن اختصاص داده شود. مانند کاری که در بخش­هایی از هگمتانه صورت گرفته است با وجودی که خیلی ابتدایی است توانسته معماری آن را نجات دهد. بنابر این اگر ما بتوانیم این کار را به صورت مناسب­تری انجام دهیم یک اثر را برای مدت طولانی می­توانیم حفظ کنیم و برای بازدید عموم از آن استفاده کنیم. شاید گزارش­های تخصصی باستان­شناسی را 50 نفر ببینند ولی چنین آثاری را گردشگران بسیاری مشاهده خواهند کرد و بازخورد زیادی دارد.
 
اما همین کار نیز شرایط ویژه­ای دارد؛ بازدید کننده­گان از چه فاصله­ای می­توانند اثر را ببینند و روی آن بروند؟ چگونه باید این اثر را مسقف کرد؟ حفاظت آن باید مداوم باشد. نکته مهم­تر این است که ما بتوانیم آن را به خوبی معرفی کنیم.مثلا نقشه کاملی از آن را به بازدیدکننده نشان دهیم تا کسی که اثر را می­بیند بداند که با یک اثر معماری با این ساختار رو به رو است.
 
مسئله­ای که با آن روبه رو هستیم این است که از تخت جمشید و تخت سلیمان تا تپه هگمتانه و تپه پیسا، باستان­شناسی یک پروژه را گرفته و کاوش­هایی را انجام داده و پس از مدتی اثر را به حال خود رها کرده­اند، نمونه­اش کاوش­های تپه پیسا است که عشایر در اوایل بهار روی آن چادر می­زنند یا هگمتانه که ترانشه­های آن پر از آب می­شد یا حریم آن را آتش می­زنند. البته این مسائل در همه مناطق وجود دارد ولی در اینجا وقتی از باستان­شناس سوال می­پرسی، او به نهاد متولی یعنی میراث فرهنگی ارجاع می­دهد، میراث فرهنگی به کارشناس میراث و کارشناس به باستان شناس. این درحالی است که وقتی کار کاوش به پایان رسید باید فکری به حال آن کرد. این فاصله را چگونه می­توان پر کرد؟
ببینید کسی که طرح را ارائه می­دهد و می­گوید من در اینجا می­خواهم کاوش انجام دهم، باید فکر حفاظتش را هم بکند. اما اگر باستان­شناس این توانایی را ندارد و میراث فرهنگی هم برای حفاظت از آن کاری نمی­کند، بهتر است کاوش چندان گسترده نباشد. اگر امکان حفاظت نیست بهتر است اصلا کاوشی صورت نگیرد. چون یکی از بحث­های مهم در کار ما این است که باید کاوش­هایمان هدفمند و هدفدار باشد. که گاه نادیده گرفته می­شود. سازمان متولی باید از باستان­شناس بخواهد که بخشی از بودجه را به حفاظت اختصاص دهد. یا دست­کم روی آن را بپوشاند تا باد و باران به اثر آسیب نزند. در غیر این صورت نباید اجازه کاوش داده شود. زیرا اگر اثری زیر خاک بماند، امکان سالم ماندش بیشتر از این است که مثلا دیوار 5-6 هزار ساله را از زیز خاک بیرون بیاورند و به حال خود رها کنند تا باد و باران آن را تخریب کند.
 
بنابراین کاوشگر و متولیان امر باید باهم هماهنگ باشند. ناظر و هدایت­کننده طرح که سازمان میراث فرهنگی است، پژوهشکده و پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی هست، شعبه­های استانی سازمان هست که باید به توافق برسند که چه مقدار کاوش انجام شود؟ کجا این کاوش­ها صورت گیرد؟ هدف از این کاوش چیست؟ آیا سوال و فرضیات ما مناسب است یا تنها می­خواهیم چند نفر این اثر را ببینند؟
 
باید جلوی کاوش­های اضافی گرفته شود. کاوش­هایمان باید هدفمند، بابرنامه و محدود باشد. باید تا آنجا که ممکن است با کاوش­های میدانی مشکل را حل کنیم. ولی اگر لازم باشد کاوش­ها را در سطح گسترده­تر انجام دهیم تا بافت جایی را مشخص کنیم، در این حالت بیش از هرچیز باید به فکر حفاطتش باشیم. باید برنامه حفاظتی این را از پیش تعیین کنیم تا پیش از فصل سرما و رسیدن برف و باران برای آن سقفی در نظر گرفت. باید تمهیدی اندیشید که آب در درون این ترانشه­ها جمع نشود چون این بزرگترین اشتباه است.
 
این موارد در واقع برای آینده است. مسئله ما این است که خیلی از کاوش­های انجام شده در حال تخریب است که ظاهرا برای این کار بودجه­ای هم در نظر گرفته نشده است. چندیست استفاده از نهادهای خصوصی مطرح شده است­، مثلا شرکتی برای تبلیغ محصولاتش محوطه­ای را پوشش شیشه­ای بزند یا اینکه داربست­های جدیدی را با نظارت میراث بزند و خودش هیچ بهره­ای جز کار تبلیغاتی از آن نبرد. به نطر شما این راهکارها تا چه اندازه می­تواند مفید باشد؟
در حال حاضر، پاسخ گفتن به این سوال خیلی دشوار است. این تنها یک پیشنهاد است که باید به صورت طرح در آید و یک نمونه عینی هم معرفی کند. در یک کارگروه تخصصی، برنامه­ای مدون برای آن در نظر گرفته و بررسی کنند و متخصصان نظر دهند که آیا این کار مناسب است یا خیر؟ در میراث فرهنگی کمیته فنی وجود دارد که می­تواند درباره کارایی طرح نظر دهد.
 
خود میراث فرهنگی در شرایط فعلی با هزینه کمتر چه می­تواند بکند؟ برخی کارهای گذشته و حال چندان توجیه منطقی ندارد و فاجعه است. به نظر می­رسد باید بودجه­ای برای حفاظت از آن­ها در نظر گرفته شود. این حفاظت دو راه دارد. اگر جایی را باز کردیم و برای بازید عموم مناسب بود مسقف کنیم ولی اگر جایی بود که کسی آن را نمی­بیند، پس از اتمام کار نقشه­برداری کرده و پس از ثبت و ضبط، روی آن را بپوشانیم تا حفظ شود. آثاری در حال تخریب و نابودی است که مستندات اصلی ما هستند و ما باید در جهت حفظ و نگهداری آن از روش­های درستی استفاده کنیم. البته برای این روش­های حفاظتی هم باید طرح داشته باشیم و از مصالح متناسب با منطقه استفاده کنیم.
 
  بیشتر تپه­های باستانی پس از کاوش رها شده و به مرکزی برای حفاری­های غیر مجاز تبدیل شده است. گاهی به جای یگان حفاظت از نیروی انتظامی استفاده می­شود. برای حفظ این آثار علاوه بر موارد فنی که گفتید چه تعداد نیروی انسانی نیاز است که میراث فرهنگی می­تواند تامین کند؟
تا زمانی که مردم از نظر فرهنگی به این آگاهی نرسند که خودشان باید میراث گذشتگانشان را حفظ کنند، محال است، بتوانیم کاری کنیم. تصور کنید همدان 2000 اثر دارد شاید 500تا از این آثار بنا است و 1500تا تپه، اگر بخواهیم برای این 1500 اثر محافظ بگذاریم در سه شیفت سه نفر باید بگذاریم که می­شود 4500 نفر. این اصلا امکان­پذیر نیست. به نظر من بهترین راه، ورود مردم به این عرصه است. زمانی انجمن­های دوستدار میراث فرهنگی وجود داشت که نمی‌دانم چه بر سرشان آمد؟ اگر دوباره این انجمن­ها احیا و فعال شوند، از شوراهای شهر و روستا استفاده شود، بهترین راه کمک به میراث فرهنگی NGO ها هستند. این سازمان­های مردم نهاد می­توانند به مردم آگاهی دهند تا مردم خودشان از این آثار محافظت کنند. مثلا اگر در یک روستا که تپه­ای تاریخی دارد، ده نفر عضو انجمن داشته باشیم که کارت فعالیت در انجمن دارند بدون چشمداشت مالی از آن اثر محافظت می­کند و سالیانه کتاب یا بوشوری که به آگاهی بیشترش کمک می­کند در اختیار او قرار می­دهیم. این افراد با دانش و آگاهی خود می­توانند در نگهداری از آثار تاریخی و جلوگیری از حفاری غیرمجاز یا تخریب بسیار مفید باشند. درغیر این صورت ما بیش از یک میلیون نیروی کار می­خواهیم که این اصلا برای دولت امکان­پذیر نیست.
نه در این شرایط که در هر موقعیتی هم، با ایده­آل‌ترین دولت و ایده­آل ترین درآمد هم به صرفه نیست که چنین کاری صورت گیرد. پس بهترین کار این است که ما از وجود خود مردم و انجمن­های مردم نهاد که از گذشته وجود داشته­ استفاده کنیم. میراث فرهنگی که در سال­های گذشته اساسنامه­ای هم برای تشکیل انجمن داشت. می­­توان این انجمن­ها را احیا کرد چراکه کارایی آنها بیش از کل گارد میراث فرهنگی و گارد پاسداران میراث فرهنگی است. تعداد آثار بسیار زیاد است و تعداد نیروهای حفاظت بسیار کم، از سوی دیگر با بگیر و ببند که کاری از پیش نمی­رود، باید ارزش این آثار را به مردم بفهمانیم. و به مردم یادآوری کنیم که اینها شناسنامه خودشان است که با دست خود از بین می­برند.
 حسین زندی
 


برچسب ها: دکتر محمد ابراهیم زارعی ، همدان ، باستانشناسی ، chn ،

تضمینی وجود ندارد که بقیه‌ی تپه‌ی هگمتانه هم تخریب نشود!

Multimedia_pics_1384_6_cht_250.jpg

http://www.isna.ir/fa/news/92110402113/%D8%AA%D8%B6%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D9%BE%D9%87-%DB%8C-%D9%87%DA%AF%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87


آیا در همدان منطقه‌ی دیگری برای احداث «موزه‌ی هگمتانه» وجود نداشت؟

به گزارش خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این جمله‌ی انتقادی محمدرحیم صراف -باستان‌شناس پیشکسوت - است که نسبت به احداث موزه‌ی‌ هگمتانه در محوطه‌ی تاریخی هگمتانه بیان کرده است.

محمدرحیم صراف در همایش یک روزه‌ی باستان‌شناسی همدان نسبت به وضعیت و مکان‌گزینی «موزه‌ی هگمتانه» که در عرصه‌ی تپه‌ی تاریخی هگمتانه در دست احداث است، این انتقاد را مطرح کرد و افزود: این موزه علاوه بر گودبرداری برای احداث بنا، به فضاهای جانبی برای پارک، فضای سبز و تاسیسات نیاز دارد.

او ادامه داد: پس از احداث این موزه ممکن است بخش بزرگی از تپه نیز از بین برود و برای ایجاد این فضاها در نظر گرفته شود، تضمینی وجود ندارد که بقیه‌ی تپه هم تخریب نشود.

این باستان‌شناس پیشکسوت اظهار کرد: از سوی دیگر احداث موزه در کنار بازار اصلی همدان اصلا مناسب نیست، آیا نمی‌شد پیش از احداث موزه، مطالعه‌ای در زمینه‌ی مکان‌گزینی صورت می‌گرفت و با توجه به فاصله‌ی لازم با محوطه، موضوع خاکبرداری، زیرسازی و صخره‌برداری لازم بررسی می‌شد؟ با این وجود به نظر می‌رسد این موزه با شرایط محلی و بودجه مصرف شده غیرقابل احداث است.

یک فعال میراث فرهنگی استان همدان نیز درباره‌ی وضعیت این موزه‌ی در دست احداث به خبرنگار ایسنا توضیح داد: کار احداث موزه‌ی هگمتانه در ضلع جنوب غربی محوطه هگمتانه و در کنار بازار حدود دو سال گذشته آغاز شده است و با گذشت این مدت و صرف هزینه‌ای معادل 25 میلیارد ریال، اکنون تنها به صورت گودالی خودنمایی می‌کند. این موزه بخش بزرگی از محل کاوش نشده هگمتانه را نابود کرده است.

حسین زندی افزود: گفته می‌شود محلی که برای احداث این موزه در نظر گرفته شده است، بر روی یکی از قنات‌های قدیمی همدان قرار دارد و حجم آب اجازه‌ی ادامه‌ی فعالیت برای ساخت این موزه را نمی‌دهد و همچنان مسئولان از کمبود بودجه گلایه دارند، در حالی که اگر مکان‌یابی مناسبی انجام می‌شد و نیاز به صخره‌برداری نبود، با صرف هزینه‌ای معادل 25میلیارد ریال، بخشی از ساختمان موزه ساخته شده بود.

او گفت: آن‌چه در سال‌های گذشته در میراث فرهنگی و در کنار آثار تاریخی همدان مشاهده می‌شود، تخریب‌هایی است که نتیجه‌ی بی‌تدبیری برخی مدیران بوده است. آن‌ها پس از صرف هزینه‌های گزاف و بودجه‌ی هنگفت متوجه نادرست بودن پروژه‌ها می‌شوند.

این دوستدار میراث فرهنگی استان همدان تاکید کرد: استان همدان به دلیل داشتن گنجینه‌های زیادی از آثار تاریخی که در کاوش‌های مختلف در سطح استان به دست آمده‌اند، شدیدا به موزه‌ای مناسب و استاندارد نیاز دارد، این در حالی است که تا کنون به طور مناسب و اصولی به این قضیه توجه نشده است.


برچسب ها: ایسنا ، موزه منطقه ای هگمتانه ، میراث فرهنگی همدان ، همدان ، موزه ،

نشست تخصصی تشکل های حوزه میراث فرهنگی کشور در قزوین

خیلی از جاها ورود ما برای مرمت باعث تخریب شده است

نمایندگان ایران در یونسکو آنچنان که باید عمل نکردند و از حقوق فرهنگی و میراث فرهنگی ما دفاع نشد

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=107890&Serv=0&SGr=0

 

حسین زندی

نشست نقش انجمن ها در جلب مشارکت بخش های مختلف اجتماعی در حفاظت از بناها و بافت های تاریخی 14 و 15 آذرماه به مدت دو روز با شرکت اعضا و نمایندگان22 تشکل غیر دولتی از استان های قزوین ، تهران ، سمنان ، همدان ، فارس ، اصفهان ، مازندران ، گیلان ، خوزستان و یزد به مدت دو روز در شهر قزوین برگزار شد.

این برنامه همزمان با بارش اولین برف زمستانی از مجموعه سعد السلطنه و بازدید از بافت تاریخی و تعدادی از بناهای تاریخی قزوین  ازجمله بازار تاریخی - محدوده راسته  وزیر، سردر عالی قاپو ، خیابان سپه ، مسجد جامع ، خانه تاریخی امینی ها ، گرمابه صفا و گرمابه حاج میرحسن آغاز شد . این بناها تنها تعدادی از آثار با ارزش تاریخی این شهر است که مورد بازدید قرار گرفت و شرکت کنندگان با تجربیات انواع مشارکت صورت گرفته در حفاظت از بناها و بافت تاریخی در شهر قزوین آشنا شدند.

اولین کارگاه کلاسی توسط سه تن از اعضای انجمن دوستداران یادمان های ماندگار ، انجمن میزبان ارائه شد . فهیمه جعفری به سطوح مختلف مشارکت در مرمت بناهای تاریخی قزوین اشاره کردو گفت: آنچه از نمونه های مشارکت که در این شهر اتفاق افتاده  می توان دریافت،اگرچه قزوین در شهرسازی مشارکتی پیشرفت داشته است ، اما در میراث و مرمت را درازی را باید طی کند.جعفری هدف از این کارگاه ها را رسیدن به یک پیش بیانیه و گزارش در مورد مشارکت در مرمت عنوان کرد که  در نهایت به یک سند چشم انداز منتهی شود. در ادامه بهتاش آزادروش تجربه های مشارکت در کشور را مشارکت مردمی دانست و گفت نمی توان  پذیرفت این مشارکت ها از نوع سازمانی بوده ، سپس با بررسی انواع مرمت به ضوابط و قوانین موجود در این زمینه پرداخت . این کارشناس مرمت نمونه هایی مانند  پروژه های محله جویبار اصفهان ،بازار تبریز پیشینه ذهنی مثبت مردم نسبت به طرح ها وحضور مردم  در همه ارکان مرمت رابررسی کرد و با نگاهی به رویکرد میراث فرهنگی در مرمت ، شهرسازی مشارکتی و ارزش گرا را مقایسه کرد .

در پایان الهام حاجی ملکی مشارکت های مردمی در مرمت و باززنده سازی بناها در قالب مشارکت های غیرمستقیم ، مشارکت منفی -دولتی و مشارکت مستقیم ، مثبت و خصوصی تشریح کرد.

پایان بخش برنامه های روز اول سخنرانی مهندس مجابی مشاور عالی سازمان میراث فرهنگی بود که به تاریخچه مرمت در کشور پرداخت. مجابی گفت: مرمت در کشور ما سابقه دولتی دارد . روزی که مسئولان دولتی به نتیجه رسیدند که مجموعه آثاری در وجود دارد و باید برای ایران حفظ شود آغاز راه بود.البته این فکری نبود که از بدنه جامعه بجوشد جامعه ما سنتی بود واگربنایی حفظ شد به تناسب نیازهای سنتی بود.دراین جا تا اواخر دوره قاجار مدنظر است اما بعد از این دوران وارد  فضایی می شویم که نشهنه هایی از عصر تجدد داشت ودولتهای ایران ارتباطی با خارج پیدا می کنند و دولت احساس می کند باید وارد جامعه متجدد شود.

همانطور که گفتم این تلاش ها مربوط به اواخر قاجار است تا اینکه آموزش نوین مطرح می شود.نمونه های آن در قزوین مدرسه ای مربوط به دوره مظفرالدین شاه است و تا این زمان بازار تجارت سنتی خود را داشت تا اینکه  فضاهای اقتصادی  جدید طراحی شد وخیابان شکل گرفت و مراکز تجاری از بازار به خیابان ها منتقل شد . مجابی ادامه داد: امروز هرجا را بخواهند توسعه دهند یک خیابان می کشند.البته بعضی شهرهای ایران مانند اصفهان که چهارباغ را داشت و قزوین که خیابان دولتی را داشت که یکی از دروازه های شهر سلطنتی قزوین بوداکثر محققان خیابان دولتی قزوین را اولین خیابان ایران می دانند این عنصر یعنی خیابان مربوط به دوره صفوی است.قزوین شهری با  باغ در منطقه جعفر آباد با کاخ های متعدد در درون باغ ها بااینکه در زمان شاه طهماسب ساخته می شود اما شهری مدرن به شمار می رود وزندگی دراطاف خیابان جریان می یابد نقش مرکزی در این شهر دارد.

این عضو ایکوموس ادامه داد:پس زمان صفوی، زندیه و قاجارفضای خیابان ازمحل رفت و آمد پیاده ، تبدیل شد به محل آمد و شد سواره و ماشین .در این زمان ضمن پیدایش خیابان های جدید بناهای تاریخی بلاتکلیف شد و یا پشت خیابان ها گم شدو برخی درکنار خیابان جای گرفت و خیابان از آن برای خود وهویت خود استفاده کرد ونمایان شد. در همین زمان بود که مرمت ظهور کردودرشهرهایی مثل تهران و قزوین جای خود را باز کرد

این پیشکسوت مرمت دربخشی از سخنانش گفت:در قزوین سعدالسلطنه را به معنای امروزی یک برنامه ریزمرمتی شهری می توان نامید ، کسی که کاروانسرا ها ، بازار ، و دروازه ای شهر راساخت و امامزاده حسین و مسجد ها را مرمت کرد. در تاریخ مرمتی ایران این مسئله شناخته شده نیست که بدانیم کجارا خراب کردیم کجا را مرمت کردیم.اما در دوره پهلوی اول سینما ها ،بانک ها عناصر مدنی جدیدی بودند که در کنار خیابان ها  جای گرفتند و برخی تک بنا هارا آرایش و تزئین کردندودرکناربناهای جدید قرار دادند.در این دوره با این نوع مداخله ها خیلی جاها خراب شد. اگر مجموعه این کارها را در کنار هم قرار دهیم تاریخ مرمتی ایران شناخته می شود وبرای ما یک محتوای ملی که مربوط بهجامعه ایرانی با فن ایرانی و سرمایه ایرانی است را نشان می دهد. البته در دوره رضا شاه مبانی مرمت ایرانی وجود ندارد چون تفکری که نظریه ای درباره مرمت بناها بدهد را نداریم.یعنی نظریه پرداز مرمت نداریم. پس ازدوره سرمایه داری است که منشورهای جهانی مرمت پیدا میشود وما نیز تحت تاثیر این افکار ومنشورها هستیم.و از این دوره است که مشارکت ایرانی با مشارکت شهری و مرمتی قطع می شود و نمونه خارجی و پیشرفته تر آن پیدا می شود.

مجابی در بخش دیگری از سخنانش به این نکته اشاره کرد که ورود مستشرقین ضربه مهمی به جامعه مشارکت ایرانی وارد می کند او گفت: این ضربه باعث انقطاع و گسست تاریخی شد که بعدها هم ادامه پیدا کردو کسی سعی نمی کند این گسست را ترمیم کند.آیا امروز جامعه ماسوله  در مرمت مشارکت دارد؟ و ماسوله تبدیل می شود به بازار فروش محصولات چینی مردمش نمی توانند مشارکت کنند از سوی دیگر اگر قوانینی وضع شود و شهروند را مجبور به مشارکت کند آن مشارمت تحمیلی خواهد بود.

مهمترین بخش سخنرانی مهندس مجابی اینجا بود که به مفهوم مشارکت اشاره کرد .و گفت: مشارکت یک ماهیت اجتماعی دارد نه ماهیت کالبدی ، اگر من پول می دهم و بازار تبریز را مرمت می کنم مشارکت کننده نیستم ، اگر مشارکت کنم و وضعیت فرش تبریز بهتر شود به اقتصاد کشورم کمک کرده ام به مرمت کمک کرده ام و مشارکت کمک کرده ام.در بیشتر جاها مانند ماسوله امروز واکنش های منفی با مرمت کنندگان صورت می گیرد.باید توجه داشت در مقابل زیرساخت ها و ساختار های ناقص فعالان خسته می شوند و به بن بست می رسند.

حال سوال این است که چه باید کرد؟ باید گفت از علم آمایشی استفاده کرد و مردم مشارکت کننده با مبانی اجتماعی با تمام علو م که یک اجماع انسانی نیاز دارد آشنا شوند چرا که مشارکت یک مقوله اجتماعی است.مداخله امروز کالبدی است . مهندسین با ابزارهای مهندسی طراحی می کنندو از بالا آنرا در معرض دید یک عده معدودی از جامعه قرار می دهند. اما آنطرف قضیه سازمان و یا فضای اجتماعی وجود ندارد و برنامه ها از پائین به بالا اتفاق نمی افتد.ما اگر بخواهیم مشارکت صورت بگیرد باید همه این برنامه ها تغییر کندو برای این منظور باید از علوم اجنماعی کمک گرفت.

مجابی در پایان سخنانش از تجربه شخصی خود در شهر نراق سخن گفت و آن را نمونه تقریبا موفقی از مدیرت ومشارکت مردمی برشمرد که مشارکت بر اساس داده های جامعه شناسی و از پائین به بالا صورت گرفته است و همکاری نهادهایی مانند شورای شهر و شهرداری و دیگر نهادهای دولتی را نیز موثر خواند.و به این نکته نیز اشاره کرد که ارزیابی مشارکت باید اجرا شود ومتاسفانه ارزیابی در مشارکت و مرمت صورت نمی گیرد باید پلان مدیریتی مرمت آثار تارخی داشت تا به به صورت واقعی به مردم پیشنهاد شود و نه بر روی کاغذ و باید بهدارایی های اجتماعی که مطلقا استفاده نمی کنیم  تکیه کنیم.

 

 

روز دوم با برگزاری کارگاهی توسط  احسان دیزانی مدرس دانشگاه ومهندس محمد مهدی رضاپور مدیر کل سابق میراث فرهنگی استان زنجان و قزوین آغازشد. در این کارگاه دیزانی به موضوع مشارکت در حفاظت ومرمت بناها و بافت های تاریخی پرداخت وگزارشی از مداخله در بناها ی تاریخی  ارائه کرد دیزانی سخنان خود را با چند سوال آغاز کرد: برای چه، اقدامی روی بنا ها و بافت های تاریخی دنبال می شود؟ آیا اقدام حفاظت و مرمت امری بدیهی است که ما دنبال مشارکت می گردیم ؟ آیا تعریف روشنی برای حفاظت و مرمت وجود دارد ؟ چه اولویت هایی در این میان مطرح کرده اند؟سپس به این سوال ها با تحلیل واژه ها، تجربه های مختلف در مرمت، مصوبات و قوانین بین المللی همچنین سنت حفاظت و مرمت ایرانی پاسخ گفت.همچنین با اشاره به سیرمصوبات و منشورهای بین المللی در این زمینه بیانیه های  ونیز، منشور آتن ، بیانیه رم ، منشور نارا ،بیانیه سنت آنتونیو ، کیوتو و اکوموس ، را با یکدیگر مقایسه کردو به مقایسه نمونه های ایرانی نیز اشاره کرد.این کارشناس مرمت در پایان گفت : درکنار بافت های تاریخی و بناها باید " اثر" تاریخی را نیز در نظر داشت ،ضرورت توسعه پایدار برای محدوده های فرهنگی برجسته سازی خاطرات جمعی انسان هااست که باید مورد توجه قرارگیرد.

 سپس محمد مهدی رضاپور با ارائه گزارشی از تجربه های خود در حوزه مدیریت اش ادامه داد:تاریخ مرمت به سابقه احداث و ساخت بناهای تاریخی است. میراث فرهنگی اگرچه متعلق به همه مردم است و مشارکت مردم کمتر از حکومت است و مشارکت در امر مرمت جنبه حکومتی داردتا مردمی و بیشتر ثبت و مرمت تک بناها مد نظر است با این حال امروز ضرورت مشارکت های مردمی مشهودتر است.رضاپور آزادسازی حریم سلطانیه را یک نمونه مشارکت منفی دانست این مشارکت را درکنار مشکل بودجه، اصلی ترین عاملی دانست که سلطانیه پس از 50سال نتوانسته تکمیل شود. رضاپور در ادامه گفت: در خیلی از جاها ورود ما برای مرمت باعث تخریب شده است ،خیلی از مسائل با بازسازی حل نمی شود و گاهی به تنهایی موفق نمی شویم و باید از رسانه ها کمک گرفت و رسانه ای شدن تخریب ها به ما کمک می کند.

 خانم آقاجان اسد گزارشی از سد سیمره و تخریب های صورت گرفته درمحوطه باستانی سیمره و نقش مردم محلی در این تخریب هاارائه کرد.

همزمانی این نشست با ثبت چوگان ایرانی به نام جمهوری آذربایجان موجب تاثر و تاسف انجمن های غیر دولتی گردید و بخشی از برنامه خود را به این موضوع اختصاص دادند.بابک مغازه ای با اشاره به این اتفاق و تلاش های سازمان های غیر دولتی  گفت ما امروز باید جشن می گرفتیم اما به دلایلی که همه ما میدانیم قضیه برعکس شد. 

رئیس هیات چوگان استان قزوین و نماینده  فدراسیون چوگان گفت : ما حال خوبی نداریم ما امروز غزادار هستیم ،نباید اجازه می دادیم چنین اتفاقی بیافتد.

جای آن است که خون موج زنددر دل لعل/زین تغابن که خزف می شکند بازارش

 قنبری ادامه داد:به خاطر بودن در حوزه جغرافیایی ایران ،بازی چوگان به آذربایجان ارتباط داشت و امروز آنان چوگان را به نام خود ثبت کردند در همین شهر قزوین حتا پیش از اصفهان میدانی به نام چوگان در روبری مسجد جامع وجود داشت ،سفیر اسپانیا در دربار شاه عباس تصویری ارائه می کند که بیشتر مردم در این میدان شاهد بازی چوگان هستند . اوسخنان خود را با این شعر به پایان برد: ای دل به کوی عشق گذاری نمی کنی/ اسباب جمع داری و کاری نمی کنی/چوگان حکم در کف و گویی نمی زنی /باز ظفر به دست وشکاری نمی کنی.

سپس مهدی بختیاری رئیس انجمن پرورش اسب  با انتقاد از عملکرد نمایندگان ایران در یونسکو گفت: نمایندگان ایران آنچنان که باید عمل نکردندو از حقوق فرهنگی و میراث فرهنگی ما دفاع نشد ما امیدواریم باب دیگری باز شود و شاهد چنین اتفاق های نباشیم. بختیاری گفت: حتا واژه ها و اصطلاحات بین المللی که در مورد چوگان استفاده می شود ایرانی است و هنوز در میان قوم بختیاری رایج است. ایرانی ها به طور ژنتیکی با اسب و سوارکاری بهتر از سوارکاران دنیا رابطه دارند. اسب در اساطیر ، تاریخ ، افسانه ها و فرهنگ ما حضور دارد. ما می توانیم از اسب و بازی های مربوط به اسب در صنعت گردشگری استفاده کنیم .رئیس انجمن پرورش اسب ادامه داد:ذخایر ژنتیکی اسب های ایرانی بی نظیر است ،نژاد خونگرم کرد و دره شوری تنها در ایران است . اما با توجه به جاذبه های گردشگری در زمینه اسب و پتانسیل های موجود متاسفانه کاری صورت نگرفته است و کسانی که علاقمند ند در پیچ وخم اداری خسته می شوند. اسبچه کاسپین (خزر) و اسب ترکمن در شمال ، اسب کرد درغرب ّدره شوری در مرکز وشیراز، اسب اصیل ایرانی در خوزستان ، اسب سیستانی در شرق ایران و نژادها و گونه های دیگر سرمایه بزرگی برای ما محسوب می شود اما دیگران استفاده می کنند.بختیاری ادامه داد: اگر اشتغال پایدار می خواهیم اگر سلامت جوانان را می خواهیم باید تلاش کنیم از این ظرفیت استفاده کنیم . در نهادهای دولتی مانند ورزش و جوانان و جهاد کشاورزی کارشناسی در این زمینه نداریم و همین باعث شده جمهوری آذربایجان ، ترکیه و امارات گوی سبقت را از ما برباید.

درپایان این نشست دو روزه بتول صحراکاران دبیر انجمن دوستداران یادمان های ماندگاربه سه تن از مالکان خانه های تاریخی شهر قزوین که در زمینه مرمت تلاش کرده اند لوح یادبودی اهدا کرد وفهیمه جعفری گزارش نهایی نشست را قرائت کرد.

 

 

 

 

 

 


برچسب ها: قزوین ، مرمت ، نشست سازمانهای مردم نهاد ، گردشگری ورزشی ،

سه شنبه 2 مهر 1392

شیرازه‌ای كه از هم پاشید

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه ها ،تهران امروز ،باستان شناسی ،میراث فرهنگی ،

روزنامه تهران امروز

 

کد خبر: 139254

تاریخ خبر: دوشنبه, 01 مهر 1392

 

 

شیرازه‌ای كه از هم پاشید

 

 

حسین زندی

تهران امروز

جابه‌جایی سازمان میراث فرهنگی از ضربه‌های جبران ناپذیری بود كه بر پیكر نیمه‌جان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی كشور توسط دولت دهم وارد آمد. این تخریب‌ها از زمان دولت نهم و آبگیری سد سیوند آغاز شد و در دولت دهم و در سایه شعارها و تبلیغات عجیب و غریبی مانند جابه‌جایی جمعیت تهران، ثبت آثار جهانی، آوردن منشور كوروش به ایران و... انجام شد كه از ابتدا مورد اعتراض خبرنگاران، باستان شناسان و فعالان میراث فرهنگی قرار گرفت چرا كه با ابهامات و پرسش‌های بی‌پاسخ فراوانی روبه‌رو بود. سوال‌هایی مانند: علت بازگشایی غیرمعمول مخزن موزه ملی چه بود؟ در بورس فروش میراث تاریخی در منطقه آزاد كیش چه اشیایی به فروش رفت؟ دوركاری كارمندان و مدیران متخصص چرا بیشتر در این سازمان صورت گرفت؟ اسنادی كه مدت‌ها در پایانه شیراز بود به كجا انتقال یافت؟ آیا با انتقال 400 الی 500 كارمند بافت جمعیتی پایتخت تغییر كرد؟ چرا هیچ نهاد و سازمان دولتی به غیر از سازمان میراث فرهنگی انتقال نیافت؟ چه بلایی بر سر كتابخانه میراث غنی‌ترین كتابخانه این حوزه آمد؟ دلیل عكسبرداری شبانه از موزه‌ها و گنجینه‌ها چه بود؟ علت دور كردن و مخالفت شدید با خبرنگاران متعهد و منتقد حوزه میراث فرهنگی چه بود؟ و ده‌ها سوال دیگر كه بی‌پاسخ ماند و امیدواریم كه با گذشت زمان پاسخ این سوال‌ها نیز مشخص شود. یكی از تخصصی‌ترین نهادهای دولتی در ایران سازمان میراث فرهنگی است. مجموعه‌ای تشكیل شده از بخش‌های تخصصی، پژوهشكده‌های مختلف و معاونت‌ها بود كه به صورت یكپارچه اداره می‌شود. پس از انتقال كارشناسان خبره و متخصص به بهانه دوركاری خانه‌نشین یا مجبور به بازنشستگی شدند. با انتقال سازمان، یكپارچگی آن از دست رفت و هر معاونت به استانی منتقل شد. در شیراز یك اداره در چند ساختمان جدا از هم كه هر كدام در گوشه‌ای از شهر بود قرار گرفت. چنانكه سال 91 پس از بازگشت به تهران هم، نتوانستند یا نخواستند یكپارچگی آن هم بازگردد. از این رو، علاوه بر آسیب دیدن اشیا تاریخی و نابودی آثاری مانند تابلوها در جابه‌جایی‌ها، پرونده و گزارش كاوش‌ها و اشیا كشف شده‌ای كه ثبت نشده بود هم در هاله‌ای از ابهام است؛ چنانكه گفته می‌شود با از هم پاشیدن واحدهای پژوهشی، عملا در 8 سال گذشته هیچ دستاورد مثبتی دیده نشده است. به‌طور مثال در دولت هشتم فقط پژوهشگاه این سازمان 143 عنوان كتاب در زمینه باستان شناسی منتشر كرده است كه از آثار ماندگار این حوزه است و ده‌ها عنوان كتاب از انتشارات پژوهشكده مردم شناسی به‌جا مانده است. اما در دولت نهم و دهم این روند كاملا متوقف شد. آزمایشگاه پژوهشگاه مهم‌ترین مركز آزمایش باستان شناسی خاورمیانه در جابه‌جایی تهران به شیراز و شیراز به تهران نابود شد كه این خود ضربه مهلكی به كالبد میراث فرهنگی كشور بود. نگرانی باستان شناسان و فعالان حوزه میراث فرهنگی این است كه آیا دولت بعدی پیگیر شفاف‌سازی ابهامات و تخریب‌ها خواهد بود و مسببان این ضایعه مجازات خواهند شد؟

 

http://www.tehrooz.com/1392/7/1/TehranEmrooz/1275/Page/9/TehranEmrooz_1275_9.pdf

 

روزنامه تهران امروز

 

 


برچسب ها: انتقال سازمان میراث فرهنگی ، موزه ، دورکاری ، شیراز ،

 http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=105546&Serv=3&SGr=22

برای سومین بار در چند روز اخیر

هگمتانه بار دیگر به آتش کشیده شد

هگمتانه بار دیگر به آتش کشیده شد. هنوز دو روز نگذشته از آتش گرفتن چهار هکتار از این محوطه تاریخی، بار دیگر شعله‌های آتش به جانش افتاد. هرچند که مسئولان میراث فرهنگی همدان چندان نگران این آتش سوزی نیستند و می گویند که آسیبی به محوطه نمی‌زند.

دانلود فایل مرتبط با خبر:
 خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- برای سومین بار طی 10 روز اخیر، شعله‌های آتش به جان محوطه تاریخی هگمتانه افتاد. شعله‌هایی که دیروز 18 تیرماه به مدت سه ساعت ( از 11 صبح تا 2 بعد ازظهر) در محوطه تاریخی هگمتانه می سوختند.
 
 محوطه تاریخی هگمتانه در آتش می سوزد
 
حسین زندی، دوستدار میراث فرهنگی در همدان به chn می گوید:« آتش سوزی در این محوطه نه تنها آن را تبدیل به مخروبه می‌کند، بلکه آتش سوزی کنترل شده هم که باشد، دوده ها اثرات بدی  روی آثار تاریخی موجود در محوطه می‌گذارد.»
 
 مسئولان میراث فرهنگی می گویند به آثار تاریخی آسیبی وارد نمی شود
 
این در حالی است که مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان همدان این گفته قبول نداشته و می‌گوید: این آتش‌سوزی‌های هیچ آسیبی به این محوطه و بناهای تاریخی آن وارد نکرده است.
 
 دوستداران میراث فرهنگی به این آتش‌سوزی ها اظهار نگرانی کردند
 
زندی اما می‌گوید که مسئولان میراث فرهنگی مقصر اصلی در آتش سوزی محوطه هگمتانه را معتادان می‌دانند اما خیلی عجیب است که با وجود دوربین‌ها و نظارت‌هایی که مرتبا انجام می شود. معتادان به راحتی می توانند وارد محوطه شده و برای سومین بار آن را به آتش بکشند.
 
طی روزهای اخیر برای سومین بار است که این محوطه گرفتار آتش سوزی می شود
 
به گفته این دوستدار میراث فرهنگی، بیشترین آسیبی که به محوطه هگمتانه وارد شده، همین آسیب‌هایی است که به دلیل کاشتن درخت و سبزه وارد شده و مسئولان می توانستند از این علوفه ها استفاده بهینه کرده و بگذارند که کشاورزان آن را جمع آوری کنند.
 
از سوی دیگر کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که این آتش سوزی ها به تپه‌های تاریخی که هنوز کاوش نشده هم آسیب می رساند و اگر قرار بوده که این علوفه ها آتش زده شود باید با باستان شناسان در این زمینه هماهنگ شود.


برچسب ها: آتش سوزی تپه هگمتانه ، میراث در خطر ، محوطه تاریخی ،

انجمن مجموعه داران ایران با همکاری اداره کل موزه های کشور اقدام به برگزاری نمایشگاهی از مجموعه های مختلف کرده است .

این نمایشگاه در تاریخ 16 تیرماه در سالن هنرهای زیبای کاخ سعد آباد گشایش می یابد و تا تاریخ 22 تیر مورد بازدید علاقمندان قرار می گیرد.

در این نمایشگاه مجموعه هایی از سکه ،  اسکناس ، اسناد تاریخی ، آثار خطی ، تابلوهای نقاشی، عکس های تاریخی ، تمبر وکبریت به نمایش در خواهد آمد. منوچهر لطفی دبیر انجمن مجموعه داران ایران گفت : هدف از تشکیل این انجمن شناسنامه دار کردن اشیا وجلو گیری از  خروج اشیا و مجموعه های ارزشمند تاریخی از کشور است . این نمایشگاه نیز برای معرفی انجمن و همکاری بیشتر با سازمان میراث فرهنگی برگزارمی شود .لطفی افزود:  اعطای مجوز مجوز مجموعه داری توسط مسئولان سازمان میراث فرهنگی کشور و قدر دانی از مجموعه داران نمونه از دیگر برنامه های این نمایشگاه است  که روز سه شنبه ساعت 16 درمحل موزه ملت مجموعه سعد آباد برگزار خواهد شد .

انجمن مجموعه داران ایران از جمله نهادهای غیردولتی در ایران است که در زمینه  میراث فرهنگی کشور به صورت تخصصی  فعالیت می کند.این نمایشگاه از اولین نمایشگاه های است که اشیاء و مجموعه های شخصی به صورت گسترده در آن به نمایش در خواهد آمد.

علاقمندان و مجموعه داران برای دریافت اطلاعات بیشتر می توانند به تارنمای این انجمن مراجعه کنند.

حسین زندی

 http://www.iranboom.ir/tazeh-ha/khabar/9745-1392-04-16-06-03-01.html

 


برچسب ها: انجمن مجموعه دارن ایران ، موزه خصوصی ، کاخ سعدآباد ،

 

 

وضعیت خانه دو اژدهای زنجان خوب نیست

معبد صخره‌ای داش‌کسن یکی از سایت‌های تاریخی زنجان است که بدون هیچگونه رسیدگی به حال خود رها شده‌است؛ میزان توجه به این سایت که دو تصویر سنگ تراش اژدها دارد به‌قدری اندک بوده که گویی با معدن سنگ در حال برداشت مواجه هستیم نه محوطه تاریخی!

 
خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ معبد صخره‌ای داش کسن حالا دیگر تبدیل به معدن سنگ داش حسن شده، معبدی که به‌دلیل حجاری‌های اژدها به معبد چین هم شهرت یافته اما این سایت تاریخی از ساماندهی و حفاظت مناسبی برخوردار نیست.  
 
به‌گزارش CHN، معبد زیبا و صخره‌ای، اما نیمه‌کاره داش‌کسن در 15 کیلومتری جنوب‌شرقی شهرستان سلطانیه در نزدیکی روستای قرار گرفته است. می‌گویند تاکنون نمونه‌‌ای از آن در ایران مشاهده نشده، با این حال، محلی‌ها از آن به‌عنوان معبد اژدها و  داش کسن نام می‌برند.
 
«حسین زندی» یکی از فعالان میراث‌فرهنگی طی بازدیدی که از معبد داش‌کسن داشته می‌گوید:« داش کسن در زبان ترکی به معنای« سنگ بر» و «محل سنگ بری» است. دیوارهای مقابل این معبد برخوردار از دو سنگ نگاره زیبا است که تصویر دو اژدهاست در طول 3/5 متر را به‌نمایش می‌گذارد».
 
با این حال زندی معتقد است، این روزها این معبد زیبا روزگار خوشی را سپری نمی‌کند. سنگ نگاره‌های آن در معرض باد و باران مورد تهدید واقع‌شده‌اند و محافظ شیشه ای روی سنگ نگاره‌ها نتوانسته از ورود باران جلوگیری کند.
 
این فعال میراث‌فرهنگی ادامه می‌دهد، محوطه معبد در بیشترماه‌های سال محل جمع شدن آب حاصل ازبارندگی است. عاملی که فرسایش سنگ‌ها را به‌دنبال داشته، این درحالی است که این معبد می‌تواند مرکزی برای مطالعات باستان‌شناسان  برای شناسایی ارتباط فرهنگ ایران وچین  در دوره ایلخانان باشد.  
 
درحال‌حاضر، حفاظت و مسقف کردن محوطه داش‌کسن از گزند تخریب‌ها یکی از مهمترین وظایف میراث‌فرهنگی به‌شمار می‌رود چراکه این معبد هر روز با تخریب و گزند بیشتری مواجه می‌شود.
 
گفته می‌شود در اطراف این سنگ نگاره‌‌ها، سه طاق سنگی بزرگ و محراب‌های زیبایی با تزئینات مقرنس وجود دارد. البته دررابطه با چگونگی و زمان ساخت این اثر کم نظیر روایت‌های مختلف شنیده می‌شود اما برخی باستان شناسان معبد داش‌کسن را مربوط به دوره ایلخانان وارغون شاه پدر سلطان محمد خدابنده (الجایتو) نسبت می‌دهند.
 
در منابع آمده است، پیش از آنکه این خانوداده الجایتو به اسلام روی بیاورند، به آیین شمنیزم گرایش داشتند. در این میان برخی نیز معتقدند این سازه عظیم مربوط به پیش از اسلام است. اما به نظر می‌رسد این بنا پیش از اسلام هم وجود داشته و با ورود ایلخانان مغول به ایران و در زمان سلطان محمد خدابنده مورد تغییرات قرار گرفته است.به‌ویژه علامت هایی که روی سنگ‌ها وجود دارد نشانه‌هایی است که در معبد آناهیتا کنگاور روی سنگ‌های معبد توسط معماران بنا ایجاد شده است.
 
 
داش‌کسن، در سال 1353 شناسایی و در دهه 70 خورشیدی کاوش شد. این کاوش‌ها تا سال 73 ادامه داشت. این محوطه درتاریخ3/12/1353 به شماره 1026 به ثبت آثارملی رسیده است . این معبد 600 متری تلفیقی از طرح های اسلیمی هنر ایرانی و هنر چینی است . همچنین وجود سه غار در این معبد بر زیبایی های آن افزوده است. 
 
 
 
 


برچسب ها: زنجان ، معبد داشکسن ،

یکشنبه 9 مرداد 1390

فراخوان برای تاسیس کتابخانه ی قله ی یخچال همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،باستان شناسی ،

فراخوان برای تاسیس کتابخانه ­ی قله ی یخچال همدان

همزمان با برگزاری برنامه­ی "صعود قلم" با مسئول پناهگاه قله ی یخچال همدان به این نتیجه رسیدیم که کتابخانه­ای در محل این پناهگاه زیبا  دایر کنیم تا کوه­نوردان و مهمانان هنگام استراحت در آنجا از مطالعه نیز بهره مند شوند و بهتر دیدم کتاب­ها با موضوعات کوه­نوردی،جغرافیا و زیست بوم، میراث فرهنگی و تاریخ همدان باشد. مقدمات کار با اهدای تعدادی کتاب و تهیه­ی مهر به نام کتابخانه­ی کوهستان «قله یخچال »انجام شد. در هفته­های آتی نیز سعی خواهم کرد کتاب­های بیشتری با موضوعات یاد شده تهیه و تقدیم کتابخانه نمایم.

به دوستان کوه­نورد ودوستداران طبیعت نیز پیشنهاد می­کنم در این تلاش فرهنگی سهیم باشند. لذا لازم به یادآوری است کتاب­های اهدایی با نام اهدا کننده به ثبت خواهد رسید. با توجه به اینکه هدف از این حرکت تشکیل کتابخانه­ای تخصصی است خواهشمند هدایای دوستان جز در موضوعات یاد شده و به ویژه کوهستان و محیط زیست نباشد. امید است این حرکت آغازی باشد برای ایجاد کتابخانه ی در دیگر پناهگاه ها.

دوستانی که به صورت غیر حضوری و یا از دیگر شهرها ما را در این زمینه یاری می کنند کتاب های اهدایی خود را به    نشانی­های ذکر شده در تارنگار " الوند نوشت" ارسال فرمایند. ضمنا دوستان می توانند پیشنهاد های خود را به نشانی اینترنتی

Hosein.zandi77@gmail.com  

و یا در تارنگارهای الوند نوشت: http://www.zandi90.blogsky.com/

و فانوس ایران:http://www.fanouseiran.blogfa.com/

با ما در میان بگذارند.

                     

با سپاس حسین زندی

دبیر پژوهشی انجمن ایرانشناسی کهن دژ

همدان نهم امرداد 1390


یکشنبه 21 فروردین 1390

تپه باستانی شاه طهماسب همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :باستان شناسی ،میراث فرهنگی ،

 انجام گیرد. 

حفاری‌های غیرمجاز

تپه باستانی شاه تهماسب 

همدان را با خاک یکسان می‌کند

 

قلعه باستانی شاه تهماسب همدان به بواسطه حفاری های غیرمجاز در حالی عیان می‌شود که در این فرایند تاج تپه به صورت کامل تخریب شده است. هم اکنون نیز حفاری‌ها در این تپه به حدی رسیده که نمی توان گام از گام برداشت و تپه باستانی شاه تهماسب پر از گودال و حفره‌هایی است که توسط قاچاقچیان ایجاد شده است.

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ درحال حاضر قلعه باستانی شاه تهماسب همدان به دلیل حفاری های غیرمجاز به شدت تخریب شده است. این درحالی است که قلعه شاه تهماسب داخل تپه ای قرار دارد که اوایل دهه ی هشتاد از سوی افراد ناشناس با لودر و بیل مکانیکی حفاری شده است به گونه ای که در این فرایند تاج تپه کاملا نابود وبه دنبال آن بقایای قلعه که معروف است به شاه تهماسب نمایان می شود هم اکنون این تپه پر از حفره و گودال هایی است که توسط قاچاقچیان حفر شده است.

این درحالی است که یکی از نگرانی های اهالی دوستداران میراث فرهنگی در کنار نتایج جبران ناپذیر حاصل از عملکردهایی همچون خروج آثار تاریخی از ثبت ملی، سد سازی های بی رویه در کنار محوطه های تاریخی و... آسیب رساندن و تخریب محوطه ها و تپه های باستانی ثبت نشده است که بدون هیچ حفاظت و نظارتی رها شده اند.

از سوی دیگر تخریب های طبیعی و غیرطبیعی که توسط برخی افراد بومی بدلیل عدم آگاهی و منفعت طلبی انجام می گیرد باعث شده راهی برای سودجویان و قاچاقچیان بازشود. در حال حاضر قاچاقچیان با دراختیار داشتن فلزیاب و معدن یاب های پیشرفته باعث ویرانی و غارت محوطه های باستانی شده اند.

به گزارش CHN؛ تپه باستانی شاه تهماسب که درشرق همدان واقع شده است به دلیل عدم نظارت و حفاظت منجربه ویرانی وغارت محوطه های باستانی شده است. این درحالی است که به گفته اهالی و دوستداران میراث فرهنگی همدان بارها در باب موقعیت واهمیت این تپه باستانی با کارکنان میراث فرهنگی همدان مذاکراتی داشته و آنها را از اقدامات صورت گرفته مطلع کرده اند.

حسین زندی دبیر پژوهشی انجمن ایرانشناسی کهن دژهمدان با بیان این مطلب بهCHNگفت: تپه باستانی شاه تهماسب در چند کیلومتری شرق همدان واقع شده است که اوایل سال 80 بدلیل حفاری های غیرمجاز تاج تپه کاملا نابود می شود و بقایای قلعه که معروف است به شاه تهماسب نمایان می شود و چند گودال نیز حفر می شود که به دنبال آن خشت های دیوار قلعه نیز آسیب دیدند.

 به گفته وی  هنوز هیچ کاوش علمی بر این تپه صورت نگرفته است و طبق گفته باستان شناسان پس از مشاهده بقایای سفال هایی که در اطراف قلعه وجود دارد احتمال داده شده

این محوطه متعلق به دوره سلجوقیان است البته برخی دیگر از باستان شناسان آن را به دوره اشکانی هم نسبت داده اند.

این فعال میراث فرهنگی با تاکید براینکه هم اکنون گودال ها و حفره های ایجاد شده بر قلعه و اطراف آن به شدت افزایش یافته ادامه داد: در یک سال گذشته تعداد گودال ها به شدت افزایش پیدا کرده است به طوری که کارازتخریب گذشته و تپه مبدل شده است به ده ها گودال بزرگ و روز به روز هم بر تعدادشان افزوده می شود.

حسین زندی همچنین گسترش شهر و خانه سازی اطراف این محوطه ها را تهدیدی برای محوطه های تاریخی دانست و افزود: از یک سو گسترش شهر و خانه سازی اطراف تپه و محوطه ها تهدیدی جدی به شمار می رود از سوی دیگر  شخم زدن گورستان تاریخی همجوار تپه توسط کشاورزان و سودجویان باعث از بین رفتن گورهای تاریخی شده است. درحال حاضرحداقل انتظار دوستداران میراث فرهنگی از متولیان اینست که پیش از ویرانی کامل کاوشی علمی و اساسی بر روی این سایت تاریخی انجام گیرد


مقامات میراث فرهنگی از کاشف کتیبه باستانی خارک تقدیر کردند!

(حسین زندی)

آبان ماه سال 1386 در پی عملیات احداث جاده در جزیره خارک، سنگ نوشته­ای از زیر خاک بیرون آمد و با تلاش یکی از فعالین میراث فرهنگی به نام شهرام اسلامی به مسئولین میراث فرهنگی و باستان­شناسان معرفی شد که بنابر اهمیتش «سند هویتی خلیج فارس» نام گرفت.

این اثر تاریخی به اندازه 20 در 30 سانتی­متر بر روی سنگ مرجانی در شش سطر به خط میخی و زبان پارسی هخامنشی (سالهای آغازین پادشاهی داریوش بزرگ) نوشته شده بود. پس از شناسایی کتیبه، در پی بی­توجهی مسئولین خارک، با تلاش شهرام اسلامی حصار موقتی در اطراف کتیبه کشیده شد و او شخصاً هر روز با دوچرخه به سنگ­نوشته و دیگر آثار تاریخی نویافته از جمله نرده­های سنگی و سمت­نمای جغرافیایی در خارک که باز هم توسط «اسلامی» پیدا شده بودند و به گفته رضا غیاث­آبادی، باستان­شناس، «حتی یک نمونه مشابه آن در ایران وجود نداشت»، سرکشی می­کرد تا مبادا آسیبی به آنها برسد.

اما آنچه نباید، اتفاق افتاد و در روز 10 خرداد 1387، اسلامی خبر تخریب سنگ­نوشته را توسط افراد ناشناس اعلام کرد و با دیگر همکارانش در میراث فرهنگی خواستار پیگیری شدید مقامات برای شناسایی عاملان تخریب شد. در پی آن رئیس سازمان میراث فرهنگی بوشهر ابراز کرد: فردی مظنون در ارتباط با تخریب کتیبه هخامنشی شناسایی شده و به دلیل مسائل امنیتی و ترس از مخفی شدن فرد مظنون، از دادن اطلاعات سرباززد.

هم­چنین با اینکه معاون بخشدار خارک «علی جاذبی» از تخریب هفتاد درصدی کتیبه به وسیله شیء نوک­تیز خبر داد و همه شواهد نیز تخریب 70 تا 80 درصدی را تایید می­کرد، رئیس سازمان میراث فرهنگی بوشهر گفت: «حدود 10 تا 15 درصد آن دچار تخریب شده و مشخص است که کتیبه تاریخی خارک خیلی متضرر نشده است و قسمت­های اصلی آن مشکلی ندارد.» و پس از آن نیز از گفتگو با خبرنگاران امتناع کرد.

دادستان کل کشور نیز رسماً از دادستان عمومی و انقلاب بوشهر خواست تا در مورد تخریب این اثر توضیح ارسال کند.

پس از آن در پی معرفی شهرام اسلامی به عنوان مظنون از سوی سازمان میراث فرهنگی، مقامات قضایی اقدام به بازداشت وی کردند.

البته در دو دهه اخیر، همواره شاهد چنین فجایعی بوده­ایم؛ از جمله تخریب مجسمه بودا توسط طالبان در افغانستان، تخریب سر سرباز هخامنشی در تخت جمشید توسط عامل فلسطینی یکی از سریالهای صدا و سیمای جمهوری اسلامی و به تازگی تخریب کتیبه باستانی آپادانا در شوش. اما این اتفاق شرم­آور و بازداشت شهرام اسلامی بسیار سوال­برانگیز است.

در ایران متداول است به جای حل مسئله، صورت مسئله را پاک می­کنند، آیا اثری با این اهمیت نباید نگهبانی داشته باشد تا فاجعه­ای چنین رخ ندهد؟ مسئولیت حفظ و حراست دیگر آثار تاریخی با کجاست؟ اگر با سازمان میراث فرهنگی نیست، پس دستگاه عریض و طویلی به نام سازمان میراث فرهنگی به چه کار می­آید؟

در پایان جای سوال است که آیا فجایعی مانند ماجرای سد سیوند، قطار زیرزمینی اصفهان و اهواز، برج جهان­نمای اصفهان و تله­کابین گنجنامه همدان و نیز اصرار به تخریب فقط 10 درصدی کتیبه خارک و پافشلری به این دروغ، نشانه ناآگاهی است یا قصد و غرض؟

 


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic