دوشنبه 18 مرداد 1395

از «نی» تا «نای»

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،گفتگو ،موسیقی ،

از «نی» تا «نای»

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
از «نی» تا «نای»
بهروز بیگی، نوازنده همدانی، پس از ثبت ساز «یسنای» در اداره ثبت اختراعات به سراغ ساخت ساز جدیدی رفته که نام آن را «نای» گذاشته است....
1395/05/18
بهروز بیگی، نوازنده همدانی، پس از ثبت ساز «یسنای» در اداره ثبت اختراعات به سراغ ساخت ساز جدیدی رفته که نام آن را «نای» گذاشته است. اگرچه این ساز در مراحل ابتدایی است و به گفته بیگی هنوز به تکامل نرسیده اما مورد تأیید اهالی موسیقی قرار گرفته و پس از تأیید خانه موسیقی ثبت شده است. بهروز بیگی از کارآفرینان و مخترعان همدانی است. او علاوه بر اینکه نوازنده نی است بیشتر وقت خود را در سال‌های گذشته صرف ابداع سازهای جدید موسیقی کرده است. اولین ساز ابداعی او «یسنای» بود که با استقبال استادان برجسته موسیقی روبه‌رو شد و موفقیت‌های زیادی را برای بیگی به ارمغان آورد. بیگی در گفت‌وگو با همشهری از فعالیت‌های خود می‌گوید.
  •  از فعالیت‌های ساز‌سازی خود بگویید؟
من عضو کوچکی از جامعه موسیقی همدان هستم؛ فعالیت‌هایی در زمینه سازسازی در زمینه سازهای بادی داشتم. اولین ساز ابداعی من «یسنای» است که توسط استادان صاحب‌نام و برجسته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و تأیید شد.
  •  «یسنای» چگونه سازی است؟
«یسنای» ساز بادی است که صددرصد ابداع من است؛ البته نوع و رنگ صدای آن شباهت‌هایی به بالابان و دودوک دارد اما رنگ اصلی صدای این ساز بسیار نو و جدید است که مورد توجه استادان موسیقی از جمله محمدرضا شجریان، محمدرضا درویشی، حسین علیزاده، محمد موسوی، حسن ناهید، جمشید عندلیبی، کیوان ساکت، محمدعلی کیانی‌نژاد و مجید درخشانی - که آلبومی با ایشان کار کردیم و با استاد کیوان ساکت اجرای زنده داشتیم - قرار گرفته است.
  • یعنی در کنسرت‌ها و آلبوم‌ها از این ساز استفاده می‌شود؟
هرچند فراگیر شدن آن زمان‌بر است، ساختار آن ابتدایی است و صنعتی نیست. همچنین همه کس نمی‌تواند به آسانی با آن کار کنند اما استادان به آن توجه ویژه دارند. برای فراگیر شدن این ساز نیاز به آموزش نوازندگان جدید است که فکر می‌کنم در سال‌های آینده نوازندگان خوبی در این زمینه خواهیم داشت.
  • تولید این ساز در چه مرحله‌ای است؟
من طراحی برای تولید انبوه تهیه کرده‌ام اما امکانات من اجازه نمی‌دهد تولید کنم. تنها جایی که در حد محدود حمایت می‌کند اداره کل میراث فرهنگی استان است و نهادهای دیگر هیچ حمایتی نکردند تا این ساز را تولید کنم.
  •  ساز «یسنای» از نظر صدادهی چه ویژگی‌هایی دارد؟
یسنای در محدوده‌های مختلف از جمله سوپرانو، باس، تنبور و التو ساخته شده است از این جهت نزدیک به ویولن است. به قول برخی استادان در آینده می‌تواند در ارکستر و موسیقی ما نقش و جایگاه بزرگی داشته باشد. موسیقی ما این رنگ صدا را کم داشت چون دارای گستره صوتی بسیار بمی است. موسیقی ما نیاز به این صداها دارد. صدای بم را در موسیقی ما تنها عود و گاهی نی داشت. به قول استادان ما سال‌هاست منتظر چنین صدایی بودیم. به هر حال خداوند لطف کرد و من توانستم از طبیعت و تجربه این صدا را استخراج کنم.
  • یسنای به چه‌ سازی شبیه است؟
این ساز مثل بالابان یا دودوک نیست که با انگشت نواخته شود. با دمیدن و لب فواصل ایجاد نمی‌شود. دارای قمیش پلیمری است و مثل بالابان و دودوک چوبی نیست به راحتی صدادهی دارد. من همچنان تلاش می‌کنم تا تکمیل‌تر شود.
  • برای ساخت ساز جدیدتان «نای» از کجا ایده گرفتید؟
همان‌طور که گفتم چون نوازنده نی هستم دوست داشتم روی نی هم کار کنم. بعد از ثبت یسنای به سراغ نی رفتم مدتی بعد از انواع چوب‌ها انواع نی را ساختم و صداهای گوناگون و چوب‌های مختلف را آزمایش کردم. باز هم با استادان محمد موسوی و جمشید عندلیبی و حسن ناهید در میان گذاشتم که مورد تأیید قرار گرفت. این ساز را با تشکیل پرونده در خانه موسیقی در اداره ثبت اختراعات با نام «نای» ثبت کردم و گواهی ثبت گرفتم.
  • نی چه کمبودی داشت که تصمیم گرفتید چنین ‌سازی بسازید؟
نی یکی از سازهای ایرانی بسیار خوبی است. خیلی‌ها تعصب داشتند که ساختار نی نباید تغییر کند و باید دست نخورده بماند من هم دخالتی در ساز نی نکردم. اما بیشتر نوازندگان نی این تجربه را دارند که نی بر اثر کار زیاد چون مرطوب و خم می‌شود. من به سراغ انواع چوب‌ها رفتم. من معتقدم هر چوب یک رنگ با ویژگی خاصی دارد مثلا می‌گویم صدای چوب عناب مثل صدای استاد شجریان است، صدای چوب گردو رنگ صدایی مثل استاد بنان دارد یا رنگ صدای زردآلو مثل صدای همایون شجریان است.
  • نای از نظر ساختار تکامل یافته‌تر از نی است؟
فرکانس صدایی در زمان نوازندگی افت و خیز خوبی دارد و مقاوم‌تر است. نیم‌پرده‌ای برای این ساز افزوده‌ام. پشت ساز نی یک سوراخ دارد اما من 2 سوراخ به ساز «نای» زده‌ام. نوازندگان بزرگ نی ما نابغه هستند و توان این را دارند که از یک چوب خشک هم صدای کم‌نظیر و سحرآمیز در آورند اما همه این توانمندی را ندارند. به همین دلیل که نوازندگی نی مشکل است نوازنده نی کم داریم. این ساختار چوب صدای خش‌ها و پارازیت را ندارد و صداهای اضافه را می‌گیرد.
  • نواختن آن چگونه است؟
نوازندگی آن مانند نی است وقتی می‌خواهند نت‌گردی کنند یا گام عوض کنند مجبورند با دمیدن، نیم‌پرده بالا یا پایین کنند اما در این ساز جدید نیازی نیست و سوراخ اضافی مسأله را حل کرده است. این گونه نیست که احتمالا نت قبلی یا بعدی تحت تأثیر قرار گیرد و فالشی ایجاد کند. ساختار جدید باعث شده صداسازی زودتر انجام گیرد این ساز قابلیت ساخته شدن در همه کوک‌ها را دارد و من در همه محدوده‌های صوتی ساخته‌ام.
  • چه کسانی این ساز را می‌نوازند؟
به چند نفر از استادان تقدیم کرده‌ام اما در بازار نیست و خودم هم کار می‌کنم.
  • سازی که یکی از نوازندگان در خبرگزاری مهر معرفی کردند چه شباهتی به ساز «نای» داشت که شما معترض آن هستید؟
به تازگی یکی از استادان بسیار محترم این رشته که نوازنده توانمندی است در مصاحبه‌ای که یکی از خبرگزاری‌ها منتشر کرده بود مدعی شد اخیرا ‌سازی با همین ویژگی ساخته بدون اینکه به نای اشاره‌ای کرده باشد. وی در این گفت‌وگو گفته است ساز جدیدی از چوب ساخته و نام همین ساز «نای» را «نی چوبی» گذاشته است که مورد اعتراض من قرار گرفت.
  • مگر این ساز به نام شما ثبت نشده است؟
بله، اعتراض من به همین مسأله است، در حالی که من این ساز را ثبت کرده‌ام و گواهی ثبت را دریافت کرده‌ام، خبرگزاری‌ها پس از ثبت خبر آن را منتشر کرده‌اند، استاد موسوی و محمدرضا درویشی پیشنهاد کردند من اسم این ساز را «نای» بگذارم و به پیشنهاد ایشان نام ساز را انتخاب کردم.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%A7%D8%B2-%C2%AB%D9%86%DB%8C%C2%BB-%D8%AA%D8%A7-%C2%AB%D9%86%D8%A7%DB%8C%C2%BB?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، ابداع ساز در همدان ، سازندگان ساز در همدان ،

دوشنبه 25 خرداد 1394

کتاب نواختن یسنای رونمایی می‌شود

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،

کتاب نواختن یسنای رونمایی می‌شود

نویسنده: حسین زندی همدان- خبرنگار همشهری
کتاب نواختن یسنای رونمایی می‌شود
«یسنای» ساز بادی و چوبی است که توسط «بهروز بیگی» در سال 91 به عنوان یک اختراع به ثبت ملی رسیده است...
1394/03/24
«یسنای» ساز بادی و چوبی است که توسط «بهروز بیگی» در سال 91 به عنوان یک اختراع  به ثبت ملی رسیده است. این ساز توسط استادان برجسته موسیقی چون محمدرضا شجریان، محمدرضا درویشی، حسین علیزاده، مجید درخشانی کیوان ساکت و حسن ناهید به تایید رسید و در سال 92 رونمایی شد. بهروز بیگی ابداع‌کننده این ساز به تازگی کتابی را برای شیوه آموزش یسنای نوشته است. به گفته بیگی، این  کتاب امروز یکشنبه 24 خرداد ساعت 16 با شرکت هنرمندان همدانی و حضور استاد «حسن ناهید» نوازنده چیره‌دست نی در سالن آوینی ارشاد همدان رونمایی می‌شود.
مخترع و سازنده این ساز با اشاره به چگونگی تدوین این کتاب به همشهری گفت: وقتی این ساز توسط استادان موسیقی تایید شد  و بعد از گذراندن مراحل تکمیلی در خانه موسیقی رونمایی شد تصمیم گرفتم یک متد و شیوه آموزشی برای آن تدوین کنم. پس از این‌که کتاب را نوشتم به کوشش «حسین زندی» توسط حوزه هنری استان همدان منتشر شده است.  بیگی با اشاره به این کتاب آموزشی و شیوه نت نویسی آن گفت: تکنیک نوازندگی ساز یسنا اگرچه شباهت‌هایی به ساز نی دارد، اما به نحوی است که با همه سازهای بادی متفاوت است. در این کتاب توضیح داده‌ام که شیوه انگشت‌گذاری آن چگونه است و کلیدگرفتن  به چه شکلی است.
وی افزود: می‌توان گفت این یک کتاب ابتدایی است. همانطور که در کتاب توضیح داده‌ام ساز یسنا در حال تکامل است تا بتواند به یک آلت موسیقی جهانی تبدیل شود. در نتیجه کتابی که برای آن نوشته شده نیز  باید تکامل یابد و مسلما به مرور اشکالات آن رفع خواهد شد که همراه با ساز کتاب نیز تکمیل می‌شود. اما در حال حاضر این کتاب برای کسانی که علاقه‌مند به آموزش این ساز هستند قابل استفاده است.
بیگی با یادآوری دیگر فعالیت‌های خود در زمینه ساخت و ساز آلات موسیقی گفت: مدتی است روی ساز نی کار می‌کنم که اصالت خود را حفظ کند و در عین حال در ساختاری جدید و مواد و ماهیت جدیدی استفاده شود. این ساز هم در مرحله‌ای است که کیفیت صدا بسیار متفاوت و عالی است، اما هنوز مراحل تکاملی را طی نکرده و نهایی نشده است.
این مخترع همدانی ادامه داد: همچنین 2 قطعه برای سازهای بادی غربی ساخته‌ام که در اواخر سال 93 رونمایی شد. این قطعه‌ها مراحل پایانی ثبت ملی را می‌گذراند تا گواهینامه صادر شود. این 2 قطعه برای سازهای کلارینت و ساکسیفون است که در اصطلاح به آن «آنش» یا قمیش گفته می‌شود. وی همچنین به مزیت‌های این ابزار تاکید کرد و گفت: این قطعه‌ها پیشتر از جنس چوب ساخته می‌شد، اما من از یک پلیمر ترکیبی به دست آوردم که بسیاری از مشکلات آنش چوبی را این قطعه ندارد. طول عمر زیادی دارد، نمی‌پوسد، خورده نمی‌شود و کیفیت آن هم خوب است. این قطعه‌ها هم توسط متخصصان خانه موسیقی بررسی و تایید شده است.
بیگی در پایان گفت: منتظر هستم کمک و حمایتی صورت بگیرد تا این قطعه‌ها به تولید انبوه برسد. پیگیری‌های زیادی انجام داده‌ام و به بخش‌های مختلف معاونت‌های وزارت ارشاد درخواست‌هایی را ارائه کرده‌ام تا حمایتی برای تولید صورت بگیرد. چون تقاضا در کشورهای دیگر وجود دارد قابلیت صادرات را دارد که امیدوارم به نتیجه برسد.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%86-%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF


برچسب ها: موسیقی همدان ، همشهری همدان ، ابداع ساز در همدان ، ساز یسنای ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic