یکشنبه 16 اسفند 1394

هگمتانه در دوران ساسانی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،باستان شناسی ،

هگمتانه در دوران ساسانی

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
هگمتانه در دوران ساسانی
همدان به دلیل قرار گرفتن در شاهراه غرب و شرق ایران در تمامی متون تاریخی و باستان‌شناسی ردپایی دارد...
1394/12/16
همدان به دلیل قرار گرفتن در شاهراه غرب و شرق ایران در تمامی متون تاریخی و باستان‌شناسی ردپایی دارد.
میلاد وندایی نویسنده کتاب «نقوش برجسته ساسانی» درباره وضعیت همدان در دوره ساسانی اظهار می‌کند: همدان در دوران ساسانی شهر تاثیرگذار و مهمی بوده اما اینکه چرا نقش برجسته و آثار درخور توجهی مانند کتیبه‌های گنج‌نامه از دوره ساسانی بر جای نمانده مشخص نیست.
این پژوهشگر همدانی که مدرک کار‌شناسی ارشد رشته باستان‌شناسی با گرایش دوره ساسانی دارد، اضافه می‌کند: ما از دوره اشکانی نیز در همدان نقش برجسته‌ای نداریم؛ هرچند لایه‌های باستانی زیادی از دوره اشکانی در محوطه‌های باستانی همدان داریم.

همدان، ضراب‌خانه ساسانی‌ها
وندایی درباره اینکه چرا در همدان نقش ‌برجسته ساسانی وجود ندارد، می‌گوید: یک مشکل خاص از دوره ساسانی در همدان داریم که کمبود داده‌های باستان‌شناسی است. ما از سکه‌های دوره ساسانی آگاه هستیم چراکه همدان یکی از مهم‌ترین ضراب‌خانه‌های این شاهنشاهی بوده است اما هیچ داده خاصی از باستان‌شناسی این دوره در همدان به جای نمانده است؛ در حالی که چهارطاقی‌هایی که در تمامی جغرافیای ایران پراکنده است نمونه‌ای از نوع معماری مذهبی دوره ساسانی است.
وی ادامه می‌دهد: در حفاری‌های هگمتانه لایه‌های شاخص دوره ساسانی داشته‌ایم یا در کاوش‌های شیرسنگی که اوایل دهه ۵۰ انجام شده نشانه‌ها و سکه‌هایی از این دوره کشف شده است. در تمامی کاوش‌هایی که در سطح شهر همدان انجام شده سکه‌های دوران ساسانی یافت شده که این همه نشان از رونق شهر همدان در دوره ساسانی دارد.

تفاوت سنگ‌نگاره و نقش‌برجسته
این باستان‌شناس همدانی با اشاره به تفاوت سنگ‌نگاره و نقش‌برجسته می‌گوید: معمولا سنگ‌نگاره‌ها توسط مردم اجرا و ایجاد می‌شود و از دوران پیش از تاریخ تا قاجاریه این سنگ‌نگاره‌ها وجود دارد. سنگ‌نگاره معمولا به موضوع‌های روزمره از جمله جادو، باوردینی و شکار می‌پردازد مانند سنگ نگاره‌های منطقه دره مرادبیک و دیوین همدان.
وی اظهار می‌کند: اما نقش‌برجسته‌ها که نمونه‌های دوره ساسانی آن را من در کتاب «نقوش برجسته ساسانی» آورده‌ام، بر اساس یک ایدئولوژی کاملا حکومتی و هدفمند ایجاد می‌شده که دارای هنر شاخص و ویژه‌ای است و نمایانگر تاثیرپذیری این هنر از دوران پیش از خود و تاثیرگذاری بر هنر دوران پس از خود است. برای مثال نقوش برجسته که در ری و طاق‌بستان کرمانشاه از دوران قاجار باقی مانده تاثیر گرفته از نقش‌برجسته‌های پیش ازخود به ویژه ساسانی است.

درباره کتاب‌ها
وندایی درباره کتاب‌هایش می‌گوید: کتاب «زرتشت» درباره زندگی، زمان و مکان تولد زرتشت است. در این کتاب فلسفه و جهان‌بینی دین زرتشتی و رسوم و سنت‌های آن بررسی شده است. در کتاب «اساطیر ایران»، به اسطوره‌های ایرانی که ریشه در دین اوستایی و ادیان هند و اروپایی دارند پرداخته شده. این نویسنده همدانی سپس به تازه‌ترین کتاب خود اشاره می‌کند و می‌گوید: کتاب «نقوش برجسته ساسانی» مشتمل بر ۳ جلد است که جلد نخست آن در سال گذشته منتشر شد و دو جلد بعدی آن در یک مجلد سال آینده منتشر خواهد شد. استادان وستا سرخوش‌کرتیس و تورج دریایی، دو تن از شاخص‌ترین باستان‌شناسان و مورخان دوره ساسانی، مقدمه این کتاب را نگاشته‌اند. در این مجموعه کتاب، من به بررسی ۳۵ نقش برجسته دوره ساسانی پرداخته‌ام.

تصاویر و طراحی‌های جدید
وندایی ادامه می‌دهد: معرفی تمام این آثار در یک کتاب تاکنون به زبان فارسی وجود نداشته، به ویژه تصاویر و طراحی‌های جدید از این آثار که توسط نگارنده انجام شده، شاخص‌ترین بخش این کتاب است.
در این اثر از تمامی منابع قدیمی و جدید به تمامی زبان‌ها به ویژه انگلیسی و آلمانی بهره گرفته شده و در کنار آن به ارائه فرضیات و نظرات خود در این باره نیز پرداخته‌ام.
وی اضافه می‌کند: هویت‌شناسی و تاریخ‌گذاری در این آثار مهم‌ترین هدف  من است. نظریات زیادی در این‌باره وجود دارد و من تلاش کردم این نظریات را به مخاطبان معرفی کنم.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%87%DA%AF%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، باستانشناسی ، باستانشناسی دوره ساسانی در همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic