پنجشنبه 5 مرداد 1396

سیری درشیرین‌سو

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،زیست بوم ،

سیری درشیرین‌سو

نویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان
تالاب شیرین‌سو این روزها با بارش نزولات جوی حال و هوای بهتری پیدا کرده است. فصل بهار بهترین فرصت است تا سری به این جاذبه گردشگری و دیگر دیدنی های شهر شیرین سو بزنید....
1396/01/29
  تالاب شیرین‌سو این روزها با بارش نزولات جوی حال و هوای بهتری پیدا کرده است. فصل بهار  بهترین فرصت است تا سری به این جاذبه گردشگری و دیگر دیدنی های شهر شیرین سو بزنید.

دیدنی‌ها
شیرین‌سو علاوه بر تالاب، مناطق و مکان‌های دیدنی زیادی دارد. سنگواره‌های گاو دریایی که گفته می‌شود مربوط به 10 میلیون سال پیش است از آن جمله است که در ساختمان شهرداری شیرین‌سو به نمایش گذاشته شده است. معدن مخروبه شیرین‌سو یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری این شهر است که  سنگوارها نیز آنجا کشف شده است.
روستای اکنلو یکی دیگر از جاذبه‌های منطقه است که آزمایشگاه  پاستور و موزه پروفسور بالتازار در آن قرار دارد. این روستا در فاصله 138 کیلومتری شهر همدان و 30 کیلومتری شهر شیرین‌سو قرار گرفته است.
اکنلو از روستاهای هدف گردشگری استان همدان است. حضور پروفسور بالتازار فرانسوی نیم قرن پیش، وجود مرکز انستیتو پاستور و یک قلعه قدیمی که امروز بزرگ‌ترین کتابخانه روستایی ایران به شمار می‌آید، از اکنلو روستایی ساخته که زبانزد بسیاری از علاقه‌مندان علم پزشکی و گردشگری است. به سخن دیگر می‌توان آن را پایلوت گردشگری سلامت در کشور دانست.
منطقه شیرین‌سو یکی از متنوع‌ترین زیستگاه‌های گیاهان دارویی کشور است و کوه‌های بسیاری از جمله باباخنجر و بوقاطی را در خود جای داده که مورد علاقه کوهنوردان است. همه این موارد در کنار تالاب دائمی، شیرین‌سو را به یک جاذبه مهم گردشگری مبدل کرده است.  

تالاب شیرین‌سو
تالاب شیرین سو از جمله تالاب‌های مصنوعی ایران است که به زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری و پرندگان منطقه تبدیل شده است و ده‌ها گونه پرنده در این زیستگاه زندگی می‌کنند. منطقه شیرین‌سو زمستان‌های سردی دارد و گاهی به دلیل یخبندان و سرمای زودرس بیشتر پرندگان مهاجرت می‌کنند. این تالاب در مسیر جاده شهرستان کبودراهنگ به زنجان و در کنار روستای شیرین سو واقع شده است.  آب تالاب از طریق چشمه‌های دائمی و بارندگی‌های فصلی تامین می‌شود و بخشی از آن توسط یک سد کوچک به مصرف کشاورزی می‌رسد. مساحت  کل محوطه اطراف تالاب بیش از 300 هکتار و مساحت دریاچه تالاب حدود 50 هکتار است. البته مساحت این تالاب به تناسب میزان بارندگی در سال‌های مختلف متغیر است. این تالاب دارای منابع آبی متعدد است که به خاطر این حوضه‌های آبریز دائمی، میزان آبدهی بالای آنها، شیب مناسب و رطوبت نسبی براساس مطالعات تخصصی و علمی به لحاظ شاخص‌های اقلیم گردشگری مناسب به‌ویژه در فصل‌های بهار و تابستان است. تالاب شیرین‌سو در محور مواصلاتی همدان – زنجان قرار دارد و با توجه به اینکه تردد مسافران استان‌های شمال غرب و غرب از این مسیر بسیار زیاد است، می‌تواند بهترین مکان برای استراحت و تفریح مسافران و همین‌طور علاقه‌مندان به ماهیگیری و پرنده‌نگری باشد.

گونه‌های جانوری و گیاهی
در تالاب شیرین‌سو 54 گونه پرنده شناسایی شده که جزو پرندگان كم نظیر و ارزشمند ایران به شمار می‌روند. گونه‌هایی چون مرغابی، غاز، چنگر، كشیم بزرگ، خوتكا، لک ‌لک سفید، آووست، چوب پا، حواصیل خاكستری، حواصیل ارغوانی، اگرت بزرگ، كشیم كوچک، سر سبز، اردک نوک‌سبز، كاكایی سر سیاه، سلیم طوقی، تلیله كوچک، پرستوی دریایی نوک کلفت، تنجه، آنقوت، فیلوش باکلان بزرگ، کشیم بزرگ، باکلان کوچک، بوتیمار کوچک، فلامینگو، کاکایی نقره‌ای، دم جنبانک ابلق، گاو چرانک و حواصیل شب از جمله پرندگان این تالاب به شمار می‌آیند. این تالاب همه ساله در فصل مهاجرت پذیرای تعداد زیادی پرندگان آبزی و کنار آبزی است. حداکثر جمعیت پرندگان در تالاب شیرین سو، اردیبهشت ماه است. کارشناسان وجود پرندگان در این منطقه را نشانه‌ای از سلامت محیط پیرامون تالاب می‌دانند. علاوه بر انواع مرغ  و پرندگان، پستاندارانی مانند سنجاب زمینی و خرگوش نیز محوطه اطراف تالاب را به عنوان زیستگاه خود قرار داده‌اند و یکی از کلونی‌های مارها به شمار می‌رود. به لحاظ وضعیت پوشش گیاهی نیز گونه‌های درمنه، گون، خانواده‌های نعنائیان، چتریان، شب بو، گل گاوزبان، گندمیان و بقولات پوشش غالب منطقه است.  تنوع اکولوژیک بالای منطقه نیاز اساسی به برنامه‌های حفاظتی و مدیریتی دارد. به همین دلیل با پیگیری‌های به‌عمل آمده از اسفند سال 89 تالاب به مدت 5 سال از سوی شورای عالی حفاظت محیط زیست به عنوان منطقه شکارممنوع معرفی شد.
شهرستان کبودراهنگ با دارا بودن منطقه شکارممنوع تنها 4 محیط‌بان دارد و یکی از مشکلات اداره محیط زیست این شهرستان کمبود نیروی انسانی است.

طرحی برای گردشگری شیرین‌سو
حسین زندی
فعال محیط زیست

مقام‌های استانی و شهرستانی از تالاب شیرین‌سو به عنوان یک ظرفیت گردشگری نام می برند اما اقدامی برای جلوگیری از خشک شدن تالاب، و مهاجرت پرندگان انجام نمی‌شود زباله‌هایی که در اطراف تالاب وجود دارد. پوشش گیاهی و جانوری را تهدید می‌کند و فضا و منظر تالاب را تخریب.در آخرین جلسه کارگروه گردشگری مصوب شد شهرداری شیرین‌سو به عنوان متولی واحد به فرماندار معرفی شود.پس از واگذاری مدیریت تالاب به شهرداری، این نهاد در نظر دارد طرحی را برای توسعه شیرین‌سو با رویکرد گردشگری به کارگروه گردشگری ارائه دهد. به نظر می‌رسد بدون در نظر داشتن ضرورت های اقلیمی و موانع توسعه پایدار این مهم امکان‌پذیر نیست.برای رفع این موانع بهتر است این طرح به صورت فازبندی شده اجرا شود.یکی از نگرانی‌های فعالان محیط زیست، مساله جاده شیرین‌سو به زنجان است. این جاده از نزدیکی تالاب می‌گذرد و تردد خودروها در این مسیر تهدیدی برای قلمرو و زیستگاه اصلی سنجاب‌ها که در این منطقه استقرار دارند، به شمار می‌رود. پیشنهاد فعالان محیط زیست انتقال این جاده در قالب  یک کمربندی با فاصله‌ای دورتر به شرق شیرین‌سو است.یکی از مشکلاتی که در اجرای طرح‌های صنعتی و گردشگری وجود دارد، مشکل پسماند و فاضلاب است. این نگرانی نیز درباره طرح گردشگری شیرین‌سو وجود دارد که  انتقال فاضلاب منطقه گردشگری از طریق کانال‌ها و سیستم‌های استاندارد صورت نگیرد و پس از اجرای طرح تالاب آلوده شود.پیش از اجرای این طرح در حاشیه تالاب تعدادی آلاچیق ساخته شده که باید جمع آوری شود و به نقطه دورتری انتقال یابد.
مسئولان باید توجه داشته باشند حساسیت‌هایی که در تالاب شیرین سو وجود دارد بسیار مهم است و باید گردشگرانی جذب شوند که با تعاریف و استانداردهای گردشگری آشنا باشند.در غیر این صورت تالاب شیرین‌سو نیز به مرکزی برای پختن کباب و تجمیع زباله تبدیل خواهد شد. گردشگرپذیری منطقه باید با رویکرد حفاظت از تالاب و پرندگان و سنجاب‌ها باشد و مسئولان باید فکر قایق سواری و ماهیگیری را از سر به در کنند.برای توسعه پایدار گردشگری در منطقه شیرین‌سو پیشنهادهای وجود دارد که از الگوهای موفق در جهان بهره‌گیری می‌شود. ایجاد مرکز بازدیدکنندگان و یک موزه تاریخ طبیعی با استفاده از گونه‌های تاکسیدرمی  شده اکنلو یکی از این موارد است.
اقامتگاه‌ها، هتل‌ها و فروشگاه‌ها باید در داخل یا حاشیه شهر مستقر شود تا علاوه بر ارتباط فرهنگی درآمدزایی مناسبی برای شهروندان داشته باشد.گونه‌هایی مانند گوسفند نژاد مهربان و فرش مهربان که یکی از معروف‌ترین نقشه‌های فرش استان است می‌تواند در قالب این طرح به جهانیان معرفی شود.علاوه بر غارهای کتله خور و علی‌صدر که در شعاع 80 کیلومتری این منطقه قرار دارند، وجود روستاهای تاریخی باشقورتاران و اکنلو همچنین جاذبه‌های طبیعی و تاریخی کبودراهنگ می‌تواند در قالب مسیری برای گردشگری به گردشگران معرفی شود. معدنی که فسیل‌ها در آن کشف شده در غرب تالاب با فاصله چندصد متر در کوه یاستی داغ واقع شده است. این معدن یکی از کم‌نظیرترین معادن ایران است و می‌تواند به یک جاذبه مستقل یا مکمل در شیرین‌سو تبدیل شود و علاقه‌مندان به گردشگری معدن را به شیرین‌سو جذب کند. در نظر گرفتن این محوطه در قالب طرح توسعه گردشگری شیرین‌سو بسیار مهم است و حتی در صورت خشک شدن تالاب به تنهایی می‌تواند گردشگرپذیری شیرین‌سو را تضمین کند. کوه یاستی داغ علاوه بر معدن دارای یک غار کوچک طبیعی به نام ایوان قیه است و انواع فسیل‌های موجود در دامنه این کوه جاذبه‌ای کم‌نظیر را در شیرین‌سو به وجود آورده است.  همچنین کوه‌های ساری قیه و گونای در شمال شرقی تالاب بهتر است به منطقه حفاظت شده تبدیل شود تا بار دیگر گونه‌های جانوری و گیاهی منطقه را پناه دهد. حفاظت از خانه‌های قدیمی شیرین‌سو در قالب اقامتگاه بومگردی و بازسازی حمام تاریخی به عنوان یک جاذبه می‌تواند به ماندگاری گردشگر در منطقه کمک کند.


برچسب ها: شیرین سو ، تالاب شیرین سو ،

شنبه 20 آذر 1395

زندگی در کنار پرندگان شیرین‌سو

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،زیست بوم ،

زندگی در کنار پرندگان شیرین‌سو

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
زندگی در کنار  پرندگان شیرین‌سو
پرنده‌نگری در تالاب شیرین‌سو یکی از سرگرمی‌های دلپذیر در فصل پاییز است و این تالاب قابلیت تبدیل شدن به یک مرکز پرنده نگری را دارد...
1395/09/20
پرنده‌نگری در تالاب شیرین‌سو یکی از سرگرمی‌های دلپذیر در فصل پاییز است و این تالاب قابلیت تبدیل شدن به یک مرکز پرنده نگری را دارد.
پرنده نگری لذت بردن، تجربه کسب کردن و آموختن از دنیای پر رمز و راز پرندگان است. تعداد پرنده‌نگرهای دنیا مرتباً رو به افزایش است تا حدی که گفته می‌شود در کشورهای انگلیس و آلمان برابر طرفداران فوتبال، پرنده نگر وجود دارد. در ایران روز ۲۵ آبان به این روز اختصاص یافته است و روز به روز بر تعداد دوستداران پرندگان و پرنده‌نگری افزوده می‌شود.
بیشتر ظرفیت‌ها و جذابیت‌های پرنده‌نگری در منطقه گرمسیری به هنگام کوچ بهاره و کوچ پاییزه پرندگان است.علاقه‌مندان به محیط زیست امیدوارند روزی پرنده‌نگری جای شکار پرندگان را بگیرد و افراد شکارچی اسلحه خود را با دوربین تعویض کنند. پرنده‌نگری کم‌ضررترین بخش از اکوتوریسم است.

شیرین‌سو از زبان دوستداران محیط زیست
نصرالله پزشکی فعال محیط زیست در همدان می‌گوید: تالاب شیرین سو که یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پرندگان استان همدان است، در هر فصل میزبان بیش از 50 گونه است و حیوانات و جانوران زیادی در آن زندگی می‌کنند که مهم‌ترین آن‌ها مار و سنجاب خاکی است. علاوه برآلودگی‌هایی که از طریق احشام، دام‌ها، زباله‌ها و پسماندهای شهری وارد تالاب می‌شود برداشت آب از سوی کشاورزان گاهی باعث خشک شدن آب تالاب شده و زندگی گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری را تهدید می‌کند . در سال جاری زراعی خوشبختانه این مشکل را نداشتیم.
وی می‌افزاید: تالاب شیرین‌سو در حوزه گردشگری بسیار مهم است و ظرفیت تبدیل شدن این تالاب به عنوان سایت پرنده‌نگری وجود دارد. در این میان حفاظت از آن بسیار مهم است به طوری که می‌تواند وضع معیشتی افراد محلی را رشد فراوانی دهد.

 چشمه‌های جوشان
در استان همدان 3 تالاب طبیعی به نام‌های «چم‌شور»، «آق‌گل» و «پیرسلمان» وجود دارد که هر 3تالاب با بحران کم‌آبی دست وپنجه نرم می‌کنند. در فصل پاییز و زمستان با بارش باران و برف اغلب این تالاب‎ها جان می‌گیرند، ولی به تابستان نرسیده از تالاب چند «نی» بیشتر باقی نمی‌ماند، اما شیرین سو چنین مشکلی ندارد.
پزشکی می‌گوید: تالاب آق گل استان همدان که محل زادآوری پرندگان است متاسفانه به دلیل برداشت بی‌رویه آب آن خشک شده اما چشمه‌های جوشان تالاب شیرین سو باعث شده در این تالاب همیشه آب داشته باشیم به همین دلیل پرندگان این‌جا را محلی امن برای خود می‌دانند.
این عضو کمیته محیط زیست بنیاد مهر همدان ادامه می‌دهد: حفاظت از تالاب‌های استان همدان از جمله شیرین سو علاوه بر کمک به حفظ محیط زیست زمینه مهاجرت پرندگان و رشد و نمو آبزیان و دیگر گونه‌های گیاهی و جانوری را در اطراف تالاب فراهم می‎کند و نیز به عنوان یک ظرفیت طبیعی گردشگری می‌تواند سبب رونق اقتصادی منطقه پیرامونی شود. فعالان مدنی استان در این زمینه همیشه پیشگام هستند و امسال نیز در آستانه روز جهانی تالاب( 2 فوریه) انجمن‌های فعال محیط زیست شهرستان همدان از تالاب شیرین سو بازدید می‌کنند.

اهمیت شیرین‌سو
مجتبی جوادیه کارشناس گردشگری و فعال محیط زیست در همدان نیز می‌گوید: تالاب‌های کوچکی چون شیرین‌سو راکه در مسیر مهاجرت پرندگان قرار دارند به پمپ بنزین‌های بین راهی تشبیه می‌کنند که اهمیت بسیار زیادی برای دسته‌های متعدد و متنوع پرندگان مهاجر دارند. شیرین‌سو که همانند نامش آبش هم شیرین است یکی از این تالاب‌ها است. این تالاب در منطقه‌ای واقع شده که در شعاعی گسترده تنها تالاب آب شیرین مورد علاقه  این مهاجرین زیباست.
جوادیه می‌افزاید: جدای از نگرانی‌های حفاظتی، شیرین‌سو نزدیک به روستا و جاده اصلی بین استان همدان و زنجان و پدیده زیبای غار علیصدر هم هست. شیرین‌سو به لحاظ گردشگری و پرنده‌نگری می‌تواند به یکی از مناطق نمونه از این دست تبدیل شود که البته نیازمند مدیریت صحیح و هوشمندانه است.
این کارشناس گردشگری در همدان می‌گوید: امروزه پرنده‌نگری در تالاب‌ها طرفداران بسیاری پیدا کرده و شاهد برگزاری تورهای متعددی برای مشاهده و عکاسی از پرندگان هستیم.این تورها معمولا از اوایل پاییز تا اوایل بهار در اکثر مناطق کشور قابل اجراست.
به گفته وی، شیرین‌سو با توجه به در دسترس بودنش قابلیت تبدیل شدن به یک مرکز پرنده‌نگری را دارد. این امر نه تنها به حفاظت آن کمک می‌کند بلکه معیشت جامعه محلی را که حالا تالاب را جزئی از فرهنگ و بخشی از خانواده خود می‌دانند هم بهبود می‌بخشد.

   گونه‌های جانوری و گیاهی شیرین‌سو
در تالاب شیرین سو 54 گونه پرنده شناسایی شده که جزو پرندگان كم‌نظیر و ارزشمند ایران به شمار می‌روند. در سال جاری بیش از 1000قطعه مرغابی و 300غازدر تالاب وجود داشت. چنگر، كشیم بزرگ، خوتكا، لک ‌لک سفید، آووست، چوب پا، حواصیل خاكستری، حواصیل ارغوانی، اگرت بزرگ، كشیم كوچک، سر سبز، اردک نوک سبز، كاكایی سر سیاه، سلیم طوقی، تلیله كوچک، پرستوی دریایی نوک کلفت، تنجه، آنقوت، فیلوش باکلان بزرگ، کشیم بزرگ، باکلان کوچک، بوتیمار کوچک، فلامینگو، کاکایی نقره‌ای، دم جنبانک ابلق، گاو چرانک و حواصیل شب از جمله پرندگان این تالاب به شمار می‌آیند.
این تالاب همه ساله در فصل مهاجر‌پذیری میزبان تعداد زیادی پرندگان آبزی و کنار آبزی است. حداکثر جمعیت پرندگان در تالاب شیرین سو، اردیبهشت ماه است که کارشناسان وجود پرندگان در این منطقه را نشانه‌ای از سلامت محیط پیرامون تالاب می‌دانند. تنوع اکولوژیک بالای منطقه، نیاز اساسی به برنامه‌های حفاظتی و مدیریتی دارد.
علاوه بر انواع مرغ و پرندگان، پستاندارانی مانند سنجاب زمینی و خرگوش نیز محوطه اطراف تالاب را به عنوان زیستگاه خود قرار داده‌اند. سال‌های قبل تعداد زیادی ماهی‌ تزئینی در تالاب رها شده بود که متاسفانه همزمان با برگزاری جشنواره ماهیگیری ماهی‌ها از بین رفت و امروزه کسانی که با مجوز برای ماهیگیری به تالاب می‌آیند صبح یا غروب یک ماهی هم نمی‌توانند بگیرند.
به لحاظ وضع پوشش گیاهی نیز گونه‌های درمنه، گون، خانواده‌های نعنائیان، چتریان، شب بو، گل گاوزبان، گندمیان و بقولات پوشش غالب منطقه است.
این تالاب در مسیر جاده شهرستان کبودراهنگ به زنجان و در کنار روستای شیرین‌سو واقع شده است. آب تالاب از طریق چشمه‌های دائمی و بارندگی‌های فصلی تامین می‌شود و بخشی از آن از سوی یک سد کوچک به مصرف کشاورزی می‌رسد.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%B3%D9%88?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، تالاب شیرین سو ، تالاب های همدان ، پرنده نگری همدان ،

تجمع تشکل‌های محیط‌زیستی همدان در اعتراض به خشک شدن تالاب شیرین سو
تالاب «شیرین سو» قربانی کشت خیار و سیب زمینی
با خشک‌شدن شیرین سو، ١٥٠ گونه پرنده و پوشش گیاهی و جانوری منطقه از بین خواهد رفت

|  حسین زندی |  

 تالاب شیرین سویکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پرندگان استان همدان است که درهر فصل بیش از ١٥٠ گونه پرنده در آن زندگی می‌کند. علاوه برآلودگی‌هایی که از طریق احشام، دام‌ها، زباله‌ها و پسماندهای شهری وارد دریاچه تالاب می‌شود در ‌سال زراعی جاری، شرکت آب منطقه‌ای استان همدان، بخش عمده این آب را به کشاورزان فروخته است که با هر پمپ آب در ثانیه شش‌اینچ آب از تالاب خارج می‌شود. برداشت آب توسط کشاورزان باعث خشک شدن آب تالاب شده است و زندگی گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری را تهدید می‌کند.  

تالاب شیرین سو
جمعه گذشته نمایندگان و اعضای سازمان‌های غیردولتی حوزه محیط‌زیست و گردشگری استان همدان از جمله اتاق‌فکر تشکل‌های محیط‌زیستی همدان، انجمن دوستان زمین همدان، کمیته محیط‌زیست بنیاد مهر، حیات سبز سرزمین، پویشگران سفرپاک، سبز پژوهان الوند، نبض سبز حیات، فردای سبز کبودرآهنگ و دو انجمن  محلی با تشکیل زنجیره انسانی در کنار تالاب شیرین‌سو و مقابل فرمانداری کبودرآهنگ به این موضوع اعتراض کردند، در این گردهمایی که بخشدار شیرین‌سو نیز حضور یافت اعضای تشکل‌ها ازمقام‌های استانی درخواست کردند هرچه سریع‌تر از ادامه برداشت آب دریاچه جلوگیری کنند و مخالفت خود را با این بحران اعلام کردند.   
مهدی سعادتمند، بخشدار شیرین‌سو دراین‌باره می‌گوید: به علت مراجعه کشاورزان منطقه به آب منطقه‌ای استان و نیازی که به آب این تالاب داشتند، «آب منطقه‌ای» نیز اقدام به این کار کرده است. از ابتدای این امر و زمان عقد قرارداد وقتی مطلع شدیم با ایشان وارد مکاتبه و مناظره شدیم تا از این کار صرف‌نظر کنند اما چون قراردادی توسط یک نهاد دولتی با بخش خصوصی منعقد شده بود این کار عملی نشد و مجبور شدند تا ٢٠ مهرماه و پایان عقد قرارداد این کار ادامه پیدا کند.   
مهدی سعادتمند می‌گوید: مجوز سه موتور برداشت آب توسط آب منطقه‌ای استان همدان صادر شده   است. با پیگیری‌هایی که از طریق کشاورزان صورت گرفته است نشان می‌دهد که آب این تالاب به جهت تحولات طبیعی که در تالاب انجام شده است برای کشاورزی مناسب نیست، از لحاظ کیفی مناسب محصولات کشاورزی نیست و مجبورشده‌اند از کود و مواد شیمیایی استفاده کنند. ما به اتفاق فرمانداری شهرستان و مسئولان محلی مخالفت خود را اعلام کردیم اما دوستان آب منطقه‌ای به بهانه فلسفه تشکیل سد مخزنی که در کنار تالاب   برای تأمین آب کشاورزی احداث شده است، پاسخ روشنی به ما نداده‌اند. حرف ما در مقابل موضع‌گیری دوستان این بود که باید دقت‌نظر بیشتری داشته باشند و باید کارشناسی درستی برای این موضوع انجام می‌گرفت.   
اما نکته مهم این است که مجوز آبیاری زمین‌های کشاورزی را جهاد کشاورزی صادر می‌کند. چون آن‌جا زمین‌های زیرکشت سابقه کشت آبی نداشته و همه زمین دیم بوده است آیا از جهاد کشاورزی برای کشت این محصولات مجوزی اخذ شده است،  یا آزمایش‌های اولیه برای استفاده از این آب برای کشت محصول به عمل آمده است. آیا براساس روابط خاص، شرکت آب منطقه‌ای استان اقدام  به فروش آب تالاب شیرین سو کرده است؟ اینها پرسش‌هایی است که مهدی سعادتمند بخشدار شیرین‌سو درباره آن می‌گوید: هرگونه مجوز برای کشاورزی باید توسط جهاد کشاورزی صادر شود، در این مورد هم زمین‌های زیرکشت هرگز مجوز حفر چاه نداشته‌اند و پیگیری‌هایی که انجام دادیم مشخص شد، این اقدام از طرف شرکت آب منطقه‌ای صورت گرفته و مهندس عزالدین مدیرعامل این نهاد در مکاتبه‌ای اعلام کردند که این قرارداد برای‌سال جاری بوده و در سال‌های بعد تکرار نخواهد شد و پس از ٢٠مهر دیگر آبی برداشت نخواهد شد.    اما براساس برآورد کارشناسان کشاورزی در هر ثانیه نیم اینچ آب از هر چشمه وارد تالاب می‌شود و با هر پمپ ٦ اینچ آب در هر ثانیه خارج می‌شود، اگر این روند ادامه داشته باشد تا پایان مهر امسال آب تالاب کاملا خشک خواهد شد و بیش از ١٥٠گونه پرنده و انواع جانوران و پوشش گیاهی نابود خواهند شد. مهدی سعادتمند در این‌باره می‌گوید: یک بخش از آب تالاب تبخیر می‌شود و در کل تالاب‌های کشور به جهت گرمای هوا این روند وجود دارد، اما براساس پیگیری‌های ما قرار است در هفته جاری نهاد‌های مرتبط در جلسه‌ای موضوع را بررسی کنند. تالاب شیرین سو به‌عنوان یک فرصت بسیار ارزشمند در جهت گردشگری استان مطرح است و در طول١٠ ‌سال گذشته براساس تحولات طبیعی که در آن اتفاق افتاد به یک محیط و زیستگاه ارزشمند زیست‌محیطی برای گونه‌های کمیاب و نادر تبدیل شده است. از نظر تعداد پرندگان و گونه‌های گیاهی و جانوری کم نظیر است و در دو، سه‌سال گذشته اقدام بسیار خوبی برای شناساندن این ظرفیت به هموطنان صورت گرفته است. محل استقرار هیأت قایقرانی شهرستان در کنار ساحل این تالاب است و علاقه‌مندان بسیاری را جذب کرده است و ما شاهد حضور چشمگیر گردشگران و مسافران   به دلیل وجود مسیر جاده استان همدان به زنجان هستیم.   
او گفت: این قول را به دوستانی که نگران محیط‌زیست هستند می‌دهیم که این موضوع دیگر این‌جا تکرار نخواهد شد و ما به شدت حافظ و مسئول حراست مجموعه تالاب شیرین‌سو خواهیم بود. با تشکیل کارگروه گردشگری برنامه‌هایی برای توسعه تالاب داریم. 

 تالاب شیرین سو
 یکی از مشکلات تالاب شیرین‌سو این است که مدیریت واحدی ندارد و نهادهایی مانند اداره میراث فرهنگی، محیط زیست، جهاد کشاورزی، شرکت آب منطقه‌ای، منابع طبیعی و شهرداری مدعی متولی‌گری در این تالاب هستند و هیچ‌یک تاکنون برای نجات تالاب و گونه‌های زیستی آن کاری انجام نداده‌اند. بخشدار شیرین‌سو در این مورد می‌گوید: ما سعی کردیم یک نهاد برای مدیریت واحد معرفی کنیم و قصد داریم مسئولیت آن را به شهرداری شیرین‌سو واگذار و سرمایه‌گذارانی از مناطق مختلف کشور را در این‌جا جذب کنیم اما لازمه این اقدام وجود آب است که متأسفانه وضع خوبی ندارد و حتی برای احیای آن اقدام خواهیم کرد.  
مقام‌های استانی و شهرستانی از تالاب شیرین‌سو به‌عنوان یک ظرفیت گردشگری نام می‌برند، اماهیچ اقدامی برای جلوگیری خشک شدن تالاب، نابودی و مهاجرت پرندگان انجام نداده‌اند و آنچه امروز دیده می‌شود زباله‌هایی است که در اطراف تالاب وجود دارد این زباله‌ها هم پوشش گیاهی و جانوری را تهدید می‌کند و هم فضا و منظر تالاب را تخریب کرده است.  
 سعادتمند می‌گوید: همان‌طور که اشاره شد این دریاچه متولی خاصی نداشت و دستگاه‌های مختلف ادعای مدیریت آن را داشتند. در آخرین جلسه کارگروه گردشگری مصوب کردیم که ما شهرداری شیرین‌سو را به‌عنوان متولی واحد به فرماندار معرفی کنیم و از طریق فرمانداری به معاونت عمرانی استاندار معرفی شد که اگر نتیجه مثبت اعلام شود بلافاصله یکسری سرمایه‌گذاری‌های اولیه برای حاشیه تالاب انجام خواهیم داد و اداره محیط‌زیست استان هم قول همکاری را به ما داده‌اند. 

http://shahrvand-newspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=45&pageno=16


تالاب شیرین سو

http://iscanews.ir/news/73186/%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%88-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C



برچسب ها: تالاب شیرین سو ، محیط زیست همدان ، روزنامه شهروند ، خبرگزاری ایسکا نیوز ، خشک شدن تالاب شیرین سو ،

آلودگی تالاب شیرین‌سو توسط صیادان

سرما پرندگان تالاب شیرین‌سو را فراری داد

حسین زندی


در آستانه روز جهانی تالاب انجمن‌های فعال محیط‌زیست شهرستان همدان از تالاب شیرین‌سو بازدید کردند.
تالاب شیرین‌سو ازجمله تالاب‌های مصنوعی ایران است که به زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری و پرندگان منطقه تبدیل شده است. در این زیستگاه ده‌ها گونه پرنده زندگی می‌کنند. اما امسال به دلیل یخبندان و سرمای زودرس بیشتر پرندگان مهاجرت کرده‌اند. این تالاب در مسیر جاده شهرستان کبودرآهنگ به زنجان و در کنار روستای شیرین‌سو واقع شده است. آب تالاب از طریق یک چشمه و بارندگی‌های فصلی تامین می‌شود و بخشی از آن توسط یک سد کوچک به مصرف کشاورزی می‌رسد. مساحت تالاب حدود 50 هکتار است و در سال‌های اخیر اطراف سد بادام‌کاری شده است. شهرستان کبودرآهنگ با دارا بودن دو منطقه شکارممنوع تنها دو محیط‌بان دارد. یکی از مشکلات اداره محیط‌زیست این شهرستان کمبود نیروی انسانی است. در این بازدید علاوه بر موارد یادشده، منظره و چشم‌انداز تالاب و خدمات موجود و موردنیاز مورد بحث قرار گرفت.
روح‌الله زال‌‌پور، کارشناس پایشی اداره محیط‌زیست شهرستان کبودرآهنگ در پایان این مراسم می‌گوید: تالاب ممنوعه شیرین‌سو با 50 هکتار مساحت تنوع پرنده‌ای خوبی دارد. در فصل‌های کوچ پرندگان با گونه‌های زیادی از پرندگان از قبیل درنا، انواع مرغ آبی، آب چلیک، پلیکان، حواسیل و باقرقره مواجه هستیم. پستاندارانی مثل سنجاب، خرگوش در فصل بهار و تابستان در این منطقه مشاهده می‌شدند، اما امسال چون فصل سرما زودتر آغاز شده سطح تالاب یخ‌زده و پرندگان کم شده‌اند.
این کارشناس در پاسخ به این سوال که آیا تالاب در سال‌های پیش یخ می‌زد، می‌گوید: بله در سال‌های پیش هم یخ می‌زد اما مدت کوتاهی، امسال سرما زودرس بود و یخبندان از آذرماه شروع شد. اکنون تنها چند مرغ آبی و تعدادی حواصیل در این زیستگاه مانده است. در حالی که تا دو ماه قبل بیش از 1000 قطعه مرغابی، 300 غاز و انواع حواسیل در این تالاب زندگی می‌کردند.
زال‌پور در مورد برخورد مردم محلی می‌گوید: خوشبختانه مردم اینجا در این چند سال بنا بر اطلاع‌رسانی‌های صورت‌گرفته، هم علاقه دارند و هم کمک و حمایت می‌کنند. مردم شیرین‌سو در زمینه حمایت از تالاب با محیط‌زیست همکاری خوبی دارند. اداره آب نیز همکاری لازم را دارد و افرادی که به عنوان همیار محیط‌زیست شناخته می‌شوند بسیار کمک‌کننده هستند. خوشبختانه تاکنون با مردم محلی مشکل خاصی نداشته‌ایم.
وی در خصوص ارتباط و تلاش اداره محیط‌زیست برای شکل‌گیری نهادهای مردمی می‌گوید: کبودرآهنگ چندین انجمن در زمینه محیط‌زیست دارد که با این اداره همکاری خوبی دارند. ما برنامه‌های مشترک زیادی اجرا کرده‌ایم. درمورد مشکلات زیست‌محیطی نیز تبادل‌نظر داریم و از نظرات بهره می‌بریم. این نهادها و همکاری‌ها باعث شده مردم محلی آگاهی‌های اولیه را برای حفظ تالاب داشته باشند. امیدواریم در آینده نزدیک هم این فعالیت‌ها بیشتر شود. زال‌پور در پاسخ به این پرسش که شهرستان کبودرآهنگ چه تعداد مناطق حفاظت‌شده یا منطقه شکارممنوع دارد؟ گفت: مناطق حفاظت‌شده در کبودرآهنگ نداریم اما از تاریخ 15 بهمن 1389 تالاب شیرین‌سو منطقه شکارممنوع شده و از پاییز سال 92 نیز منطقه آق‌داغ تا قینرجه به عنوان منطقه شکارممنوع به مدت پنج سال اعلام شد و تحت‌نظر اداره محیط‌زیست این شهرستان است.
زال‌پور در مورد علت مرگ‌و‌میر ماهی‌های این تالاب می‌گوید: متاسفانه سال‌های قبل توسط هیات ماهیگیری استان همدان جشنواره ماهیگیری برگزار شد و نسل ماهی‌ها از بین رفت و شاهد مرگ و میر ماهی‌ها بودیم که تعدادشان نیز بسیار کم شد. کسانی هم که با مجوز برای ماهیگیری می‌آیند صبح یا غروب یک ماهی هم نمی‌توانند بگیرند. با آزمایش‌هایی که انجام دادیم متوجه شدیم که آلودگی آب و مسموم شدن علت آن بوده است. این مسمومیت توسط خوراک و طعمه ماهی که توسط صیادان به آب ریخته شده بود، به وجود آمده است. ما امیدواریم بعد از عید نیز با رهاسازی ماهی بتوانیم گونه‌های مختلف ماهی را احیا کنیم. خوشبختانه این آلودگی‌ها به پرنده‌ها آسیبی نزد. بخشی از پرنده‌ها همه طول سال را در اینجا می‌مانند ازجمله مرغابی‌های سیاه، اما بخشی از پرندگان مهاجرت می‌کنند. محمد پیروز، مسوول هماهنگی این برنامه و عضو انجمن دوستان زمین می‌گوید: همکاری نهادهای غیردولتی و اداره‌ها می‌تواند در پیشبرد برنامه‌های مشترک مفید باشد به‌ویژه مساله محیط‌زیست در کشور باید جدی گرفته شود. شکار بی‌رویه، کم‌آبی، نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری ازجمله مواردی هستند که تشکل‌های مردم‌نهاد و سازمان محیط‌زیست ‌باید بیشتر به آن توجه کنند. این دوستدار محیط‌زیست می‌گوید: در همین راستا و همزمان با روز جهانی تالاب‌ها، هفته آینده نیز با اداره کل محیط‌زیست استان همدان برنامه مشترکی در یکی دیگر از تالاب‌های استان به نام «تالاب آق‌گل» خواهیم داشت. این تالاب ازجمله تالاب‌های در خطر است و باید تلاش کنیم احیا شود. امیدواریم رسانه‌ها به‌خصوص رسانه‌های تصویری به این مشکلات توجه بیشتری داشته باشند.

http://farheekhtegan.ir/fa/news/4326


فرهیختگان / 21 بهمن 1392

شماره 1311

روزنامه همشهری همدان



برچسب ها: روزنامه فرهیختگان ، تالاب های همدان ، تالاب شیرین سو ، کبودراهنگ ، همشهری همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic