دوشنبه 20 دی 1395

گورخواب های 7هزارساله در همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،

گورخواب های 7هزارساله در همدان

به نظر می رسد معضل و آسیبی که این روزها عنوان گورخوبی به خود گرفته یک پدیده فراگیر در کشور است و مانند غده ای در گورستان های نصیر آباد شهریار سربازکرده و کم کم به استان ها و شهرهای دیگر نیز کشیده شده است. آخرین مورد این پدیده که رسانه ها از وجود آن پرده برداشتند بی خانمان های تپه پیسا در همدان است.
به گزارش همدان پرس؛ به نظر می رسد معضل و آسیبی که این روزها عنوان گورخوبی به خود گرفته یک پدیده فراگیر در کشور است  و مانند غده  ای در گورستان های نصیر آباد شهریار سربازکرده و کم کم به استان ها و  شهرهای دیگر نیز کشیده شده است. آخرین مورد این پدیده که رسانه ها از وجود آن پرده برداشتند بی خانمان های تپه پیسا در همدان است. 

اما در گزارش های منتشر شده تنها به  حضور بی خانمانها و چگونگی سکونت و مراوده آنان به یکدیگر اشاره شده در حالی که موارد مهم دیگری مورد غفلط قرار گرفته است. درمحوطه باستانی «پیسا»ی همدان ده ها معتاد بی خانمان سکونت دارند. ساماندهی نشدن این افراد علاوه بر تبعات اجتماعی تخریب های میراث باستانی استان و محیط زیست را نیز به دنبال داشته است. 

یک دوستدار میراث فرهنگی در همدان می گوید: تپه «پیسا» را قدیمی‌ترین سکونتگاه استان همدان می‌دانند، محوطه‌ی باستانی تپه «پیسا» سال 1377 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. این محوطه 18 هکتار وسعت دارد و فاصله‌ آن با تپه‌ باستانی «هگمتانه» 5 / 2 کیلومتر است. قدمت نخستین دژ همدان که بنا بر یافته‌های باستان‌شناسی آن را به قوم کاسی نسبت می‌دهند، از تپه باستانی هگمتانه بیشتر است، به همین دلیل آن را نخستین سکونتگاه همدان دانسته‌اند.

حسین زندی می گوید: در این محوطه بیش از 29 لایه‌ باستانی شناسایی شده است و نخستین‌بار «شارل دو فوسه» در سال 1913 میلادی گودبرداری‌هایی را در تپه‌ شرقی آن انجام داد. پس از او «دمورگان» به کاوش در این تپه پرداخت و آثاری از نیمه‌ هزاره‌ سوم پس از میلاد به‌دست آورد که مربوط به دوره‌ «مادی - کاسی» بودند. براساس نتایج کاوش‌های انجام‌ شده دراین تپه، اشکانیان آخرین فرمانروایان این دژ کهن بوده‌اند.


او ادامه می دهد: در سال های گذشته نیز باستان‌شناسانی مانند «محمدرحیم رنجبران»، «محمدی‌فر» و «مترجم» در این محوطه کاوش کردند که دراین کاوش‌ها 29 لایه‌ باستان‌شناسی شناسایی شد. این تپه یکی از مهم‌ترین یافته‌های بازمانده از عصر مفرغ است و می توان آن را مرکز اصلی بقایای عصر مفرغ دانست.

دبیر پویش پاسداری از میراث فرهنگی و طبیعی همدان می گوید: این تپه تاریخی از سال‌های گذشته با مشکلات بسیاری روبه‌رو بوده است، در گذشته، حفاری‌های غیرمجاز و عشایرمعضلات زیادی را برای این تپه‌ تاریخی ایجاد کرده بودند، حضورعشایر گاهی  با چادر زدن روی این محوطه‌ تاریخی و فرو کردن میله‌ آهنی درزمین همراه بود آنان محدوده‌ استقرار خود و چادرهای‌شان را با فنس‌کشی مشخص می کنند که این اقدام آسیب‌های زیادی را به این تپه‌ تاریخی می‌زند. زمین‌های اطراف این تپه که حریم ثانویه‌ این محوطه‌ی تاریخی است، در اختیار بخش خصوصی و زیر کشت کشاورزان است و آنان نیز با تپه خواری بخشی از محوطه را نابود کرده اند.

این فعال میراث فرهنگی در همدان ادامه می دهد: نبود نیروهای حفاظتی در این تپه‌ تاریخی، آسیب زیادی به تپه وارد کرده است. مهمترین چالش در منطقه سکونت معتادان بی خانمان است. در یکی از بخش‌های تپه، تونل‌های عمیقی که برخی از آن‌ها چهار متر عمق دارند توسط معتادان ایجاد شده‌ا است متأسفانه هیچ نیروی حفاظتی و امنیتی از این محوطه‌ تاریخی حفاظت نمی‌کند تا با این مسائل برخورد کند، حتی نهادهایی مانند سازمان عشایر یا منابع طبیعی درباره‌ حق و حقوق عشایر و این‌که در چه نقاطی می‌توانند چادر بزنند، صحبت نمی‌کنند.

او با اشاره به سکونت معتادان همدان در این تپه می گوید: این موضوع ازجنبه های مختلفی قابل بررسی است یکی مسئله انسانی است، ده ها انسان معتاد در حفره های این تپه سکونت دارند و با توجه به سرمای شدید همدان احتمال مرگ تعدادی از آنان تا پایان زمستان بسیار زیاد است. من نمی دانم کدام نهاد دولتی باید به این مسئله رسیدگی کند و این بی خانمان ها که تعداد آنها نیز بسیار زیاد است را ساماندهی کند اما نباید اجازه داد فاجعه انسانی رخ دهد.

زندی می گوید: موضوع دیگر مسئله میراث و هویت تاریخی شهر است حضور افراد بی خانمان و معتاد در یک محوطه باستانی وجه مناسبی برای شهر ندارد استانداری همدان می تواند وارد شود و این افراد را ساماندهی کند چه بسا این افراد بتوانند از اعتیاد رها شوند و به آغوش خانواده برگردند. شهرداری همدان در دایر کردن گرمخانه موفق عمل نکرده است. گرمخانه گنجایش این همه معتاد را ندارد بیش از 30معتاد بی خانمان هرشب درمحوطه تپه پیسا حضوردارند، بیش از ده نفر درخرابه های اطراف امامزاده عبدالله و آرامگاه باباطاهر و گفته می شود تعدادی نیز در اطراف گورستان همدان هستند. 

او ادامه می دهد: شهرداری و مدیران دولتی نوانسته اند این پدیده را ساماندهی کنند و با انتقال آنان به تپه پیسا تنها صورت مسئله را پاک کرده اند و مسئله به جای خود باقی است. روزبه روز تعداد بی خانمان های تپه پیسا بیشتر می شود وجود چنین پدیده ای در کنار یک شهر خطرات و آسیب های مختلف اجتماعی را به دنبال دارد. امروز تپه پیسا به عنوان محل فروش مواد مخدر شناخته شده است و بسیاری از مصرف کنندگان مواد مخدر آنجا را به عنوان مکانی امن می شناسند و به آنجا مراجعه می کنند.
حضور معتادان بی خانمان باعث اعتراض کشاورزان اطراف تپه پیسا را نیز فراهم کرده است. آنها می گویند:« همدای همدان سرد است و معتادان برای گرم کردن خود، درختان باغ مار را می شکنند و می سوزانند. ما گاهی جرات نمی کنیم محصولات کشاورزی را  برداشت کنیم و یا جرات نداریم تنهایی به اراضی سر بزنیم همیشه مجبوریم دسته جمعی به اینجا بیاییم امیدواریم مسئولان فکری به حال آنها و ما بکنند.

گفته می شود بسیاری از معتادان همدان برای خرید و مصرف  مواد مراجعه می کنند و روزانه صدها معتاد به این محوطه مراجعه می کند. در این محوطه استفاده از سرنگ یا آمپول مشترک رواج دارد و متوسط سن زنان و مردانی که به آنجا مراجعه می کنند و در آن محل سکونت دارند کمتر از 25 سال است. بیشتر افراد  تحصیل کرده هستند و به دلیل اعتیاد از سوی خانواده ترد شده اند. به نظر می رسد بهزیستی و کمپ های ترک اعتیاد نتوانسته اند دراستان موفق عمل کنند و عملکرد فعالان مدنی و بنیادهای خیریه نیز نشان می دهد توان ساماندهی این آسیب اجتماعی را ندارند.


برچسب ها: گورخواب های همدان ، بی خانمان های همدان ، تپه پیسا ، میراث همدان ،

استقرار عشایر روی نخستین سکونتگاه همدان   


» سرویس: فرهنگی و هنری - میراث و صنایع دستی


17-267.jpg

تپه «پیسا» که آن را قدیمی‌ترین سکونتگاه استان همدان می‌دانند، بعد از آن‌که براثر تجمع معتادان و همچنین فعالیت‌های کشاورزی آسیب دید، حالا مکانی برای استقرار عشایر شده است.

به گزارش خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این محوطه‌ی باستانی از دو روز پیش، میزبان عشایری شده است که میله‌های آهنی چادرهای خود را در زمین فرو کرده و با کشیدن فنس به این حوطه‌ی باستانی آسیب زده‌اند.

یک فعال حوزه‌ی میراث فرهنگی در استان همدان با اعلام این خبر به خبرنگار ایسنا، به مشکلات عدیده‌ای که این تپه‌ی تاریخی از سال‌های گذشته با آن روبه‌رو بوده است، اشاره و اظهار کرد: در گذشته، حفاری‌های غیرمجاز و معتادان، معضلات زیادی را برای این تپه‌ی تاریخی ایجاد کردند، عشایر نیز از دو روز پیش با چادر زدن روی این محوطه‌ی تاریخی و فرو کردن میله‌ی آهنی در زمین، محدوده‌ی استقرار خود و چادرهای‌شان را با فنس‌کشی مشخص کرده‌اند که این اقدام آسیب‌های زیادی را به این تپه‌ی تاریخی می‌زند.

حسین زندی با اشاره به حریم اولیه‌ی هفت هکتاری و حریم ثانویه‌ی 17 هکتاری تپه «پیسا» بیان کرد: متأسفانه عشایر به اندازه‌ای به قلب تاریخی تپه‌ی «پیسا» نزدیک شده‌اند که یکی از چادرهای خود را روی یکی از ترانشه‌های بازشده در محوطه که در کاوش‌های گذشته توسط باستان‌شناسان ایجاد شده است، نصب کرده‌اند.

وی با بیان این‌که در گذشته تعدادی حفار غیرمجاز با زدن چادر در این محوطه و جا زدن خود به جای عشایر، اقدام به نابودی بخشی از این تپه کردند گفت: عشایر در حالی از دو روز پیش روی این تپه‌ی تاریخی چادر زده‌اند که هیچ جایی برای چرای دام‌های‌شان حتی تا چند کیلومتری این تپه وجود ندارد. بنابراین به نظر می‌رسد کار آن‌ها توجیه عقلانی نداشته باشد.

او ادامه داد: زمین‌های اطراف این تپه که حریم ثانویه‌ی این محوطه‌ی تاریخی است، در اختیار بخش خصوصی و زیر کشت کشاورزان است. به همین دلیل، معتقدیم زدن این چادرها در تپه‌ «پیسا» باعث وارد شدن آسیب بیشتر به این منطقه‌ی تاریخی می‌شود.

زندی با اشاره به نبودن نیروهای حفاظتی در این تپه‌ی تاریخی، افزود: در یکی از بخش‌های تپه، تونل‌های عمیقی که برخی از آن‌ها چهار متر عمق دارند توسط معتادان ایجاد شده‌اند؛ ولی متأسفانه هیچ نیروی حفاظتی و امنیتی از این محوطه‌ی تاریخی حفاظت نمی‌کند تا با این مسائل برخورد کند، حتی نهادهایی مانند سازمان عشایر یا منابع طبیعی درباره‌ی حق و حقوق عشایر و این‌که در چه نقاطی می‌توانند چادر بزنند، صحبت نمی‌کنند.

به گزارش ایسنا، محوطه‌ی باستانی تپه «پیسا» در سال 1377 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. این محوطه 18 هکتار وسعت دارد و فاصله‌ی آن با تپه‌ی باستانی «هگمتانه» 5 / 2 کیلومتر است. قدمت نخستین دژ همدان که بنا بر یافته‌های باستان‌شناسی آن را به قوم کاسی نسبت می‌دهند، از تپه باستانی هگمتانه بیشتر است، به همین دلیل آن را نخستین سکونتگاه همدان دانسته‌اند.

در این محوطه بیش از 30 لایه‌ی باستانی شناسایی شده است و نخستین‌بار «شارل دو فوسه» در سال 1913 میلادی گودبرداری‌هایی را در تپه‌ی شرقی آن انجام داد. پس از او «دمورگان» به کاوش در این تپه پرداخت و آثاری از نیمه‌ی هزاره‌ی سوم پس از میلاد به‌دست آورد که مربوط به دوره‌ی «مادی - کاسی» بودند. براساس نتایج کاوش‌های انجام‌شده در این تپه، اشکانیان آخرین فرمانروایان این دژ کهن بوده‌اند.

به‌تازگی نیز باستان‌شناسانی مانند «محمدرحیم رنجبران»، «محمدی‌فر» و «مترجم» در این محوطه کاوش کردند که در این کاوش‌ها 29 لایه‌ی باستان‌شناسی شناسایی شدند. این تپه یکی از مهم‌ترین یافته‌های بازمانده از این عصر است و می توان آن را مرکز اصلی بقایای عصر مفرغ دانست.

http://www.isna.ir/fa/news/92022718010/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86

 


برچسب ها: تپه پیسا ، همدان ، میراث در خطر ،

 
 

پیشروی زمین های کشاورزی به تپه پیسا / کهن ترین سکونتگاه همدان در حال نابودی است
محوطه باستانی تپه پیسا که آن را نخستین سکونتگاه همدان می دانند، نه تنها تحت تاثیر مزارع کشاورزان قرار گرفته است، بلکه معتادانی که این مکان را برای خود دنج می پندارند، تراشه های باستان شناسی را به محل حفاری های غیرمجاز خود تبدیل کرده اند.

به گزارش خبرنگار مهر، محوطه باستانی تپه پیسا که سال 77 به شماره 2023 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، در محوطه ای به وسعت 18 هکتار که هفت هکتار آن حریم اصلی است در استان همدان واقع شده که فاصله آن با تپه باستانی هگمتانه دو و نیم کیلومتر است.

نخستین دژهمدان که بنا بر یافته های باستان شناسی آن را به قوم کاسی نسبت می دهند، پیشینه آن از تپه باستانی هگمتانه نیز بیشتر است و آن را نخستین سکونتگاه همدان دانسته اند. در این محوطه بیش از 30 لایه باستانی شناسایی شده است. اولین بار شارل دو فوسه در سال 1913میلادی حفاری هایی در آن انجام داد وبخشی از تپه شرقی را گودبرداری کرد.

پس از او دمورگان به کاوش در این تپه می پردازد و آثاری از نیمه هزاره سوم پس از میلاد به دست می آورد که مربوط به دوره مادی- کاسی است. اشکانیان آخرین فرمانروایان این دژ کهن بوده-اند.سپس کاوشهایی توسط قوسی و مهریار انجام گرفت. در دهه هفتاد نیز بر اساس تفاهمنامه‌ای بین دانشگاه و پژوهشکده باستان شناسی، کاوشها به دانشکده هنر واگذار شد.

به تازگی نیز باستان شناسانی مانند محمد رحیم رنجبران، محمدی فر و مترجم در این محوطه کاوش کرده اند که منجر به شناسایی 30 لایه باستان شناسی شده است. این تپه یکی از مهمترین یافته های  بازمانده از این عصر است و می توان آن را مرکز اصلی بقایای عصر مفرغ دانست.

در این باره، حسین زندی یکی از فعالان میراث فرهنگی در استان همدان به خبرنگار مهر گفت: بیشتر اراضی این تپه جز زمینهای حصار قصابان (حصار دیزج) است و هنوز کشاورزان در کنار آن به کشت و ذرع می پردازند. همین امر یکی از عوامل تخریب تپه است. کشاورزان برای گسترش زمین های خود سعی دارند به سوی تپه پیشروی کنند. آنها همچنین از خاک تپه به عنوان کود استفاده می کنند.

وی ادامه داد: منحرف کردن جریان آب رودخانه "خاج گیر" به سمت تپه که از میان تپه شرقی و غربی می گذرد باعث شده، خاک تپه شسته شده و از طرفی کشاورزان حریم رودخانه را با کامیون-های خاک پر می کنند تا زمین کشاورزی گسترش یابد. این عمل در سال های اخیر به دلیل افزایش زمین در منطقه بیشتر شده است.

وی افزود: کاوش های آموزشی صدمه زیادی به این تپه وارد کرده است پژوهش های باستان شناسی آموزشی باید در یک محوطه کوچکتر و استقرار موقت صورت گیرد. محوطه های باستانی مهم مثل این تپه از حساسیت بالایی برخوردارند اما هربار باستان شناسان پس از کاوش و ایجاد تراشه تپه را به حال خود رها کرده اند و هیچ گونه حفاظتی صورت نمی گیرد. این تپه به مرکز حفاری های غیر مجاز قاچاقچیان تبدیل شده است.

غیر از آسیب های رودخانه و اراضی کشاورزی، احداث جاده همدان - لالجین (بیجار) در سالهای اخیر نیز در حریم این تپه صورت گرفته است. این جاده کمتر از 30 متر با تپه اصلی( شرقی) فاصله دارد. همچنین اداره آب و فاضلاب لوله اصلی انتقال آب دشت بهار به همدان را از حریم تپه پیسا انتقال داده است و بوی فاضلاب که در اطراف تپه به مشام می رسد ، آزار دهنده است.همچنین زباله های درون رودخانه صحنه زشتی را در محوطه بوجود آورده است.

با اینکه گفته می شود این تپه در سال 83 تعیین حریم شده است. اما ساخت و سازها توسط  نهادهای شهری و خصوصی ادامه دارد. کارگاه تولید بتن، ماشین شویی و تولید مصالح ساختمانی در نزدیکترین نقطه این اثر باستانی است و روز به روز به تپه نزدیکتر می شوند.

افزون بر تخریب های صورت گرفته به وسیله کشاورزان، راهسازی، آب و فاضلاب و حفاری های غیر مجاز، این تپه  مرکز تجمع و زندگی معتادان شهر است و بیشترین تخریب از جانب آنان بوده است. از آنجا که این محوطه تاریخی نزدیکترین نقطه به شهر است و هیچ گونه نظارتی به آن نیست، معتادان با امنیت کامل آنرا تصرف کرده اند. عدم نظارت وحفاظت به قدری است که دهها تونل در آن حفر کرده اند که گاهی طول آن ها به  چهار متر می رسد. این معتادان زمستان را در این تونلها سر می کنند و حتی  برخی حفاری معتادان بر روی تراشه‌های باستان شناسان انجام  شده است.

با این همه تپه پیسا با داشتن پیشینه ای کهن و ظرفیت های پژوهشی غنی می تواند به یکی از مراکز جهانی مطالعات باستان شناسی تبدیل شود. فعالان میراث فرهنگی امیدوارند هرچه زودتر این سرمایه ملی سامان داده شود و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری توجه بیشتری به این مناطق داشته باشد.

 


برچسب ها: تپه پیسا ، باستانشناسی ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic