تاریخ انتشار: 15 تیر 1394  -  12:19:40 بعدازظهر(PM)
پرینت بگیرید

انتخاب خبر: اولین همایش تشکل های غیر دولتی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان با رویکرد توسعه مشارکت های اجتماعی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار انتخاب خبر، پایان هفته گذشته استان گلستان میزبان تعدادی از نمایندگان تشکل های غیر دولتی حوزه گردشگری سراسر کشور بود. همایشی دو روزه که با همکاری گروه کاری تشکل های غیر دولتی حامی گردشگری و توسعه پایدارکشور و انجمن های غیر دولتی استان گلستان برگزار شد.

صبح روز نخست این  همایش نمایندگان گروه کاری با سمیع اله حسینی مکارم معاون پشتیبانی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشورابراهیم کریمی مدیر کل میراث فرهنگی  استان گلستان، تجری معاون سرمایه گذاری و گردشگری استان و برخی از نمایندگان تشکل های استان دیدار کردند.

 در این روز همچنین خانه تشکل های گردشگری استان گلستان با حضور حسین اله بداشتی مدیر کل دفتر امور مجامع سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور وسمیع اله حسینی مکارم  معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشورگشایش یافت این نهاد سومین خانه تشکل های گردشگری کشور محسوب می شود.

برای توانمند سازی تشکل ها در سطح  عمومی  نیازمند حمایت و پشتیبانی ویژه سازمان های غیر دولتی هستیم
در این نشست ابتدا بابک مغازه ای، اکرم موقری، عباس غمخوار، رضا ملاحسینی وحر منصوری عبدالملکی از طرف گروه کاری تشکل های غیر دولتی حامی گردشگری و توسعه پایدار سوال ها و و پیشنهادهایی را بیان کردند.

مغازه ای خطاب به حسینی مکارم گفت: آیا سازمان میراث فرهنگی برای حمایت از فعالیت های مدنی در این حوزه ردیف مالی را نیز در نظر گرفته است که در اختیار امور مجامع و تشکل های مردم نهاد خود بگذارد تا بتوانند از توانمند سازی و برنامه های تشکل ها حمایت کنند؟

او ادامه داد: برای توانمند سازی تشکل ها در سطح  عمومی  نیازمند حمایت و پشتیبانی ویژه سازمان های غیر دولتی هستیم در مورد واسپاری برخی از کارها به تشکل ها همکاری کنید.

در ادامه سمیع اله حسینی مکارم با اشاره ای به لزوم توجه به رعایت توسعه پایدار در گردشگری و توجه به حفظ محیط زیست به سوال ها پاسخ داد.

در این جلسه، ابراهیم کریمی مدیر کل میراث فرهنگی استان گلستان  به ضرورت همکاری اداره کل استان با مورد  تشکل های غیر دولتی به ویژه انجمن های گردشگری تاکید کرد و به برنامه های آینده اداره میراث استان از جمله ثبت دیوار بزرگ گرگان در آینده ای نه چندان دور اشاره کرد.

مهمترین بخش این همایش عصر روز 5 شنبه در سالن کنفرانس استانداری گرگان با حضور بیش از 150 نفر از فعالان مدنی و مسئولان کشوری و مدیران ارشد استان از جمله استاندارگلستان، مدیر کل میراث فرهنگی، فرمانداران و مدیران برخی اداره ها برگزار شد.

در ابتدای برنامه، بابک مغازه ای به عنوان نماینده گروه کاری تشکل های غیر دولتی حامی گردشگری و توسعه پایدارکشور گزارشی از شش برنامه  پیشین این گروه کاری ارایه کرد و گفت: ما می کوشیم تا به جای اینکه برای مردم و جامعه محلی تصمیم بگیریم در کنار آنها و با آنها برنامه ریزی کنیم.

استان گلستان می تواند پایلوت الگوی مدیریت مشارکتی در کشور باشد
او در ابتدا با اشاره به واقعه تلخ درگذشت زنده یاد دکتر شهریار عدل از حاضران تقاضا کرد به یاد او چند ثنیه سکوت کنند. سپس با پخش کلیپی به همین مناسبت از تلاش برای راه اندازی بنیاد شهریار عدل برای حمایت از میراث فرهنگی پروژه های پژوهشی در این زمینه و گردشگری پایدارخبر داد.

سپس به نقش و جایگاه تشکل ها  در توسعه پایدار، و پایداری منابع فرهنگی و محیط زیست همچنین نقش و جایگاه تشکلها در مدیریت مشارکتی عرفی و بومی در ایران اشاره کرد و گفت: خرسندیم که در این برنامه پس از برگزاری شش گردهمایی کشور در مناطق مختلف مهمان تشکل های استان گلستان هستیم تا علاوه بر تشکل های گردشگری و میراث در کنار فعالان دیگر حوزه ها هم باشیم.

سپس حسن صادقلو، استاندارگلستان  بر لزوم حمایت از میراث فرهنگی وبه دنبال آن حمایت  اداره کل میراث در استان از فعالان مدنی این حوزه در گلستان اشاره کرد و گفت: در استان گلستان نهادهای دولتی در کنار تشکل های مدنی می توانند تجربه ای از مدیریت مشارکتی را ارایه کنند و این استان می تواند پایلوت چنین الگویی در کشور باشد.

استاندار افزود: تشکل ها از جایگاه مهمی در اسناد بالادستی برخوردار هستند این اسناد نگاه ویژه ای به تشکل های مردم نهاد دارد در آموزه های مذهبی ما هم اشاره مهمی به نقش مشورت و تشکل ها شده است.

صادقلو ادامه داد: در برنامه ششم توسعه ما باید شاخص ها توسعه و مشارکت اجتماعی را ارتقاء بدهیم و شاخص های حضور سازمان های مردم نهاد را باید رشد کند. امروز افتتاح خانه تشکل ها مقدمه کاری است که بعد از آن باید افق کار و نقشه راه ترسیم شود اگر نتوانیم نقشه راه را ترسیم کنیم می شود تشریفات. شما پشتیبانی حاکمیتی را از دست می دهید و ما هم مشارکت اجتماعی را از دست خواهیم داد.

استاندار گلستان در پایان گفت: بهتر است که در برخی موارد هم تشکل ها از انتقاد صرف دوری بگیزند تشکل ها و اندام دولت باید ظرفیت تعاملی خود را در یک اندام میزگردی تبیین کنند تا تفرق ایجاد نشود.ما دنبال جمعیت سازی از تشکل ها نیستیم.

معرفی طرح زنان، گردشگری پایدار و توسعه جامعه محلی
اکرم موقری، دبیر اجرایی همایش نیز در این نشست  از مسئولان حاضر درخواست کرد تا با حمایت های لازم گلستان را به پایلوت طرح  تبدیل کنند و طرحی با عنوان  زنان، گردشگری پایدار و توسعه جامعه محلی را معرفی کرد گفت: اهمیت نقش سازمان های غیر دولتی در ارتباط با توانمند سازی جوامع محلی، معرفی طرح زنان، گردشگری پایدار و توسعه جامعه محلی، نقش و جایگاه و برنامه های گروه کاری و آمادگی این گروه در تعامل با تمامی بخش ها به عنوان یک نهاد قدرتمند اجتماعی در این طرح درنظر گرفته شده است.

فرهاد عزیزی، مدیر کل پایگاه های جهانی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشورگفت: کمپین آگاهی رسانی برنامه های آتی، افزایش مشارکت های اجتماعی و امکان شکوفایی اقتصادی بر میراث جهانی تاثیر دارد در این فرآیند متقابلا بر جامعه محلی اثر دارد، پس دخیل نمودن جامعه محلی نقش مهمی بر حفظ میراث فرهنگی دارد.

عزیزی ادامه داد: مدیران دولتی بر رفاه زندگی مردم محلی باید توجه داشته باشند آنها باید زمینه آموزش را فراهم کنند ما به زودی یک نشست تخصصی با نمایندگان تشکل ها برای تدوین برنامه عملی برای همکاری در زمینه ارتباط با تشکل ها با پایگاه را برگزار خواهیم کرد.

نماینده تشکل های غیردولتی استان گلستان در این نشست گفت: در استان گلستان بیش از 200 تشکل داریم که 30 تشکل در حوزه گردشگری و میراث فعالیت می کند، در دو سال اخیر با نگاه مثبت مسئولان کارهای مثبتی در این حوزه اتفاق افتاده است امیدواریم که مسئولان و نمایندگان با قوانین آسان،  فعالیت تشکل ها را تسریع کنند.

پس از ارایه گزارش عملکرد تشکل های غیر دولتی استان گلستان توسط امیر کابلی، فاطمه کیقبادی ادامه داد: ما تشکل ها گرد هم آمدیم و با حضور نمایندگانی که از میراث فرهنگی کشور حضور دارند  در خانه تشکلها می کوشیم تا با دیگر بخش ها در ارتباط باشیم و تعامل کنیم. همانطور که می دانیم در دوبند از برنامه ششم توسعه نقش تشکل ها دیده شده است پس توجه به این نکته بسیار مهم است.

استان گلستان در حوزه گردشگری پتانسیل های زیادی دارد
دکتر مرتضی طالع ماسوله رییس دبیرخانه شورای عالی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور گفت: در استانی هستیم که از تاریخ مهمی برخوردار است. در استانی که 200 سال نوروز را حفظ کردند و دو قرن سکوت را پشت سرگذاشتند. در این استان در حوزه گردشگری پتانسیل های زیادی داریم.

وی افزود: درسال 1948 جنگ آلمان تمام شد و بعد از 15 سال ما از آلمان بنز می خریدیم و پشت فرمان می نشستیم تا ایران می آمدیم بدون این که نگران خراب شدن آن باشیم اما امروز ما خودرویی می سازیم که مطمئن نیستیم تا تبریز ما را به سلامت خواهد رساند.

 طالع ادامه داد: وضعیت صنعت کشاورزی و آب خوب نیست اما صنعت گردشگری در صورت برنامه ریزی درست می تواند چاره ساز باشد. امروزه 16 میلیون و نیم مسافر از این استان عبور می کنند اگرکاری کنیم که یک شب دراستان اقامت کنند چه چیزی می تواند چنین در آمدی را نصیب این استان کند.

 او ادامه داد: اگر اصفهان، نگین جنوب ایران است گرگان هم نگین شمال ایران است اما مسئولان خوب کار نکرده اند. روستای زیارت که می توانست روستای نمونه باشد را تخریب کردیم اگر من امروز کاری برای گرگان نکنم خیانت کرده ام.

 برج سازی  غربی برگرفته از معماری گنبد کاووس است اما معماری امروز این استان، کاریکاتور گونه است و ارزشی ندارد. امروز بیش از 120 میلیارد درآمد ملی ژاپن است چون هر قدمی که برای توسعه برمی دارند با توجه به فرهنگ است. ستون خیمه توسعه ژاپن فرهنگ بوده است اگر پدرها ی ما به پله های پیروزی رسیدند به خاطر اصالت آنها بوده است.

در سند سیاست های کلی نظام به محور گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی توجه شده است
سمیع اله حسینی مکارم نیز در این جلسه گفت: تشکر می کنم از کسانی که این برنامه را تشکیل دادند؛ از مدیرکل استان، از نمایندگان تشکل ها که برای تشکیل این جلسه تلاش کردند واز آقای مغازه ای و خانم موقری سپاسگزارم.  ما در پیشرفت دو مفهوم داریم یک مفهوم کمی که رشد هست و یک مفهوم کیفی که توسعه هست آیا می توان هم توسعه پیدا کرد و هم به میراث فرهنگی توجه کرد ما می توانیم کره جنوبی را با کشور خود مقایسه کنیم؟

 کره جنوبی در سال گذشته 1000 میلیارد دلار  تولید ناخالص داخلی داشته است وقتی مقایسه می کنیم در سه دهه پیش ما خیلی جلوتر بودیم اما آنها ضمن توسعه، عناصر فرهنگی را نیز حفظ کرده اند. کشور ما و استان گلستان ظرفیت هایی که دارد با خیلی کشورهای دیگر قابل مقایسه نیست.

حسینی مکارم افزود: در سند سیاست های کلی نظام به محور گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی توجه شده و بیان شده است که گردشگران خارجی باید طی 5 سال به بیست و پنج میلیون نفر برسد و هر گردشگر در کشور ما 1500 دلار هزینه کند  1500 دلارمعادل چندین بشکه نفت درآمد دارد؟

او با اشاره به توسعه پایدار در گردشگری گفت: اگر بتوانیم زمینه ها را فراهم کنیم ما زمینه مثل میراث معنوی داریم که هم می تواند گردشگری پایداررا ایجاد کند و هم فرهنگ منطقه را حفظ کند. توسعه پایدار یعنی اینکه من جامعه محلی احساس کنم که معیشت من  با حفظ طبیعت آیین و میراث فرهنگی من گره خورده است و باید حفظ شود در این زمینه تشکل ها که واسط دولت و جامعه محلی هستند می توانند در توانمند سازی جوامع محلی کمک کنند به ویژه در زمینه اموزش به کودکان که مسئله بسیار مهمی است تشکل ها می توانند همکاری کنند.

در پایان این نشست، پنلی در خصوص راهکارهای تعامل سازمان های غیردولتی با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد. در این بخش، حاضرین سوالات و مشکلات خود را بیان کردند و حسین اله بداشتی مدیر کل دفتر امور مجامع سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری  به مسائلی در این خصوص اشاره کرد و گفت: سازمان آمادگی حمایت از تشکل ها را دارد اما مشکل صدور مجوز به وزارت کشور ارتباط دارد و در حال حاضر قانون تشکل ها در حال بررسی و تصویب نهایی است.

روز دوم همایش، همزمان با سالروز ثبت گنبد کاووس، نمایندگان تشکل های گردشگری کشور که در این همایش حضور داشتند ضمن گرامیداشت این رویداد از سه روستای گردشگری گرگان به نام های «زیارت»، «چینو» و« بالا چلی» بازدید کردند و ظرفیت های گردشگری و صنایع دستی این روستاها را مورد بررسی قرار دادند.

خبرنگار: حسین زندی

http://entekhabkhabar.ir/VisitorPages/show.aspx?IsDetailList=true&ItemID=3286,1


برچسب ها: استان گلستان ، تشکل های مدنی ، سازمان های مردم نهاد ،

گردهم آیی سمن ها برای تدوین قانون سازمان های غیردولتی

همه برای قانون تشکل مدنی

http://www.iscanews.ir/news/79886/%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C
کد خبر: ۷۹۸۸۶


قانون تشکل مدنی همایش


تهران-ایسکانیوز: هیجدهم تا بیستم شهریور ماه سالن پیامبر اعظم وزارت کشور میزبان اولین نشست نمایندگان یکصد تشکل شامل تشکل های ملی ، انجمن های دوستی، کمیته پیگیری قانون ، انجمن های دارای مقام مشورتی، ونمایندگان تشکل هااز31 استان بود، که با همراهی نمایندگانی از دستگاه های دولتی مرتبط در طی سه روز صبح و عصر مواد مختلف پیش نویس قانون سازمان های غیر دولتی را که تدوین و بررسی کردند و پیشنهادهای تشکل ها در خصوص این پیش نویس را طرح و تصویب کردند.


در ابتدای این نشست دکتر میر باقری معاون وزیر کشوربه اهمیت قانون و سازمان های غیردولتی تاکید کزد سپس دکتر بهمن مشکینی مدیر کل امور سازمان های مردم نهاد وزارت کشور گزارشی را در خصوص تدوین این قانون ارائه کرد.


پس ازاستقرار هیات رئیسه سنی جلسه انتخابات تعیین هیات رئیسه دائم انجام شد که در نهایت افراد ی که رای اکثریت را به دست آوردند به عنوان هئات رئیسه انتخاب شدند.


بهمن مشکینی به عنوان رئیس علیرضا طاهری نائب رئیس ،بابک مغازه ای منشی اول و آلما رجایی فر منشی دوم انتخاب شدند.
پس از استقرار هیات رئیسه جلسه به طور رسمی بررسی مواد را آغازکرد که در این روزها مواد یک تا ده این پیش نویس بررسی شد و موارد مختلفی از آن ساعت ها مورد شور قرار گرفته و نظرات شرکت کنندگان به رای گذاشته شد و یک ماده نیز در خصوص ایجاد شبکه به مواد قبلی افزوده شد.


در جلسه ظهر پنج شنبه نیز تصمیم گیری شد که ادامه بررسی مواد باقی مانده به نشست بعدی در مهر ماه موکول شود و نمایندگان حاضر نشست می توانند تا پایان هفته نظرات خود در خصوص مواد باقی مانده را به منظور طرح در نشست بعدی به صورت مکتوب ارائه کنند.


در این خصوص بابک مغازه ای یکی از اعضا هیات رئیسه این نشست در رابطه با این اجلاس گفت: این همایش را می توان اولین نشست از نوع خود دانست که پس از بیش از یک دهه تلاش و پیگیری های نهادهای مدنی در خصوص تدوین قانونی کارآمد در خصوص فعالیت سازمان های غیر دولتی این بار به همت وزارت کشورانجام می گیرد در این نشست سه روزه پس از تدوین پیش نویس اولیه این قانون و کسب نظرات تشکل های غیردولتی از سراسر کشور همایشی با حضور نمایندگان سازمان های غیر سراسر کشور همراه با تشکلهای ملی و انجمن های دوستی شکل گرفت تا متن اولیه را با پیشنهادهای متعدد ارائه شده بررسی و به صورت جامع نگرانه تری بازبینی و به تصویب رسانند.


مغازه ای گفت: در این نشست نمایندگان با تجربه و با سابقه ای از حوزه های مختلف فعالیت تشکل ها حضور داشتند و با وسواس و دقت نظر بسیاری تک تک کلمات این پیشنویس را بررسی کرده و پیشنهادهای لازم ارئه شد


این عضو هیات رئیسه همایش گفت: مسئولان وزارت کشور و به ویژه دکتر مشکینی دکتر نصرتی آقای ملک زاده و خانم عابدینی نیز با سعه صدر و توجه روند کار را پیگیری نموده و نظرات نمایندگان حاضر را پذیرا بودند. مباحثی که نیاز به بحث بیشتر داشت گاه ساعت ها به طول می انجامید تا تمامی نقطه نظرات مطرح شود و مصوبه نهایی حاصل تبادل نظر و بررسی کامل ماده یا تبصره مورد نظر باشد. در این میان هر جا که لازم بود نمایندگان دولتی حاضر در نشست نیز توضیحات و نظرات خود را می‌گفتند.


این نماینده حاضر در نشست ادامه داد: به عقیده من فضا ی بوجود آمده یکی از بهترین و کم نظیرترین نمونه های است که می توان در حوزه هم اندیشی سازمان های غیر دولتی مثال زد.
این پیش نویس پس از تدوین و توافق نهایی توسط نمایندگان حاضر در همایش به هیات وزیران فرستاده خواهد شد و در نهایت در قالب لایحه به مجلس سپرده می شود تا در صورت تصویب قانون سازمان های غیر دولتی کشور باشد . با توجه به اینکه در حال حاضر تنها بر مبنای آیین نامه سال 84 هیات وزیران عمل می شود این روند می تواند گام مهمی در پیشبرد و تسهیل در روند امور مربوط به تشکیل و فعالیت سازمان های غیر دولتی باشد.  البته به شرطی که در مراحل بعدی نیز با تغییرات بنیادین روبرو نشود و نظر نمایندگان سازمان های غیر دولتی مورد نظر قرار گیرد


حسین زندی-سرویس اجتماعی


برچسب ها: تشکل های غیر دولتی ، سازمان های مردم نهاد ، قانون تشکل ها ،

سه شنبه 3 دی 1392

نامه ای برای دبیرکل سازمان جهانی یونشکو

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،

خانم ایرینا بوکوا دبیر کل محترم سازمان جهانی یونسکو

آقای فرانچسکو باندارین معاون محترم دبیرکل یونسکو در بخش فرهنگ

خانم سیسیل دویل رئیس محترم بخش میراث فرهنگی ناملموس یونسکو

اعضای محترم کمیته بین‌الدول کشورهای عضو کنوانسیون پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس

 

عالیجنابان،

امضا کنندگان این بیانیه به عنوان جمعی از سازمان های غیر دولتی فعال در"شورای هماهنگی سازمان‌های غیردولتی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور جمهوری اسلامی ایران" که در مناطق و استان های مختلف این کشور، و به صورت داوطلبانه در جهت بقا و حفاظت از میراث فرهنگی و محیط زیست این کشور، که جزئی از میراث تاریخی و معنوی جهانی می باشد، فعالیت می نمایند، با توجه به طرح پرونده مربوط به چوگان به شماره 00905 با عنوان "چوگان، یک بازی سنّتی با اسب در قره باغ"، تسلیم‌شده توسط جمهوری آذربایجان در نشست سوم تا هشتم دسامبر 2013 برای ثبت احتمالی در فهرست "میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری" با توجه به سوابق موجود، و در نظر گرفتن برخی نگرانی‌ها، براساس حقوق در نظر گرفته شده برای ایران در چهارچوب کنواسیون سال 2003، خواهشمندیم در بررسی این پرونده به موضوعات مورد اشاره زیر که تشکل های غیر دولتی جمهوری اسلامی ایران به عنوان نمایندگان وجدان اجتماعی ارائه می نمایند توجه فرمایید.

همانگونه که مستحضر هستید، با توجه به مستندات و دائره المعارف های مختلف موجود،خاستگاه و محل زایش چوگان کشور ایران بوده، و این بازی در طول سال های گذشته از این کشور به دیگر مناطق جهان اشاعه پیدا کرده است، و مهمتر از آن این‌که، این بازی اکنون نیز بخشی از زندگی، معیشت، و هویت اقوام و ساکنان مناطق مختلف ایران همچون کرد، بختیاری، آذربایجانی، کرمانی و غیره می باشد. از آنجا که بازی چوگان همچنان به صورت فعال در مناسبت هایی چون جشن های ملی و بومی و حتی آیین های خانوادگی همچون عروسی مناطق مختلف کشور ایران به عنوان یک بازی سنتی و آیینی برگزار می گردد، لذا ثبت آن به نام کشور آذربایجان موجب بروز واکنش های منفی از طرف برخی کمیته های محلی و متخصصین و سازمان های غیر دولتی شده است. همین امر حساسیت و اختلاف بین دو ملت ایران و آذربایجان را سبب خواهد شد، و باعث می گردد تا کنوانسیون پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس از روح خود فاصله بگیرد.

از سوی دیگر،درانتظارماندن کشور ایران برای الحاق به این پرونده در سال دیگر، و یا تلاش این کشور برای ارائه‌ یک پرونده کشوری مجزا در سال‌های بعد، صدمات جدی و بسیاری به روابط این دو ملت همسایه و دوست وارد خواهد ساخت.

با توجه به اینکه هدف کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس ایجاد صلح و گفتگو در میان گروه‌ها، اقوام و کشورها است، و رویکرد جدید یونسکو مبنی بر نامگذاری دوره 2013-2022 با عنوان دهه تقارب فرهنگ‌ها نیز نشان دهنده این موضوع می‌باشد، و این‌که یکی از راه‌های دست‌یابی به این تقارب تشویق ملت‌ها برای ثبت آثار فرهنگی به‌ شکل مشترک و در قالب پرونده‌های چند ملیّتی است، ثبت پرونده‌هایی از آن دست که کشور آذربایجان برای سال 2013 ارائه نموده، که عنصری مشترک در آن‌ها، تنها به‌نام یک کشور معرّفی می‌شود، می‌تواند موجب فاصله گرفتن از اهداف کنوانسیون گردد؛ و این درحالی است که تشویق ملت‌ها به ثبت آثار چند ملیتی منجر به احترام آنان به میراث فرهنگی ناملموس بشری می‌شود. از این رو پیشنهاد می‌گردد بخش میراث فرهنگی ناملموس یونسکو، و ارگان‌های ارزیاب همکار آن، در چنین مواردی به گذشته تاریخی مشترک کشورها توجّه نمایند. در بحث چوگان، چنان ‌چه این پیشینه‌ به‌ درستی مورد بررسی قرار گیرد، مشخّص می‌گردد که ثبت چوگان تنها به‌ نام کشور آذربایجان از انصاف به‌ دور است ، و عملی است که واقعیت عنصری عمده در جمع مواریث ناملموس بشری را نادیده می‌انگارد.

کشور ایران نیز همواره تلاش نموده است تا بر اساس کنواسیون 2003 خط مشی توجّه به مواریث مشترک را دنبال کند، و همواره در پی راهی به منظور ترویج صلح، همبستگی و روابط دوستانه با کشورهای همسایه و هم ‌فرهنگ با خود باشد: تجربه ثبت میراث فرهنگی ناملموس نوروز نمونه‌ای موفق از این نوع تلاش از سوی جمهوری اسلامی ایران است.

اما در ادامه لازم است به مواردی در نقد پرونده ارائه شده از سوی جمهوری آذربایجان اشاره گردد:

همانگونه که در نریشن (گفتار متن) فیلم ارائه شده توسط جمهوری آذربایجان بیان می‌شود، این بازی در شهرهای ارومیه و تبریز در کشور ایران نیز برگزار می گردد،و این خود دلیلی بر وجود این بازی در ایران است. البته فیلم مذکور در بیان این موضوع از نام جعلی آذربایجان جنوبی برای این مناطق در نریشن (گفتار متن) آذری خود استفاده کرده است؛ و این نام گذاری نادرست پرونده و قابلیت استناد آن را با چالشی عمده مواجه ساخته است: سندی که مقرّر است به‌طور رسمی در سازمان بین‌المللی یونسکو به تصویب برسد، بایستی از هرگونه عبارتی که خدشه‌ای را به تمامیت ارضی کشوری دیگر وارد می‌سازد تهی باشد. متاسفانه این بخش از نریشن (گفتار متن) آذری در زیرنویس انگلیسی فیلم نیامده، و این امر باعث شده که ارزیابان ارگان فرعی یونسکو متوجّه استفاده از این نام مجعول نشوند.

از سوی دیگر در متن پرونده به نام 16 استان مختلف جمهوری آذربایجان به عنوان مناطقی که اکنون بازی چوگان در آنها انجام می شود اشاره شده است، که این موضوع دلیلی بر وجود و زنده بودن بازی چوگان در آن کشور می باشد؛ لذا درخواست ثبت این پرونده در فهرست میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری (در خطر) با شواهد موجود مغایرت دارد.

امضا کنندگان این بیانیه بر این باورند که ثبت بازی چوگان به ‌نام کشور آذربایجان، به‌هیچ‌وجه، نمی‌تواند واقعیت این میراث گران‌سنگ بشری را به‌نمایش بگذارد. چوگان میراث فرهنگی ناملموس شماری از کشورهای جهان، و از جمله، کشور جمهوری اسلامی ایران است، و چنان‌چه ثبت آن به‌طور مشترک و توسّط تمامی این کشورها صورت پذیرد، آن‌گاه جهانیان درخواهند یافت که این عنصر به‌هیچ‌وجه در معرض خطر نابودی نیست، بلکه عنصری زنده و پویا و دارای تنوّعات قومی و فرهنگی بسیار است. از سوی دیگر، آن‌چه آذربایجان قصد ثبت آن را دارد، صرفاً، بخشی بسیار کوچک از چیزی است که ملل بخش وسیعی از جهان «چوگان» می‌خوانند. ما بر این باوریم که چوگان هنگامی به‌شایستگی به ثبت جهانی می‌رسد که تمامی کشورهای دارنده‌ی آن مشترکاً به ثبت آن اقدام نمایند.

در پایان توجه شما را به همزمانی ارائه این پرونده اختلاف برانگیز با میزبانی جمهوری آذربایجان در این اجلاس جلب نموده، و خواهشمندیم تا ضمن توجه به مستندات ارائه شده بازنگری لازم در خصوص این پرونده را مورد توجه قرار دهید.

با تقدیم احترام

 

1) انجمن آفتاب سرخ ( استان خوزستان )

2) انجمن آیاپیر ( استان خوزستان و تهران )

3 ) انجمن اسفند گان روز مهر ورزی ( استان تهران )

4) انجمن ایران‌شناسی کهن‌دژ ( استان همدان )

5) انجمن ایلام‌شناسی ایران ( استان تهران )

6) انجمن بوم آب و آفتاب خوزستان(خوزستان)

7) انجمن پرورش اسب ( استان همدان )

8) انجمن پویشگران سفر پاک ( استان همدان )

9) انجمن پیشگامان خورشید استهبان ( استان فارس )

10) انجمن پاسداشت مفاخر ایران

11) انجمن توسعه و ترویج فرهنگ موزه داری ( استان اصفهان )

12) انجمن جوانان سپید پارس ( استان مازندران )

13) انجمن چارسوق کویر اردکان ( استان یزد )

14) انجمن حمایت از اسب اصیل ایران

15) انجمن دوستان زمین ( استان همدان )

16) انجمن دوستداران میراث فرهنگی افراز ( استان تهران )

17) انجمن دوستداران میراث فرهنگی آبادان(خوزستان)

18) انجمن دوستداران میراث فرهنگی بهبهان(خوزستان)

19) انجمن دوستداران میراث فرهنگی باستان پژوهان باغملک(خوزستان)

20) انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا (خوزستان)

21) انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریشا ایذه(خوزستان)

22) انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاشار رامهرمز(خوزستان)

23) انجمن دوسستداران میراث فرهنگی دزفول(خوزستان)

24) انجمن دوستداران میراث فرهنگی شوش (خوزستان)

25) انجمن دوستداران میراث فرهنگى قورتان ( استان اصفهان )

26) انجمن دوستداران میراث فرهنگى گز برخوار ( استان اصفهان )
27) انجمن دوستداران میراث فرهنگی گیلان ( استان گیلان )

28) انجمن دوستداران میراث فرهنگى ورزنه ( استان اصفهان )

29) انجمن دوستداران میراث هوتو ( استان مازندران )

30) انجمن دوست داران دالاهو ( استان کرمانشاه )

31) انجمن دوستداران آثار تاریخی و مفاخر نوش آباد ( استان اصفهان )

32) انجمن دوستداران حافظ  ( استان فارس )

33) انجمن دوست داران حافظ ( استان خراسان )

34) انجمن دوستداران شوشتر(خوزستان)

35) انجمن دوستداران یادمان‌ها ( استان قزوین )

36) انجمن دوستداران و حافظان خشت‌خام ( استان یزد )

37) انجمن دیدبانان میراث ایل سنگسر ( استان سمنان )

38) انجمن سامان گشت صفه ( استان اصفهان )

39) انجمن سرزمین بیکران (کرمان)

40) انجمن سواد کوه شناسی ( استان مازندران)

41) انجمن علمى مرمت دانشگاه پیام نور اصفهان ( استان اصفهان )

42) انجمن فردوسی ( استان تهران )

43) انجمن فرهنگی اجتماعی اندیشه جوان ( استان اصفهان )

44) انجمن فرهنگی و هنری پاسارگاد ( استان خراسان )

45) انجمن فرهنگی هنری سپنتا (استان خراسان )

46) انجمن میراث بانان زنده رود ( استان اصفهان )

47) انجمن میراث فرهنگی درودگاه ( استان فارس )

48) انجمن میراث هزار ( استان کرمان )

49) انجمن مهر گان ( استان تهران )

50) انجمن وحدت جوانان ایران زمین ( استان اصفهان )

51) انجمن یاوران یادگارهای فرهنگی میبد ( استان یزد )

52) بنیاد شوش شناسی(خوزستان)

53) بنیاد فردوسی ( استان تهران )

54) خانه عصر باستان ( استان فارس )

55) خانه فرهنگ جاودان ( استان فارس )

56) کانون بارگاه مهر ( استان اصفهان )

57) کانون تهران شناسی ( استان تهران )

58) کانون پاسارگاد ( استان گلستان )

59) کانون مطالعات معماری قوام الدین شیرازی ( استان فارس )

60) کمیته پیگیری خانه‌های تاریخی ( استان تهران )

61) کمیسیون انجمن‌های دوستدار میراث فرهنگی و طبیعی مازندران ( استان مازندران )

62) موسسه ایران شناسی نیستان گمشده ( استان خراسان )

63) موسسه تمدن کویر (کرمان)

64) موسسه دید خرد ( استان اصفهان)

65) موسسه گردشگران سبز اندیش ( استان گیلان )

66) موسسه سرزمین باستان آرتا ( استان مرکزی )

67) موسسه سیراف پارس ( استان بوشهر )
68) موسسه گردشگرى جام جهان بین ( استان اصفهان )

69) موسسه میراث پژوهان مهربین ( استان اصفهان )

 



 

 


برچسب ها: میراث جهانی ، چوگان ، سازمان های مردم نهاد ، یونسکو ،

مخالفت سازمان های مردم نهاد و فعالان مدنی با ثبت چوگان به نام کشوری دیگر

همبستگی سازمان های مردم نهاد در مقابل ادعای جمهوری آذربایجان

حسین زندی

 

مدت هاست کشورهای منطقه به خصوص کشورهای تازه استقلال یافته و هم مرز با ایران به دنبال هویت سازی هستند . کشورهایی مانند امارات متحده عربی ، ترکیه و آذربایجان اقدام به مصادره عناصر و میراث فرهنگی ایران می کنند در مواردی نیز به هدف خود رسیده اند و این میراث را به نام خود ثبت کرده اند.

آخرین اقدام کشور آذربایجان تشکیل پرونده ای برای ثبت بازی چوگان ایرانی در فهرست جهانی یونسکو است که با اعتراض دیرهنگام ایرانیان روبرو شد. مهمترین این موضع گیری ها تهیه بیانیه ای با امضا 70 انجمن غیر دولتی به مقام های ارشد سازمان یونسکو بود که پیش از تصمیم گیری ارسال شد . بابک مغازه ای  که مسئولیت تدوین نامه و جمع آوری امضا انجمن ها را برعهده داشت می گوید:

از آنجا که پرونده ثبت جهانی چوگان از سوی جمهوری آذربایجان برای ثبت در لیست میراث فرهنگی معنوی در خطر ارائه گردیده است و با توجه به اهمیت این میراث معنوی ، سازمان های غیر دولتی فعال و "شورای هماهنگی سازمان های غیر دولتی میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی کشور" در اقدامی هماهنگ نسبت به تنظیم و ارسال نامه ای خطاب به مسئولین یونسکو ، اعضا کمیته بین الدول و نمایندگان حدود 150 کشور عضو سازمان جهانی یونسکو اقدام نمودند

در این رابطه فعالیت های اولیه در جهت پیگیری این موضوع از روز دوشنبه چهارم آذر ماه آغاز گردید و با توجه به اهمیت موضوع و زمان محدود باقیمانده تا آغاز نشست یونسکو ، در حداقل زمان ممکن ( شنبه نهم آذر ماه ) با صدور و ارسال نامه به تمامی مسئولین و نمایندگان مربوطه ادامه یافت ، در این مدت ابتدا با هماهنگی مشاورین و اعضا هیات اعزامی سازمان میراث فرهنگی متن اولیه نامه تهیه گردیده و پس از بازبینی لازم و هم اندیشی با دیگر فعالان مدنی سازمان های غیر دولتی میراث فرهنگی کشور و برخی دیگر از کارشناسان غیر دولتی مطلع با این امر ، در نهایت نامه مورد نظر ، تهیه و با تایید 70 سازمان غیر دولتی همگام با این حرکت ملی از سراسر کشور ، ترجمه و ارسال گردید

بابک مغازه ای در پاسخ به این سوال که چرا نهادهای مدنی پی گیر این مسئله بودند ادامه می دهد : دلیل این امر حساسیت های موجود در این پرونده و اهمیت چوگان به عنوان یک میراث فرهنگی و معنوی ارزشمند تاریخی و آیینی در ایران است که ما را بر آن  داشت تا با وجود محدودیت زمان باقی مانده حداکثر تلاش خود را در جهت دفاع از منافع فرهنگی کشور و جلوگیری از ثبت این اثر معنوی به نام کشور دیگر به انجام رسانیم چرا که سازمان های غیر دولتی به عنوان نمایندگان وجدان اجتماعی ، پاسبانی از مواریث فرهنگی را به عنوان مهمترین رسالت خود می دانند و همواره در این راه کوشیده اند

این دوستار میراث فرهنگی با اشاره به وضعیت و شرایط لازم برای ثبت یک اثر معنوی می گوید :

در رابطه با فرآیند ثبت میراث معنوی و شرایط ثبت آن می باید به این نکته اشاره کرد که دلایل ثبت میراث معنوی با میراث تاریخی و فیزیکی متفاوت است به صورتی که موضوع قدمت و تاریخچه یک میراث ناملموس نقش چندانی در پذیرفتن آن توسط کمیته مربوطه در سازمان یونسکو ندارد و بیشتر وجود و اهمیت فعلی آن در فرهنگ و معیشت ساکنان آن کشور مهم است و از این جهت تنها نمی توان به داشته های تاریخی مربوط به گذشته تاکید نمود و می باید خصوصیات فرهنگی و آیینی امروز را مورد توجه قرار داد چرا که وضعیت موجود برای آنها مهمتر است

این فعال مدنی در زمینه اهمیت تدوین و انتشار این نامه با اشاره بر اتفاقات و برخوردهای مسئولین پیشین میراث فرهنگی می گوید :

سازمان های غیر دولتی حوزه میراث فرهنگی کشور پیش از این نیز با توجه به ضرورت های پیش آمده همواره می کوشیدند تا به صورتی منسجم مواضع خود را اعلام نمایند اما اکنون و با رویکرد به فضای موجود بر آن شدند تا با تدوین و ارسال یک نامه حقوقی و سند کارشناسی شده ، در سطحی بین المللی و اثر گذار تر از پیش ، نقش خود را ایفا نموده و در راه دستیابی به جایگاه حقیقی این سازمان ها گام بردارند چرا که متاسفانه در سالهای پیش از این به دلیل برخی اقدامات و موضع گیری های نامناسب مدیریت قبلی سازمان میراث فرهنگی ، همواره نوعی بی اعتمادی و تضاد بر فضای تعامل و ارتباط مابین  سازمان های غیر دولتی حوزه میراث فرهنگی و گردشگری کشور با سازمان میراث فرهنگی حاکم بوده است که امید است با استقرار مدیریت جدید و انتصاب شخصیت های فرهنگی و نام آشنا در سمت های مختلف سازمان ، این فضا تغییر نماید و در آینده نیز سازمان های غیر دولتی بتوانند در راستای تلاش های خود به منظور پاسداری از ذخایر فرهنگی و تاریخی کشور ، ضمن حفظ استقلال و توجه به مسئولیت ها اجتماعی خود ، همگامی لازم را با بخش های دولتی و غیر دولتی مرتبط تداوم بخشند

 

این فعال فرهنگی در رابطه با اثرات این حمایت گسترده سازمان های مدنی افزود :

امیدواریم با این همراهی مدنی که تا کنون در نوع خود بی سابقه بوده است و شامل حضور و تایید فعالان و نهادهای مدنی از سراسر کشور و اکثریت استان های می باشد بتوانیم ضمن تاثیر گزاری بر رای نمایندگان کشور های دیگر و رد این پرونده ارسالی از سوی آذربایجان ، شاهد تلاش و توجه هر چه بیشتر عمومی نسبت به میراث فرهنگی کشور باشیم تا در کنار هم بتوانیم توجه بیشتری را به ارزشها و ذخایر فرهنگی و ارزشمند ملی جلب نماییم

 

تاکنون مواردی را شاهد بوده ایم که علیرغم اهمیت فرهنگی و ارجحیت موضوع نسبت به دیگر فعالیت ها ، متاسفانه با کم توجهی مسئولین وقت و عدم تعامل با نهادهای مدنی و بهره نگرفتن از ظرفیت های مردمی فرصت های زیادی از دست رفته و عناصر فرهنگی این سرزمین همچون تار ایرانی ، کمانچه ، ملانصرالدین ، نظامی گنجوی و...به نام دیگر کشورها به ثبت رسیده است برای اینکه در آینده شاهد چنین رویداد هایی نباشیم چه باید کرد ؟  بابک مغازه ای می افزاید : امید است که با توجه به تغییرات صورت گرفته در سطح کلان مدیریت کشور ، مسئولین مربوطه از این پس باور و توجه بیشتری را به نقش سازمان های غیردولتی به ویژه در تاثیر گزاری بر نظر دیگر کشور ها نموده و امکان تعامل و همکاری لازم به منظور پاسداری از آنها و نقش آفرینی این سازمان ها را فراهم نمایند و در آینده پیش از وقوع چنین رویداد هایی زمینه حضور تمامی علاقمندان و کارشناسان غیر دولتی را مهیا نموده و حداکثر استفاده از زمان و امکانات مختلف اجتماعی را بنمایند


برچسب ها: چوگان ایرانی ، انجمن های غیر دولتی ، سازمان های مردم نهاد ،

چهارشنبه 6 شهریور 1392

روزهمدان ، روزی برای همه مردم استان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه ها ،مطالب در خبر گزاری ها ،تاریخ ،جشن ها ،زیست بوم ،

 

روزهمدان ، روزی برای همه مردم استان

مراسم گرامی داشت روز همدان با یاد دکتر علی اقبالی

حسین زندی

 دکتر پرویز اذکایی :باغ عمارت بدیع الحکما پدر امیر مهدی بدیع فیلسوف همدان را دارند نابود می کنند عجب مردمانی هستیم .

 

یکی از مولفه های توسعه فرهنگی ، خصوصی سازی در عرصه فرهنگ است.پررنگ شدن نقش حکومت هاودولت ها در امور فرهنگی ، کارکرد و نتیجه رنگارنگ بودن  را از تولیدات فرهنگی می گیرد وبه یک پدیده  تکراری تبدیل می شود. متولی گری در اجرای مراسم ها ومناسبت های فرهنگی نیز هم جنبه مردمی بودن آنرا کمرنگ می کند وهم ازمشارکت سلیقه های مختلف جلو گیری می کند . پس به نظر می رسد سپردن اجرای مراسم و مناسک فرهنگی نتیجه مطلوب تری داشته باشد . برگزاری روز همدان توسط سازمان های غیردولتی استان که با حضور شخصیت های برجسته فرهنگی ، اعضای شورای شهر قدیم وجدید ، برخی از مقامات شهرستان و فعالان عرصه فرهنگ تجربه موفقی بود که پس از هشت سال اتفاق می افتاد.اعضای سازمان های غیر دولتی امیدوارند این گونه مراسم را بیشترتجربه کنند.

  پس از اجرای آیین های رسمی ،عباس زند با معرفی بابک مغازه ای مجری برنامه برای سخنرانی دعوت شد موضوع سخنرانی این پژوهشگروضعیت چشمه های همدان بود.عباس زندگفت:« شهر همدان را شهر هزار چشمه می گفتند که از زیر قله کوه الوند این چشمه ها تا انتهای شهر جریان داشتند و هرساله توسط مالکان لایروبی می شدند. این چشمه با اینکه از مناطق مختلفی عبور داده شده بودند و در طول مسیر مدام توسط مردم استفاده می شد هرگز گل آلود و آلوده نمی شدند این فرهنگ غنی در بین مردم بود که آلوده کردن آب را گناهی نابخشودنی می پنداشتند و پیش از اسلام هم ایزد آب و آناهیتا نشانگر این مدعاست که مورد احترام بود و معابدی برای آناهیتا ساخته اند .

زند در ادامه گفت:در خانه هایی که دارای چشمه بودند از بامداد تا شامگاه به روی مردم جهت استفاده باز بود و آن را برای اجر اخروی می دانستند

. عباس زند در پایان سخنانش با برشمردن ده ها چشمه در شهر همدان ابراز تاسف کرد که این چشمه ها نابود شده اند.

سخنران دوم فرزند زنده یاد دکتر علی اقبالی ، بنیانگذار رشته های نقشه برداری ، زمین شناسی و کشاورزی در ایران بود که به شخصیت علمی دکتر اقبالی پرداخت. خانم اقبالی با تبریک روز همدان و روز پزشک از آرزوهای بزرگ پدر درباره همدان گفت :دکتر اقبالی عاشق بزرگی ایران بودند و  علاقه خاصی به زادگاهشان استان همدان داشتند . تاسیس مدرسه عالی کشاورزی همدان در سال 1345 و پایه گذاری موسسه عالی آموزش عمران و توسعه روستایی از آن جمله است. او ادامه داد: پدرم همیشه دنبال باران بود وچشمه چون عاشق محیط زیست بود، دوست داشت زمین ها همیشه سبز باشند و آب و آبادانی را دوست داشت. اقبالی ادامه داد: من که فرزند ایشان هستم هرگز نتوانستم مثل ایشان برنامه داشته باشم دکتر اقبالی در آستانه 100سالگی همچنان کلی برنامه توسعه و آبادانی در سر داشت و او عاشق ایران بود و یک ایرانساز به تمام معنا بود، او می گفت من اول ایران را دوست دارم بعد بقیه فکرم برای بچه های خودم هست چون بقیه بچه های ایران هم حق دارند موفق و تحصیلکرده باشند.

پس از دکتر شکوفه اقبالی  سخنران سوم ،مهندس جعفر محمد علیزاده بنیانگذار موزه تاریخ طبیعی همدان و موزه بزرگ دانشگاه آزاد همدان و از شاگردان دکتر اقبالی پس از اینکه از حاضران درخواست کرد به احترام دکتر اقبالی بایستند و یک دقیقه سکوت کنند .او گفت:« آقای دکتر انار بودند که هزاران دانه مثل من را در سراسر ایران دارند». مهندس علیزاده ادامه داد من یکی از شاگردان دکتر اقبالی هستم که شاید گاهی باهم اصطکاک داشتیم اما نمی توانم بگویم ایشان الگوی من نبودند .در این زندگی که من کم تر شادی داشتم بزرگ ترین شادی من این بود که یک روز رفتم عکاسی دیدم عکس آقای دکتر اقبالی بالا دست و عکس من زیردست ایشان است و حاصل زحمات ایشان باعث شد که به عنوان شاگرد ایشان نفر اول ترویج علم در کشور در سال 1384باشم. من در آغاز سخنرانی اشاره کردم اولین دانشگاه جهان در همدان با کمک صد نفر از طلبه های زرتشتی تاسیس شد و بعد از هزاران سال دکتر اقبالی دانشگاه تاسیس کردند ، دکتر اقبالی برای تاسیس موزه همدان یک فولکس داشت که فروخت و چهار هزار تومان کمک کرد تا ما موزه را ایجاد کنیم. علیزاده در پایان با اشاره به اینکه ما همدانی ها به الوند پایبند بودیم و می گفتیم ما آب الوند خورده ایم اما الوند این روزها متاسفانه فراموش شده و شعری در وصف کوه الوند خواند : اجنبی می خواست تو را از من بگیرد الوندم / نتوانست/ اما ریزدانه های  خاکش ،ای اسف تورا محو کرده.

پیشتاز انقلاب مشروطیت در ایران همدان بوده است

دکتر پرویز اذکایی پژوهشگر ارزنده تاریخ که بیش از چهارصد مقاله ، پنجاه رساله علمی و سی جلد کتاب در کارنامه خود دارند ، در روز همدان به تاریخ همدان در دوره قاجار پرداخت .اما در این سخنرانی استثنایی که به همه جنبه های محیط زیستی ، جغرافیا و فرهنگ و جامعه شناسی را در برداشت ومانند همیشه احساسات حاضران را برانگیخت.

 دکتر پرویز اذکایی سخنانش را اینگونه آغاز کرد:با درود به روان دکتر اقبالی و با تشکر از شاگرد خلفش دکتر غلامی و دکتر فرهانچی به خصوص از جناب آقای حسین زندی، امتثال امر کردم و با وجود این که در حال نقاهت هستم بیایم. فرمودند در باب تاریخ قاجاریه صحبت کنم برای شما از بس که درباره تاریخ باستان و مفاخر گذشته داد سخن سر داده اند و شعار دادند، اول تعجب کردم بعد دیدم اتفاقا موضوع خوبی است اما بسیار وقت کم به بنده مرحمت فرمودند و گفتند اگر آخر سوالی بود جواب دهم من از وقت مقرر تجاوز نخواهم کرد.

دکتر پرویز اذکایی گفت: قرن سیزدهم هجری قمری برابر با قرن 17و18میلادی حدود 140 سال تمام دوره قاجاریه در ایران حکومت کردند که از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. از این جهت که آخرین دولت عشایری حاکم بر ایران بوده است، دولت هایی که طی 2700 سال در این آب و خاک حکمراندند منشا عشایری داشتند و این آخرین دولت عشایری است راز ماندگاری سرزمین هم توالی حکومت های عشایری است.  نکته مهم این است که ما در عصر قاجاریه بود که با تمدن غربی آشنا شدیم دوره مدرنیسم یا تجدد از اواسط دوره قاجاریه از ایران آغاز شده دوره آغاز سرمایه داری و به اصطلاح چپ ها برژوازی در همین دوره بود. با این مقدمه باید گفت دوره تجدد، همواره با مشکلات زیادی مواجه شده که هنوز ادامه دارد در سال1201 هجری قمری آغامحمدخان قاجار پس از شکست دادن آخرین امرای سلسله زندیه مثل علیمرادخان در شیراز محمدخان زندی را که به همدان گریخته بود شکست داد . قلعه اشکانی روی تپه مصلای همدان را خراب کرد و تنها برج کوچکی از آن باقی ماند که در زمان ما به آن (تاکه برج) می گفتند ، امروزه از آن تاکه برج هم آثاری باقی نمانده دکتر اذکایی ادامه داد آن چه مسلم است این که تحکیم و دوام حکومت قاجاریه به مدت 150سال از حیث نیروی نظامی غالبا با ایل قراگوزلوی همدان بود . این ایل از بقایای قزلباش های زمان صفوی است اصلشان ترکمان است ، ترک نیستند در ایران ما ترک نداریم ولی قوم ترک و ترکمان داریم به صورت مجازی و استعاری می گوییم ترک. ترکمان اصیل و آن هایی که دعوی ترک بودن دارند همان قبایل مغول و ایغور و آشینوهای مغولی هستند ترکمان هم یعنی مانند ترکان که زبانشان ترک بوده است وگرنه همه ایشان اقوام ایرانی هستند حتی ترکمان ها از لحاظ نژاد هم آریاتر هستند. همچنین قوم فارس نداریم اما زبان ملی ما زبان فارسی است مثلا ما قومی داریم به نام بلوچ که پارتی خالص یعنی اشکانی خالص هستند. کردها را داریم در مغرب ایران که این ها بقایای مادها هستند و از اینها اصیل تر و آریایی تر پیدا نمی شود زبان ها متفاوت است اما همه تحت عنوان ایرانی هستیم. خواه آذربایجانی خواه ترک زبان ، خواه کرد تمام اینان اقوام ایرانی اند و حاصل جمع آن ملت ایران را تشکیل می دهد. بنابراین اگر من در این جا به ترکان اشاره می کنم منظور ترکمانان ایرانی است . قراگوزلوها ترکمان بودند و به زبان ترکمانی صحبت می کردند و حتی نه به زبان ترکی ، زبان ترکی اصیل تفاوت دارد و هرکه مدعی پان ترکیست و زبان ترکی اصل است باید برود زبان مغولی یادبگیرد.من نمی خواهم خارج از موضوع بروم اما مسائلی هست که یک عده از روی جهل و نادانی دامن می زنند .به این مسائل ملی، حتی این ترکان عثمانی یا این ترکمانانی که در آذربایجان هستند و اسم آن را آذربایجان شمالی گذاشته اند و اسم آن "اران" است و ما آذربایجان شمالی نداریم. قراباغ و اران که 6میلیون جمعیت دارد و متوقع هستند که آقای الهام علی اف 15 میلیون ترک زبان دلیر رشید ایران زمین را به خودشان متصل کنند. زهی خیال باطل!.

-دکتر اذکایی در ادامه گفت : من فقط به چند واقعه اشاره می کنم یکی این که افواج قراگوزلو (تیپ ها) تا آخرین دم پادشاهی خاندان قاجار از این خاندان و سلطنت قاجار حمایت کردند و به پاداش خدمات هم رسیدند و بیش تر مناصب نظامی را هم به سران قراگوزلو دادند .

-قراگوزلوها که از آق قویونلوها و قراقویونلوهای سابق بودند دو دسته متمایز بودند ، یکی عاشقلو و یک دسته دیگر حاجیلو و یا ازبک ها، از لحاظ اخلاق و هنجار اجتماعی به کلی با هم متفاوت بودند . عاشقلوها رزمی، جنگنده، ستمگر و ظالم بودند برعکس حاجیلوها اشخاص خیر، دانشمند، نیکوکار و عارف بیرون آمدند. سردسته این ها مجذوبعلیشاه کبودرآهنگی است و خاندان مجذوبی از بقایای ایشان دوست دانشمند ما دکترذکاوتی قراگوزلو است. عاشقلوها چند فوج مشهور داشتند یکی بهادران، یکی دیگر مختاران و فوج قراگوزلوها که البته خدماتی هم داشتند.

-درعین حال تیول از روستاهای اطراف همدان راهم گرفتند بعدها به شش خانواده و طایفه معروف انقسام پیدا کردند که در دوران مشروطیت و قبل از آن به آنان خوانین "سته "یعنی خوانین شش گانه می گفتند  خاندان امیرنظام شورینی (حسام الملک قراگوزلو) وپسرش احتشام الدوله معروف بود. به مرکز خاندان شورین همدانی ها دارالظلم می گفتند چه ظلم هایی که بر این مردم بیچاره همدان در این 150 سال رفته خدا داند؟ 

اذکایی ادامه داد:خاندان ضیاء الملک  و بهاءالملک که روستاهای فقیره و آبشینه را داشتند و خاندان بسیار مشهور ناصرالملک نایب السلطنه ، اولین نایب السلطنه ایران ، ناصرالملک قراگوزلو بود که بهار و حومه آن در اختیار آن ها بود و اقوام دیگر...

-مهم تر از همه طایفه معممین همدان بودند ایشان دو فرقه بودند به طور کلی از زمان صفویه به دو فرقه اخباری و اصولی منقسم شدند اصولی ها اهل اجتهاد بودند و خاندان موجهی بودند و به امور مردم رسیدگی می کردند و حسن شهرت داشتند و آخرین اصولی مشهور هم شیخ مرتضی انصاری در نجف بود که به نام خاتم الفقها مشهور بود. اما تمام اخباری ها برخلاف اصولیون لطمات زیادی به این مملکت زدند و باعث جنگ های ایران و روس شدند . موجبات قراردادهای ننگین گلستان و ترکمنچای را همین ها باعث شدند که شیخ محمد اخباری در تهران لطمات زیادی وارد کرد و فتوای همین اخباریون بود که مردم را تجهیز می کردند که با روس ها بجنگند درحالی که شاه زاده دلیر عباس میرزا که از مفاخر مملکت بود بسیار کوشش کرد و این جنگ باعث شد سوم ایران 17یعنی شهر قفقاز را از دست بدهیم. من نام دو تن از اخباریون که موجبات آشوب ها و بلواها و کشتار نفوس و قتل مردم بی گناه در همدان شدند را می برم. آن چه امروزه می گویند اراذل و اوباش ، لمپن به اصطلاح فرنگی ها و اصطلاح همدانی آن خزی است . خزی ها ،لات ها ،عرق خورها، لواطی ها و چاقوکش ها به دنبال این آقایان بودند آقای محمدحسین اردستانی (مختارانی) بود که با پشتوانه اراذل یادشده با صوفیه می جنگیدند. همدان همواره چهارراه حوادث بود همان طور که فلات ایران مورد تهاجم بود درمقیاس کوچک همدان یک ایران کوچک است با همه بلایا و مصائب 2700 ساله ،قدیمی به یاد دارند در هر محله همدان یک قبرستان بود این قبرستان چه کسانی بود ؟ مردم بی دفاع ، دلیر و حماسه آفرین این شهر بود . مردم همدان در مقابله و کارزار با عساکرعثمانی برادران ترک مسلمان ،هفت تا قبرستان برای ما به یادگار گرفتند. شیخ محمد علی حزین  آخرین کسی بود که بعد از حمله افغان از اصفهان فرار کرده و از همدان می گذرد می گوید70 از هزار جمعیت 25 نفر از همدان به جای مانده است آن هم پیر زن و پیرمرد ، قوم های دیگر هم که تعدادی از آنان باقی مانده بود ارامنه بودند ،یهودیان بودند و طایفه رضویان که از قم آمدند و در محله کبابیان متوطن شدند . اذکایی ادامه داد: ناگفته نماند هم ارامنه به این شهر خدمت کردند ، هم یهودیان زمان حمله عساکر عثمانی ، کشیش های ارمنی و آشوری توپ در اختیار مردم قرار می دادند یکی از خدمات بزرگ ایشان به این شهر که دلیل پایداری این شهر هم هستند یهودیان شهر بودند قومی که از دست ما بسیار آزار می دیدند "خدا پدران ما را ببخشاید" .که این ها را آزار می دادند . آن ها به ما فرهنگ می آموختند و دبستان و دبیرستان اتحاد و آلیانس را برای ما تاسیس می کردند که باسواد شویم و ما یا خودشان را اذیت می کردیم یا بچه هایشان را. یهودآزاری را اشاره خواهم کرد. 

-یکی از این آقایان اخباری متعصب ملاعبدالله بروجردی بود. خوشبختانه این هایی که اسم می برم همدانی نبودند . محمدحسین مختارانی از اردستان بود و ملاعبدالله هم از بروچرد که کورگاهش در کنار مدرسه دامغانی است. یهودی ها با تاسیس مدارس مخصوصا از دوره مغول که ما در تواریخ به یاد داریم یک مدرسه به نام مدرسه ربانی داشتند که تدریس طب هم می کردند . یکی از منجیان این مملکت و طراحان اقتصادی که در بین علمای جهان به عنوان نابغه مشرق زمین می شناسند خواجه رشیدالدین همدانی بود . بعد از مغول این جا برهوت بود آن که اقتصاد و سیاست دیوانی ما را احیا کرد و بزرگ ترین بنیاد وقف را در دنیا به نام موقوفه ربع رشیدیه بنیان گذاشت .آن بزرگوار در همدان مدرسه ربانی را دارالشفاء، داروخانه تاسیس کرد. این جماعت به فرهنگ ما هم خدمت کردند که در کتاب فرهنگ همدان رجوع کنید آورده ام که موجبات این بقای زبان ما را هم فراهم کرده اند. آن چه از زبان باستانی پهلوی رسوب کرده در زبان همدانی موجبش یهودی بودند چرا؟ چون یهودی های یک گتو داشتند گتو یعنی محله جدا، اقوامی که به اینجا تهاجم می کردند با این جماعت کار نداشتند تجارت همدان را یهودی ها احیا کردند اقتصاد شهر را همینطور . این که من می گویم باید حق ایشان ادا شود و من با هزار لفظ نمی توانم ادا کنم. دبیرستان آلیانس یکی از مراکزی شد که ما در عصر قاجاریه رفته رفته تمدن پیدا کنیم اجداد ما "خزی" بودند بپذیریم . اگر امروز مامتمدنانه این جا نشسته ایم پدران ما، اجداد ما از دبیرستان آلیانس آموختند که بعدا مدارس مسلمانان تاسیس شد و اولین آن مدرسه نصرت که مرحوم شیخ موسی نثری آن را تاسیس کرد کسانی که زبان های خارجی و زبان های فرانسه تدریس می کردند ارامنه و یهودیان بودند . بنده در همان جا هم عبری و هم فرانسه یاد گرفتم .

- اما برگردیم به ملا محمدحسین مختارانی ،اخیرا وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران سندی را منتشر کرده است که نشان می دهد این شیخ "روسوفیل "بوده است این سند را آقای ابراهیم تیموری از وزارت خارجه منتشر کرده  و در آن آمده است ملامحمدحسین مختارانی به سفارت روسیه نامه می نویسد "که تو را به خدا به تزار بگویید که به ایران لشکر بفرستد من با سید باقر شفتی اصفهانی( که به دست خود30 هزار نفر را کشته است) توافق کرده ایم  همدان را من تحویل میدهم و اصفهان را سیدباقرشفتی اصفهانی تحویل خواهد داد و شما شاه را اعدام کنید." این سند اشتباها به دست راولینسون می افتد و بعد از یک قرن منتشر می شود .

محمدشاه قاجار در سال 1250 حکمران ایران بوده و مرکز حکومت محمدشاه همدان بوده است چون که او حاج میرزاآقاسی صوفی را نایب السلطنه می کند اخباری ها با او مخالفت می کنند .

گرانی 1288 را شاید از اجدادتان شنیده باشید جمعیت همدان 30هزار نفر بوده که حدود 20هزار نفر کشته می شود.

ملاعبدالله بروجردی هم در واقعه شیخیه همدان دخیل بود شیخیه پیشتاز تجارت همدان بود و تجددخواهی آن ها بعدها اسباب مشروطه را فراهم کردند آنان پیرو شیخ احمد احصایی بودند و به گفته احمد کسروی و سید حسن تقی زاده پیشتاز انقلاب مشروطیت در ایران همدان بوده است 6 ماه پیش از تهران در همدان مجلس مشروطه درست می شود به اسم مجلس فوائد عامه ، چه کسی باعث آن بود ؟ شخص بزرگواری به اسم علی خان صفاالحق ظهیرالدوله، داماد ناصرالدین شاه که دستور داد هر همدانی یک آجر و یک کم گچ بیاورد که مجلس درست کنیم که در محل شهرداری فعلی قرار داشته است.

به همین دلیل چون شیخیه متحد بودند با اراذل الناس همدان در می افتند رئیس آن ها ملاعبدالله بروجردی بوده است.

پرویز اذکایی همچنین اشاره کرد: در دوسه روز گذشته جگرم خون است اگر تا حالا سکته نکرده ام نمی دانم چرا؟ باغ بدیع الحکما را دارند ویران می کنند بلدوزر گذاشته اند و دارند خرابش می کنند خبرنگاری را کتک زده اند 120 هکتار باغ را از بین برده اند حالا 62هزار متر باغ عمارت بدیع الحکما پدر امیر مهدی بدیع فیلسوف همدان را دارند نابود می کنند عجب مردمانی هستیم . با اشاره به شعری از عین القضات که در زندان بغداد برای همدان، همدانی که می گفتند یکی از چهار جنات جهان است  سروده است چند سطری درمورد الوند گفت: اما دریغا امروزه، بی هیچ پرده پوشی و بدون وطن دوستی ریایی، باید گفت که از آن همه لطف و طراوت ، سرسبزی و خرمی، جمال و نزاهت الوند، زیاده چیزی برجای نمانده است. بلای آلودگی های دم افزون زیست محیطی از یک طرف ، ولی خصوصا توسعه ویران گرانه و ساختمان سازی از طرف دیگر تمام فضای حیاتی سبزینه و بیشه زارهای مصفا و باغ های پردارو باروبر را که حالا معلوم می شود چقدر هم منافع اقتصادی داشته اند یکسره به وسعت هزاران هکتار از دامنه الوند زدود و یکباره از میان برد که هنوز هم می برد . طبیعت بی نظیری که جامه زیبای آفرینش آن را دست خداوند (جمیل و یحب الجمال) طی میلیون ها سال تطور طبیعی بر قامت الوند سرفراز ما پوشانده بود ، ظرف سی سال اخیر به یک طرفة العین با دست انسان طماع «ظلوم جهول» تجاوزکار معاصر پاره پاره ، دریده و گسیخته، نابود و ویران گشت مظهر آیات الهی در وطن ما اینک مزبله رجس آدمیان ناسپاس و نادان شده است.

خسارت های مطلقا جبران ناپذیری که طی چند دهه اخیر به بافت و ساخت طبیعی شهرو کوه و دشت ما وارد شده، فقط می تواند خیانت محض باشد،تخریبی که بر آن رفته ومی رود، هیچ قوم یاجوج و ماجوج و چنگیز مغول چنین بلایی برجای دیگرنازل نکرده است.اگر زمانی میلتون انگلیسی از کوهپایه های الوند به عنوان « بهشت بازیافته» سخن گفته بود اینک دریغ آمیز و سوگبار به واقع تنها می توان از آن «بهشت گمشده » یاد کرد . حالا مضمونی جز مرثیه یا«سوگ بر الوند» متبادر به ذهن نشد . دریغا که این کوه لخت بلند بالا دیگر آن « الوند» نیست خدا را ، الوند ما کجاست ؟ همدان ما کجاست؟

برنامه بعدی اجرای گروه موسیقی شهسواران بود که به آهنگسازی و نوازندگی قادر شهسواری و خوانندگی پرویز نظری اجرا شد در این برنامه پس از اجرای قطعه ای با عنوان الوند و آوازی در مایه اصفهان با شعر مولانا با تقدیم قطعه ای به نام مهد دلیران به دکتر پرویز اذکایی به پایان رسید. آخرین سخنران برنامه میلاد وندایی از باستان شناسان جوان همدان بود که به باستان شناسی همدان در دوران تاریخی پرداخت وندایی آثار مادی، هخامنشی، اشکانیو ساسانی اشاراتی داشت.و گفت هیچ اثر مادی از هگمتانه یافت نشده و همچنان پایتخت مادی هگمتانه در ابهام است.

دراین برنامه که به همت  موسسه آموزش عالی عمران وتوسعه ونهادهای مدنی همدان از جمله انجمن دوستان زمین، کانون تبلیغاتی راد، بنیاد مهر ، پویشگران سفر پاک ،بهار ثمین الوند واتاق فکر انجمن های زیست محیطی همدان برگزار شد ، نمایشگاهی از دستاوردهای اعضای انجمن ها در زمینه صنایع دستی و کتاب هایی که درهمدان منتشر شده بود درحاشیه مراسم برقرار شد که با استقبال حاضران مواجه شد.  

                      

 

 

 


برچسب ها: روز بوعلی ، روز همدان ، پرویز اذکایی ، همدان شناسی ، سازمان های مردم نهاد ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic