یکشنبه 6 مرداد 1392

تهدید بازار لالجین با سفال‌های سمی؟

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،میراث فرهنگی ،

تهدید بازار لالجین با سفال‌های سمی؟

 

 

 

مسئولان همچنان بی‌توجه‌اند

تهدید بازار لالجین با سفال‌های سمی؟

به گفته بسیاری از كارشناسان واردات سفال چینی در چند سال اخیر مشكلات فراوانی برای تولیدكنندگان سفال لالجین ایجاد كرده، اما چندی است كه صحبت از كم شدن این واردات است و همین باعث شده سفالگران لالجین جانی دوباره بگیرند و به فكر احیای محصولات فراموش شده بیفتند. بنابراین اگر از تولیدكنندگان حمایت شود و دولت بپذیرد انرژی را با قیمت كمتری در اختیار سفالگر قرار دهد و از طرفی وزارت بهداشت و نهادهای مدنی در زمینه آموزش فعال‌تر شوند شاید دیگر شاهد این مشكلات نباشیم.
چندی پیش شركت
IKEA كه یك شركت تولیدكن

http://www.tehrooz.com/1392/5/6/TehranEmrooz/1230/Page/15/

 

 

همدان - فاطمه كاظمی: لالجین به‌عنوان پایتخت سفال ایران این روزها با مشكلات زیادی درگیر است. از یكسو موضوع از بین رفتن بافت هنری لالجین است كه رغبت گردشگران را برای رفتن به این شهر كم كرده است و از سوی دیگر واردات بی‌رویه سفال از چین است كه به گفته بسیاری از كارشناسان سفال لالجین را زمین زده و ضربه‌های زیادی به این هنر وارد كرده است. به علاوه این روزها موضوع سمی بودن ظروف لعاب‌دار لالجین مطرح است كه به دو سال گذشته بازمی‌گردد اما به دلیل اهمال‌كاری و بی‌توجهی از سوی مسئولان سازمان میراث فرهنگی همدان چاره‌ای برای آن اندیشیده نشده است.



استفاده از سرب به دلیل كاهش هزینه‌ها

در تركیبات رنگ سفال همیشه از سرب استفاده می‌شود، اما با گران شدن سوخت‌هایی مانند نفت و گاز كه در كوره‌ها استفاده می‌شود به كار بردن سرب در رنگ سفال لعاب‌دار افزایش یافته است.
یك كارشناس فرهنگی در این باره به تهران امروز می‌گوید: برای پخت یك سفال معمولی در كوره‌ها حدود 1000 تا 1300 درجه حرارت لازم است اما بیشتر سفالگران به دلیل گرانی سوخت حرارت كمتری در حدود 700 تا 800 درجه وارد می‌كنند كه باعث می‌شود سمومی كه در رنگ‌ها وجود دارند از بین نروند. «حسین زندی» می‌افزاید: علاوه بر این خود سرب یك ماده سمی است و اگر در تركیب رنگ بیش از حد استفاده شود برای سلامتی مصرف‌كننده بسیار خطرناك است. پس باید بدانیم كاهش هزینه‌های تولید ظروف لعاب‌دار به قیمت به خطر افتادن سلامتی افراد تمام می‌شود.



مسئولان توجه نمی‌كنند

چندی پیش شركت
IKEA كه یك شركت تولیدكننده لیوان سفالی در سوئد است در فراخوانی از مردم سوئد خواست اگر لیوان لیدا كه تولید این شركت است را خریداری كرده‌اند به شركت بازگردانند چرا كه این لیوان‌ها به دلیل تحمل نكردن آب داغ قابل مصرف نیستند. حال صاحبان این شركت را با مسئولان سازمان میراث فرهنگی همدان مقایسه كنید كه بعد از گذشت دو سال از این مسئله هنوز اقدامی نكرده‌اند. زندی در این باره می‌گوید: در ایران نهاد خاصی وجود ندارد كه بر این مسائل نظارت كند. سازمان میراث فرهنگی همدان از 2 سال پیش از سوی كارشناسان تحت فشار است تا برای حل این مشكل راه حلی در نظر بگیرد، اما هنوز این سازمان واكنشی نشان نداده است. سوال ما این است كه چرا چنین مسئله‌ای برای مسئولان میراث فرهنگی اهمیت ندارد؟

اروپا دیگر ظروف سفالی ایران را نمی‌خرد

زندی درباره تاثیر این مسئله بر كاهش صادرات ظروف لعاب‌دار به كشورهای دیگر می‌گوید: یكی از دلایل صادر نشدن سفال لالجین به اروپا همین مسئله سمی بودن است. اتحادیه اروپا به دلیل سمی بودن ظروف لعاب‌دار لالجین از وارد كردن آن خودداری می‌كند، اما مسئولان دلیل این مسئله را تحریم می‌دانند و حاضر به پذیرش این حقیقت نیستند. وی در ادامه می‌گوید: اگر نهادهای دولتی با شكل‌گیری نهادهای مدنی همكاری كنند و در این زمینه سختگیری نداشته باشند این نهادها راحت‌تر می‌توانند موضوع اطلاع‌رسانی و آموزش در این زمینه را پیگیری كنند. زندی به مشكل برداشت بی‌رویه از خاك لالجین نیز اشاره می‌كند و می‌گوید: با برداشت بی‌رویه از خاك لالجین عملا این خاك باارزش به زباله و پسماند تبدیل می‌شود. در حالی كه از همین پسماندهای سفال می‌توان ماده‌ای به نام «شاموت» تولید كرد كه در فرآورده‌های صنایع نسوز كاربرد زیادی دارد.



سفال؛ كالای تزئینی یا كاربردی؟

سربی بودن و سمی بودن ظروف لعاب‌دار شك و شبه‌ای ایجاد می‌كند مبنی بر اینكه آیا این ظروف قابل استفاده هستند یا نه؟ یك استاد دانشگاه در این باره به تهران امروز می‌گوید: برای ورود به موضوع سمی بودن ظروف لعاب‌دار لالجین ابتدا باید به این مسئله بپردازیم كه آیا سفال لالجین یك كالای تزئینی است یا یك كالای كاربردی؟ اگر استفاده از این ظروف تزئینی باشد و موضوع استحكام نیز مطرح نباشد سمی بودن خیلی مهم نیست اما اگر كاربردی باشد موضوع متفاوت است و صحبت از سلامتی مصرف‌كننده است. «مهدی كریمی منسوب» می‌افزاید: اگر از بعد تزئینی بودن به ظروف تولید لالجین نگاه كنیم این ظروف چه از لحاظ موتیس و چه از لحاظ طراحی بدنه از الگوی خاصی تبعیت نمی‌كند و تولیدكننده به نظر خودش هر چه بازار می‌پسندد را تولید می‌كند. همه چیز بر مبنای آزمون و خطاست و البته شانس مطرح است. وی تصریح می‌كند: در یك سفال تزئینی انواع لعاب‌هایی كه استفاده می‌شود، بدنه‌هایی كه به كار می‌رود و رنگ‌هایی كه استفاده می‌شود خیلی مهم است، اما هیچ‌توجهی به این مسئله نمی‌شود. البته این به معنای آن نیست كه در لالجین آثار خوب نداریم، اما افسوس ما از كم شدن این آثار خوب است كه جذابیت‌های بالایی دارد. این كارشناس سفالگری درباره اهمیت رعایت شرایطی در تولید ظروف سفالی كاربردی می‌گوید: سفال كاربردی خصوصیاتی دارد كه رعایت آن گریزناپذیر است. این ظروف باید از نظر طراحی، دسته، بدنه، ارتفاع، ضخامت و وزن كاربردی باشند اما متاسفانه در لالجین این شرایط رعایت نمی‌شود.



ظروف سربی مشكل بهداشتی دارند

كریمی منسوب در ادامه درباره مشكلات ظروف سربی می‌گوید: در ظروف لعاب‌دار قدیمی یك ماده گیاهی به نام «قلیاب» استفاده می‌شد كه به دلیل گیاهی بودن هیچ ضرری برای مصرف‌كننده نداشت اما در چند دهه اخیر به جای آن از سرب یا شیشه‌های سربی استفاده می‌شود. البته سرب نباید به‌طور كامل از سفال حذف شود، اما مشكل در میزان استفاده از سرب و حرارتی است كه سرب در آن ذوب می‌شود. وی می‌گوید: از آنجاكه سرب به پایین آمدن دمای پخت كمك می‌كند بنابراین سفالگران برای كاهش هزینه تولید از سرب بیشتری استفاده می‌كنند و به اجبار نمی‌توانند محصول خوبی تولید كنند. از طرفی به دلیل اینكه كوره‌ها از نظر فنی مشكل‌دار هستند انرژی بالایی مصرف می‌كنند و همین هزینه‌های تولید را بالا می‌برد. اگر این كوره‌ها اصلاح شود و ایمنی و معماری آنها مورد بازبینی قرار بگیرد دیگر شاهد چنین مشكلاتی نخواهیم بود.



دولت حمایت كند

به گفته بسیاری از كارشناسان واردات سفال چینی در چند سال اخیر مشكلات فراوانی برای تولیدكنندگان سفال لالجین ایجاد كرد، اما چندی است كه صحبت از كم شدن این واردات است و همین باعث شده سفالگران لالجین جانی دوباره بگیرند و به فكر احیای محصولات فراموش شده بیفتند. بنابراین اگر از تولیدكنندگان حمایت شود و دولت بپذیرد انرژی را با قیمت كمتری در اختیار سفالگر قرار دهد و از طرفی وزارت بهداشت و نهادهای مدنی در زمینه آموزش فعال‌تر شوند شاید دیگر شاهد این مشكلات نباشیم

 


برچسب ها: صنایع دستی گردشگری ، لالجین ، سفال سمی لالجین ، سرب وسفال ولعاب کاری ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic