روزنامه تهران امروز

 

کد خبر: 136591

تاریخ خبر: ﺳﻪشنبه, 29 مرداد 1392

 http://tehrooz.com/1392/5/29/TehranEmrooz/1247/Page/14/

آموزش سفال در لالجین پاسخگوی هنرمندان نیست

آموزش؛ فوت فراموش شده كوزه‌گری در لالجین

از آنجا كه سفالگری بسیار گسترده است و پوشش دادن همه ابعاد آن مستلزم تلفیق سال‌ها تجربه در كنار مطالعات گسترده و تحقیق مستمر محققان است و از حدود توانایی افراد معمولا خارج است، بهترین راه برای بهره گیری كامل از توانایی علمی و عملی استفاده از هنرمندان سنتی و بومی در كنار محققان و تحصیلكردگان رشته‌های هنری است. اگرچه تا به حال آموزش در این زمینه به صورتی سطحی و رفع تكلیفی اعمال شده است، اما می‌توان با برنامه‌ریزی دقیق در این زمینه به نتایج خوبی رسید. در سال‌های گذشته فارغ‌التحصیلان زیادی در رشته صن

 

حسین زندی - همدان: سفال وسفالگری در همدان به‌‌ویژه لالجین شهر سفال مشكلات متعددی دارد. چرا كه برای توسعه صحیح صنعت سفال در همدان، علاوه بر حمایت نهادهای دولتی، آگاهی مردم، آموزش سفالگران، تولیدكنندگان و حتی فروشندگان مسئله‌ای مهم وضروری به نظر می‌رسد. اكنون، شیوه‌های سنتی آموزش با ابزار و فن‌آوری فعلی همخوانی ندارد و دانشگاه علمی- كاربردی شهر هم نتوانسته موفقیت چندانی در آموزش به‌دست آورد. از سوی دیگر شیوه آموزشی آموزشگاه‌های خصوصی هم پاسخگوی سفالگران شهر لالجین نیست و به نظر می‌رسد كه فقط گاهی برای رفع تكلیف خود را نشان دهد. از این رو،د برای رشد و نجات سفالگری لالجین تغییر وتحول در امر آموزش بسیار ضروری به نظر می‌رسد.

ظلم به آموزش سفالگری

«مهدی كریمی‌منسوب» مدرس دانشگاه و كارشناس سفال در پاسخ به این سوال كه چه نهادهایی رسالت و وظیفه آموزش سفالگری در همدان را به عهده دارند، گفت: به‌رغم اینكه سفال و سفالگری از صنایع دستی این استان است و لالجین پایتخت همیشگی سفال كشور محسوب می‌شود، باید بیش از این مورد توجه مسئولان استان همدان قرار می‌گرفت. اما این صنعت به‌ویژه در زمینه آموزش بسیار مظلوم واقع شده است و فقط به چند مورد بسیار محدود در حد طرح‌های آموزشی اداره صنایع دستی و گردشگری میراث فرهنگی محدود شده است. براین اساس بیشتر علاقه‌مندان به صورت موردی و خصوصی به افراد شاغل در این رشته كه گاهی ضعف‌هایی هم در امر آموزش دارند مراجعه می‌كنند. در شهرستان لالجین نیز از گذشته مركزی وجود دارد كه امروزه با عنوان دانشگاه علمی - كاربردی سفال و صنایع دستی لالجین شناخته می‌شود. این مركز در گذشته محركی بسیار مفید در آموزش فرزندان لالجین و همچنین علاقه‌مندان سفال و سفالگری از همه نقاط ایران بود. اما امروزه فعالیتی بسیار كمرنگ دارد و رشته سفالگری كه محور فعالیت این دانشگاه در گذشته بود و از اهداف اصلی فعالیت این مركز به شمار می‌رفت، از رشته‌های آن حذف شد. در دانشگاه‌های استان نیز متاسفانه دانشگاه دیگری متولی این رشته نیست.

موفقیت آموزش‌های خصوصی

كریمی درمورد تفاوت‌های شیوه‌های آموزشی در آموزشگاه‌های خصوصی نسبت به دانشگاه علمی- كاربردی گفت: از آنجاكه هنر، امری ذاتی است و مربوط به علاقه درونی فرد است، افراد پیگیر و علاقه‌مند ولو اینكه به صورت آكادمیك نیز آموزش ندیده باشند، می‌توانند موفقیت‌های چشمگیری داشته باشند؛ در نتیجه آموزش خصوصی گاهی جواب بهتری گرفته است و افراد علاقه‌مند را به خود جذب می‌كند. این افراد الزاما در پی كسب مدرك آكادمیك نیستند، اما كاش مراكز علمی - كاربردی قوی‌تر بودند كه در این صورت موجب پرورش نیروهایی كارآمد می‌شدند. متاسفانه اندیشه حاكم بر دانشگاه‌های علمی- كاربردی بازده خوبی ندارد، چرا كه از لحاظ سطح علمی قابل مقایسه با هنرستان‌ها و مراكز آموزش متوسطه نیست و از لحاظ علمی- كاربردی نیز بسیار دور از هدفگذاری‌های كاربردی واقعی است و كمتر فارغ‌التحصیلی به صورت عملی از آموخته‌های خود بهره می‌برد.

سیاست‌های اشتباه در دانشگاه علمی- كاربردی لالجین

این كارشناس افزود: دانشگاه علمی -كاربردی لالجین در سال‌های 84-90 رشته‌های هنر سفالگری، سرامیك، خط تولید سرامیك، شیشه و تعدادی دیگر رشته مرتبط با هنر سفال و سرامیك را ارائه می‌كرد و برای آنها دانشجو می‌گرفت، اما كم‌كم با اعمال سیاست‌های اشتباه جای خود را به رشته‌های غیرمرتبط مانند معماری دادند. این دانشگاه اكنون فضایی راكد و بی‌تحرك دارد كه نیاز به توجه مسئولان و تغییر رویكرد و نگاه آنها دارد. «حمید زندی» كارشناس مواد و مدرس دانشگاه در مورد تعداد فارغ التحصیلان این رشته می‌گوید: ارائه آمار دقیق قاعدتا مستلزم استعلام از مسئولان مربوطه است، اما در سال‌های حضور بنده در این مركز فراز و نشیب‌هایی در جذب دانشجو و رونق گرفتن دانشگاه اتفاق افتاد كه مربوط به مدیریت افراد مختلف و حضور افراد مفیدی بود كه اتفاقا موفقیت آنها به دلیل مربوط بودن رشته تخصصی و زمینه مدیریتی ایشان بود ولی به دلیل تغییرات گزینشی اعمال شده شاهد پسرفت در جذب دانشجو بودیم. این مدرس دانشگاه با بیان اینكه در ارتباط نزدیكی كه با سفالگران لالجین دارم علاقه‌مندی هنرمندان جوان به آموزش كاملا محسوس است، تاكید كرد: مدیریت هدفمند در زمینه آموزش هنرجویان قطعا باعث پیشرفت این هنر- صنعت خواهد بود. این كار مستلزم شناخت ابعاد آن و افراد متخصص است. امروز در زمینه تدریس آكادمیك دیگر كمبودی از لحاظ مدرس نداریم، به شرطی كه مدیران تصمیم گیرنده حداقل اشراف لازم را داشته باشند. كریمی ضمن اشاره به تاثیر تاسیس دانشگاه در لالجین در شیوه سفالگری و نوآوری در این صنعت، گفت: وجود این مركز زمانی موجب جذب فرزندان لالجین بود و تكنیك‌های نو را به آنها آموزش می‌داد و تغییراتی در سبك‌های هنری صورت می‌گرفت كه بسیار مفید بود. اگر سیاستگذاری‌ها به نوعی باشد كه به جای حذف رشته‌های مرتبط، به اشاعه آنها بپردازند، می‌تواند ‌تاثیر بسزایی اگرچه به آهستگی ولی مستدام و مفید در پیشرفت این هنر داشته باشد.

استفاده از هنرمندان بومی در كنارمحققان

وی تصریح كرد: از آنجا كه سفالگری بسیار گسترده است و پوشش دادن همه ابعاد آن مستلزم تلفیق سال‌ها تجربه در كنار مطالعات گسترده و تحقیق مستمر محققان است و از حدود توانایی افراد معمولا خارج است، بهترین راه برای بهره گیری كامل از توانایی علمی و عملی استفاده از هنرمندان سنتی و بومی در كنار محققان و تحصیلكردگان رشته‌های هنری است. اگرچه تا به حال آموزش در این زمینه به صورتی سطحی و رفع تكلیفی اعمال شده است، اما می‌توان با برنامه‌ریزی دقیق در این زمینه به نتایج خوبی رسید. در سال‌های گذشته فارغ التحصیلان زیادی در رشته صنایع دستی در همدان داشتیم كه بنده نیز عضوی از همین مجموعه بزرگ هستم. همچنین هنرمندان كهنه كار مجرب سنتی بسیاری دراین زمینه وجود دارند كه با تلفیق این دو دسته با هم، می‌توان به نتایج خوبی رسید. نكته دیگر اینكه ناآگاهی در این زمینه آن هم در سازمان متولی آن اغماض پذیر نیست و تا زمانی كه مسئولان و متولیان هنر مجموعه استان را به خوبی شناسایی نكنند و به شناسایی سطحی اكتفا كنند آموزش پیشرفت مناسبی نخواهد داشت.

به هر حال سفال لالجین از معروف‌ترین سفال‌‌های ایران است كه از ویژگی خاصی نسبت به دیگر سفال‌‌های كشور برخوردار است. اما به‌رغم منحصربه‌فرد بودن این نوع سفال، به دلیل مشكلات مبتلا به سفالگران و بی‌توجهی نسبت به جایگاه این هنر ارزشمند و موفق نبودن آموزش‌ها در این مسیر شاید دور نباشد روزی كه نام آن در فهرست رشته‌های در معرض خطر و منسوخ شدن قرار گیرد.آموزش و توسعه این هنر ارزشمند و تاریخی علاوه بر حفظ پیشینه و تاریخ كشور، می‌تواند باعث رونق بخشی از صنعت گردشگری شود كه مربوط به صنایع‌دستی است. از سوی دیگر توسعه این صنعت و هنر منحصر به فرد می‌تواند باعث ایجاد اشتغال و حل مشكل بیكاری در استان همدان شود و ضمن حفظ یادگار نیاكان ارجمند و هنرمند این دیار،‌یادگاری ارزشمند برای آیندگان باشد. ضمن توسعه آموزش‌ها، تبلیغات و اطلاع‌رسانی،‌استفاده از نظرات استادان بنام و بازماندگان عصر گذشته این هنر و صنعت، تشكیل بازارچه‌های فروش، برگزاری جشنواره‌ها با همكاری دیگر استان‌های دارای این صنعت، تشكیل كمیته‌های تخصصی و هنری و سرمایه‌گذاری بیشتر در بخش صادرات این محصول می‌تواند راهگشا باشد.

 

روزنامه تهران امروز


برچسب ها: آموزش سفالگری لالجین ، صنایع دستی همدان ، سفال و سفالگری ، لالجین ، کوزه گری ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic