سازی غارهای کوه خورزنه همدان هم‌زمان با روز جهانی غار پاک

» سرویس: استان ها - همدان

علاقه‌مندان به محیط‌زیست و اعضای تشکل‌های غیردولتی همدان 5 غار از غارهای کوه خورزنه را پاکسازی و زباله‌های جمع‌آوری شده را به مراکز تجمیع پسماند شهری حمل کردند.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)- منطقه‌ی همدان و به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان همدان، سمن‌های زیست‌محیطی استان از جمله انجمن توسعه‌ی محلی بهارستان، کمیته‌ی محیط‌زیست کانون قلم همدان، نبض سبز حیات و انجمن پویشگران سفر پاک در این برنامه که به‌مناسبت روز جهانی غار پاک برگزار شد، مشارکت داشتند.

نماینده‌ی موسسه‌ی توسعه‌ی علمی بهارستان در این‌باره گفت: هرسال همزمان با روز جهانی غار پاک، غارنوردان و علاقه‌مندان به طبیعت تلاش می‌کنند زباله‌های غارها را پاکسازی کنند و اهمیت پاکیزگی و پاسداری از غارها را به گوش دیگران برسانند. در ایران نیز گروه‌های غارنوردی، کوهنوردی و فعالان محیط زیست به مناسبت این روز اقدام به پاکسازی غارها می‌کنند.

"حسین زندی" افزود: علت انتخاب غارهای کوه خورزنه برای پاکسازی از طرف تشکل‌های غیردولتی این است که تعرض‌ها روز به روز به محوطه باستانی و طبیعی خورزنه بیشتر می‌شود و کوه‌خواری و زمین‌خواری عرصه این محوطه را هر روز تنگ‌تر و کوچک‌تر می‌کند، با این اقدام علاوه بر پاکسازی و توجه به اصول توسعه پایدار، تلاش ما این است که مسئولان به اهمیت و حفظ این محوطه توجه کنند و برای ثبت ملی آن اقدام کنند.

غار خورزنه همدان

کوه خورزنه در سه کیلومتری شرق همدان، در میان چهار روستای حصار آقا شمسعلی(در غرب)، مزدقینه(در شمال )، کشین(در جنوب) و تفریجان(در شمال شرقی) واقع شده است.

ارتفاع این کوه از سطح دریا تقریبا 2200 متر است و در فاصله 500 متری کوه به طرف غرب تپه شاه طهماسب قرار دارد (از آنجا که باستان‌شناسان بقایای سفال‌های اطراف تپه را به دوره سلجوقی نسبت می‌دهند به نظر می‌رسد نام‌گذاری تپه ارتباطی به دوره صفوی و شاه طهماسب ندارد و علت دیگری دارد).

شایان ذکر است این تپه تاریخی و گورستان اطراف آن به علت بی‌توجهی مسئولان و حفاری‌های غیرمجاز در حال نابودی است.

کوه خورزنه با غارهای پیدا و پنهان وطبیعت کم‌نظیر و نیز منطقه‌ای که تا دهه 70 جزو منابع طبیعی بوده، زیستگاه و پناهگاه گونه‌های جانوری بسیاری بود اما با رشد سکونتگاه‌های شهری و روستایی اطراف و تهدید و تصاحب اراضی توسط زمین‌خواران، این سرمایه ملی و زیستگاه طبیعی و هم‌چنین گونه‌های جانوری‌اش مورد تهدید قرار گرفته است.

امروزه دو تیره جغد، عقاب، خرگوش، روباه، شغال، جوجه‌تیغی، تشی یا خارپشت، قمری و انواع پرندگان و خزندگان و گونه‌های مختلف آفتاب‌پرست در این زیستگاه وجود دارد. حضور عشایر و شکارچیان تهدید دیگری است که زندگی این جانوران را در معرض خطر قرار داده است. در اطراف خورزنه سنگ‌واره و فسیل به وفور یافت می‌شود.

در قسمت فوقانی کوه(جبهه جنوبی) سه غار وجود دارد؛ غار شماره یک در اثر بمباران هوایی ارتش عراق تخریب شده و دهانه ورودی آن با ریزش چند لاشه سنگ پوشیده شده است. غار دوم در فاصله اندکی از غار اول و هم سطح غار شماره یک واقع شده است. غار دوم که شامل دو غار دیگر کوچک‌تر است همسطح با غار اول، با فاصله تقریبی 200 متری به طرف شرق است و عمق چندانی ندارد، اما چهارمین و مهم‌ترین غار پایین‌تر از آن دو قرار دارد، دهانه غار بیش از 10 متر عرض و 2.5 متر ارتفاع دارد و درون آن مانند تالار بزرگی است، سطح غار با ریزش صدها تن شن و خاک پوشیده شده است و دیوارها و سقف آن توسط ساکنانش در دوره(‌unnamed 6)های تاریخی مختلف بزرگتر و فراخ‌ترشده به طوری که بقایای زخم تیشه‌ها هنوز خودنمایی می‌کند. غار پنجم در جنوب شرقی کوه خورزنه و انتهایی‌ترین نقطه کوه واقع شده و دارای یک ستون بزرگ دستکند است. غار پنجم درگذشته دارای یک چشمه آب بوده اما براثر ریزش خاک و لاشه سنگ پر شده است.

از آنجا که این کوه از سنگ‌های رسوبی نرم تشکیل شده است، همواره در طول زمان در معرض حکاکی و علامت‌گذاری قرار داشته، بیشتر این علامت‌ها و نوشته‌ها متعلق به دوره‌های اخیر است. جالب‌ترین ویژگی خورزنه این است که در جای جای آن حکاکی و برآمدگی‌هایی به صورت دایره دیده می‌شود(نگارنده بیش از 120 مورد آن را شناسایی و از آن عکس‌برداری کرده است) این خورشیدواره‌ها در قطرهای مختلف از 10 سانتیمتر تا یک متر یا 1.5 متر، هم در داخل غارها و هم درسطح سنگ‌ها در نقاط مختلف کوه دیده می‌شود.

برخی بر این باورند که این کنده‌کاری‌ها آثار به جا مانده از استخراج سنگ برای پایه ستون و یا سنگ آسیاب بوده است اما در هیچ جای شهر همدان و اطراف آن پایه ستونی از این جنس سنگ دیده نشده است. از سوی دیگر سنگ این کوه به علت نرمی برای پایه ستون مناسب نیست و به نظر نمی‌رسد برای سنگ آسیاب نیز از این نوع سنگ استفاده شده باشد اما با توجه به نام کوه که محل برآمدن خورشید است و این‌که پژوهشگران این منطقه را محل سکونت مهرپرستان دانسته‌اند و باورهایی نیز از آیین مهر در میان بومیان این منطقه وجود دارد، پرسش‌هایی از این دست پیش می‌آید که آیا این دایره‌ها ارتباطی با نام کوه و آیین مهر دارد و یا این‌که نگاره‌ها کاربرد ستاره‌شناسی و سنجش زمان داشته‌اند و یا از نمادهای جادویی پیش از به وجود آمدن مذاهب و ادیان در دوره غارنشینی بوده است؟

http://isna.ir/fa/news/94070402064/پاکسازی-غارهای-کوه-خورزنه-همدان-هم-زمان-با



برچسب ها: خورزنه ، پاکسازی غارهای همدان ، روزجهانی غار پاک در همدان ، غارهای خورزنه ،

سه شنبه 3 شهریور 1394

طبیعت «خورزنه» در خطر

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،زیست بوم ،گردشگری ،روزنامه همشهری ،

طبیعت «خورزنه» در خطر

نویسنده: حسین زندی همدان- خبرنگار همشهری
طبیعت «خورزنه» در خطر
محوطه «خورزنه» یکی از نمونه آثار باستانی استان همدان است که در صورت ثبت‌نشدن و ادامه شرایط فعلی، امکان نابودی این مجموعه کم‌نظیر وجود دارد...
1394/06/03
 محوطه «خورزنه» یکی از نمونه آثار باستانی استان همدان است که در صورت ثبت‌نشدن و ادامه شرایط فعلی، امکان نابودی این مجموعه کم‌نظیر وجود دارد.

کوهی در محاصره زمین‌خواران
کوه خورزنه با تپه‌ها و آثار تاریخی پیرامونش از گونه محوطه‌هایی است که از سویی در محاصره زمین‌خواران است و روز‌به‌روز حلقه این محاصره تنگ‌تر می‌شود و از سوی دیگر چاله‌هایی که دزدان عتیقه و دارندگان گنج‌یاب و فلزیاب در این منطقه ایجاد می‌کنند؛ مدام زخم‌هایی بر پیکر این موهبت طبیعی و اثر باستانی به جای می‌گذارد که دل هر دوستدار تاریخ و فرهنگ این دیار را به درد می‌آورد، از همین روی نیاز به توجه اساسی دارد.
مدیركل امور پایگاه‌های میراث فرهنگی كشور در گفت‌و‌گو با همشهری گفت: برای حفظ چنین مناطقی ابتدا باید از طرف مدیران استانی پیگیری شود و پس از ثبت در خواست، اعتبارات ملی شود. پس از آن ما پیگیری خواهیم کرد.
«فرهاد عزیزی» با تأکید بر اهمیت گردشگری مسیر خورزنه به طرف سد اکباتان گفت: مسیری که از سد اکباتان شروع می‌شود و از «ورکانه» به «ارزانفود» ختم می‌شود بسیار ظرفیت بالا و منظره طبیعی و فرهنگی منحصر به فردی دارد و باید برای معرفی شناخت و ارتقای جایگاه آن تلاش شود چون در سطح ملی شناخته‌شده نیست و مسئولان استان باید برنامه‌ریزی خوبی انجام دهند تا با حفاظت کامل معرفی شود.

باز هم کمبود اعتبار
معاون گردشگری میراث فرهنگی استان با اشاره به اهمیت محوطه باستانی خورزنه گفت: این مجموعه هم از لحاظ میراث فرهنگی و هم به دلیل داشتن ظرفیت بالای گردشگری و نزدیکی به شهر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و اگر بودجه کافی در اختیار میراث فرهنگی قرار گیرد می‌توان امیدوار بود که ساماندهی شود.«علی خاکسار» ادامه داد: یکی از مجموعه‌های دستکند استان در کوه خورزنه قرار دارد و برای پژوهش‌های باستان‌شناسی می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد اما اصلی‌ترین مسأله میراث فرهنگی استان، موضوع کمبود اعتبارات است.

مهم‌ترین مدرسه سنگ‌نوردی
فعال محیط زیست و عضو کمیته محیط زیست کانون قلم در همدان، دیواره خورزنه را مهم‌ترین مدرسه سنگنوردی دانست و گفت: این دیواره سال‌هاست به عنوان مرکز سنگنوردی مورد استفاده علاقمندان به این رشته ورزشی قرار می‌گیرد و از شهرهای دیگر نیز برای تمرین سنگنوردی به خورزنه می‌آیند.
«سعید محمدی» با اشاره به تخریب‌های صورت‌گرفته در محوطه خورزنه گفت: در سال‌های اخیر ساخت‌و‌سازهای بی‌رویه کوه و محوطه اطراف خورزنه را احاطه کرده است و تسلط مسکن مهر برخورزنه و تپه‌های اطراف بیشتر شده است. ما امیدواریم مسئولان به اهمیت گردشگری و تاریخی این منطقه پی ببرند و از تخریب بیشتر جلوگیری کنند.
این فعال مدنی تأکید کرد: خورزنه یک پدیده خاص است و جاذبه گردشگری طبیعی و تاریخی آن مورد غفلت قرار گرفته است. اگر ما بتوانیم به درستی این پدیده را معرفی کنیم یکی از مراکز اصلی گردشگری در همدان خواهد بود.

موقعیت خورزنه
کوه خورزنه در 3 کیلومتری شرق همدان، در میان 4 روستای حصار آقا شمسعلی (در غرب)، مزدقینه (درشمال )، کشین (در جنوب) و تفریجان (در شمال شرقی) واقع شده است. ارتفاع این کوه از سطح دریا تقریبا2200 متر است و در فاصله 500 متری کوه به طرف غرب، تپه شاه طهماسب قرار دارد (از آنجا که باستان‌شناسان بقایای سفال‌های اطراف تپه را به دوره سلجوقی نسبت می‌دهند به نظر می‌رسد نام‌گذاری تپه ارتباطی به دوره صفوی و شاه طهماسب ندارد و دلیل دیگری دارد) شایان ذکر است این تپه تاریخی و گورستان اطراف آن به دلیل بی‌توجهی مسئولان و حفاری‌های غیرمجاز در حال نابودی است. واژه خور؛ ریشه پهلوی دارد و از «هور» به معنی خورشید وآفتاب گرفته شده است. در قسمت فوقانی کوه (جبهه جنوبی) 3 غار وجود دارد. غار شماره یک، بر اثر بمباران هوایی ارتش عراق تخریب و دهانه ورودی آن با ریزش چند لاشه سنگ پوشیده شده است. غار دوم که از 2 غار دیگر کوچک‌تر است همسطح با غار اول، با فاصله تقریبی 200 متری به طرف شرق است و عمق چندانی ندارد. اما سومین و مهم‌ترین غار پایین‌تر از آن دو قرار دارد، دهانه غار بیش از 10 متر عرض و 2/5 متر ارتفاع دارد و درون آن مانند تالار بزرگی است، سطح غار با ریزش صدها تن شن و خاک پوشیده شده است و دیوارها و سقف آن توسط ساکنانش در دوره‌های تاریخی مختلف، بزرگ‌تر و فراخ‌ترشده به طوری که بقایای زخم تیشه‌ها هنوز خودنمایی می‌کند.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%C2%AB%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B2%D9%86%D9%87%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1?magazineid=


برچسب ها: همشهری همدان ، خورزنه ، میراث همدان ، غارهای خورزنه ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic