تاریخ انتشار: 4 مهر 1394  -   9:35:04 بعدازظهر(PM)
پرینت بگیرید

انتخاب خبر: هر سال همزمان با 2 مهرماه برابر با روز جهانی غار پاک، غارنوردان و علاقمندان به طبیعت تلاش می کنند زباله های غارهای را پاکسازی کنند و اهمیت پاکیزگی و پاسداری از غارها را به گوش دیگران برسانند. در ایران نیز گروه های غارنوردی، کوهنوردی و فعالان محیط زیست به مناسبت این روز اقدام به پاکسازی غارها می کنند.

همزمان با «روز جهانی غار پاک» غارهای کوه خورزنه همدان پاکسازی شد

به گزارش انتخاب خبر، جمعه گذشته تعدادی از علاقمندان به محیط زیست و اعضای تشکل های غیر دولتی همدان به نام های: انجمن توسعه محلی بهارستان، کمیته محیط زیست کانون قلم همدان، نبض سبز حیات و انجمن پویشگران سفر پاک  5 غار از غارهای کوه خورزنه را پاکسازی کردند و زباله های جمع آوری را به مراکز تجمیع پسماند شهری حمل کردند.

همزمان با «روز جهانی غار پاک» غارهای کوه خورزنه همدان پاکسازی شد

دلیل انتخاب غارهای کوه خورزنه برای پاکسازی از طرف تشکل های غیردولتی این است که تعرض ها روز به روز به محوطه باستانی و طبیعی خورزنه بیشتر می شود و کوه­خواری و زمین­خواری، عرصه این محوطه را هر روز تنگتر و کوچکتر می کند. با این اقدام علاوه بر پاکسازی و توجه به اصول توسعه پایدار، تلاش ما این است که مسئولان به اهمیت و حفظ این محوطه توجه کنند و برای ثبت ملی آن اقدام کنند.

کوه خورزنه در سه کیلومتری شرق همدان، در میان چهار روستای حصار آقا شمسعلی(در غرب)، مزدقینه(درشمال)، کشین(در جنوب) و تفریجان(در شمال شرقی) واقع شده است.

همزمان با «روز جهانی غار پاک» غارهای کوه خورزنه همدان پاکسازی شد

ارتفاع این کوه از سطح دریا تقریبا2200 متر است و در فاصله 500 متری کوه به طرف غرب تپه شاه تهماسب قرار دارد(از آنجا که باستان شناسان بقایای سفالهای اطراف تپه را به دوره سلجوقی نسبت می دهند به نظر می رسد نام گذاری تپه ارتباطی به دوره صفوی و شاه تهماسب ندارد و دلیل دیگری دارد). شایان ذکر است این تپه تاریخی و گورستان اطراف آن به دلیل بی توجهی مسئولان و حفاری های غیرمجاز در حال نابودی است.

کوه خورزنه با غارهای پیدا و پنهان و طبیعت کم نظیر و نیز منطقه ای که تا دهه هفتاد جزء منابع طبیعی بوده، زیستگاه و پناهگاه  گونه های جانوری  بسیاری بود اما با رشد سکونت گاه های شهری و روستایی اطراف و تهدید و تصاحب اراضی توسط زمین خواران، این سرمایه ملی و زیستگاه طبیعی و همچنین گونه های جانوری اش مورد تهدید قرار گرفته است. امروزه دو تیره جغد، عقاب، خرگوش، روباه، شغال، جوجه تیغی، تشی  یا خارپشت، قمری و انواع پرندگان و خزندگان  و گونه های مختلف آفتاب پرست در این زیستگاه وجود دارد. حضور عشایر و شکارچیان تهدید دیگری است که زندگی این جانوران را در معرض خطر قرار داده است. در اطراف خورزنه سنگواره و فسیل به وفور یافت می شود.

در قسمت فوقانی کوه(جبهه جنوبی) سه غار وجود دارد غار شماره یک، در اثر بمباران هوایی ارتش عراق تخریب شده و دهانه ورودی آن با ریزش چند لاشه سنگ پوشیده شده است. غار دوم در فاصله اندکی از غار اول و هم سطح غار شماره یک واقع شده است.

همزمان با «روز جهانی غار پاک» غارهای کوه خورزنه همدان پاکسازی شد

غار دوم که از دو غار دیگر کوچکتر است هم سطح با غار اول، با فاصله تقریبی دویست متری به طرف شرق است وعمق چندانی ندارد. اما چهارمین و مهم­ترین غار پایین­تر از آن دو قرار دارد، دهانه غار بیش از ده متر عرض و دو و نیم متر ارتفاع دارد و درون آن مانند تالار بزرگی است، سطح غار با ریزش صدها تن شن و خاک پوشیده شده است و دیوارها و سقف آن توسط ساکنانش در دوره­های تاریخی مختلف بزرگتر و فراخ­ترشده به طوری که بقایای زخم تیشه ­ها هنوز خودنمایی می­ کند. غار پنجم در جنوب شرقی کوه خورزنه و انتهایی ترین  نقطه کوه واقع شده است و این غار دارای یک ستون بزرگ دستکند است. غار پنجم درگذشته  دارای یک چشمه آب بوده اما بر اثر ریزش خاک و لاشه سنگ  پر شده است.

همزمان با «روز جهانی غار پاک» غارهای کوه خورزنه همدان پاکسازی شد

از آنجا که این کوه از سنگ های رسوبی نرم تشکیل شده است، همواره در طول زمان در معرض حکاکی و علامت گذاری قرار داشته، بیشتر این علامت ها و نوشته ها متعلق به دوره های اخیر است. جالب ترین ویژگی خورزنه این است که در جای جای آن حکاکی و برآمدگی هایی به صورت دایره دیده می شود(نگارنده بیش از صد و بیست مورد آن را شناسایی و از آن عکسبرداری کرده است). این خورشید واره­ ها در قطرهای مختلف از ده سانتی متر تا یک و نیم متر، هم در داخل غارها و هم درسطح سنگ­ها در نقاط مختلف کوه دیده می­ شود.

برخی بر این باورند که این کنده کاری ها آثار به جا مانده از استخراج سنگ برای پایه ستون و یا سنگ آسیاب بوده است. اما در هیچ جای شهر همدان و اطراف آن پایه ستونی از این جنس سنگ دیده نشده است. از سوی دیگر سنگ این کوه به دلیل نرمی برای پایه ستون مناسب نیست و به نظر نمی رسد برای سنگ آسیاب نیز از این نوع سنگ استفاده شده باشد. اما با توجه به نام کوه که محل برآمدن خورشید است و اینکه پژوهشگران این منطقه را محل سکونت مهرپرستان دانسته ­اند و باورهایی نیز از آیین مهر در میان بومیان این منطقه وجود دارد، پرسش هایی از این دست پیش می آید که آیا این دایره ها ارتباطی با نام کوه و آیین مهر دارد و یا اینکه نگاره ها کاربرد ستاره شناسی و سنجش زمان داشته اند و یا از نمادهای جادویی پیش از به وجود آمدن مذاهب و ادیان در دوره غارنشینی بوده است؟

همزمان با «روز جهانی غار پاک» غارهای کوه خورزنه همدان پاکسازی شد

انتظار می رود با توجه به دارا بودن ظرفیت های طبیعی و باستانی و تهدید های موجود هر چه سریعتر این محوطه در فهرست آثار ملی قرار گیرد و از دست درازی افراد سودجو و نهادهای مختلف در امان بماند.

خبرنگار: حسین زندی

http://www.entekhabkhabar.ir/VisitorPages/show.aspx?IsDetailList=true&ItemID=5050,1


برچسب ها: پاکسازی غار خورزنه ، غارهای کوه خورزنه ، محیط زیست همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic