پنجشنبه 10 بهمن 1392

شیرابه پسماند جوانرود درکام شهروندان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه ها ،زیست بوم ،گفتگو ،فرهیختگان ،


http://farheekhtegan.ir/fa/news/3335


آلودگی زیست به شهر های کوچک رسید

شیرابه پسماند جوانرود درکام شهروندان

حسین زندی


آلودگی هوا، نبود مدیریت پسماند و به‌طور کلی بحران محیط‌زیست در کشور ما یک امر فراگیر و همیشگی است، استثنا وجود ندارد و نمی‌توان شهر، روستا یا منطقه‌ای را به‌عنوان نمونه نام برد که دچار این معضل خانمان‌سوز نباشد و بری و پاک از آلودگی و تخریب محیط‌زیست یا نابودی گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری باشد. در این رهگذر نمی‌توان به دنبال یک مقصر بود، چراکه هم سیاست‌های نهادهای تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز دولتی نقش اساسی در این فرآیند دارند و هم مردم و شهروندان بدون مسوولیت‌پذیری و آموزش و با فاصله گرفتن از رفتارهای مدنی به تولید زباله و رها کردن آن در دل طبیعت مشغولند.
به نظر می‌رسد کسی به فکر راهکار نیست یا اقدام قابل‌توجهی تاکنون به چشم نمی‌خورد، در منطقه‌ای زباله‌ها در کنار جاده‌ها رها شده و در نقطه دیگر پس از تجمیع پسماند هر چند روز یک بار آن را در فضای باز به آتش می‌کشند یا در کنار شهری پس از انباشت زباله آن را در زیر خاک دفن می‌کنند. این اعمال بیشتر توسط عوامل مدیریت شهری و کارکنان شهرداری‌ها صورت می‌گیرد و غیاب سازمان‌های مردم‌نهاد، هیچ ‌اعتراض و واکنش اجتماعی‌ای را در پی ندارد، مردم نیز آسان‌ترین راه را برمی‌گزینند.
جوانرود یکی از این شهرهاست که در غرب استان کرمانشاه و در یک نقطه کوهستانی واقع شده است. این شهر در سال‌های گذشته به‌عنوان یک منطقه گردشگرپذیر هدف و مقصد سفر هزاران نفر از علاقه‌مندان توریسم تجاری کشور بوده است و انواع لوازم برقی و اجناس چینی ارزان‌قیمت خانواده‌های زیادی را به این شهر مرزی می‌کشاند.
در ارتفاعات غربی این شهرستان و در فاصله یک کیلومتری مناطق مسکونی بخش بزرگی از جنگل‌ها را نابود کرده‌اند تا محلی برای تجمیع پسماند شهری ایجاد کنند. نزدیکی این نقطه به شهر باعث می‌شود در فصل گرما و تابستان بوی تعفن آسایش شهروندان را بگیرد و هجوم حشرات بیماری‌های جدید را به ارمغان آورد. در فصل‌های دیگر نیز بارش برف و باران روی زباله‌ها موجب تزریق شیرابه در سفره‌های زیرزمینی می‌شود و رودخانه‌ها را آلوده می‌کند. نکته اصلی این است که بخشی از آب نوشیدنی روستاهای پایین‌دست از همین سفره‌ها تامین می‌شود. وزش باد این زباله‌ها را تا شعاع چند کیلومتری در میان جنگل‌ها پراکنده کرده و منظره بسیار ناگواری را پدید آورده است.
یکی از مسوولان خدمات شهری جوانرود که می‌خواهد نامش فاش نشود درباره اینکه چرا مدیریت استانداردی برای دفع زباله صورت نمی‌گیرد و این شیوه موجب بیماری مردم و نابودی محیط‌زیست می‌شود می‌گوید: ما زباله‌ها را پس از تخلیه در این مکان، دپو می‌کنیم و روی آن با لودر و بیل مکانیکی خاک می‌ریزیم، این اقدامات موقتی است و کسی مریض نمی‌شود. زباله‌ها خشک است، آب ندارد اما برای پیشگیری بعضی اوقات زباله‌ها را آتش می‌زنیم.
اما دبیر انجمن ژین و ژینگه البرز در شهر کرمانشاه درباره وضعیت مدیریت پسماند جوانرود، می‌گوید: برمبنای اصول بهداشتی و بهسازی زیست‌محیطی باید زباله‌ها که منشا انواع آلودگی هستند در اسرع وقت دفع شوند، چراکه در غیر این صورت انتشار و انتقال بیماری، ایجاد بوی نامطبوع و چشم‌اندازهای بد و نشت شیرابه زباله‌ها باعث آلودگی شدید محیط‌زیست می‌شود. اما اگر دفع زباله در کنار خانه‌های ما صورت گیرد چه اتفاقی خواهد افتاد. شهرستان جوانرود یکی از شهرستان‌های استان کرمانشاه با چنین مشکلی روبه‌رو است.
محل دفع زباله در این شهرستان به دلیل گسترش ساخت‌وسازها به فاصله 500متری حومه شهر رسیده است. زمانی این محل، تفریحگاهی به اسم شمامه‌ای و دارای آبشاری زیبا به همین نام بوده است که متاسفانه در حال حاضر محل دفع زباله است.
سیامک فتاحی به وظایف شهرداری‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید: براساس قانون مدیریت پسماندها در محدوده شهر، شهرداری‌ها رسما به‌عنوان ارگان مدیریت‌کننده زباله‌های خانگی شناخته شده‌اند و شهرداری جوانرود نیز از این امر مستثنی نیست. اما دیده می‌شود این سازمان در این زمینه به درستی عمل نکرده، چراکه نه‌تنها با دفع زباله‌ها، یک مکان تفریحی و توریستی را به زباله‌دانی تبدیل کرده بلکه با آزاد‌سازی زمین‌های اطراف این محل به این مشکل هرچه بیشتر دامن می‌زند. جالب اینجاست که محل احداث مسکن مهر هلانیه جوانرود نیز در فاصله 500 متری از محل دفع زباله‌های این شهرستان است. این فاصله کاملا در تناقض با دستورالعمل‌های بهداشتی دفع زباله‌هاست و ساکنان این ساختمان‌ها با مشکلات بهداشتی و محیطی فراوانی روبه‌رو خواهند شد.
این فعال محیط‌زیست ادامه می‌دهد: اما پیشنهاد ما در این زمینه این است که قبل از هر کاری شهرداری محل دفع زباله‌های این شهر را با بهره‌گیری از نظرات کارشناسان بهداشت و محیط‌زیست و همچنین زمین‌شناسی، انتخاب کند و همزمان روش‌های جدید دفع مواد و پسماند را نیز به کار برد. این روش‌ها شامل پیشگیری از تولید زباله، تفکیک زباله‌ها، سوزاندن پسماندهای عفونی با استفاده از دستگاه زباله‌سوز دارای فیلتر و... می‌شود.
فتاحی می‌گوید: پیشگیری از تولید زباله با آموزش فرهنگ‌سازی نحوه کاهش تولید زباله از طرف نهادها و به‌خصوص نهادهای مردمی (انجمن‌های محیط‌زیست)
امکان پذیر است. شهرداری‌ها می‌توانند با بهره‌گیری از توانایی‌های نهادهای مردمی و استفاده از ایده‌های این نهادها گام موثری در این زمینه بردارند.
تفکیک پسماند خانگی به محض تولید زباله می‌تواند بخش اعظمی از مشکلات بازیافت زباله و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از دفن زباله را برطرف کند. می‌توان در منزل از دو کیسه آبی و مشکی استفاده کرد؛ طبق استاندارد باید پسماند خشک در مخزن یا کیسه آبی و پسماند ‌تر در مخزن یا کیسه مشکی رنگ قرار گیرد.


برچسب ها: جوانرود ، روزنامه فرهیختگان ، محیط زیست ، مدیریت پسماند ،

چهارشنبه 29 خرداد 1392

نقش سازمانهای مردم نهاد در مدیریت پسماند

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :توسعه پایدار ،روزنامه همشهری ،زیست بوم ،

نقش سازمانهای مردم نهاد در مدیریت پسماند

روزنامه همشهری چهارشنبه 22خرداد 1392

انباشت زباله در طبیعت از معضلاتی است که گریبان­گیرکشور ماست و روز به روز بر وخامت آن افزوده می­شود . عدم مدیریت پسماند و کمرنگ بودن نقش نهادهای آموزشی و رسانه­های تصویری و شنیداری به ویژه در امر پیشگیری، برشدت این مشکل دامن زده است. در این میان گاهی نهادهای مدنی و فعالان زیست محیطی تلاشی در جهت جمع آوری زباله­های رهاشده در طبیعت می­کنند.اما آیا با این تلاش­ها جنگل­ها، دریاها، تالاب­ها و کوه­های زیبایی که پر از زباله شده است پاک خواهد شد؟

تلاشگران عرصه محیط زیست بر این امیدند که مردم به درک درستی از مسئله بهداشت محیط زیست و طبیعت برسند و بتوانند خود را با دیگر کشورها مقایسه کنند و زباله ها را بر روی « زمین» این مادر طبیعت رها نکنند. اما اگر عده­ای این عمل نابخردانه را انجام دهند و طبیعت را آلوده کنند و گروهی از شهروندان به جمع آوری زباله بپردازند دور باطلی خواهد بود و چرخه معیوبی که نتیجه مطلوبی درپی نخواهد داشت. باید این تلاش­ها همراه با برانگیختن حس مسئولیت شهروندان و آموزش شهروندان و جوامع محلی باشد تا مردم با نقش خود در جهت توسعه پایدار و محیط زیست آشنا شوند.

 این امر محقق نمی شود مگر زمانیکه نهادهای مدنی به صورت تخصصی و طبق اساسنامه­ها و مرامنامه­های مدون عمل کنند. مثلا اگر نهادی در زمینه امور هنری فعالیت می­کند و یا رسالت و وظیفه تشکلی محیط زیست است، هیچ یک وارد عرصه­های دیگر نشوند مثلا وارد فعالیت­های سیاسی و یا خیریه یا روانشناسی نشوند. یا از هیجانات اجتماعی و سیاسی پرهیز کنند. در دو دهۀ  گذشته تشکل­های غیر دولتی بیش­ترین آسیب را از فعالیت­های غیر مرتبط وغیر تخصصی دیده­اند. ودیگر اینکه عدم تونمند سازی اعضا سازمانهای مردم نهاد ، همچنین شکل گیری ، عضو پذیری ، محدودیت ها، باعث آسیب های مدیریتی وتداوم فعالیت در تشکل ها و انجمن ها بوده است  که بحث مفصلی است.  از سوی دیگر زمانی که در رسانۀ ملی مانند رادیو و تلویزیون به مسئله محیط زیست اختصاص دارد بسیار ناچیز است. به خصوص در کشوری که پسماندها یک بحران محسوب می­شود به نظر می­رسد باید تلاش بیش­تری در این باره صورت گیرد.

نقش آموزش، به خصوص نهادهای آموزشی دولتی مانند آموزش و پرورش و وزارت علوم بسیار مهم است و می­تواند در توانمندسازی دانش آموزان و دانشجویان و مسئولیت­پذیری شهروندان مفید واقع شود. با اختصاص واحدهای درسی و آموزش­های نوین در زمینه محیط زیست تحصیل کردگان متعهد تربیت­ کنند و نهادهای دولتی متولی و مرتبط، مانند اداره­های محیط زیست و منابع طبیعی و شهرداری­ها می­توانند با برگزاری همایش­­ها، کارگاه­ها ، تورهای آموزشی و همکاری با نهادهای مدنی و تشکل­های زیست محیطی به برطرف کردن این بحران کمک کنند.

 رسیدن به نقطه مطلوب و پشت سر گذاردن این بحران از عهده یک جریان و نهاد بر نمی آید ، همه ابزارها و نهادها ،چه دولتی وچه غیر دولتی  باید همراه شوند ومردم را تشویق کنند تا درجهت رفع مشکلات زیست محیطی تلاش کنند .نقطه مطلوب روزیست که همه شهروندان خودرا در برابر زمین مسئول بدانند و زباله ای تولید نکنند و بر روی زمین نریزند تا عده ای آنرا جمع آوری کنند

حسین زندی فعال و کارشناس محیط زیست


برچسب ها: زباله ، مدیریت پسماند ، سازمانهای مردم نهاد ، سمن ها ، ngo ،

دوشنبه 2 مرداد 1391

پاکسازی طبیعت

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :زیست بوم ،

حسین زندی

 

گروه "دوستان زمین"جمعی از خانواده های علاقمند به محیط زیست در همدان هستند که به صورت خودجوش گرد هم آمده اند تا به پاسداشت زمین واحترام به طبیعت ،نگاه مهربانتری به محیط زیست داشته باشندوهر دوهفته یکبار درکنار لذت بردن از طبیعت محل زندگیشان ، باهرآنچه چشم انداز این موهبت طبیعی را تخریب می کند وزمین را آزار می دهد در حد توان مبارزه کنند .و  همراه با جمع آوری زباله از رودها وکوهها ،با گفتگودر رابطه با عواقب آلودگی های زیست محیطی در زندگی وآموزش کودکان ومدیریت پسماندها دین خود را به زمین اداکنند.

دربرنامه پاکسازی روز جمعه سی ام تیر ماه نیزطبق روال هفته های پیشین خانواده" دوستان زمین" گوشه ای از کوهستان زیبای الوند را پاکسازی کردند . در طول مسیر دکتر سهرابی با جمعی از َهمشهریان درمورد آلودگی های آب ها به خصوص رودخانه هایی که در مسیر اسکان عشایر قرار دارد صحبت کرد و از سقط جنین احشام در مسیر رودخانه ها و تب مالت و انواع بیماری های مشترک در بین انسان و دام گفت و همچنین محمد غلامی و مریم خندان با عشایری که در کوهستان الوند زندگی می کنند در مورد آثار زباله ها و مسائل بهداشتی کودکان گفتگو کردند .

 اردشیر ثریایی نیزبه ادامه این برنامه تا  فصل سرما همانند سال های گذشته اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد همه خانواده های ایرانی با تشکیل چنین گروه هایی به محیط زیست خود اهمیت بدهند تا روزی که یاد بگیریم زباله ای در طبیعت نیندازیم وزمینی پاک داشته باشیم. اتفاق جالبی که در هفته های اخیر افتاده این است که در حین پاکسازی خانواده ها و افرادی که در طبیعت حضور دارند با گروه همراه می شوند وبه نظر می رسد اقبال عمومی به  مسائل زیست محیطی بیشتر شده است ومردم از دست این همه زباله خسته شده اند.واگر مدیریت درستی  از سوی ادارات دولتی مانند شهرداری ها وسازمان محیط زیست در این زمینه صورت گیرد ،همچنین با تقویت نهادهای مدنی فعال در این زمینه می توان شهروندان را در پاکیزگی محیط زیست سهیم کرد واز هدر رفت سرمایه عظیمی پیشگیری کرد.

 

این برنامه هر دوهفته یک بار روز جمعه در یکی از مناطق طبیعی اطراف شهر همدان اجرا می شود.َ

عکس: محمد رضا سمندر

 


برچسب ها: محیط زیست ، پاکسازی طبیعت ، زباله ، مدیریت پسماند ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic