یکشنبه 16 خرداد 1395

شهر زیرزمینی سامن، سامان ندارد

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،روزنامه همشهری ،

شهر زیرزمینی سامن، سامان ندارد

نویسنده: حیدر زند خبرنگار همشهری -همدان
شهر زیرزمینی سامن، سامان ندارد
این روزها برخی بی‌توجهی‌ها و تصرفات، مجموعه تاریخی شهر زیرزمینی سامن را تهدید می‌کند...
1395/03/16
این روزها برخی بی‌توجهی‌ها و تصرفات، مجموعه تاریخی شهر زیرزمینی سامن را تهدید می‌کند.
به تازگی مدیران ارشد استان و مسئولان میراث فرهنگی همدان بحث ثبت جهانی شهر زیرزمینی سامن در نزدیکی شهر ملایر را مطرح کرده بودند اما با وجود ساختمان‌ها و بناهای موجود بر بستر این شهر زیرزمینی و استقرار سازه‌های مخرب در حریم و عرصه این محوطه باستانی امکان ثبت جهانی آن مکان از بین خواهد رفت.

 تأسیسات شهری
مدیر پایگاه دستکند سامن و مسئول تیم کاوش در این مجموعه می‌گوید: این مجموعه در زیر بستر شهری واقع شده و در گذشته بر اثر بی‌اطلاعی دستگاه‌های خدمات‌رسان حین اجرای تأسیسات شهری بخش‌هایی از مجموعه آسیب‌دیده و متأسفانه آثار این تخریب‌ها هر از گاهی موجب ریزش سقف‌ها و فرورفتگی‌هایی در سطح معبر می‌شود. این امر علاوه بر خطر برای شهروندان، موجب بر هم زدن سیمای ظاهری مجموعه نیز می‌شود.
علی خاکسار با اشاره به تکمیل پرونده ثبت جهانی سامن ادامه می‌دهد: از آن‌جا که مجموعه سامن نمونه منحصر به فرد دستکند است و برنامه بلند‌مدت سازمان میراث فرهنگی ثبت مجموعه در فهرست میراث جهانی به‌عنوان یک اثر بدیع است حفظ اثر با تمام خصوصیات و رفع تصرف‌ها و آثار تخریبی ضرورت دارد؛ بنابراین مشارکت تمام مردم‌، جامعه محلی و مسئولان نقش تعیین‌کننده‌ای در این تصمیم مهم دارد و روند ثبت جهانی را تسریع می‌بخشد.

 سیاست‌های تشویقی
خاکسار با تأکید بر آزادسازی حریم و عرصه این محوطه می‌گوید: رفع تصرف‌ها با آزادسازی محوطه امکان‌پذیر است و مسئولان ارشد شهرستان و استان با احساس مسئولیت و اعمال سیاست‌های تشویقی و تأمین منابع مالی باید راه پژوهش‌های گسترده و تکمیل مطالعات را هموار کنند؛ البته راه‌اندازی بخشی از مجموعه برای بازدید گردشگران و محققان و برخورداری مردم محلی از مزایای آن نیز بسیار تأثیرگذار است.
وی در پایان به نقش جوامع محلی اشاره می‌کند و می‌گوید: آموزش جامعه محلی و آشنایی آنان با برنامه‌ها، دیدگاه‌های سازمان و همچنین مزیت‌های ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی که آثار مثبت بی‌شماری دارد از برنامه‌های آتی خواهد بود.

درخواست فعالان فرهنگی
حساسیت‌های زیادی بین مردم و فعالان حوزه میراث فرهنگی ایجاد شده و آنان خواهان حفظ این محوطه به عنوان یک ظرفیت مهم گردشگری و یک اثر باستانی از سوی مسئولان ارشد استان هستند. پیش از این فعالان مدنی و هنرمندان همدانی با ارسال نامه‌های جداگانه‌ای خطاب به ریاست جمهوری و استاندار همدان سرنوشت این مجموعه را پیش‌بینی کرده بودند و ضمن گوشزد کردن اهمیت شهر زیرزمینی سامن خواستار اختصاص اعتبار و بودجه ملی برای پاسداری و حفاظت از این سازه دستکند شده بودند.
در این نامه‌ها آمده که اگر ساختمان مخابرات و معابری که روی این سازه قرار گرفته‌اند جمع‌آوری نشوند این اثر کم‌نظیر باستانی به زودی نابود می‌شود. هنرمندان و فعالان حوزه میراث فرهنگی در آخرین نامه خود به استاندار درخواست پیگیری مطالبات و راهکارهای حفاظت از این محوطه تاریخی را داشتند اما این نامه نیز بی‌پاسخ مانده است.
در میان استان‌های کشور همدان بیشترین آثار معماری دستکند را دارد و با فروریختن دستکند تاریخی سامن ملایر، خطر تهدید بالای سر این آثار تاریخی بیش از پیش احساس می‌شود. معماری دستکند روستای آنوچ در مسیر ده کیلومتری سامن، مجموعه دستکند روستای کمره در جاده همدان به ملایر پشت روستای زمان‌آباد، مجموعه‌های دستکند شهرستان بهار که مهم‌ترین آن‌ها در صالح‌آباد کشف شده، مجموعه‌های فامنین و غارهای دستکند خورزنه از مهم‌ترین آثاری هستند که هنوز کار پژوهشی روی آن‌ها صورت نگرفته است. 2 مورد از این آثار مهم‌تر و شناخته‌شده‌تر از سایر مجموعه‌هاست؛ مجموعه دستکند ارزانفود و شهر زیرزمینی سامن که مورد توجه باستان‌شناسان و اصحاب رسانه بوده است.

درباره شهر زیرزمینی سامن
در گویش محلی به مجموعه زیر‌زمینی سامن زاغه گفته می‌شود. شهر زیرزمینی سامن مهم‌ترین سازه دستکند غرب کشور است. این مجموعه تقریبا در فاصله 10 کیلومتری مسیر ملایر به بروجرد واقع شده است. این شهر زیرزمینی در زیر بستری از سنگ گرانیت قرار گرفته که در مرکز شهر سامن است. این اثر باستانی در سال ٨٤ بر اثر حفاری تاسیسات شهری کشف شد و تا سال ٩٤ پنج مرحله کاوش روی آن صورت گرفت و از تابستان گذشته به دلیل کمبود اعتبار عملیات کاوش تعطیل شده است. بیش از ٥٠ اتاق کوچک و بزرگ در زیرزمین با معماری دستکند وجود دارد که در سال‌های اخیر با چالش‌هایی روبه‌رو بوده است از جمله بخش عمده‌ای از شهر زیرزمینی 10 هکتاری در معابر و اماکن مسکونی شهر قرار گرفته است.
یکی از مهم‌ترین ساختمان‌هایی که تخریب جدی به این اثر وارد کرده اداره مخابرات شهر سامن است که دقیقا بر روی شهر زیرزمینی قرار گرفته است. در روزهای اخیر سقف بخشی از این سازه زیرزمینی، که در مجاورت ساختمان مخابرات و در کنار در ورودی این ساختمان قرار دارد، آسیب جدی دید و فرو ریخت. پس از این تخریب تاسیسات مخابرات و کانال‌های مخابراتی دیده می‌شود.
گفته می‌شود این تخریب پس از بارندگی‌های روزهای گذشته صورت گرفته اما آثار تجهیزات مخابرات که از بقایای تخریب بیرون آمده نشان می‌دهد اصلی‌ترین عامل، آثار کلنگ‌های مخابرات است. عملیات خاکبرداری و کانال‌کشی مخابرات برای انتقال سیستم‌های فیبر نوری و غیره پایان‌ناپذیر است و این روند مسلما شهر زیرزمینی سامن را نابود خواهد کرد؛ البته خیابان‌هایی که روی این شهر قرار گرفته و روزانه هزاران خودرو از آن‌ها عبور می‌کند نیز بی‌تأثیر نیست.
سامن شهر کوچکی است که بین 3 شهرستان ملایر، نهاوند و بروجرد قرار دارد و نزدیک‌ترین شهر به آن ملایر است. سامن که از سال 1332 به شهر تبدیل شده، قدمت زیادی دارد؛ اما چون یک شهر مهاجرفرست است، جمعیت آن چندان رشدی نداشته و بین 4 هزار تا 5 هزار نفر در نوسان بوده است.
آثار تاریخی سامن نشان از قدمت این شهر دارد. سامن علاوه بر شهر زیرزمینی یک برج قدیمی نیز به نام خانقلی دارد که در مرکز شهر است و یک امامزاده با سردابه‌ای تاریخی که ساختار بنای آن به دوره ایلخانی می‌رسد. بنای سنتی با ضریح گره‌چینی حدود سال 1100 بازسازی شده است.
مردم محلی در باور عامیانه افسانه‌های زیادی را به شهر زیرزمینی سامن نسبت می‌دهند. از جمله معتقدند در زیرمجموعه باستانی سامن کانال‌هایی بوده که با اسب تا نهاوند می‌رفته‌اند و یک راه زیرزمینی از سامن تا کوه یزدگرد که خرابه‌هایی از دوران گذشته در آن است و مشرف به منطقه است وجود داشته است.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF?magazineid=


برچسب ها: شهر زیرزمینی سامن ، ملایر ، همشهری همدان ، تخریب شهر زیر زمینی ،

ویژه نامه گردشگری استان همدان3

برگرفته از ویژه نامه 6و7 روزنامه همشهری پنجشنبه 5بهمن 1391

 

 

 لالجین پایتخت سفال ایران

اگر بیست کیلومتری به سمت غرب از شهر همدان بروید از شهر بهار بگذرید به پایتخت سفال ایران می رسید . لالجین شهر کوچکی است که 70 % ساکنانش از طریق صنایع دستی و سفال روزگار می گذرانند این شهر مهمترین مراکز سفال کشور است و به یمن همین هنر کمترین نرخ بیکاری را در سطح استان دارد در ان شهر می توانید از فروشگاههای سفال که هر یک نشان از دستان هنرمندانه مردم این ولایت است را ببینید امامواظب باشید در دام سفال چینی نیافتید در سالها یاخیر سفال لالجین همانند دیکر صنایع دستی کشور توسط چینی ها کپی برداری شده وبه یاری هموطنان  سود جو باعث تهدید سفال لاجین شده است .

برا ی اینکه مطمئن ت خرید کنید فروشگاههای معتبر مانند خاکاب و خشوعی سر بزنید و یا کارگاه هایی که عمر آن ها به 400 سال می رسد و بیشتر آن کارگاه در قسمت پشت ترمینال شهر است که در بازدید از انها می توانید با شیوه سفالگری سنتی ایران هم در مراحل ساخت آن آشنا شوید و یادگاری از هنر لالجین که تبلور هنر ایرانی است که به همراه داشته باشید .

کاروانسرای تاج آباد :

در فاصله 25 کیلومتری جاده همدان به اسد آباد داخل روستای تاج آباد ( رسول آباد سفلی ) کاروانسرایی وجود دارد که از دوران قاجار بر جا مانده است این کاروانسرا به دلیل این که در مسیر امکان زیارتی عراق قرارداشته بسیار مورد اهمیت بوده است . این بنای زیبا دارای یک حیاط مدور مرکزی با حجره ها ، اسطبل ها و حیاط است . برخلاف کاروانسرا های دوره صفوی که چهار ضلعی است  این کاروانسرا مدور است که توسط زبیده خانم  از نوادگان فتحعلی شاه و علیقلی کوثر همدانی ساخته شده است زبیده خانم خدمات دیگری مانند ساخت پل -روان بازسازی- بنای امازاده یحیی وساخت بنای قدیمی باباطاهر که با ساخت بنای جدید تخریب شد را درکارنامه  اش دارد. درورودی کاروانسرا به سمت شمال است ومصالح به کار رفته در بنا از آجر است این بنا نیز مانند اغلب آثاری که متولی آن ها سازمان میراث فرهنگی  وگردشگری است در بیشتر طول سال بسته است و ظاهراً تنها برای درج در نقشه های گردشگری مورد استفاده قرار گرفته است .

یخدان میر فتاح :

اگر گذرتان به ملایر افتاد بازدید از یخدان میر فتاح را در برنامه خود داشته باشید . این ساختمان گنبدی شکل زیبا در فاصله ی یک کیلو متری جاده ملایر به بروجرد واقع شده است . میر فتاح شیخ الاسلام و فرزندش محمود فتاحی شریف الملک در دوره قاجار این یخچال را ساختند تا در زمستان در ان یخ و برف انبار کنند ودر فصل تابستان مردم ملایر ( دولت آباد ) از ان استفاده کنند . این یخدان نیز مانند سایر یخدانها به سبک صفوی ساخته شده است ودارای دو در  یکی ورود آب ودیگری برای خارج کردن یخ می باشد . مصالح به کاررفته در این بنا سنگ ، آجر و خشت است دیوار وسقف این بنا از سه لایه تشکیل شده است تا از نفوذ گرما جلوگیری کند از این یخدان تا اوایل دوره پهلوی دوم استفاده می شده است .

آرامگاه سیف الدوله :

در کنار مهم ترین پارک ملایر بنای زیبایی ساخته شده است که خانواده عضد الدوله افراد خانواده محمد میرزا سیف الدوله نوه فتحعلیشاه در آن مدفون هستنداین بنا دارای چهار در ورودی است که با آجر کاری تزئین شده است صحن اصلی آن سقفی گنبدی دارد این بنا سالها پیش توسط امیر ... عضدی قاجار نوه سیف الدوله ساخته شده است که مالک اصلی باغ و زمین های اطراف بود و توسط خانواده وقف شده است در بخش ورودی بنا آب نمای بسیار زیبایی ساخته شده است که هر انسان صاحب ذوقی را مجذوب خود می کند . سیف الدوله در دوره احد شاه حاکم ملایر (دولت آباد ) بود و این  پارک را در آن زمان احداث م یکند .

موزه ملایر :

یکی از دیدنی ترین موزه های ایران مجموعه ای از اشیاء است که در ملایر گرد آوری شدهاست و به چند دلیل : یکی این که این موزه از موزه استان همدان غنی تر است و به گواه آثار به نمایش در امده مهم تر است دیگر این که بیشتر این اشیاء توسط مردم به این موزه اهدا شده است که در کشور ما که مردم به دنبال تصاحب زیر خاکی و عتیقه هستند این پدیده بسیار با ارزش است اهدا کنندگان از همه اقشار جامعه هستند و به طور مثال آثار اهدایی دکتر محمد ملایری یک بخش موزه را به خود اختصاص داده است پس اگر گذر شما به ملایر افتاد بازدید این موزه را از دست ندهید موزه ملایر در عمارت لطفعلیان  و مصدقی در خیابان مصطفی خمینی این شهر است .

یادگاری از محسن مصدقی که به مصدق الممالک معروف بود ودر دوره قاجاریه می زیسته است این مجموعه از بخش های اندرونی ، حسینیه واصطبل تشکیل شده است . بخشی از این خانه بعدها توسط مرتضی خان لطفعلیان خریداری شد ومورد استفاده قرارگرفت . این عمارت از جمله ساختمان هایی است که آب قنات از درون آن می گذرد و سقف لمبه کوبی شده و ارسی ها با شیشه های رنگی و بنای آجری به زیبائی این بنا افزوده است .

این بنا در تاریخ 19/12/1380 به شماره 4892 به ثبت آثار ملی ایران رسیده است .

.معبد نوشیجان   ارگ باستانی نوشیجان )

در 15 کیلومتری غرب ملایر به سمت همدان بر فراز تپه ای معبدی خشتی وجود دارد که در لایه هایی مختلف کاوش باستان شناسان به آثار دوره های هخامنشی و اشکانی دست یافتند از بخش های مختلف این بنای باستانی می توان به بنای قدیمی ( اولین آتشکده ) تالار ستوندار ، اپادانا ، معبد اصلی ،( دومین نیایشگاه ) انبارها و اتاقها ، تونل ها وحصار دژ نام برد .

در این کاوشها آثار سفالی نقره و... به دست آمده است و علی هژبری باستان شناس معتقد است بنای اصل این مجموعه متعلق به عصر آهن 3 یا پیش از مادها بوده است و بنابرشواهد و یافته های وی معبد را بنایی نیایشگاهی مربوط به مهر پرستان می داند و این نظریه با توجه به محراب و بنای چلیپایی و نیم چلیپایی این مجموعه بیان می کند . این اثر باستانی به شماره 763 در تاریخ 3/11/1366 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است . و قابلیت ثبت جهانی را نیز به عنوان اثری گرانبها دارا است . .

امامزاده شاهزاده محمد و علی

اگر به نهاوند سفر کنید در میدان آزادی ( قیصریه ) امامزاده ای با مناره های کاشی کاری شده زیبا قرارگرفته است به نام امامزاده شاهزاده محمد وعلی . در شجره نامه آن آمده است امامزاده محمد بن عبد اله بن احمد اشعرانی بن ابراهیم بن محمد الیمانی بن عبد الله بن امام موسی کاظم که به روایتی در قرن چهارم می ریسته است . حیاط امامزاده مملو از قبور و مردم نهاوند است این امامزاده از مکانهای مورد تکریم مردم شهر می باشد

.  مزار شیخ ابوالعباس نهاوندی ( در شیخ )

در یکی از محله های قدیمی نهاوند به نام « در شیخ »  اتاق کوچکی قراردارد که متعلق به مقبره شیخ ابوالعباس نهاوندی از صوفیان قرن چهارم است . درون بنا اتاقی است با طاق و قوس های زیبا و یک گنبد که در زمان قاجار ساخته شده است . در کف  بقعه روبروی در ورودی مزار شیخ قرار گرفته است و نیز چهار قبر در اطراف آن که متعلق که بزرگان نهاوند است .این بنا در تاریخ 25/12/1380 به شماره 5038 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است اگر به این مکان رسیدید و با در بسته روبرو شدید نگران نباشید . کلید این بنا در اختیار سوپر مارکت روبروی آن است که مردی مهربان  از مردم خوب نهاوند واز شما استقبال خواهد کرد .

حمام حاج آقا تراب

در سفر به نهاوند حتماً سری به محله علی آباد بزنید و از حمام و مسجد قدیمی حاج اقا تراب و ساختمان غسالخانه قدیمی شهر دیدن کنید این حمام تاریخی در کوچه حاج آقا تراب واقع شده است که مربوط به 161 سال پیش یعنی 1230 خورشیدی است .

سقف وهلالی های حمام دارای نقوشی از رزم رستم و دیو سفیدو گچبری هایی کم نظیر است که بیننده را مجذوب خودمی کند . این حمام به حمام دو قلو معروف است که یکی برای طبقه حاکم و اشراف جامعه ودیگری برای افراد عادی است . حمام مربوط به اشراف تزئینات بیشتری دارد و گفته می شود بعدها از حمام دیگر به عنوان حمام زنانه استفاده می شده است . این حمام در حال حاضر به عنوان موزه مردم شناسی نهاوند همه روزه  آماده بازدید علاقمندان به تاریخ و فرهنگ این سرزمین است حمام حاج آقا تراب در تاریخ 22/9/1356 و به شماره 1492 در فهرست آثا رملی به ثبت رسیده است .

موزه مردم شناسی اسد آباد :

در سالهای اخیر سازمان میراث فراهنگی و گردشگری تلاش کرده است در هر استان و شهری موزه ای به نمایش آثار وتاریخ  آداب ورسوم ایجاد کند . در اسد آباد نیز همین اتفاق افتاده است . در محله سیدان ساختمانی به همین امراختصاص داده شده است واشیایی از سوی مردم اهدا شده است ودر معرض نمایش علاقمندان قرار گرفته است اما بخشی از این خانه تاریخی از سوی  همین سازمان به دانشگاه علمی کاربردی تبدیل شده است سنگ یادمانی سید جمال الدین نیز در این ساختمان قرارگرفته است . این موزه در تاریخ 6/7/1387 افتتاح شده است .

امامزاده احمد ( سیدان ) این امامزاده در محله سیدان اسد آباد واقع شده است واز هر چهار طرف در  ورودی دارد و گفته می شود متعلق به یکی از سادات اسد آباد است . امامزاده احمد روبروی موزه مردم شناسی اسد آباد در میان یک پارک کوچک قرا رگرفته است . 

حمام نیلوفر :

روبروی مسجد جامع شهر حمامی وجود دارد که قدمت آن به دوره صفوی بر می گردد . حمام نیلو فر در دهه هشتاد به ثبت می رسد و مورد مرمت قرارگرفت که اخیراً مرمت آن به پایان رسید است ومورد بازدید علاقمندان قرار خواهد گرفت این حمام در کنا مجموعه ای آثار تاریخی اسد آباد از جمله آب انبار صفوی مسجد  جامع شهر و بازار قرار گرفته است وبازدید از این مجموعه برای مسافران به راحتی انجام می گیرد .

سید جمال  الدین اسد آبادی

بنیانگذار نو اندیشی دینی :

سید جمال الدین اسد آبادی در سال 1217 خورشیدی در محله سیدان شهر اسد آباد به دنیا آمد و پس از تحصیل علوم و معارف به فعالیت های سیاسی و اجتماعی پرداخت ، با این هدف که کشورهای اسلامی را اصلاح نماید.  سید جمال الدین را بنیانگذار نهضت اسلامی و انقلابی در 150 سال اخیر دانسته اند . تاسیس انجمن های سیاسی ، انتشار نشریات وروزنامه هایی مانند عروه الوثقی و مکاتبه با حاکمان پادشاهان از فعالیت های او به شمار می رود. به رسم بزرگداشت او کتیبه و سنگ بنای یادبودی در حیاط خانه اش در محله سیدان اسد آباد احداث شده است و به شماره 18603 در تاریخ 21/2/1376 در فهرست آثا رملی ایران به ثبت رسیده است .

میرر ضی الدین آرتیمانی :

آرامگاه سید محمد رضی متخلص به رضی الدین آرتیمانی در محله آرتیمان در کوهپایه شمالی تویسرکان واقع شده است . در  سال 1354 خورشیدی بنای یادمانی زیبایی بر مزار این شاعر گرانقدر از سوی انجمن آثار ملی ساخته شده است این بنای آجری چهار وجهی در میان باغ زیبایی محصور است . میر رضی در زمان صفویه هم عصر شاه عباس کبیر بوده است واز عرفای زمان خود به شمار می رود و از وی حدود یک هزار و پانصد بیت شعربر جا مانده که در دیوان اشعار او به انتشار رسیده است از میر رضی به جزء اشعار رباعی و غزل مثنوی ساقی نامه که مشهورترین اثر وی است به جای مانده است .

الهی به مستان میخانه ات      به عقل آفرینان دیوانه ات

به میخانه وحدتم راه ده              دل زنده و جان آگاه ده

میر رضی در دربار شاه عباس کبیر منزلت و جایگاهی داشت اما به زادگاهش بازگشت ودر خانقاهی که دائر کرده بود به سیر وسلوک و آموزش عارفان و پیوان خود پرداخت . این عارف و شاعر نامی در سال 1037 ه . ق برابر با 1005 ه . ش دیده از جهان فرو بست ودر خانقاهش به خاک سپرده شد تا مزارش زیارتگه عارفان و دلسوختگان باشد .

حیقوق نبی:

مگر می شود کسی وارد شهر تویسرکان شود واز مقبره حیقوق نبی دیدن نکند . مکانی که هم مورد احترام مسلمانان است وهم یهودیان .این مقبره در جنوب غربی شهر تویسرکان در میان پارکی زیبا قرا رگرفته است که هر بیننده ای را به سوی خود می خواند .

حقیوق نبی یکی از پیامبران بنی اسرائیل است که نامش در تورات آمده است او درحمله بخت النصر و بابلیان به همراه یهودیان به اسارت در آمد و سالیان درازی در زندان بابل بود و پس از فتح بابل به دست کوروش هخامنشی و آزادی یهودیان به ایران آمدو در همدان ساکن شد و پس از مرگ در تویسرکان به خاک سپرده شد . بقعه این پیغمبر بنایی است به شکل برج و از آجر ساخته شده است و گنبدی زیبا و مخروطی شکل دارد و 12 متر اراتفاع این بناست . داخل بنا بسیار ساده است ودر قسمت میانی مزار حیقوق جای گرفته است که مشخصات آن به دوز بان فارسی و عبری بر آن نگاشته شده است . گفته می شود در حفاری های باستان شناسان بقایای دیوار وحصاری با چهار برج کشف می شود که قدمت آن از بنای فعلی کهن تر بوده است این مزار از جمله مزارهای چند پیغمبر یهود در ایران است که برا مردم محلی بسیار مورد تکریم و احترام است .

فرسفج :

اگر به معماری صفوی علاقمند باشید می توانید در مسیر جاده تویسرکان به اسد آباد و کنگاور در فرسنج که چند سالی است شهرستان اعلام شده است توقف کنید واز آثار معماری قدیمی این شهر جدید دیدن کنید . کاروانسرای فرسنج از مجموعه کاروانسراهای ساخته شده عصر صفوی است که به کاروانسراشاه عباسی شهرت دارد این اثر تاریخی سالها استراحتگاه کاروانها و بازرگانان و زائران بوده است . مساحت آن حدود 4000 متر مربع است ودر سالهای گذشته با هدف ایجاد بازارچه صنایع دستی و گردو مرمت شده است اما تا کنون این محقق نشده است . اشیا ء یافته شده از کاروانسرا در موزه شهر همدان نگهداری می شود در کنار فرسنج بر روی شاخه ای از قلقل رود پلی ساخته شده است که شرق را به غرب وصل می کند طول پل 60 متر و عرض آن 8 متر است این پل نیز از آثار دوره صفوی است ودر ساخت آن از مصالح سنگ و آجر و ساروج استفاده شده است و هر دو اثر در سال 1376 در فهرست آثار ملی ثبت شده است .

یکی دیگر از آثار صفوی فرسنج حمامی است که در زیر خاک مدفون است و هنوز بازسازی نشده است . فرسنج در گذشته مرکز تولید سفال منطقه بوده و پس از لالجین دومین مرکز سفال استان همدان به شمار می رفته است . آثار کارگاه سفالگری در کنار کاروانسرا بیست سال  پس از تعطیلی همچنان پابر جاست ودر حاشیه شهر هنوز کارگاه هایی در حال تولید سفال هستند . در گذشته سفال بدون لعاب فرسنج زبانزد مردم منطقه بوده است .

میرر ضی الدین آرتیمانی :

آرامگاه سید محمد رضی متخلص به رضی الدین آرتیمانی در محله آرتیمان در کوهپایه شمالی تویسرکان واقع شده است . در  سال 1354 خورشیدی بنای یادمانی زیبایی بر مزار این شاعر گرانقدر از سوی انجمن آثار ملی ساخته شده است این بنای آجری چهار وجهی در میان باغ زیبایی محصور است . میر رضی در زمان صفویه هم عصر شاه عباس کبیر بوده است واز عرفای زمان خود به شمار می رود و از وی حدود یک هزار و پانصد بیت شعربر جا مانده که در دیوان اشعار او به انتشار رسیده است از میر رضی به جزء اشعار رباعی و غزل مثنوی ساقی نامه که مشهورترین اثر وی است به جای مانده است .

الهی به مستان میخانه ات      به عقل آفرینان دیوانه ات

به میخانه وحدتم راه ده              دل زنده و جان آگاه ده

میر رضی در دربار شاه عباس کبیر منزلت و جایگاهی داشت اما به زادگاهش بازگشت ودر خانقاهی که دائر کرده بود به سیر وسلوک و آموزش عارفان و پیوان خود پرداخت . این عارف و شاعر نامی در سال 1037 ه . ق برابر با 1005 ه . ش دیده از جهان فرو بست ودر خانقاهش به خاک سپرده شد تا مزارش زیارتگه عارفان و دلسوختگان باشد .

خانه مسعود ی :

در خیابان انقلاب شهر تویسرکان عمارتی قدیمی است که در دوره قاجار به سال 1292 ساخته شده است این بنا بخشی از یک عمارت بزرگتر بوده که بخش هایی از آن را پیشتر توسط مالک  آن واگذار شده وساختمان های جدید در اطراف آن احداث شده است  اما آن چه باقی مانده در سالهای بعد به تملک  یکی از خانواده های تویسرکانی به نام خانواده مسعودی در می آید و سالها در اختیار این خانواده بود تاسازمان میراث فراهنگی آن را خریداری کرد و به عنوان ساختمان اداری از آن استفاده می کرد اما امسال اداره میراث فراهنگی شهرستان به ساختمان دیگری منتقل شدو خانه مسعودی به موزه تویسرکان تبدیل شد . جذاب ترین بخش این اثر تاریخی اتاق شاه نشین  است که تماما گچبری و نقاشی شده بارنگ ها ی گیاهی از دوره قاجار است و تصاویری از شاهان کیانی تا قاجار که دو را دور اتاق به چشم می خورد . این تصاویر هنرمندانه را با شیشه پوشیده اند  و با گچبری قاب شده اند .

در انتهای اتاق شومینه ای گچ بری شده قرا ر گرفته است و سقف اتاق آینه کاری شده است اگر تویسرکان همین یک بنا را در خود  داشت به جا بود که برای دیدن این اثر به تویسرکان رفت . این اثر در تاریخ 27/10/1377 و به شماره 2246در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .


برچسب ها: همدان ، گردشگری ، روزنامه همشهری ، اسد آباد ، ملایر ، نهاوند ، لالجین ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic