دوشنبه 23 فروردین 1395

نماد‌های نوروزی شهری زیر ذره‌بین کارشناسان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،هنر ،روزنامه همشهری ،

نماد‌های نوروزی شهری زیر ذره‌بین کارشناسان

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
نماد‌های نوروزی شهری زیر ذره‌بین کارشناسان
مدیران شهری در آستانه نوروز 95 مانند سال گذشته در برخی از میدان‌های شهر همدان نشانه‌ها و مجسمه‌هایی نصب کردند. در حالی که برخی از این نشانه‌ها و مجسمه‌ها زیبایی خاصی داشت اما منتقدانی نیز داشت...
1395/01/22
مدیران شهری در آستانه نوروز 95 مانند سال گذشته در برخی از میدان‌های شهر همدان نشانه‌ها و مجسمه‌هایی نصب کردند. در حالی که برخی از این نشانه‌ها و مجسمه‌ها زیبایی خاصی داشت اما منتقدانی نیز داشت. صرف بودجه کلان، ناهمگون‌بودن مجسمه‌ها با فضاهایی که نصب شده بودند و ضعیف بودن کارها از جمله انتقادهایی است که مانند سال‌های گذشته درباره این آثار مطرح شده است.

جانمایی نامناسب نماد‌ها
یک کارشناس گردشگری در همدان در این‌باره به همشهری می‌گوید: ساخت و نصب چنین مجسمه‌هایی در همه جای جهان متداول است و مخالفت با نصب این آثار دردی را دوا نمی‌کند. مسأله مهم این است که چه مجسمه‌ای را در کجا نصب کنیم؛ برای مثال نوروز امسال چند مجسمه میمون را در کنار آرامگاه بوعلی سینا نصب کرده بودند که بسیار مضحک و توهین به شأن ابن‌سینا بود.
آیا شهر همدان پارک و فضایی به جز آرامگاه بوعلی برای نصب چنین نمادهایی ندارد؟ آرامگاه و مجسمه بوعلی به خودی خود زیباست و نیازی به هیچ عنصر اضافه‌ای ندارد. نصب این آثار در چنین مکان‌هایی زیبایی بصری آن را از بین می‌برد.
مجتبی جوادیه ادامه می‌دهد: فعالیت‌های سازمان زیباسازی شهرداری در همدان در چند سال اخیر گسترش داشته که خود بنده از برخی از آنها به عنوان حرکتی مثبت و زیبا یاد کرده و از شهرداری تشکر کرده‌ام؛ اما از برخی دیگر مانند رنگ‌آمیزی‌ها و نماد‌های ناموزون با فرهنگ و اقلیم همدان انتقاد دارم.
وی می‌گوید: در فصولی که گردشگر بسیاری وارد شهر می‌شود استفاده از این نماد‌ها باید خیلی زیرکانه باشد. تصور کنید در عرض یک هفته حدود ۳۰۰ هزار نفر وارد شهر شده و با استفاده از گوشی‌های هوشمند تعداد قابل توجهی عکس از این نماد‌ها می‌گیرند و در فضای مجازی با نام همدان پخش می‌کنند. حال اگر به جای پخش عکس آرامگاه زیبای بوعلی یا مجسمه باشکوه، عکس میمون‌ها با عینک دودی پخش شود ما شهروندان همدانی شأن ابن‌سینا به عنوان یک چهره جهانی را حفظ کرده‌ایم؟

کار بیهوده
این راهنمای گردشگری در همدان ادامه می‌دهد: اگر تخصصی به مساله نگاه کنیم زیباسازی فضایی که زیباست کار بیهوده‌ای است. در صورتی که می‌توان از فضاهای دیگر برای نصب نماد‌ها استفاده کرد و به جاذبه‌های گردشگری شهر افزود. در سال‌های گذشته نیز نمادی در میدان انتهای خیابان اکباتان و روبه‌روی درب ورودی مجموعه تاریخی هگمتانه و دومین میدان هگمتانه ـ باز هم در مجاورت این مجموعه ـ نصب شد که متاسفانه هیچ‌کدام ارتباطی به تاریخ همدان و هگمتانه نداشت. در حالی که از همین مجموعه تاریخی هگمتانه و همدان آثار زیبایی که شهرت جهانی پیدا کرده‌اند کشف شده و می‌توان از همان‌ها به عنوان نماد در این مکان‌ها استفاده کرد.
جوادیه می‌گوید: موضوع دیگر بودجه کلانی است که برای ساخت چنین مجسمه‌های موقتی‌ای صرف می‌شود. در حالی که با یک فراخوان عمومی می‌توان هنرمندان خوش‌ذوق و جوان شهر را ترغیب کرد از مواد دورریختنی و ارزان‌قیمت آثار هنری خلق کنند و بودجه را برای تولید و خرید مجسمه‌های  دائمی و ماندگار صرف کرد.

 رضایت‌مندی شهروندان
تقی حمیدی‌منش، مدرس دانشگاه و طراح گرافیک در همدان، معتقد است: فضاهای شهری بخشی از فضاهای عمومی هستند. در این فضاها بسیاری از رفتارهای اجتماعی و روابط از پیش تعیین نشده اتفاق می‌افتد که یادآور خاطرات ارتباطات افراد با یکدیگر و محیط است. کیفیت طراحی این فضاهای شهری نشان از فرهنگ آن جامعه دارد و فضاهایی همساز با هویت شهری موجب آرامش، امنیت و مشارکت شهروندان می‌شود. بدین سبب طراحان شهری باید در این فضاها، نماد‌هایی را طراحی کنند که سبب انتقال هویت شهری در اذهان به گونه‌ای شود که رضایت‌مندی شهروندان و بهبود کیفیت محیط شهری را به همراه داشته باشند.
وی با اشاره به ارتباط ساختار شهری و نماد‌ها می‌گوید: ساختارهای فرهنگی هر اجتماع تعیین‌کننده ویژگی‌های نماد‌های آن فضاهای شهری هستند. طراحان باید مواردی را در نظر داشته باشند از جمله اینکه مخاطبان عام را در برگیرند. نماد‌ها باید برگرفته از رویداد تاریخی‌فرهنگی یا ویژگی‌های محیطی و مردم آن منطقه باشند و گسترده‌ترین کاربرد را در سطح شهر به خصوص در میدان‌ها و گره‌های شهری داشته باشند. جنبه‌های نمادی، فرهنگی، تاریخی و معنوی اجتماع در نظر گرفته شود و تقویت‌دهنده مکان و زمان، و تسهیل ارتباطات اجتماعی باشند.

تکرار و تقلید
حمیدی‌منش با تاکید بر ضعیف‌تر شدن نماد‌های نوروزی ادامه می‌دهد: هر سال جشنواره‌ها و فعالیت‌های متعددی به بهانه عید نوروز و آغاز سال نو برای هرچه بهتر شدن فضاهای شهری برگزار می‌شود اما متاسفانه تاکنون چندان نتوانسته‌اند رضایت‌مندی افکار عمومی و مردم شهر را برآورده کنند. کیفیت آثار و نمادهای نوروزی هر ساله رو به زوال می‌رود و زیبایی بصری آنها کاهش می‌یابد.
این هنرمند همدانی می‌گوید: بیشتر این تولیدات در ورطه تکرار و تقلید افتاده‌اند و خلاقیت و جذابیت بصری ندارند. همچنین آثار معمولا نتیجه سلیقه گروهی خاص هستند و در ایجاد آنها از همفکری همه گروه‌های مرتبط اجتماع و ظرفیت‌‌های موجود استفاده نمی‌شود.
وی اضافه می‌کند: نقد دیگری که بر این نماد‌ها وارد است این است که در هیچ کدام از آنها به هویت تاریخی، مشاهیر و پیشینه کهن شهر اشاره نمی‌شود و مکان‌یابی نامناسب برای نصب این نماد‌ها از دیگر مشکلات این اقدام است. دیگر اینکه استفاده نکردن از استادان رشته‌های مرتبط در دانشگاه‌ها و کمبود خصوصیت جذب توریست در طراحی‌ها باعث تولید کارهای ضعیف در این زمینه می‌شود.

نماد‌های بی‌هویت
احمد میرزایی کارشناس هنرهای تجسمی و صنایع دستی است. وی که سال گذشته یکی از طراحان مجسمه‌های نوروزی بود، می‌گوید: سال 94 کارها ضعیف بود و مردم بیشتر انتظار داشتند. کارهایی که در سطح شهر انجام می‌شود با کار نمایشگاهی متفاوت است؛ اینها دو مقوله جدا با تعریف جداست. وقتی ما شهری به اسم همدان داریم که هویت و تاریخ دارد و نماد‌هایی انتخاب می‌کنیم که هیچ هویتی برای شهر تعریف نمی‌کند مسلما مخاطب را هم راضی نخواهد کرد.
وی اضافه می‌کند: به طور مثال اجرای طرح بز برای شهری مانند همدان جای پرسش دارد. همچنین اجرای بامبو و ماهی به ارتفاع 8 متر، که هزینه گزافی دارد و زمان مشخص و تاریخ مصرف محدودی دارد به نظر نمی‌رسد کار درستی باشد.
میرزایی ادامه می‌دهد: تعریف مجسمه‌های نوروزی کار موقتی است. وقتی برای اثری تاریخ مصرف مشخص کنیم و کارها هم موقتی باشد، باید به همه جنبه‌ها درست توجه کنیم. مسأله مهم این است که تصمیم با هنرمندان نیست و مسئولان تصمیم می‌گیرند و اجرا می‌‌کنند. در نتیجه کار قابل قبول و قابل دفاعی به ثمر نمی‌رسد.
این کارشناس هنرهای تجسمی و صنایع دستی با ارائه یک طرح پیشنهادی می‌گوید: ما در شهر کار ماندگار کم داریم؛ چون تعریفی برای چنین کارهایی نداریم. مجسمه‌سازی فضای شهری خلاصه شده در مجسمه‌های نوروزی که برای این کار هزینه زیادی را حیف و میل می‌کنیم اما نتیجه قابل قبولی حاصل نمی‌شود. در حالی که می‌توانیم با مصالح سبک‌تر و ارزان‌تر کارهای موقتی را تولید کنیم و این هزینه‌ای که برای نماد‌های نوروزی مصرف می‌شود برای کارهای ماندگار در نظر بگیریم.

 تشکیل شورای هنرمندان
مهدی احمدی عضو انجمن مجسمه‌سازان ایران و کارشناس مجسمه‌سازی از دانشکده هنرهای زیبا نیز برای اینکه کارهای ضعیف سال‌های گذشته و روند پیشین تکرار نشود  پیشنهاد تشکیل شورای هنرمندان را می‌دهد و می‌گوید: برای برون‌رفت از این وضعیت یک شورای هنری باید نخبگان شهر را جمع کند و با توجه به نیازها پیشنهاد و طرح ارائه دهد. ما تجربه‌های خوبی در کشور داریم؛ به طور مثال می‌بینیم انجمن آثار و مفاخر ملی در گذشته چه خروجی‌هایی داشت و بیشتر بناهای یادمانی ماندگار مانند آرامگاه باباطاهر و مجسمه‌های خوب حاصل فعالیت‌های این انجمن است.
وی می‌افزاید: گویی برای کسی مهم نیست چه چیزی در میدان‌های شهر نصب شود. اگر یک مجسمه یا نماد فاخر و قوی در یک محل نصب شود حتی می‌تواند در حفظ آن محل مفید باشد و به آن مکان هویت ببخشد. نماد‌های شهری به تنهایی می‌‌توانند جاذبه گردشگری باشند. خیلی از کشورها از این ظرفیت استفاده می‌کنند ولی ما هنوز موفق نشده‌ایم.
احمدی اضافه می‌کند: ما بارها پیشنهاد داده‌ایم مسئولان زیباسازی با ما همراه شوند تا نقاط مختلف شهر را شناسایی کنیم سپس طراحی‌ها صورت گیرد اما هنوز به جایی نرسیده است. مدیران باید دغدغه هنر داشته باشند. ما نیم میلیون جمعیت در این شهر داریم که می‌خواهند کار خوب و اثر زیبا ببینند.


برچسب ها: همشهری همدان ، نمادهای نوروزی همدان ، نمادهای شهری همدان ، مجسمه های موقت ،

سه شنبه 26 آبان 1394

معرفی مشاهیر همدان در قالب نمادهای شهری

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه همشهری ،هنر ،

معرفی مشاهیر همدان در قالب نمادهای شهری

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
معرفی مشاهیر همدان در قالب نمادهای شهری
از نوروز سال گذشته سازمان زیباسازی شهرداری همدان اقدام به استفاده از نمادهای فرهنگی مانند نقاشی و مجسمه در فضای منظر و چیدمان شهری کرد.
1394/08/26
از نوروز سال گذشته سازمان زیباسازی شهرداری همدان اقدام به استفاده از نمادهای فرهنگی مانند نقاشی و مجسمه در فضای منظر و چیدمان شهری کرد. این عمل موافقان و مخالفانی داشت. موافقان از حضور شهرداری در مسائل فرهنگی شهری‌گفتند و منتقدان از منظر زیبایی‌شناسی، مجسمه‌های نصب شده  و نقاشی‌های کشیده شده در سطح شهر را فاقد ارزش و شان کافی می‌دانستند.«جعفر زینعلیان» هنرمند و عکاس همدانی، یکی از این منتقدان است. زینعلیان سال‌هاست از خانه ها و مراکز تاریخی شهر عکاسی می‌کند و مجموعه عکسی از دودکش های همدان در دست انتشار دارد. وی در گفت‌وگو با همشهری وضعیت نماد‌های شهری را بررسی می‌کند و معتقد است شهرداری در ساخت نمادهای شهری باید از متخصصان مشورت بگیرد تا از تولید برخی آثار نامتعارف جلوگیری شود.
  •  اخیرا سازمان زیباسازی شهرداری همدان اقدام به نصب نقاشی روی دیوارهای سطح شهر کرده است، این کار را چگونه می‌بینید؟
بعضی‌ از نقاشی‌های دیواری سطح شهر توسط نهادهای آموزشی مانند مهدهای کودک و دبستان‌ها انجام شده است. اخیرا جشنواره‌ای نیز در همدان با عنوان نقاشی‌های دیواری برگزار شد که تعدادی از کارها قابل قبول بودند. همه این موارد اسناد تصویری و گاهی هویتی شهر می‌شوند.به نظر من بعضی‌ آثار بسیار خوب و با رویدادهای سطح شهر سازگار است. ولی بعضی دیگر واقعا از لحاظ هنری در سطح بسیار پایینی قرار دارد. مثلا درخت‌هایی که نقاشی و تکرار شده در یک جاهایی خیلی خوب نیست، ولی یک سری نقاشی‌های طبیعت که از فرهنگ سنتی و نگارگری سنتی ما آمده و به‌صورت درشت روی دیوارها نقاشی شده، کار قشنگ و خوبی است.
  • دلیل این‌که کارهای ضعیف خودنمایی می‌کند چیست؟ آیا در این خصوص دید هنری یا تخصصی لحاظ نشده است؟
یک‌بار سراغ مجسمه  اسبی که در انتهای بلوار ارم نصب شده است، رفتم. دیدم گروهی آن‌را رنگ می‌کنند. شروع کردم به عکس گرفتن و بعد پرسیدم چه رنگی می‌زنید؟ گفتند« به نظر شما چه رنگی بزنیم؟» پرسیدم مگر شما نمی‌دانید؟ گفتند« ما نقاش خطوط خیابان‌ها هستیم و به ما گفته اند بروید و رنگی هم روی مجسمه اسب بپاشید تا تازه شود. ما هم نمی‌دانیم چه باید انجام دهیم.» اگر به این شکل بخواهد کار شود واقعا جالب نیست.
  • اخیرا برخی کارهای استاد مراد حنیفه، سنگتراش همدانی که مجسمه ها، نماد‌ها و آبنماها را با دست تراشیده رنگ شده است، درحالی‌که به گفته ایشان سنگ هویت دارد و نیازی به رنگ شدن ندارد. برای این‌که شاهد چنین چیزهایی نباشیم، نقش هنرمندان چیست؟
به نظر من باید در این زمینه با افراد مختلف مشاوره شود. مثلا یک گرافیست، یک عکاس و یک مجسمه‌ساز باید مورد مشورت واقع شوند. نقاشی شهری تخصص ویژه‌ می‌خواهد. شاید یک گرافیست بتواند کاری را خیلی خوب ارائه دهد، ولی آیا می‌تواند در آن فضایی که در اختیارش هست هم کاری متناسب ارائه دهد؟ الان در میدان پژوهش یکی از نمادهای باستانی را درست کرده‌اند که یک نفر روی آن نشسته است و مطالعه می‌کند. این واقعا یکی از کارهای زیبایی است که در همدان انجام شده است. البته امیدوارم که رنگ نشود. ولی آن مکعبی که در پیچ زندان هست چه هویتی را می‌خواهد به ما نشان دهد؟ چه چیزی در آن مکعب هست که ما ندیده‌ایم؟ یا این‌که فرهنگ ما با این اثر چه ارتباطی دارد؟ بعضی وقت‌ها کارهایی را می‌بینم که خوب انجام نمی‌شود و هزینه هم می‌شود.
  • همدان و فرهنگ همدان چقدر در طراحی‌ها حضور دارد؟
در میدان دانشگاه (جهاد) ابتدای خیابان میرزاده عشقی یک نما از گذشته همدان نقاشی شده است. در خیابان جوادیه نیز روی دیوار شهرداری منطقه با تنه درختان تزیین شده که به نظر من یک کار تلفیقی و نو است. راجع به خوب و بد آن صحبت نمی‌کنیم، ولی حداقل یک اتفاقی است که جدید افتاده است.
  • یکی از مسائل مهم بحث جانمایی اثر هنری است. پیشنهاد شما چیست؟
در پارک ملت تهران دیده‌ایم که مشاهیر بزرگ کشور را به‌صورت نیم‌تنه درست کرده‌اند. ما هم می‌توانیم همین اتفاق را در همدان داشته باشیم که مشاهیر همدان را در مسیری درست بسازیم و نصب کنیم. البته در مجموعه فرهنگی عین‌القضات کارهایی انجام شده، ولی خیلی در معرض دید نیست. اگر بشود مشاهیر همدان را در پارک‌ها به بچه‌ها معرفی کنیم بسیار خوب است. همین که بچه‌ها با دیدن این مجسمه‌ها بپرسند که متعلق به چه کسانی هستند و زیر مجسمه‌ها نوشته و توضیح مربوط به آنها را بخوانند تا با آن مشاهیر آشنا شوند، بسیار به فرهنگ ما کمک‌ می‌کند.
  • تناسب در طراحی فضای شهری و نماد‌ها به شکل مشخص در پیاده‌روها و معابر شهر چگونه است؟
به نظر من حفظ حریم پیاده‌رو، حرمت‌گذاشتن به افراد آن شهر است. یعنی برای فضا و معابر پیاده‌ها باید با حساسیت و تمرکز لازم تصمیم‌گیری شود. در حال حاضر در بخشی از نقاط اتفاقا پر تردد هیچ تناسبی بین خیابان و پیاده‌رو نمی‌بینیم. مثلا در خیابان سعیدیه یک بلوار ایجاد شده که  یک ساختمان بسیار عظیم مانند برج سعیدیه در کنار آن ساخته شده است، اما پیاده‌رویی که  مناسب تردد افراد زیادی باشد طراحی نشده است. گویا برای پیاده‌رو باید یک سوم عرض یک طرف خیابان طراحی شود. ولی در اینجا اصلا دیده نمی‌شود. فقط بلوارهایی که از قبل ساخته شده‌اند معابر درستی دارند. بلوار خواجه‌رشید را در نظر بگیرید. از میدان آرامگاه تا پل روگذر نصب شده، در هر دو طرف پیاده‌روهای درستی دارد و کسانی که عبور و مرور می‌کنند راحت هستند و احساس آرامش می‌کنند. در خیابان بوعلی در بخش‌هایی که پاساژ ساخته‌اند هم به عبور پیاده ها توجه نشده و مردم مجبورند از خیابان عبور کنند.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C


برچسب ها: همشهری همدان ، طراحی فضای شهری همدان ، نمادهای شهری همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic