چهارشنبه 6 شهریور 1392

راه‌های تنفسی شهر همدان تنگ‌تر شد

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه ها ،تهران امروز ،زیست بوم ،میراث فرهنگی ،

روزنامه تهران امروز

 

 

 

کد خبر: 137354

تاریخ خبر: پنجشنبه, 07 شهریور 1392

 

راه‌های تنفسی شهر همدان تنگ‌تر شد

داد هنرمندان از تخریب بدیع الحكما و ذوالریاستین

 

 

حسین زندی- همدان: در ادامه تخریب باغ و عمارت بدیع الحكمای همدان و به رغم همه اعتراضات صورت گرفته باغ ذوالریاستین هم در خفا نابود شد. این موضوع به ظاهر استانی آنچنان سر و صدا كرد كه داد هنرمندان كشوری درآمد و تعدادی از چهره های سرشناس هنری كه به اصالت شهر و ریه های همدان اهمیت می دهند درصدد برآمدند، جلوی ادامه این تخریب‌ها را بگیرند. ریه های شهری كه قرن‌ها پیش هرودت در مورد همدان چنین می نویسد:

«سرزمین واقع در شمال هگمتانه کوهستانی و پوشیده از جنگل است.» بیش از بیست قرن پس از این مورخ شاعری غربی به نام « کلینتن سکالرد» بازهم می نویسد:«بر گرد دیوارهای همدان باغ‌های پرشکوفه دامن کشیده‌اند.» گویی پس از دوهزار سال طبیعت این شهر زیبا همچنان دست نخورده باقی مانده بود. ویلیام جکسن، سیاح و ایران شناس آمریکایی وقتی در سال 1903 وارد همدان می شود از بیشه‌زارها و باغ هایی می نویسد که به شعاع 25 کیلومتر به سمت غرب امتداد دارد. دیگر مستشرقین و سیاحتنامه نویسان نیز از این شهر با عنوان شهر باغ‌ها و درختان یاد می کنند و می نویسند:«همدان شهری است که آن را درختان احاطه کرده‌اند.» اما امروز نه فقط از آن درختان و بیشه ها خبری نیست بلکه اغلب باغ های منتهی به کوه الوند نیز نابود شده و برج ها و آپارتمان های ناموزون جایگزین آن شده است كه چشم انداز طبیعی شهر را نابود کرده اند.

سرنوشت یكسان باغ ذوالریاستین و بدیع‌الحكما

این روزها همان نمونه های کوچک هم در حال نابودی است. پس از باغ بدیع‌الحكما كه خبر تخریب و فروش زمین‌های آن منتشر شد، باغ 12هزارمتری ذوالریاستین در انتهای منطقه پردیس که روزی بهشت برین بود هم با مجوز شهرداری تفکیک و سپس نابود شد همچنین درختان کهنسالش قلع وقم شد. میرزا ابوالقاسم ذوالریاستین از عالمان همدان بود که در زمان صدارت قائم مقام فراهانی نماینده او در همدان بود و شاگردان زیادی از جمله ریاض همدانی در مکتب او به درجه دیوانی رسیدند. عمارتی که در این باغ ساخته بود در آستانه تخریب است. این عمارت تنها بنای باقی‌مانده از خانه های همدان است که دارای در سنگی بودند. به دلایل امنیت و سرما در گذشته در خانه‌ سنگ یک تکه بود و محله‌ای به نام درسنگی وجود داشت که ساکنانش نام خانوادگی در سنگی را برای خود برگزیدند. «مهدی خاکیان» مستاجر این باغ که با همکاری پدرش مرحوم «شکرالله خاکیان» از سال 1328 در این باغ ساکن بوده‌اند، می گوید: بخشی از عمارت به دلیل قدمت زیاد ومرمت نشدن از بین رفت اما آنچه باقی ماند توسط پدرم باز سازی شد، اما در بازسازی‌ها به در سنگی باغ و پایه ستون های عمارت و حوض های سنگی دست نزدیم، زیرا اعتقاد ما این بود كه در سنگی این خاك نمونه ای از هنر دستان چیره هنرمندان همدانی است كه حتی با تغییرات صورت گرفته در باغ باید پایدار بماند . بر اساس مدارك ارائه شده از سوی مهدی خاکیان از سال 1332 مستاجران فعلی به مالک آن اجاره سالیانه پرداخت کرده‌اند اما نه فروشنده و نه خریدار توجهی به حق و حقوق مستاجر نكرده و حقوق آنها از عرصه واعیان را نادیده گرفته اند. تلخ تر از همه آنكه مزایده را به نام خانواده خاکیان منتشر کردند، و در نهایت باغ نابود شد.

نابودی چشمه 700 ساله باغ به صورت عمدی

سال جاری باغ توسط یك شرکت خصوصی به نام انصار به شهرداری واگذار و پس از آن هم به مزایده گذاشته شد. به گفته خاكیان چشمه 700 ساله باغ را با لودر کور کردند تا درختان خشک شود اما منتظر خشک شدن هم نماندند و درختان را جلو چشم مردم شهر بریدند. همه می دانند كه همدان همیشه از خنک‌ترین شهرهای کشور بوده، حالا سوال این است كه چه اتفاقی افتاده است كه عده ای ظرفیت های مطلوب هوای همدان را فراموش كرده و آنها را اتفاقی می دانند؟ غیر از این است که پس از بریدن درختان و نابودی باغ‌ها كم كم همدان خنكی خود را از دست داده و تبدیل به شهری سیمانی و آجری می شود؟ نابودی باغ ذوالریاستین زمانی اتفاق می افتد كه بلدوزرها در حال تخریب باغ بدیع الحکما، حکیم و پزشک نامدار همدانی بودند. در همان زمان عکاس و روزنامه نگاری که در حال عکاسی از تخریب باغ بود به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت .با نابودی این باغ‌ها آخرین شاهراه تنفسی همدان نیز نابود شده و دیگر درختی باقی نخواهد ماند تا هوای شهر را تصفیه کند و مهم‌تر از هر چیز حریف ریزگردها شود.

به دنبال انتشار گزارش تهران امروز و گزارش های متعدد در دیگر رسانه ها از تخریب عمارت بدیع‌الحكما و باغ ذوالریاستین در همدان، جمعی از هنرمندان كشور و فرهنگ دوستان همدانی با امضای نامه ای كه نسخه ای از آن در اختیار روزنامه تهران امروز قرار گرفته است، خطاب به مسئولان خواستار توقف این مسئله و پیگیری مسئولان امر در این خصوص شدند. جمع كثیری كه تعداد آنها بالغ بر 250 نفر است این نامه را امضا كرده‌ و خواستار توقف این تخریب شده اند. پرویزپرستویی، احمدرضا درویش، محمد حسین حلیمی، قباد شیوا، امیرشهاب رضویان، هانیه توسلی، عبدالله باکیده، مجید برزگر، بهرام توکلی، جهانبخش نورایی، یاشار نورایی، محمد پرویزی، جواد محقق، پرویز شکری، اصغر پورهاجریان، حسن گوهرپور، شهرام گلپریان، دکتر پرویز اذکایی، دکتر علیرضا ذکاوتی قراگزلو، اشکان جنابی و ایرج عاشوری از امضا كنندگان این نامه هستند. هفته گذشته كه باغ بدیع‌الحکما در معرض تخریب کامل قرار گرفت و بولدوزرها به این بنای تاریخی حمله کردند، خبرنگار محلی یكی از روزنامه های سراسری که برای پوشش خبر این تخریب به محل رفته بود ، مضروب شد. خانه بدیع‌الحكما در ابتدای جاده دره مرادبیک همدان واقع شده است که در فهرست میراث ملی ایران قرار دارد. دکتر بدیع‌الحکما از پزشکان خوشنام و خادم به مردم همدان بوده كه عارف قزوینی شاعر بزرگ مشروطیت دوره ای از تبعید خود را در باغ بدیع الحکما زندگی کرده است و بزرگانی چون شهید کلنل محمدتقی پسیان، از معاشران دکتر بدیع الحکما بوده اند. در حال حاضر علاوه بر این باغ، بخش بزرگی از باغ‌های سبز حاشیه شهر که حکم ریه‌های شهر همدان را دارند و همچنین از جاذبه های گردشگری شهرند، توسط زمین خواران نابود شده اند و باغ بدیع‌الحكما یکی آخرین آنهاست.

 

 http://www.tehrooz.com/1392/6/7/TehranEmrooz/1255/Page/15/

 

روزنامه تهران امروز


برچسب ها: باغ بدیع الحکما ، باغ ذوالریاستین ، همدان ، نامه اعتراضی هنرمندان به نجفی ، هنرمندان همدان ،

شنبه 2 شهریور 1392

برگزاری روز همدان باهمکاری سمن ها

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،

برگزاری روز همدان باهمکاری سمن ها

نخستین روز از شهریور ماه را به یاد ابوعلی سینا، پزشک نامی ایران، روز پزشک نام گذاشته شده است. در استان همدان نیز این روز برابر است با گرامیداشت همدان، سازمانهای غیر دولتی همدان با همکاری موسسه آموزش عالی عمران و توسعه اقدام به برگزاری آئین­های این روز خواهد کرد.

 
 خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- چند سالی است برخی استان ها وشهرها بنابر مناسبتی در روزی از سال برای بازشناسی ومعرفی شهر یا استان اقدام به برگزاری مراسم ویا جشن می کنند.در این مراسم بررسی تاریخ همدان در روزگار قاجار، نگاهی به چشمه­ها و قنات­های همدان و  بزرگداشت استاد علی اقبالی، با حضوراستادان و سخنرانانانجام می­پذیرد. سخنرانان برنامه دکتر پرویز اذکایی؛ مورخ نام آشنای همدانی، دکتر غلامی؛ رئیس دانشگاه عمران و توسعه و عباس زند از پژوهشگران همدان هستند.
 
همچنین در حاشیه این برنامه نمایشگاهی از دستاوردها و توانمندی­های اعضای انجمن­های غیر دولتی، برگزار خواهد شد. شروین حسینی طراح پوستر روزهمدان در آئین رونمایی از پوستر گفت: در ابتدا قرار بود به خاطر مصادف بودن روز بوعلی با روز همدان تنها از تصویر آرامگاه بوعلی سینا استفاده شود، اما ترجیح داده شد ،بر خلاف بیشتر طراحی هایی که برای نشان دادن همدان انجام می شود، به جای استفاده از تک عنصر آرامگاه بوعلی، از اماکن و المان های بیشتری استفاده کنیم.
 
حسینی ادامه داد: بر خلاف آثاری که تا قبل از این طراحی شده بودند و همه از رنگ های قهوه ای و کرم استفاده کرده بودند شما مجموعه ای از رنگ ها را در این پوستر مشاهده میکنید زیرا به صرف یک پوستر تاریخی نیست ووظیفه آن اطلاع رسانی برای برگزاری جشنواره روز همدان می باشد .
 
این طراح گرافیک در مورد مضامین طرح هایش گفت:موضوع بیشتر آثار من حول محور مضامین تاریخی و باستانی ایران می باشد، از آنجایی که سفارش دهنده ی یک طراح گرافیک نسبت به آثار گذشته ی آن طراح وی را انتخاب میکند، من نیز از این قائده مستثنی نیستم و بیشتر سفارش دهندگان علاقه مندند در این راستا با آنها همکاری کنم.
 
این آئین روز جمعه، یکم شهریور ماه1392 از ساعت 10در سالن اجتماعات دانشگاه عمران و توسعه،آغاز خواهد شد و تا ساعت 12 ادامه خواهد داشت.
 


برچسب ها: همدان ، روزهمدان ، دکتر علی اقبالی ، دکتر پرویزاذکایی ، سمن ها ، انجمن های غیر دولتی ،

 

 
 
 
دوستدران محیط زیست همدان اعتراض کردند

اهالی روستای دیوین آب را بر طبیعت بستند

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=106097&Serv=3&SGr=22

 

 

کوهنوردان و فعالان محیط زیست در روزهای گذشته با مشاهده تخریب چشمه ملک با روستاییان درگیر شدند و جلو تخریب‌ها را گرفتند. روستائیان می‌گویند که آبی که در حال حاضر مصرف می‌کنند، کم است و نیاز به آب بیشتری دارند. فعالان محیط زیست اما همچنان نگران طبیعت منطقه هستند که احتمال خشکسالی آن در صورت این تخریب‌ها بیشتر می‌شود.

دانلود فایل مرتبط با خبر:
خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ در چند روز گذشته درگیری میان دوستداران طبیعت و اهالی یکی از روستاهای همدان به وجود آمد. این درگیری از آن‌جا آغاز شد که خشکسالی و کمبود آب باعث شده باغ‌های روستای دیوین روزهای کم آبی را پشت سر بگذارد؛ به همین علت عده‌ای از روستائیان با تخریب مسیر رودی که آب چشمه ملک را به روستای دیوین می‌رساند اقدام به ساختن راه ماشین رو کرده‌اند. آن‌ها در این مسیر نهر آبی با بیل مکانیکی ایجاد کرده‌اند تا آب چشمه را با لوله کشی به روستا برسانند. اقدام اهالی دیوین گرچه ممکن است آب بیشتری را به این روستا روانه کند اما اطراف چشمه را خشک خواهد کرد، پوشش گیاهی نابود می شود، جانوران از تشنگی می‌میرند و الوند زیبایی‌اش را از دست می‌دهد.
 
 طبیعت بار دیگر قربانی مسیرسازی شد
 
در حال حاضر، درگیری فعالان محیط زیست با اهالی روستا (دیوین) اگرچه از این کارجلوگیری  کرد اما زخمی که بر پیکر کوه و چشمه ملک وارد شده ترمیم نخواهد شد.دیگر کوهنوردها نمی‌توانند روی چمن‌های اطراف چشمه بیاسایند و جاده‌ای که ایجادشده را نمی‌توان مرمت کرد. اما این بدعتی است که مدیریت کلان استان همدان پایه‌گذاری کرده‌است.
 
طبیعت شخم زده می‌شود شاید آب بیشتری به روستا برسد آیا این حق محیط زیست است؟
 
پیشتر سازمان آب شهرستان، آب چشمه‌های دره مرادبیگ رابه داخل شهر همدان برای مصارف خانگی انتقال داده‌اند و کوه‌های دره مرادبیگ را خشکانده‌اند و مدیران تله کابین گنجنامه چنان بلایی بر سر کوهپایه الوند و دره گنجنامه آوردند که امروز دشت میشان (میدان میشان) پس از خشک شدن در حال نابودی است؛ حتی آبشار گنجنامه را تحت شعاع قرار داده است. موارد دیگر مانند چشمه‌های تخته رستم، تخته کوچک که بدون توجه به مشکلات اکولوژیکی انتقال داده و تخریب شدند.
 
 اینجا همان مسیری است که اهالی روستا دیوین کندند
 
یکی از اهالی روستا به خبرنگار CHN در این باره می‌گوید: «آب این چشمه‌ها نهایتا به روستای ما می‌رسد چه اشکالی دارد ما با لوله کشی آنرا به روستا بیاوریم؟ اما فعالان محیط زیست نگران گونه‌های جانوری وگیاهی منطقه هستند که با آب این چشمه پر آب سیراب می‌شوند.
 
اینجا تکه‌ای از همدان است. گنجی برای همه ایرانیان
 
«صابر چیت‌سازیان» از کوهنوردان شاهد ماجرا می‌گوید: «پس از اعتراض کوهنوردان و فعالان محیط زیست از ادامه تخریب جلوگیری شد و کارشناسان منابع طبیعی ومحیط زیست از منطقه بازدید کردند اما این پایان ماجرا نیست و ممکن است باز هم از این اتفاق‌ها بیفتد. ما امیدواریم با حمایت مسئولان دیگر شاهد این تخریب‌ها که در همدان بارها تکرار شده نباشیم.
 
امروز انتظار فعالان مدنی همدان این است که مدیران نگاه عمیق‌تری به محیط زیست و میراث جاودان کشور داشته باشند و از مدیران گذشته پند بگیرند. اگر الوند را از همدان بگیرند چیزی برای بالیدن در همدان وجود نخواهد داشت.
 
حسین زندی


برچسب ها: چشمه ملک ، روستای دیوین ، همدان ، کوهنوردان همدان ، فعالان محیط زیست ، تخریب کوهستان ،

 

 

غرفه‌های صنایع‌دستی بلای جان بوعلی و باباطاهر

http://chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=105949&Serv=3&SGr=22

 

 

 

بازار داغ غرفه‌های صنایع‌دستی و شرکت‌های تبلیغاتی در مهمترین اماکن تاریخی همدان باز هم دو حوزه میراث‌فرهنگی و صنایع‌دستی را به‌چالش طلبید. آرامگاه بوعلی که فضایی برای غرفه‌های متعدد صنایع‌دستی و تبلیغات شرکت‌های خصوصی ندارد حالا در معرض آسیب‌هایی قرار گرفته‌است.

 

 

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ فعالان میراث‌فرهنگی و صنایع‌دستی استان همدان درحالی از نبود بازارچه‌ دائمی صنایع‌دستی گله‌‌مند بودند که سازمان‌ میراث‌فرهنگی با ایجاد بازارچه و غرفه‌های صنایع‌دستی در هگمتانه‌، آرامگاه بوعلی و باباطاهر نمایش تازه‌ای از تلفیق صنایع‌دستی و تبلیغات شرکت‌های خصوصی به‌راه انداختند.

  

«حسین زندی» فعال میراث‌فرهنگی در این‌باره به خبرگزاری میراث‌فرهنگی می‌گوید: «سازمان میراث‌فرهنگی با احداث بازارچه‌های صنایع‌دستی در هگمتانه، آرامگاه باباطاهر و آرامگاه بوعلی ناخواسته مقدمات تخریب این بناهای تاریخی همدان را فراهم کرد.»

 

این فعال میراث‌فرهنگی معتقد است، میراث‌فرهنگی و صنایع‌دستی استان همدان برای آنکه از بناهای تاریخی به‌خاطر جذب گردشگر بیشتر  درآمد بیشتری کسب کند اقدام به ایجاد بازارچه‌هایی کرده که به‌خاطر حجم بالای گردشگر تنها به بنای آرامگاه‌ها و محوطه تاریخی هگمتانه آسیب می‌زند. درحال‌حاضر آرامگاه بوعلی فاقد فضایی مناسب برای غرفه‌های صنایع‌دستی است.

 

آنطور که زندی می‌گوید هم‌اکنون نزدیک به 15 غرفه در آرامگاه بوعلی ایجاد شده و بیش از 30 غرفه در محوطه هگمتانه به‌چشم می‌خورد. این درحالی است که شرکت‌های خصوصی که با اداره میراث‌فرهنگی استان همدان قراداد بسته‌اند تبلیغات‌شان را بدون رعایت ضوابط میراث‌فرهنگی در آرامگاه بوعلی به‌نمایش گذاشته‌اند.

 

درحالی که این فعالان میراث‌فرهنگی تاکید دارد که وقتی بازارچه‌ها و فروشگاه‌های داخلی صنایع‌دستی در شهر پراکنده است، از یک سو سبب می‌شود گردشگر سردرگم شود، چراکه نقشه جامعی وجود ندارد و از سوی دیگر میراث‌فرهنگی استان را وادار به ایجاد غرفه در محوطه‌های تاریخی می‌کند اتفاقی که باعث‌ می‌شود منظر بصری بنا کاملا بهم بریزد.

 

زندی می‌گوید: «اگر قرار است صنایع‌دستی را رشد دهیم نباید میراث‌فرهنگی را قربانی‌ آن کنیم. در حال‌حاضر شرکت‌های خصوصی در آرامگاه بوعلی تبلیغات خود را با بادکنک‌های معلق در فضای آرامگاه به‌نمایش گذاشته‌اند این درحالی‌است که برای بازارچه موقت و فصلی می‌توان از  مکان‌های مناسب استفاده کرد.»

 

در شرایط فعلی صنایع‌دستی نیازمند آنست که با برندسازی و برنامه‌ریزی بلند مدت به‌سمت توسعه پایدار پیش رود نه اینکه در یک پروسه زمانی کوتاه مدت تبلیغاتی برای بالابردن آمار نه‌تنها به ارتقای صنایع‌دستی کمکی نکند که سلامت آثار تاریخی را هم تحت‌شعاع قرار دهد.

 

 

 


برچسب ها: همدان ، صنایع دستی گردشگری ، آرامگاه بوعلی ، آرامگاه باباطاهر ، بازارچه صنایع دستی ،

چهار هکتار از محوطه‌ی هگمتانه هم در آتش سوخت

 

 

http://www.isna.ir/fa/news/92041710456/چهار-هکتار-از-محوطه-ی-هگمتانه-هم-در-آتش-سوخت

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=105513&Serv=12&SGr=47

 

 

کد خبر: 920417104

56

دوشنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۲ - ۱۲:۱۵

یک فعال میراث فرهنگی در استان همدان از وقوع آتش‌سوزی در چهار هکتار از محوطه‌ی تاریخی هگمتانه در استان همدان خبر داد.

حسین زندی در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به اینکه این آتش‌سوزی ظهر روز گذشته (یکشنبه 16 تیر) اتفاق افتاد،‌ اظهار کرد: این اتفاق در چهار هکتار از محوطه‌ای را که علوفه‌های محوطه‌ی تاریخی هگمتانه در اطراف بناهای تاریخی داخل محوطه مانند دو کلیسا، موزه‌ی هگمتانه و ترانشه‌های جدیدی که توسط باستان شناسان باز شده بود،‌ احاطه کرده بودند، رخ داده است.

وی افزود: دو هفته گذشته نیز یک بار دیگر چنین اتفاقی برای محوطه‌ی تاریخی هگمتانه رخ داد، که یک هکتار از این علوفه‌ها که در همین موقعیت بودند، در‌ آتش سوختند، ولی متاسفانه علت آن نیز هنوز مشخص نشده است.

او با تاکید بر اینکه خوشبختانه به هیچ یک از بناهای تاریخی موجود در محوطه‌ی تاریخی هگمتانه در دو آتش‌سوزی رخ داده، آسیب ظاهری وارد نشده است‌، گفت: با این وجود نباید فراموش کرد که چنین اتفاقاتی علاوه بر آسیب زدن به منظر محوطه، خاک این محوطه تاریخی را نیز می‌سوزاند. همچنین دوده‌ای که از بروز آتش‌سوزی در فضای محوطه پخش می‌شود‌، می‌تواند به آثار تاریخی آسیب وارد کند.

زندی تاکید کرد: چرا زمانی که برای چنین محوطه تاریخی مهمی، نگهبان داریم، باید آتش‌سوزی آن هم برای دوبار در آن رخ دهد؟!

وی افزود: آیا نباید در چنین محوطه‌ی مهم تاریخی، دست کم یک سیستم حفاظتی یا سنسوری که نسبت به بروز چنین اتفاقاتی حساس باشد، نصب کرد تا با بلند شدن هر دوده یا کمترین اتفاق و سرو صدایی بتوان از گسترش یا بروز آن جلوگیری کرد؟

 

 


برچسب ها: آتش سوزی هگمتانه ، تخریب میراث تاریخی ، همدان ،

 

http://tehrooz.com/1392/3/18/TehranEmrooz/1188/Page/14/TehranEmrooz_1188_14.pdf

 


سفال چینی بلای جان سفال لالجین

در لاله‌جین چیزی در حدود 1000 كارگاه سفالگری به صورت كارگاه‌های مجزا و خانگی فعال است و چیزی در حدود 280 نمایشگاه و فروشگاه كوچك در زمینه عرضه محصولات این كارگاه‌ها فعالیت می‌كنندو 2000 نفر از این راه ارتزاق می‌كنند مردم این شهر در مقایسه با كشورهایی كه در زمینه تولید سفال فعال هستند

همدان- فاطمه كاظمی: شهر لالجین در همدان از جمله شهرهایی است كه نه تنها در ایران بلكه در سراسر دنیا یك استثنا به شمار می‌رود. این شهر تنها شهری است كه درآمد اقتصادی مردم آن فقط از راه تولید و فروش سفال به دست می‌آید. حتی در بین مردم معروف است كه «لالجینی‌ها به صورت ژنتیكی سفالگر به دنیا می‌آیند.» بر اساس گفته قدما پیشینه تولید سفال در این شهر به دوره پیش از اسلام نیز بازمی‌گردد. در لاله‌جین چیزی در حدود هزار كارگاه سفالگری به صورت كارگاه‌های مجزا و خانگی فعال است و چیزی در حدود 280 نمایشگاه و فروشگاه كوچك در زمینه عرضه محصولات این كارگاه‌ها فعالیت می‌كنند و دو هزار نفر از این راه ارتزاق می‌كنند.مردم این شهر در مقایسه با كشورهایی كه در زمینه تولید سفال فعال هستند پیشرفت‌های شگرفی در هنر سفالگری داشته‌اند و از نظر به‌‌كارگیری تكنیك‌های مدرن در عرصه سفالگری حرف اول را در دنیا می‌زنند. همین ویژگی‌ها باعث شده است كه لالجین سال‌ها عنوان «پایتخت سفال ایران» را با خود یدك بكشد، اما واقعیت این است كه این شهر با مشكلات زیادی دست و پنجه نرم می‌كند. همین مشكلات سبب شده است كه این شهر در حفظ این هنر ارزشمندبا خطراتی روبه‌رو باشد.



بافت هنری لالجین در حال نابودی است

«مهدی كریمی» كارشناس صنایع دستی در گفت‌وگو با تهران امروز درباره تاثیر از بین رفتن بافت هنری این شهر می‌گوید: از آنجایی‌كه خاك استفاده شده در سفال لالجین ویژگی‌های منحصر به فردی دارد از نظر مرغوبیت و كیفیت بالای سفال حرف اول را در دنیا می‌زند. اما به نمایش گذاشتن این كیفیت شرایط خاصی دارد كه می‌توان در زمینه جذب گردشگر نیز برای آن برنامه‌ریزی كرد و آن حفظ شرایط سنتی تولید سفال است. كشوری مانند تركیه تنها با داشتن 50 سفالگری كه دارد توانسته با حفظ شرایط سنتی و بومی این هنر را علاوه بر فروش به موقعیتی برای جذب گردشگر تبدیل كند. این در حالی است كه در لالجین با واردات بی‌رویه دستگاه‌های جدید، این بافت بومی در حال از بین رفتن است. جالب اینجاست كه مسئولان این مسئله را خدمتی به سفال لالجین می‌دانند كه ناشی از سوء مدیریت است.وی در ادامه می‌افزاید: از بین رفتن كارگاه‌های سنتی و رشد قارچ‌گونه كارگاه‌های جدید یك فضای ناهمگون و به هم ریخته در این شهر به وجود آورده است كه باعث شده گردشگران داخلی و خارجی سفال لالجین را خیلی جدی نگیرند. گردشگر وقتی وارد یك شهر هنری می‌شود به‌دنبال یك ویترین هنری است كه به عنوان شناسنامه آن شهر مطرح است اما این ویترین در لالجین دیده نمی‌شود.كریمی نداشتن بینش فرهنگی از سوی مدیران فرهنگی را علت این مسئله می‌داند و می‌گوید: اگر شما عكس‌های لالجین قدیم را ببینید افسوس می‌خورید كه چرا این محیط حفظ نشده است. ورودی لالجین نماد این شهر هنری نیست. علت همه این موارد را باید در یك مدیریت ناصحیح دید. متاسفانه مدیران فرهنگی همدان نمی‌توانند بینش فرهنگی داشته باشند و همین مسئله بافت لالجین را به این روز درآورده است.



واردات سفال مربوط به 8 سال اخیر است

در چند سال اخیر واردات سفال چینی به ایران ضربه‌های بزرگی به این هنر ارزشمند در ایران زد و باعث به حاشیه رفتن سفال لالجین شد. تا جایی‌كه حتی در ویترین فروشگاه‌های لالجین نیز این سفال‌ها دیده می‌شود. كریمی در این باره می‌گوید: پرونده مربوط به واردات سفال به ایران مربوط به 8سال گذشته است. اولین بار در دو ساله دوم دولت نهم واردات سفال از چین به ایران انجام شد. با وجود زحمت زیادی كه تولید كننده برای سفال لالجین می‌كشد اما سفال لالجین ارزان‌ترین سفال در دنیاست. در حالی كه سفال چینی با قیمت بالاتری عرضه می‌شود و همین مسئله رغبت فروشندگان را به سفال چینی بیشتر كرده است. آیا واردات محصولی كه كشور خودمان بزرگ‌ترین تولید كننده آن است كار عاقلانه‌ای است؟ این واردات بلایی بر سر لالجین آورد كه تولید كننده سفال را زمین زد.حالا باید دید كه چرا واردات سفال چین موفق شد و بازار ایران را تصاحب كرد؟

 

 

 بخش دوم

جلوی واردات بی‌رویه باید گرفته شود
سفال چینی بلای جان سفال لالجین

تجربه نشان داده است كه با ایجاد تحول در صنعت گردشگری، بافت تاریخی از آپارتمان‌سازی درآمدزایی بیشتری دارد این در حالی است كه كارشناسان و دلسوزان میراث فرهنگی بارها پیشنهاد داده‌اند این مكان‌ها ثبت ملی شوند

ادامه از صفحه اول: كریمی در این باره گفت: چینی‌ها برای تولید سفال خود از طرح‌های اصیل ایرانی استفاده می‌كنند در حالی كه استفاده از این طرح‌ها در بین تولیدكنندگان داخلی از بین رفته است. ما از نظر سواد فرهنگی هم از چینی‌ها عقب‌تریم چرا كه در كشور ما آموزش نادیده گرفته می‌شود. در گذشته‌های دور تعاونی‌هایی وجود داشت كه بازار سفال لالجین را مدیریت می‌كرد. تولید كننده حق نداشت محصول خود را به هركسی بفروشد تا از ورود سودجو جلوگیری شود. اصلا هركسی حق تولید سفال را نداشت. اما این تعاونی دیگر فعال نیست. در واقع نظارت از بین رفت و مدیریت به دست میراث فرهنگی افتاد كه خودش كلی مشكل دارد.



كارگاه‌های سفالگری در انتظار ثبت ملی هستند

«حسین زندی»  فعال فرهنگی نیز به اهمیت حفظ بافت هنری لالجین واقف است و به تهران امروز می‌گوید: یكی از تدابیری كه جهت حفظ و حراست از میراث تاریخی، طبیعی و معنوی صورت می‌گیرد ثبت آثار در فهرست آثار ملی است تا گامی جهت حفظ و نگهداری برداشته شود و از گزند تخریب و تغییر در امان باشد. كارگاه‌های سنتی سفالگری شهرستان لالجین از جمله این آثار هستند كه از جنبه‌های گوناگون حائز اهمیت هستند. وی می‌افزاید: سازه و بنای كارگاهی، همچنین ابزارها، وسایل و دستگاه‌های سفالگری كه دارای قدمت تاریخی هستند و به عنوان میراث تاریخی و شیوه سفالگری سنتی كه بدون فن‌آوری روز و ابزارهای برقی و ماشین‌های مدرن انجام می‌شود سابقه‌ای چند صد ساله دارد و می‌تواند به عنوان جاذبه‌ فرهنگی و تاریخی مورد توجه قرار گیرد اما به دلیل عدم برنامه‌ریزی و مدیریت شهری آسیب‌های جدی بر پیكره شهر وارد شده است و موجب نگرانی دوست‌داران و فعالان میراث فرهنگی شده است.زندی به از بین رفتن كارگاه‌های سنتی لالجین اشاره می‌كند و می‌گوید: در اواسط دهه شصت بیش از ششصد كارگاه در این شهر گزارش شده است اما امروز كمترازهشتاد كارگاه در این شهر باقی مانده است. از آنجا كه این كارگاه‌ها در درون شهر قرار دارند و با رشد جمعیت شهر و تغییرات بافت‌ها و فضاهای شهری این كارگاه‌ها نیز دچار دگرگونی شده‌اند و چون مدیران شهری نتوانسته‌اند نیازهای مسكونی مردم را مدیریت كنند، قانونی برای حفظ بافت‌های سنتی و كارگاه‌ها وجود ندارد.

از سوی دیگر نبود حمایت‌های دولتی مالكان را ترغیب كرده است این اماكن را تخریب كنند و به جای آن آپارتمان و رستوران بسازند و منافع كوتاه‌مدت را ترجیح دهند. وی تصریح می‌كند: تجربه نشان داده است كه با ایجاد تحول در صنعت گردشگری بافت تاریخی از آپارتمان‌سازی درآمدزایی بیشتری دارد این در حالی است كه كارشناسان و دلسوزان میراث فرهنگی بارها پیشنهاد داده‌اند این مكان‌ها ثبت ملی شوند و تبدیل به فرهنگسرا و موزه سفال شوند اما كارگاه‌های ثبت شده به تعداد انگشتان یك دست هم نمی‌رسد و به گفته یكی از اعضای شورای شهر تنها دو كارگاه ثبت شده است در حالی كه كارگاه‌های با سابقه چهارصد ساله نیز در این شهر شناسایی شده‌اند.

تولید زیاد و برداشت بی‌رویه از خاك

این فعال محیط‌زیست به از بین رفتن خاصیت خاك لالجین نیز اشاره می‌كند و می‌گوید: مسئله مهم دیگر برداشت بی‌رویه از خاك اطراف شهر است كه به زودی دچار كمبود خواهد شد و از آنجا كه حجم تولیدات بسیار بالاست، كیفیت روز به روز پایین می‌آید. از طرفی با واردات سفال چینی تولیدات لالجین روی دست تولید كننده می‌ماند و ضایعات و پسماندهای سفال‌ها هر روز افزون‌تر می‌شود در واقع سفالگران جدید خاك لالجین را تبدیل به سفال شكسته و زباله می‌كنند كه در گرداگرد شهر تلنبار شده است و چهره زشتی به این شهر می‌بخشد.



سخن پایانی

اگر از ظرفیت‌های لالجین به درستی وباكارشناسی و مدیریت صحیح استفاده شود جایگاه واقعی‌اش را به عنوان پایتخت سفال و سرامیك ایران باز می‌یابد. دانشگاه سفال لالجین از جمله مراكز آموزشی در كشور است كه از دهه پنجاه با وجود ابزار تولید پیشرفته متاسفانه كمتر مورد توجه واقع شده تاجایی‌كه در سال‌های اخیر پذیرش دانشجو در رشته سفال سرامیك كمتر از برخی رشته‌های غیرمرتبط مانند معماری و...بوده است. این دانشگاه می‌تواند با توجه به امكانات وموقعیت ممتازوابزار ووسایلی كه در اختیار دارد نقش پر رنگ‌تری در آموزش داشته باشد به‌طور كلی ایجاد مراكز آموزشی و پژوهشی همچنین توانمندی‌های شهروندان را نباید نادیده گرفت.

 

 


برچسب ها: لالجین ، سفال ، همدان ، گفتگو ،

چهارشنبه 8 خرداد 1392

این خانه غرق می شود!

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،میراث فرهنگی ،گردشگری ،

 

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=105019&Serv=3&SGr=22

 

کاندیداهای شورای شهر همدان برای خانه نراقی‌ها چه خواهند کرد؟

این خانه غرق می‌شود! + عکس

این روزها خانه نراقی‌‌ها را می‌توان خانه روی آب نام گذاشت. چندی است که مالکان این خانه 100 ساله، پای دیوارهای خانه پدری‌شان آب می‌بندند تا خانه هر چه زودتر فرو بریزد. خانه‌ نراقی‌ها هنوز هم یکی از قدیمی‌ترین و ارزشمندترین خانه های همدان به شمار می‌رود. گفته می‌شود که این خانه دارای حسینیه شخصی به قدمت دوره قاجار است.

دانلود فایل مرتبط با خبر:
  خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- خانه نراقی‌ها که دیر زمانی است، از نظر معماری و قدمت زبانزد همدانی‌هاست، اکنون خانه روی آب نام گرفته است. چندی است که مالکان شخصی این خانه اقدام به آب انداختن به زیر پی و دیوارهای آن کرده و منتظرند، هر چه زودتر خانه فرو بریزد.
 
این در ورودی خانه‌ای است که زمانی در همدان برو بیایی داشت زبانزد خاص و عام 
 
هرچند که دیگر مالکان مشکلی برای تخریب این خانه ندارند. خانه‌ نراقی ها سال گذشته به همراه 32 اثر تاریخی دیگر از فهرست آثار ملی ایران خارج شده است. با این وجود به نظر می‌رسد هنوز نام میراث فرهنگی باقی مانده بر پیشانی خانه، مانعی برای خریداری آن به شمار می رود.
 
حسین زندی، از دوستداران میراث فرهنگی در همدان که به شدت از وضعیت این خانه اظهار نگرانی می‌کند، به chn می‌گوید:« مدت‌هاست که این خانه به حال خود رها شده و آب به پای آن بسته می‌شود و به زودی خبر تخریب آن خواهد رسید. در حالی که خانه نراقی‌ها یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین خانه‌های همدان است که می‌توانست به عنوان نمونه شاخص معماری همدان برای نسل‌های آینده باقی بماند.»
 
این خانه نراقی‌ها، خانه‌ای سال‌هاست پای آن آب بسته شده است
 
قدمت خانه نراقی‌ها به اوایل دوره قاجار می‌رسد و به گفته کارشناسان میراث فرهنگی وجود حسینیه شخصی با گچبری‌های منحصر به فرد آن را نسبت به بسیاری از خانه‌های تاریخی ارزشمند می‌کند. هرچند که دیگر مسئولان سازمان میراث فرهنگی می‌گویند، با خارج شدن این اثر از ثبت دیگر مسئولیتی در قبال این خانه نمی‌پذیرند.
 
زندی اما بر این باور است که اگر سازمان میراث فرهنگی که چند سال پیش اقدام به مرمت بخشی از دیوارهای این خانه کرده بود، برنامه‌های مرمتی‌اش را ادامه می‌داد. هرگز کار به جایی نمی‌رسید که این خانه از فهرست آثار ملی ایران خارج شود.»
 
این خانه تاریخی به دلیل داشتن حسینیه شخصی شهره شهر بود و حالا بنایی که روز به روز به ویرانی نزدیک تر می شود
 
 به گفته او، این خانه در بهترین محله همدان قرار گرفته و می‌توانست تبدیل به یکی از مکان‌های توریستی بسیار موفق شود اما متاسفانه سازمان میراث فرهنگی اقدام به خریداری این خانه نکرد.
 
زندی در حالی که به نظر می‌رسد، از مسئولان میراث فرهنگی قطع امید کرده است، رو به کاندیدهای شورای شهر می‌گوید که در این قضیه بهتر است که کاندیدهای شورای شهر وارد عمل شده و اقدامات جدی برای نجات این اثر تاریخی انجام دهند.
 
خانه نراقی‌ها 7 مهر 1381 با شماره ثبت 6141 جزو آثار ملی قرار گرفته بود و  اواخر سال 89 با رای دیوان عدالت اداری از ثبت خارج شد.
 
خانواده نراقی‌ها جزو تجار همدان به شمار می‌رفتند و از جمله مهاجرانی بودند که 200 سال پیش به این شهر وارد شدند. این طور گفته می‌شود که آن‌ها نسبتی هم با قاجاریان داشتند. افزون بر این اسناد و مدارک نشان می‌دهد که اتفاقات تاریخی و سیاسی مهمی هم در این خانه رخ داده است.
 


برچسب ها: خانه نراقی ها ، همدان ، میراث درخطر ،

 

پیشروی زمین های کشاورزی به قلعه شاه طهماسب در غفلت منابع طبیعی و میراث فرهنگی

 
 

پیشروی زمین های کشاورزی به قلعه شاه طهماسب در غفلت منابع طبیعی و میراث فرهنگی
کشاورزان روستاهای اطراف تپه شاه طهماسب در استان همدان زمین های کشاورزی خود را به سمت این تپه تاریخی و تخریب کوه باستانی اطراف آن گسترش داده اند بدون اینکه کارشناسان سازمانهای منابع طبیعی و میراث فرهنگی آز آن مطلع باشند.

برخی از اماکن تاریخی و تپه های باستانی کشور در میان اراضی ملی و منابع طبیعی واقع شده است و چون هنوز به ثبت ملی نرسید اند، سازمان میراث فرهنگی به بهانه کمبود بودجه و کمبود نیروی انسانی از بار مسئولیتی که در قبال آنها دارد، شانه خالی می کند تپه تاریخی شاه طهماسب و غارهای باستانی کوه خورزنه جز این اماکن است که در شهر همدان واقع شده است.

در این باره، حسین زندی از فعالان میراث فرهنگی در استان همدان به خبرنگار مهر گفت: به تازگی در کنار کوه خورزنه فردی اقدام به حفر چاه و ایجاد باغ کرده و هر روز به سمت کوه پیشروی می کند بدون این که سندی داشته باشد با این حال پیشروی کشاورزان در ارتفاع تپه شاه طهماسب هر روز بیشتر می شود.

وی با بیان اینکه زمینهای کشاورزی تا نزدیک قلعه شخم زده شده است افزود:  یکی از دلایل این کار افزایش وسعت شهر همدان و روستاهای اطراف و افزایش قیمت زمین های منطقه است. با این وجود حفاری های غیرمجاز در تپه همچنان ادامه دارد و از کوه خورزنه هم به عنوان معدن سنگ استفاده می شود همچنین اطراف آن به عنوان محل دفن زباله تبدیل شده و نگرانی فعالان و دوستداران میراث فرهنگی از این است که با توسعه شهر این منطقه باستانی را هم به زمینهای مسکن مهر تبدیل شود مانند چندین تپه طبیعی که قبل از این، قربانی مسکن مهر شد.

به نظر می رسد برای جلوگیری از این منطقه و تپه باستانی جدا از اینکه برای ثبت آن اقدام شود، شاید بهتر باشد منابع طبیعی و میراث فرهنگی شهرستان با تهیه تفاهم نامه ای برای حفظ این محوطه اقدام کنند. اولین قدم می تواند نصب تابلو در کنار اراضی باشد.

به عنوان مثال در سال های گذشته شهرداری و سازمان مسکن شهرسازی سابق در بیشتر مکان هایی که گاهی حتی شاکی و مدعی خصوصی داشت با گذاشتن بلوک های سیمانی که بر روی آنها نوشته بود زمین متعلق به دولت است از تعرض به زمین ها جلوگیری کرد.

http://www.mehrnews.com/detail/News/2062297

 

 


برچسب ها: خورزنه ، تپه شاه طهماسب ، قلعه شاه طهماسب ، همدان ، میراث در خطر ،

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/Video/?Id=104914&Serv=3&SGr=22

 

 

 

سبز شدن باغچه ها روی سر پایتخت افسانه‌ای مادها + بشنوید

گل بود به سبزه هم آراسته شد. تپه هگمتانه که سال‌هاست از حفاظت‌های نادرست رنج می‌برد، حالا شاهد تبدیل شدن به پارکی با شمشادها و مسیرهای سنگچین شده است. شهرداری می‌خواهند محوطه هگمتانه را تبدیل به پارک کنند. کارشناسان میراث فرهنگی اما هشدار می‌دهند، این محوطه تاریخی است و این اقدامات تیشه به ریشه تاریخ پیش از اسلام همدان می‌زند.

 

خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- مادها را هنوز با تپه هگمتانه می‌شناسند، هرچند آخرین مطالعات باستان شناسی مرحوم مسعود آذرنوش نشان داد که این تپه فاقد لایههای دوره ماد است. هگمتانه این روزها مصداق این ضربالمثل است: گل بود به سبزه هم آراسته شد.

 

تپه هگمتانه هنوز در گیر و دار مرمت‌های نادرست و حفاظت‌های غلط است که مسئولان به جای اجرای اقدامات مرمتی، تصمیم به بهسازی حریم آن گرفتند. کاشت شمشاد، ایجاد مسیرهای سنگچین، درست کردن سفره هفت سین درست در حریم محوطه تاریخی از جمله برنامه‌های اجرایی مسئولان بوده است.

 

این اقدامات اما نه تنها دل دوستداران میراث فرهنگی را شاد نکرد بلکه آن‌ها را هم شوکه کرد. به نظر می‌رسد. حتی این روزها شنیده شده که اتفاقات ناگوار دیگری هم در راه است. تعریض خیابان مجاور این محوطه از سوی شهرداری این روزها دل دوستداران میراث فرهنگی را لرزان کرده است.  

 

اینجا تپه هگمتانه‌است

 

«علی‌رضا ایزدی»، رییس میراث فرهنگی همدان اما هیچ کدام از این اعتراض‌ها را نمی‌پذیرد و به CHN می‌گوید: «هیچ کس دلسوزتر از کارشناسان میراث فرهنگی برای میراث فرهنگی کشور نیست. اگر قرار بود، کوچکترین مشکلی برای محوطه تاریخی هگمتانه ایجاد شود، خود من جلوی آن می‌ایستادم. کاری که تا کنون هم کرده‌ام.»

 

او در مورد تعریض خیابان مجاور تپه هگمتانه که باعث تخریب بخش‌های قابل توجهی از حمام تاریخی که به تازگی تبدیل به موزه شده است، می‌گوید: «چه کسی گفته تعریض این خیابان به آثار تاریخی صدمه وارد می کند؟ این ادعا غلط است و ما نمی‌گذاریم این اتفاق بیافتد.»

 

مشاهدات خبرنگار CHN، اما گویای آن است که تپه هگمتانه کم کم دارد از شکل تاریخی خود خارج و فضای آن شبیه پارک می‌شود. نرده‌هایی که روی عرصه کار گذاشته بودند، تا محدوده عرصه محوطه را کاملا مشخص کنند، به تدریج برداشته و باغچه با معابر سنگچین در محوطه ایجاد شده که احتمال آسیب رسیدن به بنا را تشدید می‌کند.

 

دوستداران میراث فرهنگی هشدار می‏دهند که بهسازی‏های انجام شده در تپه هگمتانه حریم آن را مخدوشه کرده‏است

 

ایزدی اما می‌گوید که هگمتانه تبدیل به زباله دانی شده بود و ما برای بهسازی آن‌جا این اقدامات را انجام دادیم و این برنامه‌ها هیچ آسیبی به محوطه نمیرساند و در عوض گردشگر با محیطی مناسب  رو به رو می‌شود، نه جایی که امنیت ندارد.

 

رییس میراث فرهنگی همدان اما درباره سفره هفت سین می‌گوید: «سفره هفت سین روی بخش‌هایی از محوطه چیده شده بود که هیچ گونه آثاری در آنجا وجود ندارد و صحنه زیبایی هم برای گردشگران به وجود آورد. سال دیگر هم قرار است که این سفره چیده شود.»

 

«محمد رحیم رنجبران»، مسئول پایگاه هگمتانه هم درباره این اعتراض‌ها می‌گوید که این سفره هفت سین و شمشادها هیچ گونه مشکلی برای آثار تاریخی به وجود نمی‌آورند.

 

آن سفره هفت سین و آن سنگ چین و آن باغچه های شیک کجا و این آثار تاریخی رها شده به دست آب و باد و خاک کجا!

 

او در مورد مرمت‌های نادرست و حفاظ‌هایی که شکسته شده و همین امر باعث شده آب به درون آثار تاریخی نفوذ کند، می‌گوید که این مرمت‌ها مربوط به دوره من نیست و امیدوارم در آینده اقداماتی برای ساماندهی این بخش‌ها صورت بگیرد.

 

«حسین زندی»، دوستدار میراث فرهنگی اما معتقد است که  اگر در این محوطه تاریخی اثری هم نباشد، نباید در آن شمشاد کاشته شود و اقداماتی که تا کنون برای بهسازی این محوطه انجام شده، غیر اصولی بوده است.

 

به گفته او، بر اساس گفته بسیاری از باستان شناسان نباید در حریم آثار تاریخی اقدام به ساخت و ساز یا بهسازی کرد.  زندی میگوید که از آقای رنجبران و ایزدی که در رشته‌های مرتبط درس خوانده‌اند این امر بعید به نظر می‌رسید که اجازه چنین کاری را بدهند.

 

این چیدمان یکی دیگر از دستاوردهای بهسازی مسئولان میراث فرهنگی است

 

او در مورد سفره هفت سین می‌گوید: «اینکه کنار ترانشه مرکزی سنگفرش کردند و یک سازه یک و نیم متر در زمین کندن، واقعا اقدامی درست در محوطه یک اثر تاریخی است؟»

 

آنقدر میان گفته‌های مسئولان میراث فرهنگی و دوستداران میراث فرهنگی همدان تفاوت وجود دارد که به نظر می‌رسد همچون دو خط موازی هرگز در هیچ نقطه‌ای به هم نمی‌رسند. همین امر بررسی مسئله هگمتانه را سخت‌تر می‌کند و ضرورت رسیدگی نظارت به این محوطه از سوی گروهی بی طرف، بیشتر و بیشتر احساس می‌شود. اما اینکه با نزدیک شدن به انتخابات چقدر این مهم برآورده می‌شود. مسئله‌ای است که روزهای آینده نشان خواهد داد.

 

فاطمه علی اصغر 

 

 


برچسب ها: هگمتانه ، میراث در خطر ، همدان ،

یکشنبه 29 اردیبهشت 1392

جاذبه های طبیعی استان همدان از شیرین سو تا ملوسان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :گردشگری ،زیست بوم ،میراث فرهنگی ،

جاذبه­های طبیعی استان همدان از شیرین سو تا ملوسان

بهار موسم همدلی و فصل دگرگونی و انقلاب در طبیعت است و این تحول در فلات ایران همزمان است با آغاز سال خورشیدی  و جشن نوروز، تعطیلات نوروز در کشور ما فرصتی است برای گشت و گذار و تماشای طبیعت زیبای بهاری به منظور تازه کردن روح و جان  و نیز فرصتی برای تحولات درونی افراد و نو کردن اندیشه­ها به شمار می­رود.

این دگرگونی و نو شدن زمین در استان همدان چشم نوازتر از دیگر نقاط است. سرمای زمستان و سفیدی برف جای خود را به شکوفه­های رنگارنگ می­سپارد و این زیبایی هر بیننده­ای را مسحور خود می­کند.

علاوه بر آثار تاریخی و جاذبه­های فرهنگی استان، مراکز طبیعی زیبای این استان مسافران را به سوی خویش می­خواند. نوروز امسال نیز هزاران مسافر از این مناطق دیدن کردند. مهمترین جاذبۀ طبیعی  همدان کوهستان­های این استان است. پوشش  گیاهی متنوع  این نواحی ،بیش از 1500 گونه گیاه دارویی را در برمی­گیرد.این کوه­ها همچنین غارهای زیبا و منحصر به فردی را در دل خود جای داده­اند. فراوانی چشمه­های جوشان در این کوهستان­ها به اندازه ای است که گفته­اند: «هیچ کس از کوه­های همدان تشنه بازنمی­گردد». چرا که در هر چندصد قدم یک چشمه زلال و باصفا جاری است و کوهنوردان و طبیعت دوستان را به دمی آسودن در خنکای خویش فرا می­خوانند.

صعود به قله­های این کوه­ها هر یک لذتی دارد . قله­های کرکس اسدآباد، آلما قلاغ، قزل ارسلان، دایم برف، کلاغ لان، تاریک دره، الوند، چهار قله، کلاه قاضی، که هر یک شکوه  و جلال وصف ناشدنی دارد که مقالی  دیگر می­طلبد. یکی از قله­هایی که هر سال هزاران کوهنورد بدان صعود می­کنند قله یخچال است . از آنجا که اولین برف پاییزی این قله را سفیدپوش می­کند و برف در این قله دیرتر از سایر کوه­ها ذوب می­شود این قله، یخچال نام گرفته است.

پیش از تولید برق و ظهور یخچال­های خانگی مردم همدان در فصل گرما از برف و یخ این قله استفاده می­کردند. مسیر صعود به این قله  از روستای زیبا و خوش آب و هوای دره مراد بیگ به سوی خانه ییلاقی­ها و سپس درۀ هزارپیچ و پناهگاه ایزدی  ادامه می یابد  و با پشت سر گذاشتن پناهگاه یخچال که یکی از بهترین پناهگاه­های کوهنوردی ایران است و نهایتاً به بلندترین قلۀ همدان که یخچال نام دارد، می­رسد.

ارتفاع این قله از سطح دریا 3586متر است و برای صعود  به آن تجهیزات کوهنوردی لازم است  اما کسانی که اهل کوهنوردی نباشند می­توانند از سایر جاذبه­های طبیعی این استان دیدن کنند. از آن جمله سراب­های استان همدان؛ مانند سراب گاماسیاب ، سراب گیان ، فارسبان و ملوسان در شهرستان نهاوند و یا تالاب شیرین­سو در شهرستان کبودرآهنگ که در نوروز امسال از مناطق پربینندۀ استان بود. همچنین روستاهای گردشگری ملهمدره در شهرستان اسدآباد، گشانی ، اشتران، فرسفج در شهرستان تویسرکان و دو روستای سنگی سیمین ابرو و ورکانه از دیگر جاذبه­های استان است که در طول سال مورد بازدید گردشگران است. در این میان غارهای همدان را نمی­توان نادیده گرفت. غارهای کوه خورزنه که هنوز رازهای نهفتۀ فراوانی از گذشته در خویش دارد، غار سراب، غار سوباشی، غار بیگلجه و در نهایت غار علیصدر –بزرگترین و مهمترین غار آبی کشور- که نوروز امسال 140هزار گردشگر از این اثر شگفت انگیز دیدن کرده­اند. این غار در شهرستان کبودرآهنگ در روستای علیصدر و در فاصلۀ 70 کیلومتری غرب( شمال غرب) همدان قرار دارد که در ارتفاعات ساری قیه واقع شده است. کوهنوردان ابتدا در سال 1342خ  از این غار بازدید کردند و در سال 1346خ این غار بازگشایی شد.  و از سال 1354 خ مورد بازدید عمومی قرار گرفت. هرساله مسیرهای جدیدی کشف و مورد بازدید قرار می گیرد.علاقه­مندان زیادی از سراسر جهان از این اثر بی نظیر بازدید می­کنند.

از دیگر جاذبه­های استان همدان دشت­ها و دره­های آن است. مانند دشت میشان ، تخت نادر، دره حیدره، دیوین ، سرکان ، شهرستانه ، امامزاده کوه و عباس آباد هر یک حال و هوای ویژه­ای دارند.

در این میان مناطق حفاظت شدۀ همدان مانند خان­گرمز و لشگر در، مأمن و پناهگاه ده­ها گونۀ جانوری است که از گزند شکارچیان و دشمنان طبیعت به این نواحی پناه برده اند.

آنچه گفته شد تنها مشتی نمونه خروار است و تنها تعداد اندکی از سرمایه­های ملی و طبیعی این استان است که امید است  در حفظ آن برای آیندگان کوشش بیشتری صورت گیرد چرا که گردشگری طبیعی در کشور با مشکلاتی مواجه است و توجه بیشتری را می­طلبد. انتظار می­رود کاستی­های موجود با همدلی و همراهی طبیعت­گردان و علاقه­مندان این حوزه جبران و برطرف شود.

نبود راهنمای محلی،  نامناسب بودن اسکان در برخی مناطق از جملۀ این کاستی­هاست اما مهمترین مسئله تخریب­های صورت گرفته در این مکان­ها، توسط گردشگران است. به­خصوص تولید و رهاکردن زباله در طبیعت، آسیب رساندن و تخریب به پوشش گیاهی و شکستن شاخه درختان ، که بیشتر خودنمایی می­کند. امید است خانواده­ها به این مهم توجه بیشتری داشته باشند و در گردشگری طبیعی  سفرهای پاک را در نظر داشته باشند.


برچسب ها: دیدنی های ، همدان ، گردشگری ،

استقرار عشایر روی نخستین سکونتگاه همدان   


» سرویس: فرهنگی و هنری - میراث و صنایع دستی


17-267.jpg

تپه «پیسا» که آن را قدیمی‌ترین سکونتگاه استان همدان می‌دانند، بعد از آن‌که براثر تجمع معتادان و همچنین فعالیت‌های کشاورزی آسیب دید، حالا مکانی برای استقرار عشایر شده است.

به گزارش خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این محوطه‌ی باستانی از دو روز پیش، میزبان عشایری شده است که میله‌های آهنی چادرهای خود را در زمین فرو کرده و با کشیدن فنس به این حوطه‌ی باستانی آسیب زده‌اند.

یک فعال حوزه‌ی میراث فرهنگی در استان همدان با اعلام این خبر به خبرنگار ایسنا، به مشکلات عدیده‌ای که این تپه‌ی تاریخی از سال‌های گذشته با آن روبه‌رو بوده است، اشاره و اظهار کرد: در گذشته، حفاری‌های غیرمجاز و معتادان، معضلات زیادی را برای این تپه‌ی تاریخی ایجاد کردند، عشایر نیز از دو روز پیش با چادر زدن روی این محوطه‌ی تاریخی و فرو کردن میله‌ی آهنی در زمین، محدوده‌ی استقرار خود و چادرهای‌شان را با فنس‌کشی مشخص کرده‌اند که این اقدام آسیب‌های زیادی را به این تپه‌ی تاریخی می‌زند.

حسین زندی با اشاره به حریم اولیه‌ی هفت هکتاری و حریم ثانویه‌ی 17 هکتاری تپه «پیسا» بیان کرد: متأسفانه عشایر به اندازه‌ای به قلب تاریخی تپه‌ی «پیسا» نزدیک شده‌اند که یکی از چادرهای خود را روی یکی از ترانشه‌های بازشده در محوطه که در کاوش‌های گذشته توسط باستان‌شناسان ایجاد شده است، نصب کرده‌اند.

وی با بیان این‌که در گذشته تعدادی حفار غیرمجاز با زدن چادر در این محوطه و جا زدن خود به جای عشایر، اقدام به نابودی بخشی از این تپه کردند گفت: عشایر در حالی از دو روز پیش روی این تپه‌ی تاریخی چادر زده‌اند که هیچ جایی برای چرای دام‌های‌شان حتی تا چند کیلومتری این تپه وجود ندارد. بنابراین به نظر می‌رسد کار آن‌ها توجیه عقلانی نداشته باشد.

او ادامه داد: زمین‌های اطراف این تپه که حریم ثانویه‌ی این محوطه‌ی تاریخی است، در اختیار بخش خصوصی و زیر کشت کشاورزان است. به همین دلیل، معتقدیم زدن این چادرها در تپه‌ «پیسا» باعث وارد شدن آسیب بیشتر به این منطقه‌ی تاریخی می‌شود.

زندی با اشاره به نبودن نیروهای حفاظتی در این تپه‌ی تاریخی، افزود: در یکی از بخش‌های تپه، تونل‌های عمیقی که برخی از آن‌ها چهار متر عمق دارند توسط معتادان ایجاد شده‌اند؛ ولی متأسفانه هیچ نیروی حفاظتی و امنیتی از این محوطه‌ی تاریخی حفاظت نمی‌کند تا با این مسائل برخورد کند، حتی نهادهایی مانند سازمان عشایر یا منابع طبیعی درباره‌ی حق و حقوق عشایر و این‌که در چه نقاطی می‌توانند چادر بزنند، صحبت نمی‌کنند.

به گزارش ایسنا، محوطه‌ی باستانی تپه «پیسا» در سال 1377 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. این محوطه 18 هکتار وسعت دارد و فاصله‌ی آن با تپه‌ی باستانی «هگمتانه» 5 / 2 کیلومتر است. قدمت نخستین دژ همدان که بنا بر یافته‌های باستان‌شناسی آن را به قوم کاسی نسبت می‌دهند، از تپه باستانی هگمتانه بیشتر است، به همین دلیل آن را نخستین سکونتگاه همدان دانسته‌اند.

در این محوطه بیش از 30 لایه‌ی باستانی شناسایی شده است و نخستین‌بار «شارل دو فوسه» در سال 1913 میلادی گودبرداری‌هایی را در تپه‌ی شرقی آن انجام داد. پس از او «دمورگان» به کاوش در این تپه پرداخت و آثاری از نیمه‌ی هزاره‌ی سوم پس از میلاد به‌دست آورد که مربوط به دوره‌ی «مادی - کاسی» بودند. براساس نتایج کاوش‌های انجام‌شده در این تپه، اشکانیان آخرین فرمانروایان این دژ کهن بوده‌اند.

به‌تازگی نیز باستان‌شناسانی مانند «محمدرحیم رنجبران»، «محمدی‌فر» و «مترجم» در این محوطه کاوش کردند که در این کاوش‌ها 29 لایه‌ی باستان‌شناسی شناسایی شدند. این تپه یکی از مهم‌ترین یافته‌های بازمانده از این عصر است و می توان آن را مرکز اصلی بقایای عصر مفرغ دانست.

http://www.isna.ir/fa/news/92022718010/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86

 


برچسب ها: تپه پیسا ، همدان ، میراث در خطر ،

بازار تاریخی همدان از 5سال پیش 4بار در آتش سوخته است

http://hamshahrionline.ir/details/213891

 

بازار تاریخی همدان خاکسترنشین شد

همشهری 23 اردیبهشت 

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ایران- حسین زندی
بازار تاریخی همدان در بافت تاریخی آن شهر جمعه گذشته در آتش سوخت.


مجموعه تاریخی بازار همدان در مرکز این شهر و در محدوده خیابان‌های اکباتان شهدا و باباطاهر قرار دارد. در راسته این بازار کاروانسراها، سراهای تاریخی همچون صحاف‌خانه، کفشدوزخانه، زرگر‌ها، مسگرها، دباغ خانه، سمسار خانه، چلنگرها، نخودبریزها و... وجود دارد که هر یک به لحاظ تاریخی حائز اهمیت هستند.

مجموعه تاریخی بازار همدان دارای بیش از 30راسته، 25سرا و چندین کاروانسرای تاریخی است. بازار همدان از آنجا که در مسیر عبور و مرور بازرگانان و زائران بود در طول تاریخ مورد توجه قرار داشت. این بازار در تاریخ 30خرداد 1377 به شماره 2027 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است. این در حالی است که این بازار در چندسال گذشته بارها قربانی حریق شده و هر بار زخمی بزرگ بر پیکره زیبای آن وارد شده است.

در آتش‌سوزی اخیر راسته بازار نخود بریزها " خرازی‌ها" از بین رفت. بازار نخود بریزها بخشی از بازار مرکزی است که با نابسامانی‌های وضعیت کشاورزی استان به محل فروش لوازم بهداشتی تبدیل شد و به راسته خرازی فروشی‌ها تغییر نام یافت. این‌بازار آخرین‌بار در دوره قاجاریه بازسازی شده است و در دهه1330 خورشیدی سقف طاق و قوسی بازارتوسط شهردار وقت به سقف شیروانی تبدیل شد.

نبود هماهنگی و راهکار مناسب برای حل بحران باعث شده هر گروه و نهادی، دیگری را عامل آتش‌سوزی قلمداد کند و از بار مسئولیت شانه خالی کند اما امروز پس از آتش‌سوزی بزرگ‌ترین نگرانی این است که باز‌سازی‌ بازار به شیوه سنتی صورت نگیرد و تبدیل به یک مرکز تجاری جدید شود. قرار گرفتن بازار در مرکز تجاری شهر و نقطه گران قیمت موجب به طمع افتادن برخی مالکان برای ساخت‌و‌سازهای بلندمرتبه شده است. از سوی دیگر بافت قدیمی و مرمت نشدن بازار در سال‌های گذشته موجب اعتراض برخی کسبه نیز شده بود.

از دیگر سو بودجه ناچیز اداره میراث فرهنگی همدان پاسخگوی تخریب‌ها نبود و همیاری‌های مردمی هم نتوانست به این مسئله کمک کند. همانطور که اشاره شد بازار در مرکز تجاری شهر و با ارزش‌تر از سایر نقاط است، درنتیجه عوارض نقل و انتقال، نوسازی، مالیات و تغییرات و تعمیرات نیز نسبت به دیگر نقاط شهر بیشتر است.

متأسفانه در سال‌های اخیر مهم‌ترین اصل برای بخش‌های اقتصادی سود است و میراث تاریخی اولویت اول نیست ولی گاه منفعت طلبی‌های اقتصادی به جایی می‌رسد که حقوق جمعی فراموش می‌شود. در حادثه جمعه گذشته در بازار تاریخی همدان نیز بی‌توجهی در هنگام جوشکاری با برق کنتور شهری موجب آتش‌سوزی گسترده این بازار تاریخی شد.

در سال‌های گذشته اقدام جدی برای حفظ بافت تاریخی بازار همدان صورت نگرفت. برخی تغییرات صورت گرفته در حجره‌های تاریخی این بازار و استفاده از مصالح جدید مثل تیرآهن و... که پس از آتش‌سوزی نمایان شد نشان می‌دهد مغازه‌دارها بدون هماهنگی اقدام به ساخت وساز درون مغازه‌ها کرده و دیوارهای زخیم بافت تاریخی این بازار تراشیده شده است. البته کسبه این بازار نیز به تنهایی نمی‌توانند بازسازی و مرمت این مجموعه تاریخی را به پایان برسانند.

طراحی و معماری بازارهای قدیمی به‌گونه‌ای است که رفت‌وآمد در آنها به سختی صورت می‌گیرد و در حوادثی مانند آتش‌سوزی و زلزله امداد رسانی با مشکل مواجه است. از 5 سال گذشته تاکنون این چهارمین آتش‌سوزی در بازار همدان است که به‌علت نقص در سیستم برق‌رسانی و سیم‌کشی اتفاق افتاده است.

رضا مستوفی، کارشناس مرمت آثار تاریخی می‌گوید: پیش‌تر در کاروانسرای شریفی‌های همدان و چند روز پس از مرمت به‌علت استفاده از بخاری برقی توسط یکی از حجره دار‌ها آتش‌سوزی‌ای رخ داد که بخشی از کاروانسرا در آن سوخت. بهرام توتونچی معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی همدان نیز با اشاره به مشکلات موجود در بافت تاریخی و بازار همدان گفت: مشکل بازارها و معابر و بناهای تاریخی ما سیستم انتقال انرژی است. برق‌رسانی، گازرسانی، آب وفاضلاب از مشکلات جدی بافت تاریخی همدان است.

توتونچی در مورد آتش‌سوزی بازار همدان گفت: همه ما مقصریم. علت این است که هماهنگی بین نهادها وجود ندارد. توتونچی ادامه داد: این بافت تا دهه 30 خورشیدی دارای سقف طاقی و سنتی بودکه به بهانه تاریکی توسط شهرداری وقت حذف شد اما در همان سال بازاریان تابستانی بسیار گرم و زمستانی بسیار سخت را پشت سر گذاشتند. سپس اقدام به ایجاد پوشش چوبی وشیروانی کردند.

معاون میراث فرهنگی همدان گفت: همه مغازه‌های بازار‌ که سقف داشته‌اند دیوار هم داشته‌اند اما به‌تدریج مالکان، این دیوارها را که سقف وطاق روی آنها سوار بود تراشیده‌اند و به ستون تبدیل کرده‌اند تا به مساحت مغازه‌ها افزوده شود.

 


برچسب ها: آتش سوزی ، میراث فرهنگی گردشگری ، همدان ،

جمعه 20 اردیبهشت 1392

وقوع آتش سوزی در بازار همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،میراث فرهنگی ،

 

وقوع آتش سوزی در بازار همدان

عکس: حسین زندی - ایسنا

جمعه ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۲ - ۱۹:۱۲
تعداد‌ نظرات (0)

http://isna.ir/fa/imageReport/92022013595/%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%B3%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86#11

 

 

hemmat khahi (1 of 14)-1.jpg

 

hemmat khahi (3 of 14)-1.jpg 

 

 

hemmat khahi (5 of 14)-1.jpg 

 

 

hemmat khahi (6 of 14)-1.jpg 

 

hemmat khahi (10 of 14)-1.jpg 

hemmat khahi (13 of 14)-1.jpg 

hemmat khahi (2 of 5).jpg 

hemmat khahi (4 of 5).jpg 

 

hemmat khahi (5 of 5).jpg 

 

hemmat khahi (1 of 4).jpg 

 

hemmat khahi (2 of 4).jpg 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


برچسب ها: آتش سوزی بازار ، همدان ،

فعالیت تشکل های مردم نهاد، همدان را به سمت توسعه سوق می دهد

 

http://www3.hamedan.irna.ir/fa/News/80645240/اجتماعی/فعالیت_تشکل_های_مردم_نهاد__همدان_را_به_سمت_توسعه_سوق_می_دهد

همدان- انجمن های مردمی فعال در استان همدان فعالیت های داوطلبانه خود را در زمینه کاهش آسیب های فرهنگی ، اجتماعی و حوزه بهداشت و درمان متمرکز کرده تا جامعه استان همدان را به سمت توسعه سوق دهند و از بروز ناهنجاری ها جلوگیری کنند.

به گزارش ایرنا کارشناسان معتقدند بشر در 50 سال اخیر به اندازه تمام دوران زیستش علم آموخته و به دانش خود افزوده است؛ همین علم آموزی و رشد بدون توقف انسان در دنیا الزاماتی را به وجود آورده است که بشر برای ادامه حیاتش مجبور به قبول و اجرای آن ها است.

در گذشته چندان مردم در امر حکومت دخالت نمی کردند اما رفته رفته تمامی کشورها به این نتیجه رسیدند که کارها را باید برون سپاری کرده و به مردم واگذار کنند چرا که دولت به تنهایی قادر به پاسخگویی نیازهای مردم نبوده و بهترین راه کار حل این معضل استفاده از تشکل های مردم نهادی است که توسط مردم علاقمند و با انگیزه تشکیل شده اند.


یکی از اعضای تشکل مردم نهاد
ˈدوستان زمینˈ که در زمینه محیط زیست و آموزش حفاظت از این موضوع مهم تلاش می کند در گفت و گو با ایرنا گفت: رسالت سازمان های مردم نهاد این است که پل ارتباطی بین مردم و نهادهای دولتی باشند و سعی کنند فاصله خود را با نهادهای دولتی حفظ نمایند.

ˈحسین زندیˈ ادامه داد: آسیب نهادهای مردمی گرایش آن ها به احزاب سیاسی و یا دولت است که بر خلاف رسالت نهادهای مردمی است.

زندی تأکید کرد: تشکل های مردم نهاد باید از فعالیت های سیاسی و حاشیه ای دوری کنند و بر اساس اساس نامه رفتار نمایند.

نماینده سازمان های مردم نهاد همدان نیز با اشاره به اهمیت وجود تشکل های مردم نهاد سازمان یافته در گفت و گو با ایرنا، گفت: یکی از شاخص های توسعه در هر کشور ایجاد مکانیزم ها و سیستم هایی در راستای تقویت مشارکت مردم و بخش غیر دولتی است.

 


برچسب ها: گفتگو ، سمن ها ، نهادهای مدنی ، همدان ،

سه شنبه 10 اردیبهشت 1392

هگمتانه در حال نابودی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،گردشگری ،میراث فرهنگی ،

 
گسترش فضاهای گردشگری در محوطۀ هکمتانه باعث نابودی این تپه می‌شود
پایتخت مادها از احداث دانشگاه تا چیدن سفره هفت سین؛
گسترش فضاهای گردشگری در محوطۀ هکمتانه باعث نابودی این تپه می‌شود
در نوروز امسال سازمان میراث فرهنگی بخش‌های کاوش نشده از محوطه هکمتانه را با بیل مکانیکی، لودر و قلتک صاف کرده و بر روی آن هفت سین ۳۰۰ متری چیده است.
 
 
محوطۀ باستانی هکمتانه که آن را پایتخت مادها دانسته‌اند، با وسعتی در حدود ۴۰ هکتار از مهمترین مراکز باستانی کشور و بزرگترین محوطه در شهر همدان، به شمار می‌آید. این محوطه به دلایل گوناگون و دارا بودن ویژگی‌های مختلف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و همواره مورد توجه پژوهشگران حوزۀ تاریخ و باستان شناسی بوده است. از هرودوت تا معاصران ما بسیاری بدان پرداخته‌اند.
 


اگر چه اختلاف نظرها در این باره بسیار است اما وجود چندین اثر در این محوطه؛ مانند کلیسا، گورستان، موزۀ هکمتانه، شهر و دژ کهن هکمتانه اهمیت آن را دوچندان کرده است.به همین دلیل این محوطه در شمار پایگاه‌های پژوهشی کشور قرار گرفته است. اما به جز عملیات باستان‌شناسی و کاوش‌های علمی، مدتی است کارهای صورت گرفته در حریم این آثار پیامدی جز تخریب نداشته است. 


تغییر کاربری کلیسای داخل محوطه به دانشگاه علمی- کاربردی و استفاده از این کلیساها به عنوان کارگاه درس آسیب‌های جدی بدان وارد کرده است.


سنگفرش کردن بخشی از محوطه در حالی انجام شده است که بخش‌های کاوش نشده و دیوارهای بیرون آمده از خاک جز دو مورد حفاظ ندارند و سرپوشیده نیستند. همچنین یادگاری‌هایی که بر روی ویترین‌های موزه نوشته شده است و همه تاریخ جدید دارد، نشان از آن دارد که از اشیاء این موزه به درستی محافظت نمی‌شود.
 


به تازگی اتفاق جدیدی در این تپه صورت گرفته و تبلیغات زیادی برای آن انجام شده است و رسانه‌ها و مسئولان بارها با افتخار از آنها یاد کرده‌اند که بسیار شگفت انگیز است. در نوروز امسال سازمان میراث فرهنگی بخش‌های کاوش نشده از این محوطه را با بیل مکانیکی و لودر و قلتک صاف کرده و بر روی آن هفت سین ۳۰۰ متری چیده است و مکرراً در بنرهای تبلیغاتی شهر از این عمل با افتخار یاد کرده‌اند و بدان بالیده‌اند.
 


در حالی که در شهری که ۵۴ کیلومتر مربع مساحت دارد، در جایی غیر از محوطه‌های باستانی می‌توان فضایی ۳۰۰ متری برای این کار اختصاص داد. شگفت آن که فضای تخریب شده در تپه هکمتانه که به این منظور آماده شده بود بیش از ۱۵۰۰ متر بوده است.
 


همچنین در سمت چپ در ورودی این محوطه، بخشی از تپه را به صورت پارکی بزرگ ساخته و درختچه‌های تزئینی در آن کاشته‌اند. در میان این پارک نیز میلۀ پرچمی به طول ۵۰ متر نصب کرده‌اند که مسلماً برای نصب این پرچم چندین متر چاله حفر شده است این در حالی است که برای این کار همیشه مکان مناسب‌تری وجود دارد و حتی اگر پرچم را در حیاط منزل شهروندان هم نصب کنند باعث خوشحالی آنان خواهد بود.
 



از سویی در بخشی از محوطۀ، حیاط مدرسه‌ای که امروزه به موزه تبدیل شده است به موزه سنگ اختصاص داده‌اند که هنوز امکان بازدید عمومی از آن وجود ندارد. این آثار تنها در معرض باد و باران و فرسایش سریعتر قرار گرفته‌اند که با توجه تغییر دمای بالا در تابستان و زمستان نیاز به حفاظت و پوشش دارند.
 


هر چند متولیان این کارها برای جذب گردشگر انجام می‌دهند، اما اگر گردشگری باعث تخریب آثار باستانی و میراث فرهنگی شود چه سودی خواهد داشت؟ امید که پیش از آغاز و افزایش چنین تخریب‌هایی از نظر کارشناسان استفاده شود تا شاهد چنین صدماتی به میراث ملی این سرزمین نباشیم.

حسین زندی


برچسب ها: همدان ، میراث در خطر ، هگمتانه ،

جمعه 6 اردیبهشت 1392

تاسیس موزه اسب در قدیمی ترین اصطبل همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،گردشگری ،گفتگو ،

 
از سوی فعالان صنعت اسب و توسعه گردشگری :

تاسیس موزه اسب در قدیمی‌ترین اصطبل همدان

همدان به عنوان یکی از مراکز قدیمی پرورش اسب در کشور این روزها خواستار تاسیس موزه اسب در قدیمی‌ترین اسطبل این استان شده‌است تا با این کار و به واسطه حضور گردشگرانی که برای دیدن اسب‌ها می‌آیند راه برای توسعه گردشگری ورزشی باز شود.

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ‌ گردشگری ـ از دیر باز ایران را به عنوان خاستگاه اسب در جهان می‌شناسند. از این رو تنوع نژادی اسب در ایران بیش از دیگر کشورهاست . همدان ازجمله مراکز قدیمی پرورش اسب در کشور است که اینروزها نیاز به توجه بیشتری دارد.
 
"وحید برقعی" رئیس فدراسیون سوارکاری همدان در مورد جایگاه پرورش اسب درهمدان به CHN گقت: «علاوه بر آنکه صنعت اسب در همدان سابقه دیرینه‌ای دارد، در یک قرن گذشته از جایگاه خاصی نیز برخوردار بوده است. از زمانی که زنده یاد "مری لیلی قراگوزلو" در روستای ورکانه پرورش اسب اصیل ایرانی (عرب خوزستان) را شروع کرد و مرحوم "مهدی مکاره چی" اولین باشگاه نخصصی در این شهر را راه اندازی کرد، شرایط ویژه ای برای همدان رقم زده‌شد.»
 
به گفته او، ورزش سوارکاری همدان در رشته پرش با اسب رغیب استان های دیگر است به خصوص اسب هایی که در مسابقات شرکت کردند بیش از دوبرابر سایر استان ها (به جز تهران و البرز) است .  
 
برقعی در ادامه افزود: «صنعت اسب استان شامل بخش های سخت افزاری و نرم افزاری است که در بخش سخت افزاری 6 باشگاه سوارکاری دارد و مراکز پرورش در شهرهای همدان ، صالح آباد ، رزن، ملایر و نهاوند فعال هستند.»
 
به گزارش CHN، صنعت اسب تعریف ویژه ای دارد. از یک منظر تولید و پرورش و دیگری تولید ادوات جانبی در این زمینه که همدان به صورت نیمه صنعتی در حال تولید ادوات و تجهیزات باشگاه های سوارکاری در حال ارائه خدمات است.
 
رئیس فدراسیون سوارکاری همدان ادامه داد: «با جایگاهی که این شهر در صنعت چرم دارد می تواند در صنایع دستی و ادوات سوارکاری نیز تاثیرگذار باشد مورد دیگر پرورش از نژادهای مختلف است که همدان خاستگاه پرورش اسب اصیل ایرانی(عرب خوزستان) است امروز نیز اسب ترکمن تولید می شود.»
 
گردشگری ورزشی نیازمند توجه مسئولان است
برقعی در پاسخ به این سوال که چرا قدیمی ترین اصطبل استان در ورکانه که در حال تخریب است بازسازی و یا تبدیل به موزه اسب نمی شود به CHN گفت: «من خواهش می کنم مسئولان به خصوص در میراث فرهنگی به این مسئله توجه کنند چرا که این منطقه با ظرفیت هایی که دارد می تواند به محل برگزاری جشنواره بین المللی اسب ایرانی تبدیل شود و فصل مشترک ورزش سوارکاری ، صنعت معدن و سازمان میراث فرهنگی اسب است و هر کدام می توانند سهم خود را در این زمینه داشته باشند.
 
به اعتقاد او، از آن جا که اسب سواری ورزشی خصوصی است می تواند با آژانس های گردشگری که کار اکوتوریسم انجام می دهند یک تفاهم نامه مشترک انجام گیرد تا بخش خصوصی با همکاری نهادهای گردشگری بتواند برای جذب گردشگر داخلی و خارجی تلاش کند.
 
برقعی در مورد برنامه های آینده فدراسیون سوارکاری همدان گفت: «از دور سوم سفر ریاست جمهوری مصوبه ای داریم که برای اولین مرکز بین المللی مسابقات ورزش های سواره تهیه شده است اما هنوز به نتیجه نرسیده است که امید داریم در سال 92 به نتیجه برسد .»
 
"ابراهیم کارخانه‌ای" نماینده مردم همدان در پاسخ به این سوال که با توجه به ظرفیت های موجود  و نیازهای استان چرا سرمایه گذاری های دولتی صورت نمی گیرد گفت: « من در جریان نیستم.»
 
اسب‌ها ممنوع الخروج، سیاحان در اندیشه اسب ایرانی
"محمد زندی" پرورش دهنده اسب ایرانی مهم ترین ویژگی اسب های ایرانی را تنوع نژادی و گونه های مختلف اسب دانست و به CHN گفت: «در هیچ کشوری ده ها گونه از نژادهای مختلف را هم زمان نخواهید یافت اما در ایران این امتیاز وجود دارد تا اسب کرد، ترکمن، کاسپین، اصیل (خوزستان) و گونه های مختلف این نژادها را در کنار هم داشته باشیم که هر یک می تواند منشاء اتفاق مثبتی برای  جذب و توسعه گردشگری کشور باشد.
 
او افزود: «علاوه بر جذب گردشگر ورزشی از طریق مسابقات سواری استقامت ، پرش ، چوگان و زیبایی اسب به عنوان حیوانی که  گذشته تاریخی  پر باری را به همراه دارد می تواند موجب جذب سیاحان شود .»
 
زندی مهم ترین مشکل را ممنوع الخروج بودن اسب و ممنوعیت صادرات دانست و گفت: «ما نه تنها با این کار ارزآوری را از دست داده ایم بلکه در هیچ مسابقه بین المللی نمی توانیم شرکت کنیم و مهم تر از همه این که نژادهای اسب ایرانی به نام دیگر کشورها ثبت می شود مانند نژاد اسب خوزستان که به نام اعراب ثبت شده و اسب کاسپین (اسبچه خزر) که انگلستان به دنبال ثبت آن است.»


برچسب ها: سوارکاری ، همدان ، موزه ،

http://www3.hamedan.irna.ir/fa/News/80625103/ا

نقش موثر تشکل های مردم نهاد در حراست از محیط زیست

همدان- تشکل های مردم نهاد و سازمان های مردمی در عرصه محیط زیست، نقش اساسی در راستای ارتقای سطح فرهنگ زیست محیطی در جامعه دارند.

به گزارش ایرنا دنیای امروز پس از گذار از عصر صنعتی و قدم گذاشتن در دنیای الکترونیک بیش از گذشته در حسرت محیط زیستی پاک و عاری از آلودگی است، از همین رو است که در سراسر جهان روزهایی در سال را برای یادآوری این عامل مهم در زندگی بشر مشخص کردند تا به یاد بشر بیندازند که چقدر مدیون زمین و آنچه بر روی آن رشد و نمو می کند، هستند.

22 آوریل مطابق با دوم اردیهشت ماه در سراسر جهان به نام روز زمین پاک معرفی شده است و مجمع عمومی سازمان ملل، طی یک قطعنامه از کشورهای عضو سازمان، نهادهای سازمان ملل، سازمان های بین المللی، منطقه ای و زیرمنطقه ای، جامعة مدنی و سازمان های غیردولتی (NGO) درخواست می کند که آگاهی افراد درباره روز جهانی زمین پاک را وسعت بخشند و محترم شمارند.

تشکل های مردم نهاد همدان نیز چند سالی است به مناسبت های مختلف برنامه هایی در راستای حفظ محیط زیست و ارتقای شاخص های زیست محیطی اجرا کرده و خواستار همکاری آموزش و پرورش با ایجاد واحد درسی مستقل برای تبیین اهمیت محیط زیست در میان دانش آموزان هستند.

یک فعال محیط زیست در گفت و گو با ایرنا با اشاره به واضح بودن نقش محیط زیست در توسعه پایدار، گفت: برنامه هایی که به مناسبت روزهای مختلف برای حفظ و حراست محیط زیست اجرا می شود با هدف آموزش کودکان برای ایجاد احساس مسوولیت نسبت به محیط زیست خود آن ها انجام می گیرد.

ˈحسین زندیˈ ادامه داد: در مراسم روز زمین پاک با دعوت کردن از برخی مهدهای کودک و مدارس ابتدایی به دنبال این هستیم که آموزش حفظ محیط زیست را از کودکی در افراد جامعه نهادینه شود.

عضو انجمن ˈدوستان زمینˈ افزود: در این برنامه یک کیسه زباله و یک پرسش نامه به افراد حاضر داده شد که هر یک را پس از پر کردن تحویل برگزار کنندگان دهند و در نهایت به چهار نفر جوایزی به رسم یاد بود اهداء شد.

زندی ادامه داد: در روز جمعه گذشته به همت تشکل های مردم نهاد، تپه عباس آباد از زباله های ریخته شده در محیط پیرامون پاکسازی شد که با استقبال خوبی از سوی مردم همراه بود.

وی تأکید کرد: البته اگر قرار باشد که دوستداران طبیعت به پاکسازی و جمع آوری زباله بپردازند و دیگران با تولید زباله آن را در طبیعت رها کنند جز یک دور باطل پدید نخواه آمد و باید امر آموزش ترویج یابد.

این فعال محیط زیست افزود: تأکید نهادهای مدنی بر آموزش همه جانبه مردم به خصوص کودکان است تا این دور تسلسل پایان یابد و نتیجه مناسب حاصل شود.

وی ادامه داد: برای نهادینه کردن این مهم باید تمامی نهادهای مسئول دولتی، به خصوص رسانه ها ورود موثر پیدا کنند.

معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری همدان نیز در گفت و گو با ایرنا گفت: یکی از سیاست ها و و وظایف اداره آموزش حقوق شهروندی حوزه معاونت فرهنگی و اجتماعی بحث تبلیغ و تبیین اهمیت زمین پاک و محیط زیست است.

ˈعباس صوفیˈ افزود: اداره حقوق شهروندی با هدف قرار دادن دانش آموزان دوره ابتدای به دنبال نهادینه کردن حفظ محیط زیست از کودکی در شهروندان است.

وی ادامه داد: معاونت فرهنگی شهرداری همدان با حمایت از تشکل های فعال در حوزه محیط زیست، تولیدات فرهنگی، و تبلیغات محیطی به دنبال افزایش اگاهی شهروندان است.

صوفی تأکید کرد: البته این مقوله مهم جهان امروز تنها با ورود یک نهاد یا ارگان موثر نمی افتاد و چون بحث فرهنگ سازی مطرح است رسانه ها به ویژه صدا و سیما نقش مهمی می توانند ایفا کنند.


برچسب ها: زیست بوم ، زمین پاک ، همدان ،

دوشنبه 2 اردیبهشت 1392

در روز زمین پاک کودکان به یاری زمین آمدند

   نوشته شده توسط: حسین زندی    

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=104450&Serv=2&SGr=25

در روز زمین پاک کودکان به یاری زمین آمدند

کودکان همدانی به کمک دوستداران محیط زیست آمدند تا در روز زمین پاک و با همیاری یکدیگر ضمن آموزشی که در آن با مفاهیم مربوط به زمین آشنا شدند در صدد ساختن زمینی پاک برآیند.

دانلود فایل مرتبط با خبر:
خبرگزاری میراث فرهنگی ـ محیط زیست ـ حفظ محیط زیست در ایران همواره مسئله روز است .با توجه به تخریب ها وبی توجهی هاهمه روزه می توان به آن پرداخت. به مناسبت روز جهانی زمین پاک برنامه هایی در کشور برگزار می شود . یکی از این برنامه ها مراسمی بود که به همت اتاق فکر انجمن های زیست محیطی همدان با همیاری تعدادی از مهد کودک های این شهر روز یکشنبه در محل بوستان ارم برگزارشد.
 
در این برنامه که انجمن های حیات سبز سرزمین ،دوستان زمین همدان، سبز پژوهان الوند ، کودکان همیار محیط شهر ومعاونت فرهنگی شهرداری و سازمان محیط زیست باهم همکاری داشتند .پس از برگزاری بازی و مسابقات آموزشی با موضوع محیط زیست جوایزی به کودکان شرکت کننده اهدا شد.
 
مجید اعتمادی از اعضای انجمن دوستان زمین گفت :کودکان می توانند از چنین فرصت هایی استفاده کنند برای یاد گیری ویاددهی همچنین تاثیری که بر دوستان خود می گذارند.بهتر است این برنامه هاادامه پیدا کند و در تمام کودکستان ها و مراکز آموزشی اجرا شود وتداوم پیدا کند.
 
آذین معیریان مدیر مهد کودک خصوصی کاوه وفعال محیط زیست در مورد برنامه های زیست محیطی مهدها گفت :ما در مهدها پروژه ای را پیگیری می کنیم وآموزش می دهیم به نام "پروژه کره زمین". در این شیوه در مورد خاک زمین ،هوای زمین ، انسان در روی زمین وتمام موجودات زمین صحبت می کنیم که زمین تنها جایی است که برای زندگی کردن وجود دارد.وبچه ها یاد میگیرند که چقدر در مقابل زمین مسئول هستند به همین دلیل بچه ها در طول یک سال آموزشی با مفاهیم مربوط به زمین آشنا می شوندو در نهایت یک کره زمین می سازند و در پایان همه داشته ها وآموخته ها رادر یک مسابقه به نمایش می گذارند .معیریان ادامه داد:در این فرایند سعی می کنیم پدر مادر هارا در طول سال فعال و سهیم کنیم. وکودکان پیام زیست محیطی را به خانه می برند .این شیوه بسیار موثر است وامیدوارم در همه مراکز اجرا شود.
 
نسرین زندی عضو انجمن دوستان زمین از محل برگزاری برنامه انتقاد کرد وگفت :فضای اجرای برنامه مناسب نیست . برای برگزاری برنامه هایی که کودکان حضور دارند امنیت و بهداشت بسیار مهم است وباید مدیریت شهری برای اجرای چنین برنامه ای مکان مناسبی در اختیار مجریان قرار دهد. به طور مثال در اینجا کودکان مجبور بودند روی چمن های پارک بازی کنند که این خود تخریب محیط زیست است. زندی ادامه داد :از آنجا که متاسفانه خانواده ها کمتر به مسئله محیط زیست می پردازند ، آموزش کودکان می تواند حتا بر بزرگترها تاثیر بگذارد.مانند همیاران پلیس که از تخلف های رانندگی بزرگترها جلو گیری می کنند ودر این زمینه نقش آموزش پرورش ورسانه ای مانند تلوزیون بسیار مهم است.
 
یکی دیگر از فعالان محیط زیست در زمینه نقش مردم گفت:مردم باید توجه کنند که زمین متعلق به خودشان نیست و آیندگان نیز در آن سهم دارند. ما باید کاری کنیم که در این آزمون سربلند بیرون آییم تا آیندگان از ما راضی باشند . مریم خندان ادامه داد:ما وقتی می توانیم بگوییم در زمینه حفظ محیط زیست موفق بوده ایم که این مسئله به عنوان یک ارزش اخلاقی و فرهنگی در جامعه شناخته شودو مردم مسئولیت آنرا بپذیرند.
 
 عضو انجمن حیات سبزسرزمین نیز برنامه بعدی اتاق فکر را همزمان با هفته محیط زیست اعلام کرد.
 
درپایان برنامه میثاقنامه زیست به طول ده متر که تو سط اتاق فکرسمن های زیست محیطی تهیه شده بود توسط شرکت کنندگان امضاء شد.
 
 
حسین زندی
 
 
مطلب مرتبط:
 
 


برچسب ها: روز جهانی زمین پاک ، همدان ،

 
 
 مهمترین آثار تاریخی کشور نگهبان و راهنما ندارند
 

حفظ و نگهداری بناهای تاریخی از وظایف سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی کشور است اگر چه مسئولیت پذیری شهروندان در سایه آموزش را نمی توان نادیده گرفت اما این سازمان در انجام وظیفه خود همواره ضعیف عمل کرده و نگرانی دوستداران میراث فرهنگی را به دنبال داشته است .

 
خبرگزاری میراث فرهنگی‌ ـ میراث فرهنگی‌ ـ‌ بازدید از اماکن تاریخی و باستانی از جمله گزینه‌هایی است که معمولا هر گردشگر با ورود به یک شهر یا منطقه در لیست مقاصد سفر خود قرار می‌دهد. این بازدید در صورتی می‌تواند دلنشین و نوید دهنده بازدیدی مجدد باشد که راهنمایی مجرب با اطلاعات دقیق بتواند نیازها و کنجکاوی‌های گردگشر را نسبت به آن جاذبه پاسخ دهد.
 
از دیگر سو سپردن نگهبانی و حفاظت از مجموعه‌ها و آثار و بناها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است با این وجود  شاهد حضور سربازان بدون آموزش کافی در مکان‌های تاریخی و باستانی هستیم.
 
"حسین زندی" فعال حوزه گردشگی و میراث فرهنگی معتقد است: «اگرچه داشتن نگهبان بهتر از نداشتن آن است اما بهره جستن از حضور سربازان در صورتی مفیدتر خواهد بود که سرباز به صورت داوطلبانه و از روی علاقه به این کار گمارده شود . باید آموزش کافی برای آشنایی نگهبانان با ارزش‌های تاریخی فرهنگی نسبت به این آثار اعمال شود و خدمات کافی و امتیازاتی در اختیار این سربازان قرار گیرد.»
 
او با اشاره به آنکه در سال گذشته به موارد زیادی برخورد کرده‌است که نگرانی درخصوص عدم محافظت از آثار باستانی را افزایش می‌دهد به CHN گفت: «در سه روز متوالی به کاروانسرای روستای رسول آباد همدان مراجعه کردم و با در بسته روبه رو شدم . تپه باستانی حسنلو در نقده که مهم ترین مرکز عصرآهن است و قدمت آن به بیش از ده هزار سال می رسد نیز در فصل زمستان راهنما ندارد.»
 
به گفته این فعان میراث و گردشگری، این مهم درخصوص سایر مجموعه‌ها نظیر مجموعه سه گنبد در شهر ارومیه نیز صدق می‌کند چراکه این مجموعه نیز راهنما محلی ندارد و سربازان هم همیشه در محل حضور ندارند. این درحالی است که مجموعه سه گنبد به عنوان موزه سنگ ارومیه دارای آثار قدیمی و مولاژهایی از کتیبه و سنگ نگاره های آذربایجان است. باید توجه کرد نگهبانی که بر اساس علاقه و از روی عشق کارخود را انتخاب کرده باشد محل خدمت را ترک نمی‌کند.
 
به گزارش CHN، از این دست موارد بسیار می‌توان نام برد که جاذبه‌های گردشگری و آثار تاریخی بدون محافظ و بدون راهنما به حال خود رها شده‌اند. چنین وضعیتی ارائه راهکارهای نوین را می‌طلبد تا سازمان متولی در کنار مردم بتواند از آثار تاریخی و فرهنگی این سرزمین پاسداری کند و به جذب گردشگر بپردازد. گردشگری که یکی از سرمایه‌های اصلی کشور است و باید حقوق آن محترم شمرده شود .
 
زندی معتقد است: «یکی از دلایلی که گردشگران میل کمتری نسبت به رجوع به راهنمایان و دریافت اطلاعات از آنها نشان می‌دهند عدم شایسته سالاری و برخورد نامناسب برخی راهنمایان است این درحالی است که راهنمای آموزش دیده و تحصیل کرده مانند معلم است و می‌تواند به علاقمند کردن گردشگران کمک کند چراکه این روزها راهنمایان گردشگری و فارغ التحصیلان مدیریت جهانگردی ازبیکاری رنج می‌برند.»


برچسب ها: همدان ، ارومیه ، تپه حسنلو ، سه گنبد ،

ویژه نامه گردشگری استان همدان3

برگرفته از ویژه نامه 6و7 روزنامه همشهری پنجشنبه 5بهمن 1391

 

 

 لالجین پایتخت سفال ایران

اگر بیست کیلومتری به سمت غرب از شهر همدان بروید از شهر بهار بگذرید به پایتخت سفال ایران می رسید . لالجین شهر کوچکی است که 70 % ساکنانش از طریق صنایع دستی و سفال روزگار می گذرانند این شهر مهمترین مراکز سفال کشور است و به یمن همین هنر کمترین نرخ بیکاری را در سطح استان دارد در ان شهر می توانید از فروشگاههای سفال که هر یک نشان از دستان هنرمندانه مردم این ولایت است را ببینید امامواظب باشید در دام سفال چینی نیافتید در سالها یاخیر سفال لالجین همانند دیکر صنایع دستی کشور توسط چینی ها کپی برداری شده وبه یاری هموطنان  سود جو باعث تهدید سفال لاجین شده است .

برا ی اینکه مطمئن ت خرید کنید فروشگاههای معتبر مانند خاکاب و خشوعی سر بزنید و یا کارگاه هایی که عمر آن ها به 400 سال می رسد و بیشتر آن کارگاه در قسمت پشت ترمینال شهر است که در بازدید از انها می توانید با شیوه سفالگری سنتی ایران هم در مراحل ساخت آن آشنا شوید و یادگاری از هنر لالجین که تبلور هنر ایرانی است که به همراه داشته باشید .

کاروانسرای تاج آباد :

در فاصله 25 کیلومتری جاده همدان به اسد آباد داخل روستای تاج آباد ( رسول آباد سفلی ) کاروانسرایی وجود دارد که از دوران قاجار بر جا مانده است این کاروانسرا به دلیل این که در مسیر امکان زیارتی عراق قرارداشته بسیار مورد اهمیت بوده است . این بنای زیبا دارای یک حیاط مدور مرکزی با حجره ها ، اسطبل ها و حیاط است . برخلاف کاروانسرا های دوره صفوی که چهار ضلعی است  این کاروانسرا مدور است که توسط زبیده خانم  از نوادگان فتحعلی شاه و علیقلی کوثر همدانی ساخته شده است زبیده خانم خدمات دیگری مانند ساخت پل -روان بازسازی- بنای امازاده یحیی وساخت بنای قدیمی باباطاهر که با ساخت بنای جدید تخریب شد را درکارنامه  اش دارد. درورودی کاروانسرا به سمت شمال است ومصالح به کار رفته در بنا از آجر است این بنا نیز مانند اغلب آثاری که متولی آن ها سازمان میراث فرهنگی  وگردشگری است در بیشتر طول سال بسته است و ظاهراً تنها برای درج در نقشه های گردشگری مورد استفاده قرار گرفته است .

یخدان میر فتاح :

اگر گذرتان به ملایر افتاد بازدید از یخدان میر فتاح را در برنامه خود داشته باشید . این ساختمان گنبدی شکل زیبا در فاصله ی یک کیلو متری جاده ملایر به بروجرد واقع شده است . میر فتاح شیخ الاسلام و فرزندش محمود فتاحی شریف الملک در دوره قاجار این یخچال را ساختند تا در زمستان در ان یخ و برف انبار کنند ودر فصل تابستان مردم ملایر ( دولت آباد ) از ان استفاده کنند . این یخدان نیز مانند سایر یخدانها به سبک صفوی ساخته شده است ودارای دو در  یکی ورود آب ودیگری برای خارج کردن یخ می باشد . مصالح به کاررفته در این بنا سنگ ، آجر و خشت است دیوار وسقف این بنا از سه لایه تشکیل شده است تا از نفوذ گرما جلوگیری کند از این یخدان تا اوایل دوره پهلوی دوم استفاده می شده است .

آرامگاه سیف الدوله :

در کنار مهم ترین پارک ملایر بنای زیبایی ساخته شده است که خانواده عضد الدوله افراد خانواده محمد میرزا سیف الدوله نوه فتحعلیشاه در آن مدفون هستنداین بنا دارای چهار در ورودی است که با آجر کاری تزئین شده است صحن اصلی آن سقفی گنبدی دارد این بنا سالها پیش توسط امیر ... عضدی قاجار نوه سیف الدوله ساخته شده است که مالک اصلی باغ و زمین های اطراف بود و توسط خانواده وقف شده است در بخش ورودی بنا آب نمای بسیار زیبایی ساخته شده است که هر انسان صاحب ذوقی را مجذوب خود می کند . سیف الدوله در دوره احد شاه حاکم ملایر (دولت آباد ) بود و این  پارک را در آن زمان احداث م یکند .

موزه ملایر :

یکی از دیدنی ترین موزه های ایران مجموعه ای از اشیاء است که در ملایر گرد آوری شدهاست و به چند دلیل : یکی این که این موزه از موزه استان همدان غنی تر است و به گواه آثار به نمایش در امده مهم تر است دیگر این که بیشتر این اشیاء توسط مردم به این موزه اهدا شده است که در کشور ما که مردم به دنبال تصاحب زیر خاکی و عتیقه هستند این پدیده بسیار با ارزش است اهدا کنندگان از همه اقشار جامعه هستند و به طور مثال آثار اهدایی دکتر محمد ملایری یک بخش موزه را به خود اختصاص داده است پس اگر گذر شما به ملایر افتاد بازدید این موزه را از دست ندهید موزه ملایر در عمارت لطفعلیان  و مصدقی در خیابان مصطفی خمینی این شهر است .

یادگاری از محسن مصدقی که به مصدق الممالک معروف بود ودر دوره قاجاریه می زیسته است این مجموعه از بخش های اندرونی ، حسینیه واصطبل تشکیل شده است . بخشی از این خانه بعدها توسط مرتضی خان لطفعلیان خریداری شد ومورد استفاده قرارگرفت . این عمارت از جمله ساختمان هایی است که آب قنات از درون آن می گذرد و سقف لمبه کوبی شده و ارسی ها با شیشه های رنگی و بنای آجری به زیبائی این بنا افزوده است .

این بنا در تاریخ 19/12/1380 به شماره 4892 به ثبت آثار ملی ایران رسیده است .

.معبد نوشیجان   ارگ باستانی نوشیجان )

در 15 کیلومتری غرب ملایر به سمت همدان بر فراز تپه ای معبدی خشتی وجود دارد که در لایه هایی مختلف کاوش باستان شناسان به آثار دوره های هخامنشی و اشکانی دست یافتند از بخش های مختلف این بنای باستانی می توان به بنای قدیمی ( اولین آتشکده ) تالار ستوندار ، اپادانا ، معبد اصلی ،( دومین نیایشگاه ) انبارها و اتاقها ، تونل ها وحصار دژ نام برد .

در این کاوشها آثار سفالی نقره و... به دست آمده است و علی هژبری باستان شناس معتقد است بنای اصل این مجموعه متعلق به عصر آهن 3 یا پیش از مادها بوده است و بنابرشواهد و یافته های وی معبد را بنایی نیایشگاهی مربوط به مهر پرستان می داند و این نظریه با توجه به محراب و بنای چلیپایی و نیم چلیپایی این مجموعه بیان می کند . این اثر باستانی به شماره 763 در تاریخ 3/11/1366 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است . و قابلیت ثبت جهانی را نیز به عنوان اثری گرانبها دارا است . .

امامزاده شاهزاده محمد و علی

اگر به نهاوند سفر کنید در میدان آزادی ( قیصریه ) امامزاده ای با مناره های کاشی کاری شده زیبا قرارگرفته است به نام امامزاده شاهزاده محمد وعلی . در شجره نامه آن آمده است امامزاده محمد بن عبد اله بن احمد اشعرانی بن ابراهیم بن محمد الیمانی بن عبد الله بن امام موسی کاظم که به روایتی در قرن چهارم می ریسته است . حیاط امامزاده مملو از قبور و مردم نهاوند است این امامزاده از مکانهای مورد تکریم مردم شهر می باشد

.  مزار شیخ ابوالعباس نهاوندی ( در شیخ )

در یکی از محله های قدیمی نهاوند به نام « در شیخ »  اتاق کوچکی قراردارد که متعلق به مقبره شیخ ابوالعباس نهاوندی از صوفیان قرن چهارم است . درون بنا اتاقی است با طاق و قوس های زیبا و یک گنبد که در زمان قاجار ساخته شده است . در کف  بقعه روبروی در ورودی مزار شیخ قرار گرفته است و نیز چهار قبر در اطراف آن که متعلق که بزرگان نهاوند است .این بنا در تاریخ 25/12/1380 به شماره 5038 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است اگر به این مکان رسیدید و با در بسته روبرو شدید نگران نباشید . کلید این بنا در اختیار سوپر مارکت روبروی آن است که مردی مهربان  از مردم خوب نهاوند واز شما استقبال خواهد کرد .

حمام حاج آقا تراب

در سفر به نهاوند حتماً سری به محله علی آباد بزنید و از حمام و مسجد قدیمی حاج اقا تراب و ساختمان غسالخانه قدیمی شهر دیدن کنید این حمام تاریخی در کوچه حاج آقا تراب واقع شده است که مربوط به 161 سال پیش یعنی 1230 خورشیدی است .

سقف وهلالی های حمام دارای نقوشی از رزم رستم و دیو سفیدو گچبری هایی کم نظیر است که بیننده را مجذوب خودمی کند . این حمام به حمام دو قلو معروف است که یکی برای طبقه حاکم و اشراف جامعه ودیگری برای افراد عادی است . حمام مربوط به اشراف تزئینات بیشتری دارد و گفته می شود بعدها از حمام دیگر به عنوان حمام زنانه استفاده می شده است . این حمام در حال حاضر به عنوان موزه مردم شناسی نهاوند همه روزه  آماده بازدید علاقمندان به تاریخ و فرهنگ این سرزمین است حمام حاج آقا تراب در تاریخ 22/9/1356 و به شماره 1492 در فهرست آثا رملی به ثبت رسیده است .

موزه مردم شناسی اسد آباد :

در سالهای اخیر سازمان میراث فراهنگی و گردشگری تلاش کرده است در هر استان و شهری موزه ای به نمایش آثار وتاریخ  آداب ورسوم ایجاد کند . در اسد آباد نیز همین اتفاق افتاده است . در محله سیدان ساختمانی به همین امراختصاص داده شده است واشیایی از سوی مردم اهدا شده است ودر معرض نمایش علاقمندان قرار گرفته است اما بخشی از این خانه تاریخی از سوی  همین سازمان به دانشگاه علمی کاربردی تبدیل شده است سنگ یادمانی سید جمال الدین نیز در این ساختمان قرارگرفته است . این موزه در تاریخ 6/7/1387 افتتاح شده است .

امامزاده احمد ( سیدان ) این امامزاده در محله سیدان اسد آباد واقع شده است واز هر چهار طرف در  ورودی دارد و گفته می شود متعلق به یکی از سادات اسد آباد است . امامزاده احمد روبروی موزه مردم شناسی اسد آباد در میان یک پارک کوچک قرا رگرفته است . 

حمام نیلوفر :

روبروی مسجد جامع شهر حمامی وجود دارد که قدمت آن به دوره صفوی بر می گردد . حمام نیلو فر در دهه هشتاد به ثبت می رسد و مورد مرمت قرارگرفت که اخیراً مرمت آن به پایان رسید است ومورد بازدید علاقمندان قرار خواهد گرفت این حمام در کنا مجموعه ای آثار تاریخی اسد آباد از جمله آب انبار صفوی مسجد  جامع شهر و بازار قرار گرفته است وبازدید از این مجموعه برای مسافران به راحتی انجام می گیرد .

سید جمال  الدین اسد آبادی

بنیانگذار نو اندیشی دینی :

سید جمال الدین اسد آبادی در سال 1217 خورشیدی در محله سیدان شهر اسد آباد به دنیا آمد و پس از تحصیل علوم و معارف به فعالیت های سیاسی و اجتماعی پرداخت ، با این هدف که کشورهای اسلامی را اصلاح نماید.  سید جمال الدین را بنیانگذار نهضت اسلامی و انقلابی در 150 سال اخیر دانسته اند . تاسیس انجمن های سیاسی ، انتشار نشریات وروزنامه هایی مانند عروه الوثقی و مکاتبه با حاکمان پادشاهان از فعالیت های او به شمار می رود. به رسم بزرگداشت او کتیبه و سنگ بنای یادبودی در حیاط خانه اش در محله سیدان اسد آباد احداث شده است و به شماره 18603 در تاریخ 21/2/1376 در فهرست آثا رملی ایران به ثبت رسیده است .

میرر ضی الدین آرتیمانی :

آرامگاه سید محمد رضی متخلص به رضی الدین آرتیمانی در محله آرتیمان در کوهپایه شمالی تویسرکان واقع شده است . در  سال 1354 خورشیدی بنای یادمانی زیبایی بر مزار این شاعر گرانقدر از سوی انجمن آثار ملی ساخته شده است این بنای آجری چهار وجهی در میان باغ زیبایی محصور است . میر رضی در زمان صفویه هم عصر شاه عباس کبیر بوده است واز عرفای زمان خود به شمار می رود و از وی حدود یک هزار و پانصد بیت شعربر جا مانده که در دیوان اشعار او به انتشار رسیده است از میر رضی به جزء اشعار رباعی و غزل مثنوی ساقی نامه که مشهورترین اثر وی است به جای مانده است .

الهی به مستان میخانه ات      به عقل آفرینان دیوانه ات

به میخانه وحدتم راه ده              دل زنده و جان آگاه ده

میر رضی در دربار شاه عباس کبیر منزلت و جایگاهی داشت اما به زادگاهش بازگشت ودر خانقاهی که دائر کرده بود به سیر وسلوک و آموزش عارفان و پیوان خود پرداخت . این عارف و شاعر نامی در سال 1037 ه . ق برابر با 1005 ه . ش دیده از جهان فرو بست ودر خانقاهش به خاک سپرده شد تا مزارش زیارتگه عارفان و دلسوختگان باشد .

حیقوق نبی:

مگر می شود کسی وارد شهر تویسرکان شود واز مقبره حیقوق نبی دیدن نکند . مکانی که هم مورد احترام مسلمانان است وهم یهودیان .این مقبره در جنوب غربی شهر تویسرکان در میان پارکی زیبا قرا رگرفته است که هر بیننده ای را به سوی خود می خواند .

حقیوق نبی یکی از پیامبران بنی اسرائیل است که نامش در تورات آمده است او درحمله بخت النصر و بابلیان به همراه یهودیان به اسارت در آمد و سالیان درازی در زندان بابل بود و پس از فتح بابل به دست کوروش هخامنشی و آزادی یهودیان به ایران آمدو در همدان ساکن شد و پس از مرگ در تویسرکان به خاک سپرده شد . بقعه این پیغمبر بنایی است به شکل برج و از آجر ساخته شده است و گنبدی زیبا و مخروطی شکل دارد و 12 متر اراتفاع این بناست . داخل بنا بسیار ساده است ودر قسمت میانی مزار حیقوق جای گرفته است که مشخصات آن به دوز بان فارسی و عبری بر آن نگاشته شده است . گفته می شود در حفاری های باستان شناسان بقایای دیوار وحصاری با چهار برج کشف می شود که قدمت آن از بنای فعلی کهن تر بوده است این مزار از جمله مزارهای چند پیغمبر یهود در ایران است که برا مردم محلی بسیار مورد تکریم و احترام است .

فرسفج :

اگر به معماری صفوی علاقمند باشید می توانید در مسیر جاده تویسرکان به اسد آباد و کنگاور در فرسنج که چند سالی است شهرستان اعلام شده است توقف کنید واز آثار معماری قدیمی این شهر جدید دیدن کنید . کاروانسرای فرسنج از مجموعه کاروانسراهای ساخته شده عصر صفوی است که به کاروانسراشاه عباسی شهرت دارد این اثر تاریخی سالها استراحتگاه کاروانها و بازرگانان و زائران بوده است . مساحت آن حدود 4000 متر مربع است ودر سالهای گذشته با هدف ایجاد بازارچه صنایع دستی و گردو مرمت شده است اما تا کنون این محقق نشده است . اشیا ء یافته شده از کاروانسرا در موزه شهر همدان نگهداری می شود در کنار فرسنج بر روی شاخه ای از قلقل رود پلی ساخته شده است که شرق را به غرب وصل می کند طول پل 60 متر و عرض آن 8 متر است این پل نیز از آثار دوره صفوی است ودر ساخت آن از مصالح سنگ و آجر و ساروج استفاده شده است و هر دو اثر در سال 1376 در فهرست آثار ملی ثبت شده است .

یکی دیگر از آثار صفوی فرسنج حمامی است که در زیر خاک مدفون است و هنوز بازسازی نشده است . فرسنج در گذشته مرکز تولید سفال منطقه بوده و پس از لالجین دومین مرکز سفال استان همدان به شمار می رفته است . آثار کارگاه سفالگری در کنار کاروانسرا بیست سال  پس از تعطیلی همچنان پابر جاست ودر حاشیه شهر هنوز کارگاه هایی در حال تولید سفال هستند . در گذشته سفال بدون لعاب فرسنج زبانزد مردم منطقه بوده است .

میرر ضی الدین آرتیمانی :

آرامگاه سید محمد رضی متخلص به رضی الدین آرتیمانی در محله آرتیمان در کوهپایه شمالی تویسرکان واقع شده است . در  سال 1354 خورشیدی بنای یادمانی زیبایی بر مزار این شاعر گرانقدر از سوی انجمن آثار ملی ساخته شده است این بنای آجری چهار وجهی در میان باغ زیبایی محصور است . میر رضی در زمان صفویه هم عصر شاه عباس کبیر بوده است واز عرفای زمان خود به شمار می رود و از وی حدود یک هزار و پانصد بیت شعربر جا مانده که در دیوان اشعار او به انتشار رسیده است از میر رضی به جزء اشعار رباعی و غزل مثنوی ساقی نامه که مشهورترین اثر وی است به جای مانده است .

الهی به مستان میخانه ات      به عقل آفرینان دیوانه ات

به میخانه وحدتم راه ده              دل زنده و جان آگاه ده

میر رضی در دربار شاه عباس کبیر منزلت و جایگاهی داشت اما به زادگاهش بازگشت ودر خانقاهی که دائر کرده بود به سیر وسلوک و آموزش عارفان و پیوان خود پرداخت . این عارف و شاعر نامی در سال 1037 ه . ق برابر با 1005 ه . ش دیده از جهان فرو بست ودر خانقاهش به خاک سپرده شد تا مزارش زیارتگه عارفان و دلسوختگان باشد .

خانه مسعود ی :

در خیابان انقلاب شهر تویسرکان عمارتی قدیمی است که در دوره قاجار به سال 1292 ساخته شده است این بنا بخشی از یک عمارت بزرگتر بوده که بخش هایی از آن را پیشتر توسط مالک  آن واگذار شده وساختمان های جدید در اطراف آن احداث شده است  اما آن چه باقی مانده در سالهای بعد به تملک  یکی از خانواده های تویسرکانی به نام خانواده مسعودی در می آید و سالها در اختیار این خانواده بود تاسازمان میراث فراهنگی آن را خریداری کرد و به عنوان ساختمان اداری از آن استفاده می کرد اما امسال اداره میراث فراهنگی شهرستان به ساختمان دیگری منتقل شدو خانه مسعودی به موزه تویسرکان تبدیل شد . جذاب ترین بخش این اثر تاریخی اتاق شاه نشین  است که تماما گچبری و نقاشی شده بارنگ ها ی گیاهی از دوره قاجار است و تصاویری از شاهان کیانی تا قاجار که دو را دور اتاق به چشم می خورد . این تصاویر هنرمندانه را با شیشه پوشیده اند  و با گچبری قاب شده اند .

در انتهای اتاق شومینه ای گچ بری شده قرا ر گرفته است و سقف اتاق آینه کاری شده است اگر تویسرکان همین یک بنا را در خود  داشت به جا بود که برای دیدن این اثر به تویسرکان رفت . این اثر در تاریخ 27/10/1377 و به شماره 2246در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .


برچسب ها: همدان ، گردشگری ، روزنامه همشهری ، اسد آباد ، ملایر ، نهاوند ، لالجین ،

 

ویژه نامه گردشگری استان همدان2

برگرفته از ویژه نامه 6و7 روزنامه همشهری پنجشنبه 5بهمن 1391

 

بقعه پیر خضر :

اگر به همدان سفر کردید دیدار از پیر خضر را از دست ندهید بقعه پیر خضر بر روی "کوهکی" به همین نام بنا شده است که در کنار روستایی به نام خدر یا خضر ( امروزه اینمنطقه در قسمت شهری قرارگرفته است ) در شمال شهر همدان واقع شده است .و از این کوه در آثاری مانند راحه الصدور نام برده شده است واز دیدار باباطاهر و طغرل بیک در این کوه سخن گفته شده است . برخی پیر خضر از عرفای بزرگ همدان دانسته اند اما بر اساس آن چه در شجره نامه این بقعه آمده است  وی مجد الدین علوی است . اما در متون دیگر مقبره مجد الدین علوی را در کنار مزار باباطاهر می دانند در قسمت غربی بیرونی بنا بقایای اتاق دیگری وجود دارد که آجرها و کتیبه ای به خط کوفی بر آن چشم می خورد که ظاهراً از میان رفته است داخل بنا محرابی با گچبری هایی از آیات قرآن مربوط به قرن ششم وهفتم ه . ق وجود دارد .و همچنین در چهار دور دیوارهای داخل بقعه دوردیف کتیبه گچی وجود دارد که اشعاری از شاهنامه فردوسی به خط کوفی است که این نمونه تنها در این بقعه دیده شده است .

پل آبشینه :

اگر از جاده ملایر وارد همدان شوید در حدود پنج کیلومتری همدان ،در سمت چپ پلی تاریخی را مشاهده خواهید کرد که قرن ها مورد استفاده مردم این منطقه بوده است . گفته می شود این پل در زمان صفویه احداث شده است . پل آبشینه دارای چها ر دهانه با قوس های معروف به جناغی است واز آجر و سنگ و ساروج ساخته شده است ودر بین هر دهانه آب نهایی ایجاد شده است و جاده همدان به ملایر به موازات همین پل به فاصله کمتر از 50 متر احداث شده است . این پل بر روی رودخانه قره چای قرار گرفته واز کنار روستای آبشینه می گذرد .

 

پیست اسکی :

از دره عباس آباد و مجموعه گنجنامه که به سمت جاده تابستانی تویسرکان بروید به تاریک دره خواهید رسید که پیست اسکی همدان در این دره قراردارد این پیست در سال 1364 توسط هیئت اسکی همدان ایجاد شده این پیست سالانه پذیرای اسکی بازان همدانی است که با بارش اولین برف زمستانی به این ورزش  مفرح می پردازند . طول پیست حدود 600 متر و شیب ان 25 درجه است این پیست دارای پناهگاه و مهانسرایی  است که شامل خواب گاه مدرسه اسکی رستوران تاسیسات برق اضطراری است به لطف وجود این پیست اسکی بازان همدان همواره از مقام آوران این رشته اند . امسال همزمان با جشنواره مسابقات کشوری اسکی در این مجموعه برگزار خواهد شد

تپه عباس آباد :

یکی از جاذبه های زمستانی که مردم همدان هر آخر هفته برای گذراندن روز تعطیل به آنجا می روند تپه عباس آباد است که به دلیل حجم زیاد برف و هوای مطبوع کودکان را برای بازیهای زمستانی و ساختن آدم برفی در این مکان می برند و گاهی برنامه های جشنواره زمستانی در این تپه برگزا رمی شود . این تپه موقعیت ویژه ای در شهر دارد و مشرف به تمام شهر است به همین دلیل در گذشته حاکمان از این تپه برای نواختن ساز و دهل  استفاده می کردند و به آن  تپه نقاره خانه می گفتند . در قسمت میانی استخر مجموعه ای برا یپذیرایی از میهمان ها و غذا خوری ایجاد شده است در روزهای تعطیل بیشتر خانواده هایی که توان  کوه پیمایی حرفه ای را ندارند به این تپه می آیند وبه نرمش و پیاده روی می پردازند .

 

جشنواره زمستانی 2:

چهارمین فستیوال ساخت تندیس های برخی در همدان اردشیر محرابی نفر اول رشته مجسمه سازی یخی 1388 خوارکی ها و سوغاتی ها

اگر اهل خوراکی و شیرینی های سنتی می باشید همزمان با بازدید از بازار قدیمی همدان می توانید از سوغاتی های همدان هم خرید کنید کماج یکی از شیرینی های مخصوص همدان است که هوا داران زیادی دارد یکی دیگر از سوغاتی های همدان انگشت پیچ است که از شکر ، گلاب و تخم مرغ و برخی افزودنی ها درست می شود و تنها در همدان تولید می شود همدان به دلیل موقعیت جغرافیایی که در منطقه سردسیر قراردارند در گذشته ودر زمستان ها میوه و سبزیجات یافت نمی شد به همین دلیل تابستان ها این محصولات را در سرکه می ریختند و ترشی درست می کردند و به همین دلیل خوش طعم ترین ترشی ها را می توانید از همدان خریداری کنید .

مسجد جامع همدان

در حد فاصل خیابان اکباتان و بازار صحافخانه و صابونی ها و سبزه میدان م یتوانید از مسجد جامع همدان دیدن کنید و دمی در حیاط مسجد آرام به تماشای مناره ها و طاق و قوس ها زیبای این مسجد و آمد وشد مردم شهر بنشینید . مسجد جامع همدان بنابر لوحه نگاشته شده آن مربوط به سال 1253 ه . ق همزمان با دوره فتحتعلی شاه قاجاره است . مسجد دارای 3 در 6 مناره 2 شبستان و 3 ایران است و یکی از دیدن ترین قسمتهای این اثر تاریخی گنبد بزرگ آجری آن است . همدان را می توان شهر گنبدهای خاکستری نامید . اما با توسعه شهر وساخت و سازهای جدید که بلند مرتبه سازی و آپارتمان سازی متداول شد این آثار زیبا در پشت این ساختمان های ناموزون پنهان شدند . مسجد جامع همدان تا پیش از احداث حسینیه جدید محل اقامه نماز جمعه بود و طی شماره 1732 در تاریخ 26/3/1375 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .

 

ورکانه :

روستایی با معماری به سبک رنسانس :

اگر علاقمند به روستا و جاذبه های روستایی هستید بازدید از روستای سنگی ورکانه را از دست ندهید این روستا در 24 کیلو متری شرق همدان در کوهپایه ای زیبا واقع شده است اما اهمیت این روستا علاوه بر پیشینه تاریخی آن که به بیش از چهار صد سال می رسد به جاذبه های دیگری نیز که داراست بر می گردد از جمله معماری سنگی آن است ساختمان ها از سنگ لاشه ساخته شده است و با تابش نور به ویژه پس از بارش باران درخشندگی خاصی پیدا می کند و تغییر رنگ می دهد ورکانه روستایی است با دو گرایش از دو زبان فارسی و لکی واگر با ساکنان مهربانش هم سخن شوید از امثال و افسانه های شیرین و باورهایشان سیر نمی شوید دره های طبیعی اطراف روستا از دیگر جاذبه های آن است که هر بیننده ای را مجذوب می کنند باید یادآوری کرد این روستا زداگاه پروفسور توفیق موسیوند سازنده نخستین قلب مصنوعی جهان است و خانه اجدادی او در این روستا قراردارد ورکانه خاستگاه اصلاح نژاد اسب اصیل ایرانی ( نژاد خوزستان ) هم هست . زنده یاد مری لیلی قراگزلو چهره جهانی پرورش اسب اصیل ایرانی است که در این روستا اصطبلی ایجاد کرد و به پرورش و اصلاح نژاد پرداخت . البته یک اصطبل قدیمی هم در روستا هست که مربوط به دوره قاجار است که همچنان مورد استفاده است بقایای قلعه امیر طومان قراگزلو در کنار روستا واقع شده است .

 

کلیسای انجیلی :

در حیاط بیمارستان اکباتان واقع در خیابان طالقانی ( پذیرایی ) ساختمان زیبایی وجود دارد که هر بیننده ای را به سوی خود می خواند این بنا کلیسای انجیلی  نام دارد . پیش از این نمای بنا با گلهای طبیعی و شاخه های پیچک پوشیده شده بود اما درسالهای اخیر به دلیل ساخت و ساز در اطراف آن این گیاهان از بین رفته و دیوار سنگی بنا نمایان شده است . مصالح به کارررفته در این ساختمان لاشه سنگ هایی به صورت خشکه چین و سقف آن شیروانی است .کلیسا دو در دارد . یکی در ضلع غربی و دراصلی آن در ضلع جنوبی است ووستون ها و کلاف بندی داخلی بنا چوبی است و بسیار دیدنی . قدمت کلیسا به یک قرن می رسد وگفته می شود توسط فردی به نام رابی اسحاق ساخته شده است مزارش در کنار همین کلیسا ( 1964-1889) واقع شده است مدتی است که کارکنان بیمارستان اکباتان از این کلیسا به عنوان آشپزخانه و سپس سالن غذا خوری استفاده می کردند که هنوز تابلوی آن بر سر در کلیسا خود نمایی می کند و اخیراً نیز به عنوان سالن اجتماعات بیمارستان از آن استفاده می شود .

کلیسای گریگوری استپان :

اگر به تپه تاریخی هگمتانه رفتید فراموش نکنید که دو کلیسای ارامنه به نام های گریگوری استپان و حضر مریم در این سایت تاریخی قراردارد .

در قسمت شرقی تپه هگمتانه به سمت خیابان شهدا کلیسای مسیحیان پروتستان   همدان قرا رگفته که  تا دو دهه پیش مورد استفاده پیروان این مذهب بود .

این بنای مذهبی از خشت و آجر ساخته شده است وداخل آن از گچ نیز استفاده شده است . دیوارهای کلیسا مملو از تابلوهای زیبا با موضوعات مذهبی از بزرگان این دین الهی است . برج ناقوس کلیسا ، ستون ها و پایه  ستون های سنگی اطراف آن نشان از معماری خاصی دارد پس از تملیک کلیسا توسط میراث فراهنگی از ساختمان جانبی  ان به عنوان دانشگاه علمی – کاربرید استفاده می شود در  داخل کلیسا چند سنگ قبر بر روی دیوار نصب شده است که مربوط به کشیش های ارامنه است این کلیسا بیش از سیصد سال قدمت تاریخی دارد .

کلیسای مریم مقدس :

در ضلع غربی کلیسای گریگوری استپان در تپه هگمتانه کلیسای دیگری قرا رگفته به نام حضرت مریم که گفته می شود متعلق به پیروان مذهب ارتدوکس است محراب کلیسا به سمت غرب ودارای طاق و قوس و.. است ستون های چوبی داخل کلیسا ظرافت چندانی ندارند اما محکم ساخته شده است ساختمان این کلیسا جدیدتر از کلیسای گریگوری است ودر ضلع شمالی آن گورستان ارامنه واقع شده است البته ارامنه گورستان دیگری نیز دارند در خیابان گلزار واقع در پارک مریم واقع شدهاست .

به دلیل مهاجرت ارامنه و تملیک این کلیسا توسط میراث فرهنگی مراسم مذهبی در آن برگزار نمی شود از آن در حال حاضر به عنوان کارگاه آموزش دانشگاه علمی کاربردی استفاده می شود و همین امر به این بنا آسیب های جدی وارد کرده است . ورود به داخل این کلیسا امکانپذیر نمی باشد اما دیدن ساختمان بیرونی بنا خالی از لطف نیست .  

گنبد علویان  

در فاصله بین میدان عین القضات و میدان امام زاده عبدا...  بنایی وجود دارد که یادگاری از دوره سلجوقیان قرن ششم هجری است . دیدن این بنا هنر گچبری ایران را به درستی عیان می کند اثری بی نظیر در گچبری و آجر کاری تاریخ این سرزمین اگر چه بسیار آسیب دیده وتخریب شده اما یکی از آثاری است که تاریخی را با خود به همراه دارد این بنا به صورت چهار ضلعی است و 5/11 متر ارتفاع دارد . چهار گوشه بنا دارای طاق نما هایی است که اطراف آن گچبری شده است و همچنین داخل بنا که تماماً از کتیبه های گچی استفاده شده است . بنا دارای سردابی است که راه آن از محرابی است که در ضلع جنوبی قراردارد و مزاری مستطیل شکل در داخل سرداب که گفته می شود متعلق به دو تن از سادات علوی است , با کاشی های سبز رنگ پوشیده شده است . سرداب مانند چله خانه هاست و از شش حجره با طاق نما تشکیل شده است . سلسله علویان قرن هادر شهر همدان می زیسته اند و برخی از آن ها از امیران این شهر به شمار میرفته اند . برخی این بنا را خانقاه علویان در همدان دانسته اند و از آنجا که در دوره های ازتاریخ آیین عرفانی مورد مخالفت حاکمان بوده است . از سرداب برای مراسم آیینی و عرفانی استفاده می شده است .

دو روایت در مورد این بنا در بین عوام وجود دارد : به باور مردم همدان قدیم از سرداب گنبد علویان راهی به کربلا وجود داشته است ! ودیگر این که بنا گنبدی مرتفع داشته است که در جنگ جهانی دوم بر اثر بمب باران از بین رفته است .

چگونه به همدان سفر کنیم :

1- بهتر است گروهی سفر کنید تا هم هزینه کمتری داشته باشد  وهم لذت بیشتری از سفر ببرید .

2- حتماً از راهنمای گردشگری محلی کمک بگیرید .

3- به نقشه های چاپی اعتماد نکنید چرا که هیچکدام استاندارد نیستند و مسیر مشخصی به شما نمی دهند و بهتر است قبل از سفر مسیر خود را تعیین کنید تا وقت بیشتری برای بازدید داشته باشید ..

4- قبل از سفر محل اقامت خود را انتخاب کنید .

5-تنها از یک شهر دیدن نکنید طوری برنامه ریزی کنید که تمام استان را ببینید .

6- سعی کنید از لحظه لحظه سفر لذت ببرید . 

سیمین :

اگر از میدان شیر سنگی دیدن کنید از قسمت شرقی میدان خارج شوید از روستا های چشین  و ابرو بگذرید به روستای بی نظیر سیمین خواهید رسید . سیمین از روستاهایی است که افزون بر طبیعت زیبا و کوه های اطرافش دارای معماری خاصی است که به همت بنیاد مسکن به تازگی بهسازی شده است بهسازی روستا با سنگفرش کوچه ها و نصب درب چوبی در ساختمان ها از سال 1388 آغاز شد ودر تابستان 1391به پایان رسیده است . از آثا ردیدنی این روستا حمام قدیمی آن که مربوط به دوره قاجاریه است و به شماره 28136 در تاریخ 1/9/1388 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید است .

دیزی آبگوشت : غذای همیشگی همدانی ها :

- اگر با غذای های سنتی میانه خوبی دارید در سفر به همدان سعی کنید یک وعده دیزی آن هم از غذا خوری ها و یا قهوه خانه ها ی سنتی این شهر از آبگوشت همدان در آثار گذشتگان هم بارها سخن گفته اند حتی آوازه ا« به خارج از همدان هم رفته است حاج سیاح در خاطرات سفرش از تفلیس می نویسد زمانی که در ان شهر بیمار می شوید و پول کافی هم دارید هر روز به حجره یک همدانی که « گوشت و آبش » آبگوشت می فروشد می رود و یک کاسه می خورد تا مدتها که از بیماری خلاصی می یابد و آن شهر را ترک می کند . حال حی است به همدان سفر کنید و آبگوشتش را نخورید . در ابتدای خیابان شهدا ( شورین ) قهوه خانه  سنتی دایر است به نام بهارستان که مالک هنرمند آن سه دهه قبل تمام دیوارهای آن را نقاشی قهوه خانه ای کشید است که نظیر آن را نمی توانید در ایران ببینید .

این قهوه خانه را دو هنرمند که یکی نقاش و نقال است و دیگری نال و پرده خوان اداره می کنند ودر کنار این آثار خوردن غذای سنتی همدان لذت دیگری دارد .

موزه تاریخ طبیعی :

یکی از مفاخر همدان آقای جعفر محمد علی زاده است که مهمترین و بزرگترین موزه تاریخ طبیعی ایران را در همدان بنیانگذاری کرده است این موزه باهدف آموزش و پژوهش در دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا از سال 1351 تاسیس شده و هزاران گونه گیاهی و جانوری وزمین شناسی در این موزه نگهداری می شود .

حجم نمونه ها به انداه ای است که به نظر می رسد این موزه 2000 متری گنجایش آن را ندارد اگر چه بیشتر بازدید کنندگان دانش آموزان و دانشجویان هستند ناشناخته بودن این موزه به دلیل عدم معرفی ان است . موزه از سالن های مختلف تشکیل شده است از جمله سالن نگاره های سنگی ، سالن آبزیان ( زنده و فیسکه شده ) سالن کانی ها ، فسیل ها ، سنگ های رسوبی ، سالن ا کتشافات نمونه هایی که توسط عوامل موزه کشف شده اند سالن پرندگان و پستانداران است . همانطور که گفته شد این موزه از مجموعه های بی نظیر کشور و منطقه خاورمیانه است این موزه در مسیر میدان مدرس به روستای حیدره جنب دانشکده کشاورزی واقع شده است و همه روزه برای بازدید علاقمندان دایر است .


برچسب ها: همدان ، گردشگری ، روزنامه همشهری ،

 

ویژه نامه گردشگری استان همدان1

برگرفته از ویژه نامه 6و7 روزنامه همشهری پنجشنبه 5بهمن 1391

همدان شهر میدان ها و فلکه ها

صدو هشتاد سال پیش وقتی کارل فریش معماری اتریشی طرح جدید شهر همدان را ترسیم کرد رد پایی را از خود بر جای گذشات که هر شهر سازی برای توسعه این شهر را کگارل فریش را ادامه دهد . شهری با معماری رینگ سیستم ( حلقوی ) . حلقه اول با شعاع بزرگتر از میدان اصلی جدا شده و حلقه های بعدی به همین صورت همراه با توسعه شهر با حلقه های بزرگتری ادامه پیدا کرده  و تکرار شد هاست . همدان امروزه نیز به این روش رشد کرده و میدان ها و فلکه های زیبایی با تندیس ها نشانه ها و نمادهای زیبایی مزین شده است  . اگر پایه ستون مرکزی میدان اصلی تخریب نمی شد ودر رینگ دوم پل هوایی احداث نمی شد میدان مرکز شهر در فهرست  میراث یونسکو ثبت می شد اما نمی توان به همدان سفر کرد واز تماشای این اثر منحصر به فرد گشذت و بهتر است بازدید از شهر را از این میدان که نقطه آغازین شهر است شروع کرد و پس از دیدن آثار و جاذبه های تاریخی و فرهنگی ومذهبی اطراف  آن لذت ببرید که به و.سیله شش خیابان از اینمیدان منشعب می شوند و گردشگران را به دیدنی های این شهر رهنمون می کنند

مجسمه شیر سنگی :

مجسمه شیر سنگی همدان اثری است که در میدانی به همین نام قرارگفته است در مورد  علت وتاریخ ساخت آن هنوز توافق نظری بین پژوهشگران وجود ندارد در گذشته تصور کردند این مجسمه طلسم شهر است و آداب ورسوم خاصی را در کنار آن برگزار می کردند و نذورات خود را تقدیم این شیر می کردند ، یکی از این آیین ها ریختن روغن شیره عسل و.. برروی شیر جهت بر آورده شدن حاجات بود که اغلب سیاحان و مورخان در دیدار از همدان به این رسم اشاره کرده اند این رسم را دکتر پرویز اذکایی مراسم تدهین می داند که از همسایگان غربی همدان وارد شده است ، اما به نظر نگارنده این رسم از آیین ساغر ریزی که در بین مهر پرستان متداول بوده است به جا مانده است .

این مجسمه را پیش از دهه 30 بر روی تپه رها شد بود اما در سال 1328 بر روی پایه ای قرارداده شد و در سالهای گذشته اتفاق مثبتی افتاد که شیر سنگی را بر روی سکویی به ارتفاع دو متر قراردادند که از تخریب بیشتر در امان   بماند و کودکان نتوانند بر روی آن سوار شوند !  

مجموعه بازار همدان :

مجموعه تاریخی بازار همدان در مرکز شهر در محدوده خیابان های اکباتان شهدا ، باباطاهر واقع شده است که از راسته بازارها کاروانسراها ، سراهایی مانند صحافخانه ، کفشدوزخانه ، زرگر ها ،  مشگرها ، دباغ خانه ، سمسار خانه ، چلنگرها و.. ده ها مورد دیگر است که هر یک از نظر تاریخی حائز اهمیت است ودیدنی است در صورت خرید کردن از این بازار ها زیبایی های این آثار مسافران را به مجذوب خود می کند مجموعه تاریخی بازار همدان دارای بیش از 30 راسته 25 سرا و چندین کاروانسرا است از آن جا که همدان درز مسیر آمد وشد و بازرگانان وزائران بوده همواره مورد توجه قرار گرفته است .

مجموعه تاریخی و طبیعی گنجنامه :

حدود شش کیلومتر که به سمت جنوب غربی شهر همدان حرکت کنید پس از پشت سر گذاشتن عباس آباد به آبشار زیبای گنجنامه می رسید که معمولاً در این فصل یخ می زند و بسیار دیدنی است همچنین در ضلع شرقفی آبشار کتیبه های گنجنامه قراردارند  که یکی کتنعلق به خشایار شاه و دیگری متعلق به داریوش هخامنشی است با آغازی به این شکل :

به نام خدایی که شادی را آفرید :

در سالهای گذشته جشنواره زمستانی د رپارک گنجنامه برگزار می شد وامسال نیز یکی از محل هایی است که این جشنواره در ان برگزار خواهد شد .

 

مجموعه تاریخی هگمتانه :

محوطه تاریخی هگمتانه در انتهای خیابان اکباتان واقع شده است این تپه باستانی با وسعتی بیش از 40 هکتار در  شمال بافت قدیمی شهر قرار گرفته است و در پی کاوشهای صورت گرفته در بخش های مختلف این تپه باستانی آثار شهری کهن بیرون آمده است با معماری منظم و ساختمان هایی موازی و قرینه که نشان از تمدنی کهن می دهد .

در فصل های کاوش آثاری از دوره های مادی هخامنشی و اشکانی به دست آمده است ودر این مجموعه تاریخی دو کلیسای قدیمی ارامنه گورستان  ارامنه و مدرسه ای که امروز به عنوان موزه هگمتانه از آن استفاده می شود اگر چه این موزه با استاندارهای جهانی فاصله دارد. آثار گرانبهایی از دوره های مختلف تاریخی در آن نگهداری می شود در بخش تاریخی آثار فلزی و سفالی هزاره اول ودوم قبل از میلاد به نمایش در امده است که این آثار متعلق به تمام شهرستان های استان همدان  است از جمله تپه پیسا ، تپه کوریجان ، رزن ، ملایر ، نهاوند و تپه هگمتانه .

بخش بعدی مربوط به دوره اسلامی است که انواع ظروف سفالین و فلزی است آثار دوره تاریخی که اخیراً به نمایش در آمده بیشتر از تپه گیان به دست آمده که هنوز فلز کاری باستانی را نمایان می کند .

در انتهای موزه یک گور به روش تدفین چمباتمه ای که از تپه کوریجان به دست آمده به نمایش در امده است که اشیاء متعلق به وی همراه یک لاک پشت دفن شده است . لاک پشت موجودی است که وقتی از تخم در می آید به سوی نور میرود و به نظر می رسد این لاک پشت را به عنوان وسیله ای برای رهنمون ساختن فرد در روز حشر  به سوی نور در کنار وی دفن کرده اند .

آرامگاه بوعلی سینا ( فیلسوف شرق )

یکی از شاهکارهای بناهای یادمانی ایران ارامگاه بوعلی سینا در همدان است این بنا در میدانی به همین نام به مناسبت هزارمین سال تولد بوعلی به سال 1330 به سفارش انجمن آثار ملی و به دست توانای معمار بزرگ ایرانی هوشنگ سیحون ساخته شد . جالب است که این بنا نخستین اثر سیحون است ووی در این اثر از همه عناصر و هنرهای ایرانی بهره برده است وتوانایی ها ودانش بوعلی سینا را به صورت نمایدن در طراحی بنا نشان داده شده است .

 تاثیر علوم ریاضی بر هندسی بودن عناصر سازه ، تاثیر گنبد از گنبد قدیمی تر « گنبد کاووس » تاثیر از معماری ایران با ستان « تخت جمشید » در ستون های ، در نظر گرفتن فضای سبز با نگاهی به باغ ایرانی و استفاده از سنگ معادن بومی ( گرانیت همدان ) از ویژگی های این مجموعه بی نظیر است . این مجموعه در بر گیرنده حیاطی زیبا است وساختمان از قسمت هایی مانند آرامگاه ، کتابخانه ، تالار اجتماعات ، سالن موزه  ساخته شده است . تراش سنگ ها ی بنا و ساخت آبنما های این مجموعه اثر دستان هنرمندان همدانی است ودر داخل ساختمان سنگ مزاری قدیمی بوعلی سینا و ابوسعیددخدوک دوست و میزبان وی قرا رگرفته است .

شاهکار دیگری که در این مجموعه به چشم می خورد در ضلع شمالی میدان نصب شده است مجسمه بوعلی سینا ست که اثر هنرمند با ارزش ابوالحسن صدیقی است .

استر و مرد خای  

یکی از آثار تاریخی و کهن همدان بقعه استرومردخای زیارتگاه یهودیان است این اثر تاریخی در ابتدای خیابان شریعتی در کوچه استر واقع شده است قدمت بنای اصلی به پیش از اسلام بر می گردد که در قرن هفتم هجری گنبدی بر روی آن ساخته شده است در داخل ساختمان کتیبه ای به خط عبری وجود دارد که گفته می شود بخشی از ده فرمان موسی است و دو قبر که بر روی آنها دو اثر منبت کاری شده است قرار گرفته است  ومربوط به قرن هشتم و نهم ه . ق است قبرها یکی متعلق به « استر » ملکه مشهور خشایار شاه هخامنشی ودیگری « مرد خای » عموی استر است . گذشته از اهمیت این مکان در بین یهودیان اهمیت تاریخی آن در بین ایرانیان است که برخی پارا فراتر گذاشته و آن را بقایای معبد باستانی الهه ایشتار و خدای مردوک دانسته اند . اما اگر قصد بازدید از این بنای تاریخی را دارید طوری برنامه ریزی کنید که روز شنبه به آنجا نروید . چرا که روز تعطیل یهودیان است . همچنین از ورود افراد مجرد به این مکان جلوگیری می کنند و به شما اجازه عکاسی از این بنای تاریخی را هم نخواهید داشت

عارف قزوینی :

از خون جوانان وطن لاله دمیده                                                       ا زماتم سروقدشان سرواخمیده

شاید بارها این تصنیف به یاد ماندنی را شنیده باشید و ا زخود پرسیده باشید چه کسی آن را سروده است و یا مز ار سراینده آن کجاست ؟

عارف قزوینی « شاعر ملی » تصنیف ساز خواننده ومبارز مشروطه خواه آفریننده این اثر است که در کنار آرامگاه فیلسوف شهیر بوعلی سینا آرام گرفته است  عارف به دستور  رضا خان از تهران به همدان تبعید شد و سالهای واپسین عمر را در این شهر سپری کرد و در روز دوم بهمن 1312 خورشیدی  در میان حلقه دوستانش زندگی را وداع گفت . این شاعر ملی را بسیار با شکوه تا کنار آرامگاه بوعلی تشییع کردند ودر این مکان به امانت گذاشتند تا بنای یادمان شایسته ای برای او بسازند که تا امروز این مهم صورت نگرفته است اما در ورودی بنای یادمانی بوعلی سینا سنگ مزار این شاعر ملی هراهل سفر ی را به سوی خود می خواند . همان طور که بر سنگ مزارش نوشته شده است .

عمرم گهی به هجر و گهی در سفر گذشت                                             تاریخ زندگی همه در  درد سرگذشت

اگر چه ساختن آرامگاه برا ی این شاعر میهن پرست محقق نشده است اما یاد او باآثار و تصنیف هایش همواره     د ر دل وجان مردم ایران ماندگار دارد .

عین القضات « شهید راه حقیقت »:

سخن گفتن از عارفی چون عین القضات همدانی کاری آسان نیست به همین دلیل در این یاد داشت از سخنان بزرگی چون دکتر پرویز اذکایی وام می گیریم : « حکیم الاهی و عارف صمدانی شهید راه حقیقت و اسوه تقوی و فضیلت عین القضصات ابوالمعالی عبدالله بن) میانجی( همدانی که در سال 490 ه . ق  /1096 م در همدان زاده شد و شب چهار شنبه هفتم جمادی الثانی سال 525 ه .ق /1130 م به درجه رفیع شهادت رسید. این نوشته بخشی از متن سنگ مزار وی است که قرار است در بنای یادمانی این عارف بزرگ نصب شود .  مقبره این عارف شهید پانصد سال پس از مرگش در همدان توسط جاهلان ویران شد اما در اواخر دوره پهلوی زنده یاد ملا علی معصومی همدانی میدان تازه تاسیس را در نزدیک منزل خود به نام پارک عین القضات مزین کرد و اخیراً تندیس عین القضات بر آن نصب شده است و همچنین به پیشنهاد دکتر پرویز اذکایی بنای یادمانی به نام این عارف والا مقام در کنار باغ ایرانی احداث گردیده است . .

 شاهزاده حسین ( مقبره الشعراء )

بنا به روایتی نام وی حسین بن علی النقی می باشد که در مرکز شهر همدان در ابتدای خیابان شهدا کوچه شاهزاده حسین قراردارد این امامزاده از اماکن متبرکه قدیم همدان بوده است ومزار بزرگان شهر در دوره های مختلف از جمله سه تن از علویان در این مکان است این بنا و گنبد زیبایش مربوط به دوره صفوی است مدفن اباقاخان فرزند هولاکوخان مغول در یکی از حجره های این امامزاده بوده که از بین رفته است و شایع است سرشاه سلطان حسین صفوی در این مکان دفن شده و نیز مزار حاج سید عبدالمجید گروسی مجتهد و شاعرانی چون یوسف زاده غمام همدانی و پدرش و آزاد  همدانی در این مکان می باشد به همین دلیل به آن مقبره الشعرا هم گفته اند متاسفانه در سالهای اخیر به خاطر توسعه ساختمان بقعه این قبور از بین رفته است .

درخت کهنسالی در حیاط شاهزاده حسین وجود دارد که قدمت آن را 800 سال تخمین زده اند که برای مردم شهر بسیار محترم است اما در اثر کم توجهی اخیراً آسیب دیده است و به حدی در بریدن شاخ وبرگ های آن افراط شدهاست که انتظار نداشته باشید در سایه آن بنشینید .

 

امامزاده فرزند علی :

کسانی که به زیارت باباطاهر می روند در ضلع غربی آرامگاه می توانند بنای امامزاده ای را ببینید با گنبدی آجری زیبا که مربوط به هادی بن علی السجاداست و معروف به فرزند علی می باشد . دکتر پرویز اذکایی وی را از از سادات علوی ( حسنی ) همدان می داند . فرزند علی در گورستانی قدیمی   همدان واقع شده که عرفا وبزرگان دیگری مانند ابوالوفا در آن مدفون بوده اند وپس از احداث میدان باباطاهر و پارک جدید تنها این بنا به یادگار مانده است ساختمان و گنبد این بنا را محمد تقی مصطفوی از آثار تاریخی دوره سلجوقی دانسته است که دارای محراب کوچکی است که به شیوه دو گنبد خضر و علویان ساخته شده است .

قله یخچال :

( در صعود به قله یخچال از مرتفع ترین کتابخانه جهان دیدن کنید )

رشته کوه الوند از جاذبه های طبیعی همدان است که در هر چهار فصل از زیبایی های  برخوردار است یکی از ویژگی های این رشته کوه چشمه های آن است که می گویند در این کوهها هرگز کسی تشنه لب نیست چرا که در هر چند صد متر یک چشمه پر آب وجود دارد . قله های زیبای این رشته کوه همه ساله کوهنوردانی از سراسر جهان را به سوی خود می کشاند . یکی از این قله ها قله یخچال است که در ارتفاع 3570 متری از سطح دریا قرار دارد ودر زمستان زیبا تر از هر فصلی است  قله یخچال به دلیل این که در اواخر فصل بهار برف هایش آب نمی شود یخچال نام گرفته است برای رفتن به یخچال باید از سمت جنوب شهر همدان وروستای دره مراد بیگ گذشت دره های زیبا را پشت سرگذاشت و پناهگاه ایزدی را پشت سر گذاشت و به پناهگاه یخچال رسید . اگر اهل شب مانی باشید می توانید از کتاب های مرتفع ترین کتابخانه جهان در این پناهگاه بهره ببرید صبح قبل از طلوع آفتاب به قله بروید وبر آمدن آفتاب را از آنجا تماشا کنید .

امامزاده کوه ( محسن ) :

امازاده کوه حدود 15 کیلومتر با همدان فاصله دارد و برای رسیدن به آن از جاده همدان کرمانشاه به سمت غرب از روستاهای مریانج ، سولان ، تویین ، مویین و برفین وگذشت واز تماشای دره های زیبا مسیر لذت برد . امازاده محسن بن حسن الاثرام بن حسن در جنوب شرقی روستای برفین یا و فرجین واقع شده است وبه روایت حمد الله مستوفی ابودجانه انصاری نیز دراین محل مدفون شده اند ابودجانه از فرماندهان سپاه اعراب در فتح همدان و ایران بوده است در داخل صحن امامزاده سنگ قبری وجود دارد که سه نام از صحابه پیغمبر اسلام که گفته می شود آنان نیز از فرماندهان عرب در فتح همدان بوده اند بر آن حک شده است .

امامزاده یحیی :

اگر از میدان آرامگاه بوعلی چند صدمتر به طرف چهار راه تختی بروید در سمت چپ بلوار مدنی به آرامگاه امامزاده یحیی بین علی بن علی بن سعید بن علی الارزق سلمان بن عبداله بن موسی مدعیان زیادی دارد و از جمله مسیحیان و یهودیان که ادعا می کنند مزار به   « نحیما » ی نبی تعلق دارد که عالمان دینی این ادعا را رد کرده اند ضریح قدیمی حرم متعلق به دوره ایلخانی و قرن نهم بوده است وحتی در دوره های صفوی و قاجاریه ومعاصر بازسازی شده است و آینه کاری داخل حرم و شبستان اطراف آن بسیار دیدنی است .

 

بابای همدان

باباطاهر عریان همدانی :

کمتر کسی را در این سرزمین می توان یافت که شعری از باباطاهر در حافظه نداشته باشد یا نشنیده باشد و کمتر کسی را می توان سراغ گرفت که به همدان سفر کند و به زیارت این عارف بزرگوار نرود . سراینده دو بیت های شور انگیزی که به دلیل نوع گویش به فهلویات معروف است . در مورد زندگی زمان باباطاهر داستانهای زیادی وجود دارد اما   زمان حیات او را به اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری نسبت می دهند .قرن ها آرامگاه او خانقاه پیروانش بوده است و اواخر دوره قاجار زبیده خانم نوه دختری فتحعلی شده بنای جدیدی بر مزار او می سازد اما در سال 1344 انجمن آثار ملی تصمیم می گیرد بنای جدید را به جای بنای قدیمی تر احداث کند و ساخت این بنا به مهندس محسن فروغی واگذار می شود این بنا در بوستانی به نام میدان باباطاهر در غرب شهر همدان قرار دارد ودر تاریخ 21/2/1376 به شماره 1780 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است . آرامگاه باباطاهر در میان گورستان قدیمی شهر قرا ر گرفته بود که پس از ساختن این بنا و طراحی بوستان جدید گورستان مذکور از بین رفت .

در این گورستان بزرگان ، شاعران ، و عرفای نامی مدفون بودند که از جمله  به ابو الوفای کرد می توان  اشاره کرد که سنگ مزار ارزشمند او هم اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می شود .پس اگر به همدان سفر کنید زیارت باباطاهر را فراموش نکیند .

 

 


برچسب ها: همدان ، گردشگری ، روزنامه همشهری ،

حسین زندی

 پنجمین جشن راهنمایان گردشگری کشوردر استان خوزستان

حضور راهنمایان گردشگری غرب کشور در پنجمین جشن راهنمایان گردشگری خوزستان چشمگیر تراز گذشته

پنجمین جشن سالانه راهنمایان گردشگری از تاریخ 30بهمن تا دوم اسفند ماه نود در استان خوزستان برگزار شد.حضور بیش از پانصد نفر از راهنمایان گردشگری ، شرکت های برگزار کننده تور، روزنامه نگاران و فعالان حوزه گردشگری و مهمانانی چون دکتر ناصر کرمی ، محمدرضا اصلانی ، پروین فخاری و سودابه فضائلی به غنای جشن افزوده بود. این جشن که هر سال هم زمان با روز جهانی گردشگری برگزار می شود اهدافی چون گرد آمدن راهنمایان گردشگری و آشنایی و همکاری بیشتر با یکدیگر ، تجلیل از راهنمایان و پیشکسوتان ، پیگیری مطالبات صنفی ، ورود راهنمایان در تصمیم گیری های مربوط به میراث فرهنگی ، بالا بردن سطح علمی راهنمایان گردشگری و ... را با خود دارد . در جشن امسال شرکت کنندگان به یاد زنده یاد دکتر پرویز رجبی که برای نوشتنآثارش سفرهای بسیاری را در کارنامه داشت یک دقیقه سکوت کردند و یاد و خاطره این ایرانشناس برجسته  را گرامی داشتند همچنین از دکتر توراندخت میرهادی که به دلیل بیماری نتوانسته بود درجشن شرکت کند پس از قرائت پیام او توسط نماینده اش تجلیل به عمل آمد .

_برگزاری جشن پیامدهای مثبتی را همراه داشته از جمله این که بیش تر استان ها به سمت تشکیل

انجمن های صنفی رفته اند و چند استان نیز موفق به تشکیل انجمن صنفی شده اند و راهنمایان

ارتباطات کاری خوبی با هم پیدا کرده اند، اما در این میان نقش راهنمایان گردشگری استان همدان

در جشن سال 90 بسیار چشمگیر بود . برگزاری سه کارگاه با موضوع های 1-اکوتوریسم با

رویکرد پرنده نگری 2-توریسم ترکیبی و تاثیر هم افزایی انواع توریسم بر یکدیگر 3-توریسم

ورزشی ، همچنین مدیریت کارگاه ها توسط راهنمای برتر سال 88 از استان همدان و مسئولیت

هماهنگی استان های همجوار مانند کردستان ، کرمانشاه و ... به عهده بابک مغازه ای از همدان بود

که با تلاش ایشان سهمیه راهنمایان استان همدان به 5برابر رسید ، و نکته دیگر اینکه در بین حامیان

جشن، مجتمع تفریحی توریستی گنجنامه از همدان نیز به چشم می خورد در پایان جشن از محمد

سوزنچی به عنوان راهنمای برتر استان تقدیر شد .

اما به گواه شرکت کنندگان مشکلاتی به چشم می خورد که برگزارکنندگان بعدی که (کرمان و

همدان)از نامزدهای سال آینده هستند باید توجه کنند برنامه ریزی ضعیف باعث هدررفت وقت

 وهزینه می گردد و به طور مثال ورود پانصد نفر به صورت هم زمان به یک سایت تاریخی آسیب

های ناخواسته به آثار آن وارد می کند و به دلیل حجم بازدیدکنندگان بازدید مفید نخواهد بود .

همچنین اگر پیش از برگزاری جشن به مسائل زیست محیطی توجه نشود با حضور ده ها خبرنگار و

رسانه چهره خوبی از استان میزبان معرفی نخواهد شد به طور مثال حجم انبوه زباله در کنار رود

کارون و اطراف خیابان های دزفول و خوزستان توجه همه را به خود معطوف کرده بود .

از آنجا که این جشن توسط بخش خصوصی (انجمن راهنمایان گردشگری ایران )و با همیاری فعالان

این عرصه بدون حمایت مالی دولتی برگزار می شود و اتفاقا از نقاط قوت جشن این مسئله است، در

پایان جشن میزبانان به دنبال تامین کسری هزینه هستند در دو سال گذشته این مشکل بیشتر شده است

اما راهنمایان می توانند با بالا بردن هزینه ثبت نام این مشکل را از سر راه میزبانان بردارند  


برچسب ها: خوزستان ، همدان ، جشن راهنمایان گردشگری ،

جمعه 9 دی 1390

محوطه تاریخی خورزنه و آینده ای مبهم

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،

محوطه تاریخی خورزنه و آینده ای مبهم

حسین زندی

 

ثبت میراث تاریخی و فرهنگی درفهرست آثار ملی ازجمله تدابیری است که در جهت حفظ و نگه داری این آثار در نظر گرفته شده است ، در واقع اولین گام درجهت حفظ و پاسداری آن ها است

محوطه ی باستانی کوه خورزنه ی همدان از جمله محوطه هایی است که علیرغم دارا بودن ویژگی های طبیعی ، باستانی و فرهنگی هنوز به ثبت ملی نرسیده است

نام خورزنه :

خور از ریشه ی پهلوی و مشتق از« هور» به معنی خورشید ؛ «آفتاب» ، فرشته ی موکل بر خورشید است روز یازدهم از هر ماه خورشیدی را خورروز می گویند و خورزنه را محل طلوع

خورشید دانسته اند  نام های فراوانی با پسوند و پیشوند خور در جغرافیای ایران وجود دارد که برگرفته از ریشه ی این واژه ی کهن است و نشان از اهمیت این نام دارد خور، خورآسان (خراسان)، خور موسی، خورنق( خورنگ)، خور و بیابانک ، خوره اردشیر، خورهه ، هوراند ، هوریان ، امامزاده خورزنه ، کوه خورزن در محلات ( استان مرکزی ) و صدها نام جای دیگر و واژه و اصطلاح از این دست می توان برشمرد که در ساختارش از خور و هور وام گرفته شده است ، مانند خاور به معنی محل برآمدن خورشید ، در زبان پهلوی و زبان کردی که ریشه در زبان پهلوی دارد بیشتر واژه هایی که با نور و خورشید درارتباط هستند با خور و هور هم ریشه اند

نام جاهای اطراف این کوه به ویژه در جهت شرق و شمال به شعاع ده کیلومتر اغلب ریشه ی کهن و پهلوی  دارند مانند: مزدقینه ( مزداگینه) , کشین ، ورکانه ، سنگستان ، آبشینه ، تپه ی شاه تهماسب و ... حتی نام های ساکنان روستاهای اطراف هم بیشتر نام هایی  کهن هستند که ریشه در شاهنامه دارند اما نتیجه گیری در این زمینه نیاز به بررسی زبان شناسانه و مردم شناسانه دارد

موقعیت جغرافیایی :

کوه خورزنه در سه کیلومتری شرق همدان ، در میان سه روستای حصار آقا شمسعلی ( در غرب ) ، مزدقینه ( درشمال ) و کشین ( در جنوب ) واقع شده است

ارتفاع این کوه از سطح دریا تقریبا2300 متر است و در فاصله ی 500 متری کوه به طرف غرب تپه ی شاه تهماسب قرار دارد ( از آنجا که باستان شناسان بقایای سفال های اطراف تپه را به دوره ی سلجوقی نسبت می دهند به نظر می رسد نامگذاری تپه ارتباطی به دوره ی صفوی و شاه تهماسب ندارد و دلیل دیگری دارد

شایان ذکر است این تپه ی تاریخی و گورستان اطراف آن به دلیل بی توجهی مسئولین و حفاری های غیرمجاز در حال نابودی است

ویژگی های تاریخی :

در قسمت فوقانی کوه ( جبهه ی جنوبی ) سه غار وجود دارد غار شماره ی یک در
اثر بمباران هوایی ارتش عراق تخریب شده ودهانه ی ورودی آن با ریزش چند
لاشه سنگ پوشیده شده است غار دوم که از دو غار دیگر کوچکتر است هم سطح
با غار اول ، با فاصله ی تقریبی دویست متری به طرف شرق است وعمق چندانی
ندارد اما سومین و مهمترین غار پایین تر از آن دو قرار دارد ، دهانه ی غار بیش از ده متر عرض و دو و نیم متر ارتفاع دارد و درون آن مانند تالار بزرگی است، سطح غار با ریزش صدها تن شن و خاک پوشیده شده است ودیوارها و سقف آن توسط ساکنانش در دوره های تاریخی مختلف بزرگتر و فراخ ترشده به طوری که بقایای زخم تیشه ها هنوز خودنمایی می کند

از آنجا که سنگ کوه از جنس رسوبی نرم تشکیل شده است همواره در طول زمان
درمعرض حکاکی و علامت گذاری قرار گرفته است ، بیشتر این علامت ها و نوشته
ها متعلق به دوره های اخیر است جالب ترین ویژگی این است که در جای جای آن حکاکی و برآمدگی هایی به صورت دایره دیده می شود ( نگارنده بیش از صد و بیست مورد آن را شناسایی و از آن عکسبرداری کرده است ) این خورشید واره ها

در قطرهای مختلف از ده سانتی متر تا یک و نیم متر ، هم در داخل غارها و هم در سطح سنگ ها در نقاط مختلف کوه دیده می شود

برخی معتقدند این حکاکی ها آثار به جا مانده از استخراج سنگ برای پایه ستون و یا سنگ آسیاب بوده است اما در هیچ جای شهر همدان و اطراف آن پایه ستونی از این نوع سنگ دیده نشده است

دیگر اینکه سنگ این کوه به دلیل نرمی برای پایه ستون مناسب نیست و برای سنگ آسیاب نیز از این نوع سنگ استفاده نمی شده است اما با توجه به نام کوه که محل برآمدن خورشید است و اینکه پژوهشگران این منطقه را محل سکونت مهرپرستان دانسته اند و باورهایی نیز از آیین مهر در میان بومیان این منطقه وجود دارد این سوال پیش می آید که آیا این دایره ها ارتباطی با نام کوه و آیین مهر دارد و یا اینکه نگاره ها کاربرد ستاره شناسی و سنجش زمان داشته اند و یا از نمادهای جادویی پیش از به وجود آمدن مذاهب و ادیان دردوره ی غار نشینی بوده است؟

ویژگی های فرهنگی : 

مردمان بومی منطقه هر سال مناسک و مراسم آیینی گوناگونی مانند مراسم باران خواهی را در این کوه ها برگزار می کرده اند

مراسم هر روستا در یکی از کوه های منطقه اجرا می شد، مردم روستای آقا شمسعلی همه ساله در یکی از روزهای اردیبهشت ماه به کوه حصار ( در یک کیلومتری غرب خورزنه ) رفته و مراسم باران خواهی را در کنار ( ولد امامی ) امامزاده ولد به جا می آوردند که  البته این مکان امروزه توسط بانیان مسکن مهر دستخوش تخریب شده است و ساخت و سازهای سازمان مسکن تا نزدیک خورزنه رسیده است

مراسم آیینی شاه الوند همچنان در کوه الوند برگزار می شود ، کوه خورزنه نیز محل برگزاری یکی از این آیین ها بوده است

از دیگر ویژگی های کوه خورزنه ، دیواره های مناسب برای سنگنوردی است و بهترین محل سنگنوردی درهمدان به شمار می رود که ازجای جای ایران ورزشکاران بسیاری را به خود فرا می خواند

ثبت این محوطه به صورت یکجا و یا مجزا در فهرست آثار ملی توسط سازمان میراث فرهنگی می تواند دست کم اهمیت آن را در نزد مردم منطقه آشکار کند و حس آنان را به نگهداری هر چه بهتر میراث خود برانگیزاند تا شاید در برابر حفاران غیرمجاز که این مکان را ملک شخصی خود به شمار آورده اند واکنش نشان دهند همچنین این مجموعه ( کوه خورزنه و تپه ی شاه تهماسب) باتوجه به ویژگی های گوناگون یاد شده  می تواند  مکان مناسبی برای گردشگری پاک باشد

 


برچسب ها: میراث فرهنگی ، همدان ، خورزنه ، میراث درخطر ،

تعداد کل صفحات: 2 1 2
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic