پنجشنبه 8 اسفند 1392

نگاهی به موسیقی همدان

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :روزنامه ها ،

نگاهی به موسیقی همدان

حسین زندی روزنامه نگار

تنوع موسیقی بین اقوام ایرانی کم نظیر است و رنگ وبوی هر یک برخاسته از خصلت ها ، ویژگی های رفتاری و فرهنگی آنان است. همدان نیز از شهرهایی است که از این گوناگونی و رنگین کمان بهره برده است. استان همدان نمونه ای از این تنوع قومی را در خود جای داده است که جز سرمایه های فرهنگی این شهر به شمار می آید. سکونت اقوام لر، کرد و ترک با تیره های مختلف به این تنوع غنا بخشیده است. در این استان روستاهایی وجود دارد که به دلیل دارا بودن این امتیاز یعنی موسیقی محلی شناخته می شود ،مانند روستای تاجی آباد که گروه های موسیقی محلی زیادی از گذشته های دوردر این روستا فعال بوده اند. اما شاید به دلیل همین گوناگونی نمی توان به یک گونه و نوع موسیقی تکیه کرد و گفت همدان یک موسیقی خاص دارد و یا دارای یک مکتب موسیقایی است. موسیقی در گذشته خاصیت پیام رسانی و رسانه ای داشته است و به عنوان یک رسانه بین مردم کارکرد داشته است ، موسیقی همدان را نیز دراین چارچوب باید نگریست.

از گذشته موسیقی در همدان آگاهی چندانی در دست نیست گاهی در سفرنامه ها سیاحان اشاره ای به گروه های موسیقی که در بزم ها و مهمانی ها می نواختند ویا همراه کاروان ها در منزلگاهها برای مسافران برنامه اجرا می کردند، سخن گفته اند. امااثری که گویای تاریخ و سرگذشت این هنر درهمدان باشد راشاهد نبوده ایم ، با این حال نشانه های از این هنر درفرهنگ شفاهی مردمان این شهر دیده می شود. باید توجه داشت نمی توان این مسئله را نادیده گرفت که اگراین منطقه موسیقی نداشت پس این همه شهروند و فعالان این عرصه از کجا آموخته اند؟

از یک قرن گذشته فعالیت در عرصه موسیقی رواج داشته است که نگاهی به افراد و استادان شاخص موسیقی امروز ایرا ن گواهی بر این مدعاست.اگر بخواهیم از افراد تاثیر گذاردر اوایل قرن حاضر نام ببریم نمی توانیم به آثار مهمی دست پیدا کنیم. اما همان تعداد اندک و نام هایی که وجود دارد خود معرف اهمیت موسیقی این شهر است .همچنین آمد وشد مفاخر موسیقی ایران مانند قمرالملوک وزیری ، مرتضا خان نی داود به همدان و حضور شاعر ملی کشورعارف قزوینی دراین شهررا در اشاعه و ترویج موسیقی همدان نمی توان نادیده گرفت.

افراد موثر در موسیقی همدان را به دو گروه می توان تقسیم کرد ، گروهی که بیشتر فعالیتشان در عرصه آموزش بوده است. و گروهی که در کنار آموزش به نوازندگی نیز می پردازند.

بزرگانی مانند سیف الله گلپریان، برق لشکری ، آسایش و قیطاسی از گروه نخست بودند که هنرمندان بسیاری که در سطح ملی فعال هستند از شاگردان این استادان بودند واین گروه کمتر به اجرای کنسرت پرداختند اما تاثیر فراوانی در رشد هنر شهر داشتند ، به طور مثال گلپریان و برق لشکری افزون بر آموزش موسیقی مدت ها به پرورش بازیگر تئاتر و کارگردانی در این حرفه مشغول بودند و شمار زیادی از افرادی که امروزه در حوزه نمایش فعال هستند از شاگردان این دو بزرگوار هستند آنان انتخاب و آهنگسازی نمایش هارا خود به عهده داشتند . اما هنرمندانی مانند زنده یاد جمالی، حسن دانشفر در کنار آموزش، به نواختن و اجرای کنسرت و نوازندگی در برنامه های رادیویی را نیز در کارنامه خود دارند . زنده یاد حسن دانشفر همزمان با تاسیس رادیو همدان ، بیشتر روزها برنامه زنده رادیویی اجرا می کرد ودرکنار نوازندگی ویولن به خوانندگی نیز می پرداخت و استاد جمالی نیز از نوازندگان برنامه گلها به شمار می رود. از این نسل تنها استاد آسایش امروز در میان ماست و بقیه از دنیا رفته اند.

در نسل بعد به نام هایی چون زند یاد داریوش زرگری ، شهرام گلپریان محمد علایی می توان اشاره کرد.و ده ها تن ازجوانان و هنرمندانی که اکنون جز افتخارات این شهر کهن به شمار می آیند.

در کنار هنرمندان یهودی شهر که خدمات زیادی به موسیقی همدان داشتند ،نقش ارامنه در موسیقی همدان را نمی توان نادیده گرفت به ویژه در دورانی که مردم مسلمان نگاه مثبتی به موسیقی نداشتند این دو قوم افرادی را داشته اند که به نوازندگی وخوانندگی می پرداختند، از ایشان نیز به هنرمندانی مانند خانواده دردریان می توان اشاره کرد.

-موسیقی عامه پسند و گروه هایی که در جشن ها برنامه اجرا می کردند مانند خانواده عزیزخان و دو زن که هر دو ملوک نام داشتند را مردم همچنان فراموش نکرده اند، این گونه از هنر موسیقی و موسیقی فولکلور همدان درکنار موسیقی سنتی به حیات خود ادامه داده است و امروز نیز تعدادی در این رشته فعال هستند ، به خصوص در شهرستان ها و روستاها گرایش بیشتری به این رشته وجود دارد.

ندای ابوذز ویژه نامه موسیقی


برچسب ها: موسیقی همدان ، هفته نامه ندای ابوذر ، هنر موسیقی در همدان ، بزرگان موسیقی همدان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic