چهارشنبه 11 شهریور 1394

آیا هگمتانه ثبت جهانی می شود؟

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،مطالب در خبر گزاری ها ،






برچسب ها: هگمتانه ، ثبت جهانی هگمتانه ، میراث جهانی همدان ،

چهارشنبه 11 شهریور 1394

هگمتانه در انتظار ثبت جهانی و رسیدن به فهرست یونسکو

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،روزنامه همشهری ،

هگمتانه در انتظار ثبت جهانی و رسیدن به فهرست یونسکو

نویسنده: حسین زندی همدان- خبرنگار همشهری
هگمتانه در انتظار ثبت جهانی و رسیدن به فهرست یونسکو
رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور در نخستین برنامه‌ سفر رئیس دولت و هیات همراه به استان همدان از محوطه تاریخی هگمتانه بازدید کرد و خبر از ارسال پرونده ثبت جهانی هگمتانه را به یونسکو داد...
1394/06/07
  رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور در نخستین برنامه‌ سفر رئیس دولت و هیات همراه به استان همدان از محوطه تاریخی هگمتانه بازدید کرد و خبر از ارسال پرونده ثبت جهانی هگمتانه را به یونسکو داد.
«مسعود سلطانی‌فر» گفت: اکنون مشغول تشکیل و تهیه پرونده تپه هگمتانه برای ارسال به یونسکو و ثبت جهانی آن هستیم. این اتفاق فرایندی 2 تا 3 ساله خواهد داشت که امیدواریم با همکاری مسئولان استانی، برای تهیه و تشکیل پرونده تا سال 2018 شاهد ثبت جهانی هگمتانه باشیم. به دنبال بررسی‌های انجام شده پرونده‌ اولیه را برای ثبت جهانی این سایت تاریخی به یونسکو ارسال می‌کنیم. همچنین مشکلات این پرونده در مراحل مختلف بررسی می‌شود.
یکی از خواسته‌های دوستداران میراث فرهنگی و فعالان مدنی حوزه میراث در استان قرار‌گرفتن تعدادی از آثار طبیعی و تاریخی در فهرست موقت ثبت جهانی و در نهایت ثبت جهانی این آثار است، اما متاسفانه تاکنون چنین اتفاقی نیفتاده است.

آثار تاریخی و طبیعی همدان در نوبت انتظار
از آثاری که قابلیت ثبت جهانی را داشتند می‌توان به غار علیصدر، بازار تاریخی همدان، مجموعه هگمتانه، کتیبه‌های گنجنامه، تپه نوشیجان، شهر زیر زمینی سامن، مقبره استر و مردخای اشاره کرد. دخالت‌های انسانی در برخی از این آثار امکان ثبت جهانی را از بین برده است. از جمله تغییر وضعیت طبیعی غار علیصدر و تبدیل این غار طبیعی به یک غار دستکند و دخالت‌های شرکت توریستی تله‌کابین گنجنامه در عرصه و حریم کتیبه‌ها و آبشار گنجنامه که نه تنها آسیب جدی به این آثار زده است، بلکه امکان ثبت جهانی را از بین برده است.
یکی از گزینه‌هایی که در یک سال اخیر مطرح شده و در یک ماه گذشته با سفر فرهاد عزیزی مدیر کل امور پایگاه‌های میراث فرهنگی به همدان جدی‌تر شد، قرارگرفتن تپه هگمتانه در فهرست ثبت جهانی است. این نکته را این روزها از زبان مدیرکل استان شنیده‌ایم و بر آن تأکید شده است.
این موضوع با سفر دکتر سلطانی‌فر ریاست سازمان به استان قوت گرفت، اما باید توجه داشت که پایگاه هگمتانه در کنار بازار همدان سال‌ها تعطیل بود و در سفر فرهاد عزیزی بار دیگر فعالیت خود را از سرگرفت هرچند که مسائل حل نشده بسیاری در حریم این تپه و مجموعه تاریخی وجود دارد.

گام نخست تشکیل پرونده
وقتی اثری قرار است در فهرست آثار جهانی قرار گیرد باید پرونده‌ای تشکیل داد که دوباره ارجاع نشود و باید مطمئن بود حتما ثبت خواهد شد. این اتفاق به شرطی در مورد تپه هگمتانه خواهد افتاد که وضعیت آن ساماندهی شود.
دخالت‌های نهادهای متولی در بافت شهر همدان متاسفانه در سال‌های اخیر این امکان را کمرنگ کرده است. اقدام به ایجاد پارک سوار اتوبوس در حریم تپه هگمتانه می‌تواند مانع اصلی برای هدفی باشد که مسئولان استان و فعالان فرهنگی برای تحقق آن تلاش می‌کنند.
نامه‌نگاری هنرمندان و فعالان مدنی به استاندار همدان در ماه‌های گذشته بخشی از این تلاش‌هاست هرچند هنوز پاسخی نگرفته اند.
علاوه بر پارک‌سوار که باعث وارد شدن آسیب جدی به تپه شده ایجاد فضایی‌اند که کارگران فصلی در عرصه این تپه استقرار پیدا می‌کنند و همچنین حضور مرغ‌فروشان در حریم تپه از دیگر مشکلاتی است که وجود دارد و باید برای رفع آن‌ها فکری شود.
تخریب بخشی از تپه با بیل مکانیکی، نصب میل 60 متری پرچم در کنار ترانشه اصلی، ایجاد پارک در وسط تپه و موارد دیگر از آسیب‌های جدی به این اثر تاریخی است که در زمان تصدی دولت قبل انجام شد.
مورد دیگری که می‌توان تأکید کرد این است که هنوز بخشی از تپه آزاد‌سازی نشده و برای آزاد‌سازی نیاز به بودجه و اعتبار ملی دارد که با بودجه استانی امکان‌پذیر نیست. همچنین ساختمان نیمه تمام موزه منطقه‌ای در داخل این تپه باید تکمیل شود و آن هم نیاز به اعتبار ملی دارد.

کاوش‌های باستانی تعطیل شده است
موضوع مهم‌تر این است که کاوش‌های باستانی در این تپه هرگز تداوم نداشته و هر باستان‌شناسی در گوشه‌ای ازآن ترانشه‌ای ایجاد و رها کرده است. با آغاز به کار دوباره پایگاه هگمتانه ضرورت دارد این کاوش‌ها با یک برنامه مدون و مداوم ادامه داشته باشد و کارهای پژوهشی درستی روی آن صورت پذیرد.

توسعه گردشگری؛ چگونه؟
 استاندار همدان همواره به توسعه گردشگری در استان تأکید می‌کند اما آیا عالی‌ترین مقام اجرایی استان در میراث فرهنگی به عنوان پشتوانه گردشگری توجه ویژه‌ای دارد؟حفظ میراث تاریخی و طبیعی این شهر تا امروز آنچنان که شایسته و بایسته است مورد توجه قرار نگرفته است. تخریب باغ‌ها و تهدید بر تخریب آثار تاریخی شاهدی بر این مدعاست.اگر خواستار ثبت میراث تاریخی و فرهنگی همدان هستیم باید شاهد مدیریت یکپارچه شهری در همدان و درک منطبق با اصول علمی نزد مدیران شهری از میراث فرهنگی باشیم.تپه هگمتانه آسیب‌های زیادی متحمل شده است. با توجه به گفته سلطانی‌فر مبنی بر ثبت جهانی این اثر کم نظیر ابتدا باید زمینه لازم برای آمادگی آن به وجود آید. این موضوع نمی‌تواند تحقق یابد مگر با تغییر رویکرد همسو و دلسوزانه نهادهای تصمیم‌گیرنده و موثر در حوزه مدیریت شهری مانند شهرداری همدان اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با راهبردهای اجرایی استانداری همدان.امید است در سفر استانی رئیس دولت و ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گامی درجهت ثبت جهانی آثار همدان صورت بگیرد تا زمینه ثبت یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی همدان یعنی محوطه هگمتانه فراهم شود.

وعده ریاست سازمان میراث فرهنگی کشور
معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز در سفر اخیر به همدان به این نکته تأکید کرد که شرط امکان ثبت به همکاری مسئولان استان بستگی دارد و گفت: درباره رعایت ضوابط یونسکو اگر همکاری‌های لازم انجام شود این پرونده در سال 2018 تا 2019 در فهرست جهانی قرار می‌گیرد. این امر منوط به همکاری همه مسئولان است مسئولان استان همدان برای ثبت جهانی تپه هگمتانه باید تلاش کنند همچنان که مسئولان برای ثبت جهانی شوش حدود 2 سال ایستادند.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%87%DA%AF%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3%DA%A9


برچسب ها: هگمتانه ، همشهری همدان ، میراث فرهنگی همدان ،

یکشنبه 3 خرداد 1394

شهرداری و موانع ثبت جهانی هگمتانه

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،مطالب در خبر گزاری ها ،

شهرداری و موانع ثبت جهانی هگمتانه

hegmatane.jpg

کارشناسان و فعالان حوزه‌ی میراث فرهنگی استان دلیل اصلی اینکه گردشگر خارجی کمتر به همدان می‌آید را نداشتن آثاری در فهرست جهانی یونسکو عنوان می‌کنند و معتقدند اگر یکی از آثار تاریخی و یا طبیعیِ همدان مانند کتیبه‌های گنجنامه یا غار علیصدر در فهرست جهانی یونسکو ثبت می‌شد معرفی کردن همدان به عنوان یک شهر گردشگرپذیر در میان خارجی‌ها آسان‌تر صورت می‌گرفت.
پس از آنکه با ایجاد مجموعه‌ی تله‌کابین در حریم کتیبه‌های تاریخی و آبشار گنجنامه و همچنین تخریب بخش بزرگی از کوه الوند، امکان ثبت جهانی این اثر منحصر به فرد از بین رفت، تغییراتی که در بزرگترین غار آبی کشور ایجاد شده نیز این اثر را خارج از شرایط ثبت جهانی قرار داده است.


مدتی است که مسئولان میراث فرهنگی استان همدان گزینه‌های جدیدی را مطرح می‌کنند، معبد تاریخی نوشیجان، دستکند‌های زیر زمینی سامن و ارزانفود و محوطه‌ی تاریخی هگمتانه از مواردی است که بارها از سوی مدیرکل میراث فرهنگی استان به گوش رسیده است.
محوطه‌ی باستانی هگمتانه با دارا بودن چندین اثر از جمله سازه‌های خشتی که از نقاط مختلف این تپه خارج شده است و دو کلیسای تاریخی، یک حمام، گورستان و موزه به نظر می‌رسد شرایط بهتری برای ثبت جهانی داشته باشد. اما اقدامات شهرداری همدان از رخ دادن این رویداد جلوگیری کند.
ایجاد پارک سوار در ضلع شرقی تپه و کنار کلیساها یکی از اقدامات مخرب شهرداری همدان است که آسیب جدی به این اثر تاریخی وارد کرده و خواهد کرد. این اقدام که در حریم اصلی تپه صورت گرفته است برای پارک سوار اتوبوس های شرکت واحد است که قرار است از خیابان شهدا به این محوطه منتقل شوند. آمد و شد اتوبوس ها به کرات، علاوه بر این که زیبایی بصری و منظر شهری را در این نقطه به هم می‌ریزد، لرزش های ایجاد شده از ورود این وسایل نقلیه‌ی سنگین نیز باعث تخریب هر چه بیشتر کلیسا خواهد شد. در دوره‌ی مدیر کل پیشین میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، کوچه‌ی سرگذر که به مسجد نظربیگ منتهی می‌شود توسط شهرداری تعریض شد و هیچ عکس‌العملی از سوی این مدیر صورت نگرفت اما به نظر می‌رسد مدیر فعلی تلاش می‌کند از تخریب‌های شهرداری جلوگیری کند. این اقدام شهرداری باعث ترک برداشتن دیوار کلیسا شده و اقدامات اخیر هم این آسیب‌ها را بیشتر خواهد کرد.
در روزهای گذشته، مکاتباتی از سوی مدیران میراث برای جلوگیری از تخریب کوچه زورخانه‌ی همه‌کسی صورت گرفته‌است. مکاتبات فوق بر این موضوع تاکید دارد که میراث فرهنگی، متولی حفظ میراث تاریخی در استان است و اجازه‌ی تخریب زورخانه را نخواهد داد.
اما مجموعه‌ی شهرداری در دوره‌های پیشین نشان داده است که بیل و لودر را می‌شناسد و آنچه بر سر بافت تاریخی جولان و باغ‌ها و عمارت‌های تاریخی مانند بدیع الحکما و ذوالریاستین آمد دلیلی بر این مدعاست.
متاسفانه نگاه همدلانه و مسئولانه‌ای در مجموعه‌ی شهرداری همدان در زمینه‌ی گردشگری به ویژه در مورد هگمتانه دیده نمی‌شود باید پرسید تجمع کارگران فصلی در ضلع شمالیِ حریم هگمتانه چه سنخیتی با گردشگرپذیری این محوطه دارد؟ یا مرغ‌فروشانی که در ضلعِ غربی حریم این محوطه تاریخی فعالیت می‌کنند چه چهره ای از استان را به گردشگران نشان می‌دهد؟ گردشگران، مدام با خونریزی و کشتار مرغ و خروس در این نقطه مواجه هستند و به نظر می‌رسد مدیریت کلان شهری به این پدیده به عنوان جاذبه گردشگری نگاه می‌کنند.
آنچه مسلم است هگمتانه این روزها شرایط خوبی ندارد و به نظر می‌رسد با اقدامات صورت گرفته، برنامه‌های استاندار همدان که مدام بر حفظ میراث فرهنگی و رشد و توسعه‌ی گردشگری تاکید می‌کند به نتیجه نخواهد رسید. در این میان، فعالان مدنی و دوستداران میراث فرهنگی همدان با اقدامات شهرداری مخالفند و با تهیه‌ی بیانیه و نامه‌نگاری‌های متعدد به مسئولان، خواستار توقف تخریب آثار فرهنگی، تاریخی و طبیعی استان هستند.


http://hmag.ir/fa/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C/222-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DA%AF%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87



برچسب ها: همگان ، هگمتانه ، شهرداری همدان ، ثبت جهانی هگمتانه ،

دوشنبه 21 اردیبهشت 1394

اینجا هگمتانه است، نه ایستگاه تاکسی!

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،مطالب در خبر گزاری ها ،

اینجا هگمتانه است، نه ایستگاه تاکسی!

» سرویس: فرهنگی و هنری - میراث و صنایع دستی
1431260123322_IMG_2064.JPG

در چند قدمی محوطه‌ تاریخی هگمتانه، شهرداری همدان قدم‌های آخر را برمی‌دارد تا بخش شرقی حریم درجه یک این محوطه باقیمانده از دوره‌ی مادها به پارک سوار تبدیل شود.

به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی ایسنا، به نظر می‌رسد شهرداری همدان حالا خیالش از بابت باغ‌های تاریخی این شهر دوره‌ی «مادها» و آثارش راحت شده، پس انگشت اشاره‌اش را به سمت محوطه‌ها و بناهای تاریخی شهر گرفته و نمی‌خواهد تا آخرین لحظه دست از تخریب بردارد!

کلیسای «استپانوس مقدس» و حمام «ارامنه» دو بنای تاریخی قرارگرفته در عرصه‌ محوطه‌ تاریخی هگمتانه‌اند و حالا دیوار به دیوار این دو بنا یا بهتر است بگوئیم عرصه‌ کلیسا و حمام و حریم درجه یک محوطه‌ تاریخی هگمتانه، که تا کنون درصد بسیار کمی از آن مطالعه و بررسی باستان‌شناسی شده دارند پارک‌سواری برای تردد تاکسی‌ها و احتمالا اتوبوس ایجاد می‌کنند! اقدامی که صد درصد به این محوطه‌ی تاریخی و بناهایش آسیب زیادی وارد می‌کند.

حسین زندی، فعال میراث فرهنگی استان همدان در این زمینه به خبرنگار ایسنا می‌گوید: سازه‌های در حال نصب در عرصه‌ کلیسای «استپانوس مقدس» و حمام «ارامنه» با توجه به تابلوهائی که شهرداری همدان آن‌ها را نصب کرده، متعلق به یک سامانه‌ی پارک‌سواراست که حتی حریم درجه‌ی یک محوطه‌ی تاریخی و ارزشمند هگمتانه را مخدوش می‌کند.

وی توضیح می‌دهد: در چند سال گذشته شهردای قصد داشت یک معبر در حریم هگمتانه و درست کنار این دو بنای تاریخی ایجاد کند، پس نخست کوچه‌ی 18 متری را 24 متری تعریض کردند،‌ یعنی 6 متر به سمت هگمتانه پیش رفتند، درآن زمان قرار بود آن مکان به معبر تبدیل شود و فقط رفت‌وآمد مردم در آن صورت گیرد، همین اقدام باعث وارد شدن ترک‌هایی بر بدنه‌ی کلیسای «استپانوس مقدس» شد.

او ادامه می‌دهد:‌ در وضعیت کنونی و با اقداماتی که شهرداری همدان در حال انجام آن است، با عبور دائم ماشین و اتوبوس درحریم این بنای تاریخی و ازسوی دیگر آلودگی‌هایی که در فضا ایجاد می‌شود مشخص نیست چه بلایی به سر این دو بنا و محوطه تاریخی هگمتانه می‌آید؟

زندی همچنین به نصب سازه‌هایی توسط شهرداری همدان در کنار محوطه‌ی هگمتانه اشاره می‌کند که قرار است مکان تجمع کارگران فصلی باشد. او تجمع روزانه‌ی مرغ فروشان دوره‌گرد همدانی را که مشخص نیست چرا این منطقه تاریخی را برای کسب درآمد انتخاب کرده‌اند؟ از دیگر معضلات کنونی حریم محوطه‌ی تاریخی هگمتانه می‌داند.

وی می‌افزاید: حالا همه این اتفاقات در کنار محوطه تاریخی هگمتانه که در فهرست موقت یونسکو نیز به ثبت رسیده از یک طرف و از سوی دیگر صحنه‌هایی که گردشگران داخلی و به خصوص خارجی در زمان وارد شدن به این بناهای تاریخی با‌ان روبه‌رو می‌شوند، مساله‌ای است که به نظر می‌رسد مدیریت شهری همدان برای آن ارزشی قائل نیست و حتی حاضر نیست به آن فکر کند!

به گزارش ایسنا، مخدوش کردن حریم مقبره‌ی باباطاهر با ساخت هتل در میدان باباطاهر همدان، اقدام به تخریب عمارت جواهری و بدیع‌الحکما در باغ‌های همدان، ایجاد جاده در دل گنجنامه و دیگر اتفاقاتی که هراز چند گاهی برسر بناهای تاریخی همدان می‌آید،‌ مسکلاتی هستند که دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری این استان را نگران کرده است.

البته برنامه‌ریزی برای تخریب زورخانه‌ی «همه‌کسی» توسط شهرداری همدان و تعریض کوچه‌ی منتهی به این پارک‌سوار را نیز باید به کارنامه‌ی درخشان مدیریت شهری همدان اضافه کرد.

انتهای پیام

احداث پارک‌سوار در عرصه کلیسای «استپانوس»

کارگاه کارگان ساختمانی در حریم هگمتانه

محل استقرار کارگران ساختمانی در حریم هگمتانه

مرغ فروشان دوره‌گرد در حریم هگمتانه

حمام تاریخی در عرصه‌ی تپه هگمتانه


برچسب ها: ایسنا ، هگمتانه ، تخریب میراث همدان ، کلیسای همدان ، شهرداری همدان ،

نگذارید «پایتخت تاریخ و تمدن» فقط یك عنوان باشد

نویسنده: حسین زندی/خبرنگار
نگذارید «پایتخت تاریخ و تمدن» فقط یك عنوان باشد
این‌كه همدان جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیاری دارد، دیگر جمله‌ای نام‌آشناست و همه ساله هزاران گردشگر را به سوی خود می‌خواند.
1394/01/24
این‌كه همدان جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیاری دارد، دیگر جمله‌ای نام‌آشناست و همه ساله هزاران گردشگر را به سوی خود می‌خواند.اما نكته قابل توجه میزان محافظت در وهله نخست و معرفی كامل به شهروندان و گردشگران است. بحث حفاظت و نگهداری درست بناها و آثار تاریخی معمولا با دلیل نبود بودجه توسط اداره میراث فرهنگی همدان توام است. اما برای نگهداری از این آثار نه تنها فرصتی نیست، بلكه بناهای بسیاری در همدان و در استان هستند كه با داشتن شرایط كامل ثبت شدن در فهرست میراث فرهنگی به شكل‌های مختلفی تهدید شده اند و خطر تخریب را بالای سر خود می‌بینند.
در این‌خصوص با «آیدا شاكر» یكی از فعالان حوزه میراث فرهنگی در همدان و از راهنماهای گردشگری گفت‌وگویی داشتیم.
تأثیر برج‌سازی بدون ضوابط علمی و منطقی به‌عنوان یكی از عوامل اصلی تخریب منظر شهری همدان، بارها در رسانه‌ها مطرح شده است، آیا می‌توانید با توجه به تجربه خود به شكل مصداقی این موضوع را توضیح ‌دهید؟
لابه لای آپارتمان‌های بلند و برج‌های جدیدی كه هر روز از دل زمین همدان سر بر می‌آورند بنای كوچك كهنی وجود دارد كه سال‌هاست از دید گردشگران شهر همدان دور مانده است. این بنای كوچك معروف به «برج قربان» مقبره‌ای است آجری با گنبدی مخروطی مربوط به دوران سلجوقیان در قرن 6 هجری قمری. این بنا كه زمانی در كنار خانه‌های كوتاه‌قامت همدان برجی محسوب می‌شد امروزه با ساختمان‌سازی‌های بی‌رویه و نادرست بدون توجه به حریم این بنای تاریخی دیگر جلوه‌ای ندارد و اغلب گردشگران از حضورش در شهر همدان بی‌اطلاع هستند. این اثر كهن كه از سال 1354 شمسی در فهرست آثار تاریخی و ملی ایران ثبت شده، امروز تنها و مهجور مانده و‌گویی سازمان میراث فرهنگی نیز این بنا را به دست فراموشی سپرده است. ساخت ساختمان‌های بلند در اطراف این بنا بر خلاف قوانین میراث فرهنگی و به مهجور ماندن آن دامن زده است. بی‌شك اگر این روند ادامه یابد این بنا به زوال نزدیك خواهد شد.
ضرورت مرمت آثار تاریخی به‌خصوص مرمت بناهایی كه هنوز ثبت نشده‌اند، چگونه است؟
شهر همدان دارای بناهای تاریخی ثبت نشده بسیاری است كه به علت نبود توجه و مراقبت نابود شده‌اند و  یا در معرض نابودی قرار دارند. تلاش‌ها برای نجات این میراث كهن در برخی موارد ناكام مانده است، اما انتظار می‌رود بناهایی كه در فهرست آثار ملی میراث فرهنگی قرار دارند از مراقبت و توجه مناسب برخوردار باشند. متأسفانه چنین امری در بیشتر بناهای ثبت شده همدان نیز فراموش شده است. مجسمه شیرسنگی از نمادهای شهر همدان و از یادگارهای اواخر عصر سلوكیان و اوایل دوران اشكانیان است. اما اكنون بدون هیچ‌گونه حفاظی در وسط میدانی به همین نام رها شده  و سازمان میراث فرهنگی به نصب توضیحات كوتاهی درباره این مجسمه بسنده كرده است. این اثر كه در سال 1310 شمسی به ثبت رسیده تا مدت‌ها وسیله بازی كودكانی بود كه به پارك مجاور می‌آمدند. اكنون با قرار‌دادن این مجسمه روی یك پایه سنگی ـ بتنی وضع بهتری از قبل دارد. اما مسلما این پایه مجسمه را از گزند زمستان‌های سرد همدان و گرمای تابستان در امان نمی‌دارد.
در مورد شرایط محوطه تاریخی هگمتانه با توجه به تجربه‌های بازدید خود ‌بگویید؟
مجموعه تاریخی تپه هگمتانه در شرایط مساعدی به سر نمی‌برد. اغلب بخش‌های این مجموعه فاقد حفاظ مناسب است و به دنبال بازدیدهای گردشگران از بین می‌رود. نگهداری این مجموعه كهن نیازمند شرایط ویژه‌ای است كه تأثیرات مخرب شرایط جوی و بازدید گردشگران را به حداقل برساند.
در فاصله‌ای نه چندان طولانی از این محوطه تاریخی، گنبد علویان قرار دارد. اوضاع این بنای تاریخی را چگونه می‌بینید؟
تا همین سال‌های اخیر مدرسه‌ای در محوطه‌ گنبد علویان قرار داشت. این بنا امروز هرچند از هیاهو و آسیب كودكان مدرسه نجات یافته اما همچنان از مراقبت‌های معمول بناهای ارزشمند بی‌بهره‌است. از بازدیدكنندگان مبلغی برای ورود به محوطه گرفته می‌شود، اما بودجه‌ای مناسب برای این بنا هزینه نمی‌شود. علاوه بر این به گردشگر این بنا باید اخطار داده شود در محوطه داخلی بنا عكس‌برداری نكند چرا كه فلاش دوربین روی گچبری‌های كهن این بنا در دراز مدت تأثیر منفی می‌گذارد. به علاوه در بحث مرمت تدبیری برای بخش‌های از بین رفته گچبری‌های این بنا نشده است.
و اما بحث تغییر كاربری‌ اماكن تاریخی، چه مواردی دراین‌باره سراغ دارید؟
گذشته از بحث بی‌توجهی به بناهای موجود در فهرست آثار ملی، تغییر كاربری نادرست این بناها در دراز مدت باعث تخریب این بناهای ارزشمند می‌شود. مثال بارز این مسأله بنای «حمام قلعه» است. این بنا معروف به «حمام‌حاج محمد سعید» در اواخر دوران قاجار بنا شده و از حمام‌های قدیمی شهر همدان به شیوه «گرم و سرد» ساخته شده است. هرچند تأسیس موزه مردم شناسی در این بنا اتفاق خوبی است، اما برپایی یك قهوه‌خانه سنتی در این بنا باعث تغییر كاربری آن شده، زیرا  این بنا را از یك بنای تاریخی- فرهنگی به بنای قهوه‌خانه‌ای و تفریحی تبدیل كرده است. این نحوه كاربری در دراز مدت باعث فرسودگی این بنا شده است و می‌شود.
نكته پایانی؟
یكی از مهم‌ترین دلایل ثبت یك بنای تاریخی و باستانی به‌عنوان اثری ملی، محافظت از آن اثر است. این مهم در بسیاری از بناهای ارزشمند ثبت شده به دست فراموشی سپرده شده است. نباید فراموش كرد كه «پایتخت‌تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران» بدون این بناهای ارزشمند یك عنوان بیشتر نخواهد بود. سازمان میراث فرهنگی همدان در حفظ این عنوان مسئولیت نخست را برعهده دارد.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Hamedan/Contents/%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%C2%AB%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%C2%BB-%D9%81%D9%82%D8%B7-%DB%8C%D9%83-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF


برچسب ها: همشهری همدان ، هگمتانه ، تاریخ و تمدن ، میراث فرهنگی همدان ،

 

 

 

شهرداری می‌خواهد محوطه‌ی هگمتانه را پارك ‌بسازد

شهرداری همدان تیشه به ریشه‌ی تاریخ می‌زند

خبرنگار امرداد - نگار پاكدل :

تپه‌ی هگمتانه که سال‌هاست از حفاظت‌های نادرست رنج می‌برد، اكنون شاهد تبدیل شدن به پارکی با شمشادها و راه‌های(:مسیرهای) سنگچین شده است. شهرداری می‌خواهد محوطه‌ی هگمتانه را تبدیل به پارک کند. کارشناسان میراث فرهنگی اما هشدار می‌دهند، این محوطه تاریخی است و این كارها تیشه به ریشه‌ی تاریخ پیش از اسلام همدان می‌زند.
به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی: مادها را هنوز با تپه‌ی هگمتانه می‌شناسند. امروزه ضرب‌المثل «گل بود به سبزه هم آراسته شد»، بسیار به حال و روز هگمتانه می‌آید.
تپه‌ی هگمتانه هنوز درگیر و دار بازسازی‌ها و حفاظت‌های نادرست است که مسوولان به جای انجام كارهای بازسازی، تصمیم به بهسازی حریم آن گرفته‌اند. کاشت شمشاد، ایجاد راه‌های سنگچین، درست کردن سفره‌ی هفت‌سین درست در حریم محوطه‌ی تاریخی از جمله برنامه‌های اجرایی مسوولان بوده است.
به گمان می‌رسد این كارها  نه تنها دل دوستداران میراث فرهنگی را شاد نکرد بلکه آن‌ها را شوکه هم کرد. این‌روزها شنیده شده است كه رویدادهای ناگوار دیگری هم در راه است. برای نمونه پهن كردن خیابان كناری این محوطه از سوی شهرداری این روزها دل دوستداران میراث فرهنگی را به درد آورده است. 

 


اینجا تپه هگمتانه‌است
«علی‌رضا ایزدی»، فرنشین(:رییس) میراث فرهنگی همدان اما هیچ‌کدام از این خرده‌گیری‌ها(:اعتراض‌ها) را نمی‌پذیرد و می‌گوید: «هیچ کس دلسوزتر از کارشناسان میراث‌فرهنگی برای میراث‌فرهنگی کشور نیست. اگر قرار بود، کوچکترین مشکلی برای محوطه‌ی تاریخی هگمتانه ایجاد شود، خود من جلوی آن می‌ایستادم، کاری که تا‌کنون هم کرده‌ام.»
او در مورد پهن كردن خیابان كناری تپه‌ی هگمتانه که شوند ویرانی بخش‌های چشمگیری از حمام تاریخی است که به تازگی تبدیل به موزه شده، می‌گوید: «چه کسی گفته پهن كردن این خیابان به آثار تاریخی آسیب می‌‌رساند؟ این ادعا نادرست است و ما نمی‌گذاریم این همچین چیزی روی دهد.»


به گزارش خبرگزاری میراث‌فرهنگی: این‌چنین به گمان می‌آید که تپه‌ی هگمتانه کم کم دارد از شکل تاریخی خود خارج شده و فضای آن شبیه پارک می‌شود. نرده‌هایی که روی پهنه(:عرصه) کار گذاشته بودند، تا محدوده‌ی پهنه‌ی محوطه را کاملا مشخص کنند، به تدریج برداشته و باغچه با گذرگاه‌های سنگچین در محوطه ایجاد شده که احتمال آسیب رسیدن به بنا را دو برابر می‌کند.
دوستداران میراث فرهنگی هشدار می‏دهند که بهسازی‏های انجام شده در تپه‌ی هگمتانه حریم آن را مخدوش کرده‏است.
ایزدی اما می‌گوید که هگمتانه تبدیل به زباله‌دانی شده بود و ما برای بهسازی آن‌جا این كار را انجام دادیم و این برنامه‌ها هیچ آسیبی به محوطه نمی
رساند كه هیچ، گردشگران هم با محیطی مناسب  رو به رو می‌شوند، نه جایی که امنیت ندارد.
فرنشین میراث فرهنگی همدان اما درباره‌ی سفره‌ی هفت‌سین می‌گوید: «سفره‌ی هفت‌سین روی بخش‌هایی از محوطه چیده شده بود که هیچ‌گونه آثاری در آنجا وجود ندارد و صحنه‌ی زیبایی هم برای گردشگران به وجود آورده است. سال دیگر هم قرار است که این سفره چیده شود.»
«محمد رحیم رنجبران»، مسوول پایگاه هگمتانه هم درباره‌ی این خرده‌گیری‌‌ها می‌گوید که این سفره‌ی هفت‌سین و شمشادها هیچ گونه مشکلی برای آثار تاریخی به وجود نمی‌آورند.
آن سفره‌ی هفت‌سین و آن سنگ‌چین و آن باغچه‌های شیک کجا و این آثار تاریخی رها شده به دست آب و باد و خاک کجا!
او در مورد بازسازی‌های نادرست و حفاظ‌هایی که شکسته شده و شوند آن شده كه آب به درون آثار تاریخی نفوذ کند، می‌گوید: «این بازسازی‌‌ها مربوط به دوره‌ی من نیست و امیدوارم در آینده كارهایی برای ساماندهی این بخش‌ها صورت بگیرد.»
«حسین زندی»، دوستدار میراث فرهنگی اما بر این باور است که؛ اگر در این محوطه‌ی تاریخی اثری هم نباشد، نباید در آن شمشاد کاشته شود. افزون‌بر این كارهایی که تا کنون برای بهسازی این محوطه انجام شده، غیر‌اصولی بوده است.
به گفته‌ی او، برپایه‌ی گفته‌ی بسیاری از باستان‌شناسان نباید پیرامون آثار تاریخی كارهای ساخت و ساز یا بهسازی انجام گیرد. زندی می
گوید؛ «از رنجبران و ایزدی که در رشته‌های مرتبط درس خوانده‌اند این امر دور(:بعید) از ذهن به نظر می‌رسید که اجازه‌ی چنین کاری را بدهند.


بهسازی به شیوه‌ی میراث‌فرهنگی
«حسین زندی» در مورد سفره‌ی هفت‌سین می‌گوید: «اینکه کنار ترانشه‌ی مرکزی سنگفرش کردند و یک سازه‌ی یک‌و‌نیم متری در زمین کندن، به راستی كار درستی در پیرامون یک اثر تاریخی است؟»
آنقدر میان گفته‌های مسوولان میراث فرهنگی و دوستداران میراث‌فرهنگی همدان تفاوت وجود دارد که به گمان می‌آید؛ همچون دو خط موازی هرگز در هیچ نقطه‌ای به هم نمی‌رسند. همین امر بررسی مسئله‌ی هگمتانه را سخت‌تر می‌کند و ضرورت رسیدگی نظارت به این محوطه از سوی گروهی بی‌طرف، بیشتر و بیشتر احساس می‌شود. اما اینکه با نزدیک شدن به انتخابات چقدر این مهم برآورده می‌شود مسئله‌ای است که روزهای آینده مشخص می‌شود.
 

 

http://amordadnews.com/neveshtehNamyesh.aspx?NId=9513

 

 


برچسب ها: هگمتانه ، میراث فرهنگی گردشگری ،

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/Video/?Id=104914&Serv=3&SGr=22

 

 

 

سبز شدن باغچه ها روی سر پایتخت افسانه‌ای مادها + بشنوید

گل بود به سبزه هم آراسته شد. تپه هگمتانه که سال‌هاست از حفاظت‌های نادرست رنج می‌برد، حالا شاهد تبدیل شدن به پارکی با شمشادها و مسیرهای سنگچین شده است. شهرداری می‌خواهند محوطه هگمتانه را تبدیل به پارک کنند. کارشناسان میراث فرهنگی اما هشدار می‌دهند، این محوطه تاریخی است و این اقدامات تیشه به ریشه تاریخ پیش از اسلام همدان می‌زند.

 

خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- مادها را هنوز با تپه هگمتانه می‌شناسند، هرچند آخرین مطالعات باستان شناسی مرحوم مسعود آذرنوش نشان داد که این تپه فاقد لایههای دوره ماد است. هگمتانه این روزها مصداق این ضربالمثل است: گل بود به سبزه هم آراسته شد.

 

تپه هگمتانه هنوز در گیر و دار مرمت‌های نادرست و حفاظت‌های غلط است که مسئولان به جای اجرای اقدامات مرمتی، تصمیم به بهسازی حریم آن گرفتند. کاشت شمشاد، ایجاد مسیرهای سنگچین، درست کردن سفره هفت سین درست در حریم محوطه تاریخی از جمله برنامه‌های اجرایی مسئولان بوده است.

 

این اقدامات اما نه تنها دل دوستداران میراث فرهنگی را شاد نکرد بلکه آن‌ها را هم شوکه کرد. به نظر می‌رسد. حتی این روزها شنیده شده که اتفاقات ناگوار دیگری هم در راه است. تعریض خیابان مجاور این محوطه از سوی شهرداری این روزها دل دوستداران میراث فرهنگی را لرزان کرده است.  

 

اینجا تپه هگمتانه‌است

 

«علی‌رضا ایزدی»، رییس میراث فرهنگی همدان اما هیچ کدام از این اعتراض‌ها را نمی‌پذیرد و به CHN می‌گوید: «هیچ کس دلسوزتر از کارشناسان میراث فرهنگی برای میراث فرهنگی کشور نیست. اگر قرار بود، کوچکترین مشکلی برای محوطه تاریخی هگمتانه ایجاد شود، خود من جلوی آن می‌ایستادم. کاری که تا کنون هم کرده‌ام.»

 

او در مورد تعریض خیابان مجاور تپه هگمتانه که باعث تخریب بخش‌های قابل توجهی از حمام تاریخی که به تازگی تبدیل به موزه شده است، می‌گوید: «چه کسی گفته تعریض این خیابان به آثار تاریخی صدمه وارد می کند؟ این ادعا غلط است و ما نمی‌گذاریم این اتفاق بیافتد.»

 

مشاهدات خبرنگار CHN، اما گویای آن است که تپه هگمتانه کم کم دارد از شکل تاریخی خود خارج و فضای آن شبیه پارک می‌شود. نرده‌هایی که روی عرصه کار گذاشته بودند، تا محدوده عرصه محوطه را کاملا مشخص کنند، به تدریج برداشته و باغچه با معابر سنگچین در محوطه ایجاد شده که احتمال آسیب رسیدن به بنا را تشدید می‌کند.

 

دوستداران میراث فرهنگی هشدار می‏دهند که بهسازی‏های انجام شده در تپه هگمتانه حریم آن را مخدوشه کرده‏است

 

ایزدی اما می‌گوید که هگمتانه تبدیل به زباله دانی شده بود و ما برای بهسازی آن‌جا این اقدامات را انجام دادیم و این برنامه‌ها هیچ آسیبی به محوطه نمیرساند و در عوض گردشگر با محیطی مناسب  رو به رو می‌شود، نه جایی که امنیت ندارد.

 

رییس میراث فرهنگی همدان اما درباره سفره هفت سین می‌گوید: «سفره هفت سین روی بخش‌هایی از محوطه چیده شده بود که هیچ گونه آثاری در آنجا وجود ندارد و صحنه زیبایی هم برای گردشگران به وجود آورد. سال دیگر هم قرار است که این سفره چیده شود.»

 

«محمد رحیم رنجبران»، مسئول پایگاه هگمتانه هم درباره این اعتراض‌ها می‌گوید که این سفره هفت سین و شمشادها هیچ گونه مشکلی برای آثار تاریخی به وجود نمی‌آورند.

 

آن سفره هفت سین و آن سنگ چین و آن باغچه های شیک کجا و این آثار تاریخی رها شده به دست آب و باد و خاک کجا!

 

او در مورد مرمت‌های نادرست و حفاظ‌هایی که شکسته شده و همین امر باعث شده آب به درون آثار تاریخی نفوذ کند، می‌گوید که این مرمت‌ها مربوط به دوره من نیست و امیدوارم در آینده اقداماتی برای ساماندهی این بخش‌ها صورت بگیرد.

 

«حسین زندی»، دوستدار میراث فرهنگی اما معتقد است که  اگر در این محوطه تاریخی اثری هم نباشد، نباید در آن شمشاد کاشته شود و اقداماتی که تا کنون برای بهسازی این محوطه انجام شده، غیر اصولی بوده است.

 

به گفته او، بر اساس گفته بسیاری از باستان شناسان نباید در حریم آثار تاریخی اقدام به ساخت و ساز یا بهسازی کرد.  زندی میگوید که از آقای رنجبران و ایزدی که در رشته‌های مرتبط درس خوانده‌اند این امر بعید به نظر می‌رسید که اجازه چنین کاری را بدهند.

 

این چیدمان یکی دیگر از دستاوردهای بهسازی مسئولان میراث فرهنگی است

 

او در مورد سفره هفت سین می‌گوید: «اینکه کنار ترانشه مرکزی سنگفرش کردند و یک سازه یک و نیم متر در زمین کندن، واقعا اقدامی درست در محوطه یک اثر تاریخی است؟»

 

آنقدر میان گفته‌های مسئولان میراث فرهنگی و دوستداران میراث فرهنگی همدان تفاوت وجود دارد که به نظر می‌رسد همچون دو خط موازی هرگز در هیچ نقطه‌ای به هم نمی‌رسند. همین امر بررسی مسئله هگمتانه را سخت‌تر می‌کند و ضرورت رسیدگی نظارت به این محوطه از سوی گروهی بی طرف، بیشتر و بیشتر احساس می‌شود. اما اینکه با نزدیک شدن به انتخابات چقدر این مهم برآورده می‌شود. مسئله‌ای است که روزهای آینده نشان خواهد داد.

 

فاطمه علی اصغر 

 

 


برچسب ها: هگمتانه ، میراث در خطر ، همدان ،

سه شنبه 10 اردیبهشت 1392

هگمتانه در حال نابودی

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :مطالب در خبر گزاری ها ،گردشگری ،میراث فرهنگی ،

 
گسترش فضاهای گردشگری در محوطۀ هکمتانه باعث نابودی این تپه می‌شود
پایتخت مادها از احداث دانشگاه تا چیدن سفره هفت سین؛
گسترش فضاهای گردشگری در محوطۀ هکمتانه باعث نابودی این تپه می‌شود
در نوروز امسال سازمان میراث فرهنگی بخش‌های کاوش نشده از محوطه هکمتانه را با بیل مکانیکی، لودر و قلتک صاف کرده و بر روی آن هفت سین ۳۰۰ متری چیده است.
 
 
محوطۀ باستانی هکمتانه که آن را پایتخت مادها دانسته‌اند، با وسعتی در حدود ۴۰ هکتار از مهمترین مراکز باستانی کشور و بزرگترین محوطه در شهر همدان، به شمار می‌آید. این محوطه به دلایل گوناگون و دارا بودن ویژگی‌های مختلف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و همواره مورد توجه پژوهشگران حوزۀ تاریخ و باستان شناسی بوده است. از هرودوت تا معاصران ما بسیاری بدان پرداخته‌اند.
 


اگر چه اختلاف نظرها در این باره بسیار است اما وجود چندین اثر در این محوطه؛ مانند کلیسا، گورستان، موزۀ هکمتانه، شهر و دژ کهن هکمتانه اهمیت آن را دوچندان کرده است.به همین دلیل این محوطه در شمار پایگاه‌های پژوهشی کشور قرار گرفته است. اما به جز عملیات باستان‌شناسی و کاوش‌های علمی، مدتی است کارهای صورت گرفته در حریم این آثار پیامدی جز تخریب نداشته است. 


تغییر کاربری کلیسای داخل محوطه به دانشگاه علمی- کاربردی و استفاده از این کلیساها به عنوان کارگاه درس آسیب‌های جدی بدان وارد کرده است.


سنگفرش کردن بخشی از محوطه در حالی انجام شده است که بخش‌های کاوش نشده و دیوارهای بیرون آمده از خاک جز دو مورد حفاظ ندارند و سرپوشیده نیستند. همچنین یادگاری‌هایی که بر روی ویترین‌های موزه نوشته شده است و همه تاریخ جدید دارد، نشان از آن دارد که از اشیاء این موزه به درستی محافظت نمی‌شود.
 


به تازگی اتفاق جدیدی در این تپه صورت گرفته و تبلیغات زیادی برای آن انجام شده است و رسانه‌ها و مسئولان بارها با افتخار از آنها یاد کرده‌اند که بسیار شگفت انگیز است. در نوروز امسال سازمان میراث فرهنگی بخش‌های کاوش نشده از این محوطه را با بیل مکانیکی و لودر و قلتک صاف کرده و بر روی آن هفت سین ۳۰۰ متری چیده است و مکرراً در بنرهای تبلیغاتی شهر از این عمل با افتخار یاد کرده‌اند و بدان بالیده‌اند.
 


در حالی که در شهری که ۵۴ کیلومتر مربع مساحت دارد، در جایی غیر از محوطه‌های باستانی می‌توان فضایی ۳۰۰ متری برای این کار اختصاص داد. شگفت آن که فضای تخریب شده در تپه هکمتانه که به این منظور آماده شده بود بیش از ۱۵۰۰ متر بوده است.
 


همچنین در سمت چپ در ورودی این محوطه، بخشی از تپه را به صورت پارکی بزرگ ساخته و درختچه‌های تزئینی در آن کاشته‌اند. در میان این پارک نیز میلۀ پرچمی به طول ۵۰ متر نصب کرده‌اند که مسلماً برای نصب این پرچم چندین متر چاله حفر شده است این در حالی است که برای این کار همیشه مکان مناسب‌تری وجود دارد و حتی اگر پرچم را در حیاط منزل شهروندان هم نصب کنند باعث خوشحالی آنان خواهد بود.
 



از سویی در بخشی از محوطۀ، حیاط مدرسه‌ای که امروزه به موزه تبدیل شده است به موزه سنگ اختصاص داده‌اند که هنوز امکان بازدید عمومی از آن وجود ندارد. این آثار تنها در معرض باد و باران و فرسایش سریعتر قرار گرفته‌اند که با توجه تغییر دمای بالا در تابستان و زمستان نیاز به حفاظت و پوشش دارند.
 


هر چند متولیان این کارها برای جذب گردشگر انجام می‌دهند، اما اگر گردشگری باعث تخریب آثار باستانی و میراث فرهنگی شود چه سودی خواهد داشت؟ امید که پیش از آغاز و افزایش چنین تخریب‌هایی از نظر کارشناسان استفاده شود تا شاهد چنین صدماتی به میراث ملی این سرزمین نباشیم.

حسین زندی


برچسب ها: همدان ، میراث در خطر ، هگمتانه ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات