یکشنبه 5 دی 1395

میراث همدان زیرتیغ خصولتی‌ها

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،گردشگری ،زیست بوم ،

تخریب میراث فرهنگی، اتلاف بیت‌المال در سكوت مسئولان

میراث همدان زیرتیغ خصولتی‌ها

نجمه جمشیدی/ گروه سرزمین/ مجموعه غار علیصدر به حیاط خلوتی برای مسئولان استان تبدیل شده است. تخریب‌ دهانه غار امكان ثبت جهانی را برای همیشه از غار علیصدر گرفته است. در حریم ۷۰ متری كتیبه‌های ثبت شده گنجنامه، شهربازی و مجتمع تجاری ساخته‌اند. تله‌كابین گنجنامه نمی‌تواند درآمدزا باشد چراكه سرعت باد در همدان به ۱۲۰ كیلومتردر ساعت می‌رسد. آرامگاه بابا طاهر عریان به‌آهستگی جلوی چشم مسئولان میراث فرهنگی در میان دیوارهای هتل گم می‌شود. اداره میراث فرهنگی استان نیز به‌دلیل عدم‌توانایی، نتواسته‌‌ سهم میراث فرهنگی را از درآمد غار علیصدر جذب كند. هر روز در محوطه اصلی گنجنامه صخره‌برداری انجام می‌دهند، یك روز پاركینگ و روز دیگر بازارچه و سوئیت‌ می‌سازند. مسئولان به‌دلیل اینكه نمی‌خواهند ‌اشتباه خود را در سرمایه‌گذاری اشتباه و اتلاف بیت‌المال بپذیرند؛ به همین دلیل به‌هر طریقی می‌خواهند گنجنامه را سرپا نگه دارند .

همدان یا هگمتانه نخستین پایتخت ایرانیان؛ یادآور غار شگفت‌انگیز علیصدر، كتیبه‌های بی‌نظیر گنجنامه، شهر تاریخی هگمتانه، شیرسنگی و اشعار شیرین باباطاهر عریان است، هگمتانه را نیز دنیا به‌نام زادگاه و آرامگاه مشهورترین پزشك جهان،«بوعلی‌سینا»می‌شناسند.

بی‌شك این گنجینه ارزشمند، از هر شهری یك قطب گردشگری می‌سازد؛ اما همدان باوجود این گنجینه، تنها یك معبری برای گردشگران است. همدانی‌ها در این سال‌ها خواسته‌اند كه به یك مقصد گردشگری تبدیل شود. برای این كار پروژه‌های بسیاری اجرا كرده‌اند؛ پروژه‌هایی كه نه‌تنها به آن‌ها برای تبدیل شدن به مقصد گردشگری كمك نكرده بلكه موجب از بین رفتن شانس غار علیصدر برای ثبت در یونسكو برای همیشه، تخریب گنجنامه و از بین رفتن حریم منظر آرامگاه بابا طاهر عریان شده است.

تمامی این اتفاقات در سایه مدیریت خصولتی‌ها برای گنجینه با ارزش ایرانیان در همدان رخ داده و میراث فرهنگی نیز در این سال‌ها چشم‌های خود را روی این اتفاقات بسته است.

سهم همدان از علیصدر هیچ است؟!

یكی از مجموعه‌های گردشگری كه به‌تازگی حاشیه‌های فراوانی به‌دنبال داشته مجموعه غار علیصدر است. خبر واگذاری آن به بخش خصوصی آن‌هم تنها به‌مبلغ 700 هزار تومان، افكار عمومی را شوك زده كرد. حسین زندی، فعال میراث فرهنگی در همدان به «قانون» در این‌باره می‌گوید: «مالكیت غار علیصدر با اداره منابع طبیعی است.در سال 71 یك شركت سیاحتی به‌نام علیصدر آن را ثبت كرده است. 40 درصد از سهام این شركت متعلق به اداره میراث فرهنگی و 60 درصد از آن به مجموعه شهرداری و شورای شهر اختصاص دارد. در تمامی این 24 سال میراث فرهنگی درآمدی از این مجموعه نداشته است.»

این فعال میراث فرهنگی ادامه می‌دهد:«طی 24 سال گذشته مجموعه غار علیصدر به حیاط خلوتی برای مسئولان استان تبدیل شده؛ علیصدر یك شركت خصوصی است كه مدیرعامل آن توسط هیات مدیره انتخاب می‌شود. بسیاری از مدیران ارشد استانی در آن سهیم هستند كه در ظاهر خصوصی است اما در باطن دولتی است. تمامی درآمد غار نیز به شماره حساب شركت كه در اختیار مدیرعامل است، واریز می‌شود. اداره میراث فرهنگی استان نیز به‌دلیل عدم‌توانایی و نداشتن قدرت چانه‌زنی، نتواسته‌اند‌ سهم میراث فرهنگی را از درآمد غار علیصدر جذب كنند.»

مساله‌ای كه مطرح می‌شود این است كه آیا شهرداری در این 24 سال گذشته توانسته سهم خود را از درآمد غارعلیصدر دریافت كند؟ زندی در این‌باره خاطر نشان می‌كند:« مسئولان شركت علیصدر اعلام می‌كنند كه در این سال‌‌ها شركت سودی نداشته است اما براساس آمار مسئولان، تنها درآمد فروش بلیط سالیانه غار 19 میلیارد تومان بوده كه این مبلغ به‌جزو درآمد هتل و بازارچه صنایع‌دستی‌ مجموعه علیصدر است. اگر به‌گفته هیات مدیره شركت، علیصدر مجموعه زیان‌ده بوده و سودی برای‌ آن‌ها نداشته است چرا آن را واگذار نمی‌كنند و یا اینكه مجموعه را تعطیل نمی‌كنند تا بیشتر از این به غار آسیب وارد نشود.

درطی سال‌ها این شركت، علیصدر را از یك غار طبیعی به غار دستكن تبدیل كرده‌اند. در ابتدا غار یك ورودی بسیار كوچك به‌اندازه عبور تنها دو نفر داشت اما درحال حاضر حتی یك خوردو نیز می‌تواند تردد كند. این تخریب‌ها امكان ثبت جهانی را برای همیشه از غار علیصدر گرفت. چه خسارتی بالاتر از این می‌توانستیم به غار علیصدر وارد كنیم.»

علیصدر با 700 هزار تومان به خصولتی‌ها واگذار شد

پس از انتشار خبرواگذاری غار علیصدر به‌مبلغ 700 هزار تومان، دیوان محاسبات به این مساله ورود كرد. فیاض شجاعی، دادستان دیوان محاسبات، درباره این واگذاری گفت: «غار علیصدر همدان از آثار ملی ثبت شده و منحصر به فرد در کشور و حتی در دنیاست که اخیرا متوجه شدیم طبق تصمیمات مسئولان این استان، به‌طورغیرقانونی به شرکتی سیاحتی با نام علیصدر واگذار شده است. این شرکت، خصوصی است و حتی شماری از مدیران دولتی نیز در آن مسئولیت دارند. با ورود دیوان محاسبات استان با هماهنگی دیوان محاسبات کشور کارگروهی برای بررسی این واگذاری تشکیل شد که پس از بررسی ها ایراد دیوان محاسبات وارد شناخته و این واگذاری لغو شد. البته بهره‌برداری از این غار قابل اجاره دادن است و در قالب مقررات می‌توان آن را اجاره داد اما در بررسی‌ها مشخص شد حتی اجاره بهای سالانه آن را فقط ۷۰۰ هزار تومان تعیین کرده بودند درحالیکه درآمد این شرکت خصوصی از محل فروش بلیت دیدن این غار،سالانه ۱۹ میلیارد تومان است.»

دادستان دیوان محاسبات اطلاعات كافی نداشته

اما محمودرضا عراقی معاون عمرانی استاندار همدان با بیان اینکه اطلاعات کافی به دادستان دیوان محاسبات داده نشده است گفت:« واگذاری غیرقانونی غارعلیصدر به بخش خصوصی را به صراحت تکذیب می‌کنم. از 25 سال قبل براساس اصل 44 قانون اساسی غارعلیصدر از طرف دولت با بخش عمومی غیردولتی به‌صورت مشارکتی اداره می‌شد.» وی با اشاره به اینکه شرکت سیاحتی علیصدر خصوصی نبوده است، تصریح کرد:« 40 درصد سهام این شرکت مربوط به دولت، شامل سازمان ایرانگردی و جهانگردی بوده و 40 درصد سازمان همیاری شهرداری‌ها و 20 درصد شهرداری همدان در این شرکت سهم دارند.»

رییس هیات مدیره شرکت سیاحتی علیصدر با بیان اینکه غارعلیصدر تا چند سال پیش به طور کامل زیان‌ده بوده است، ادامه داد:« غارعلیصدر سالانه 2 میلیارد تومان سود داشته که تماما صرف هزینه‌ها شده و اگر تا کنونی سودی هم داشته حاصل دولت و شهرداری شده است. 300 کارگر و کارمند در مجموعه غارعلیصدر فعالیت دارند که درآمد غار هزینه‌ حقوق کارکنان، امور جاری غار و نگهداری و توسعه غار شده است.در غارعلیصدر اصلا بحث اجاره مطرح نیست و طرح این مساله کاملا اشتباه بوده و به‌نظر می‌رسد اطلاع کافی دراین‌باره به دادستان داده نشده است.اینکه گفته شده غارعلیصدر سالانه 19 میلیارد تومان درآمد دارد، باید این موضوع را هم درنظر گرفت که هزینه حقوق کارکنان این مجموعه 10 میلیارد تومان است و از طرفی سایر هزینه‌ها از جمله هزینه نگهداری، تعمیر، خیابان‌کشی و توسعه در قبال درآمد انجام گرفته و باهم توازن دارد.»

تیشه مسئولان بر ریشه گنجنامه

مسئولان همدانی درحالی از زیان‌ده بودن غار علیصدر سخن می‌گویند و این پتانسیل بالقوه گردشگری را رها كرده‌اند كه تمامی برنامه‌ریزی‌های خود را به پروژه‌ای كه هیچ سودی نداشت، اختصاص دادند. تله‌كابین گنجنامه ،پروژه‌ای كه كلنگ آن با حاشیه‌های فراوانی زده شد و پس از چند سال بی‌سود بودن آن محرز شد.

حسین زندی با اشاره به ماجراهای تله‌كابین گنجنامه می‌گوید: « این پروژه، علی‌رغم مخالفت‌های بسیار در كنار دو اثر ارزشمند كتیبه‌های گنجنامه و آبشار كه جزو آثار منحصربه‌فرد دوره هخامنشی است، اجرا شد. آن زمان دو هكتار از محوطه بالادست گنجنامه به شركت توریستی تفریحی گنجنامه واگذار شد. اما زیاده‌خواهی دوستانی كه سهام‌دار این شركت هستند تا جایی پیش رفت كه علاوه‌بر اینكه محوطه میدان را نابود كردند؛ هر روز در محوطه اصلی گنجنامه صخره‌برداری انجام می‌دهند، یك روز پاركینگ و روز دیگر بازارچه و سوئیت‌ می‌سازند. اعتراضات فعالان و دوستداران میراث فرهنگی همدان نیز به‌جایی نمی‌رسد چراكه گوش شنوایی برای آن نیست.»

مالك گنجنامه كیست؟

این فعال میراث فرهنگی یادآور می‌شود:« داستان واگذاری و مدیریت گنجنامه شباهت بسیاری به غار علیصدر دارد. درصدی از آن متعلق به بخش خصوصی و درصد دیگری نیز دولتی است اما مسئولان شفاف‌سازی نمی‌كنند كه متعلق به كدام نهاد و یا ارگان دولتی است تنها مدیرعامل شركت گنجنامه در آخرین اظهار نظر گفته‌اند كه تنها 25 درصد از این مجموعه متعلق به ایشان است.»

به‌هر قیمتی می‌خواهند گنجنامه سرپا بماند

زندی با اشاره به اینكه گنجنامه از همان ابتدا برای احداث تله‌كابین مناسب نبود، تصریح می‌كند:« تله‌كابین نمی‌تواند درآمدزا باشد چراكه سرعت باد در همدان بالای 80 كلومتر در ساعت است و به 120 كیلومتر نیز می‌رسد. در این شرایط شما نمی‌توانید سوار تله‌كابین شوید. علاوه‌بر این تله‌كابین در شهری به سود دهی می‌رسد كه گردشگرپذیر باشد. همدان، مقصد گردشگری نیست بلكه یك معبر گردشگری است.

باوجود همه این مسائل؛ مسئولان می‌خواهند از طریق وام و بودجه‌هایی كه به گنجنامه هر ساله تزریق می‌كنند، به‌ هر طریقی آنجا سرپا بماند چون نمی‌خواهند اشتباه خود را در سرمایه‌گذاری اشتباه و اتلاف بیت‌المال بپذیرند.»ورود فاضلاب مجموعه گنجنامه به رودخانه آن و مشكلات زیست محیطی آن، بخش دیگری از اصرار مسئولان براجرای طرح‌های غیركارشناسی است.زندی در این‌باره می‌گوید:«در ابتدا این پروژه دركنار تله‌كابین یك هتل نیز طراحی شده بود اما هیچ‌گاه قرار نبود كه شهربازی، رستوران و مجتمع‌های تجاری احداث شود. فاضلاب تمامی این مجموعه بدون تصفیه مستقیم وارد رودخانه گنجنامه می‌شود و بعد از آن وارد آب شرب همدان می‌شود. یكی دیگر از مشكلات گنجنامه ساخت شهربازی و مجتمع تجاری در حریم 70 متری كتیبه‌های ثبت شده گنجنامه است. متاسفانه تمامی این تخریب‌ها در سكوت اداره میراث فرهنگی همدان انجام می‌شود.»

آرامگاه بابا طاهر در میان دیوارهای هتل گمشده

میراث دیگری كه در همدان قربانی بی‌تدبیری مسئولان شده، آرامگاه بابا طاهر عریان است. آرامگاهی كه به‌آهستگی جلوی چشم مسئولان میراث فرهنگی در میان دیوارهای هتل گم می‌شود. به‌گفته زندی، هتلی در كنار آرامگاه بابا طاهر عریان ساخته شده كه سالانه بر طبقات این هتل افزوده می‌شود و حریم منظر آرامگاه از بین رفته است. او دراین‌باره می‌گوید:« این هتل بدون توجه به قوانین میراث فرهنگی، بر طبقات خود افزوده‌ است. این اقدام موجب شده که منظره آرامگاه باباطاهر عریان از زاویه جنوبی کور شود. هتل باباطاهر همدان، در ضلع شمالی میدان و حریم اصلی آرامگاه باباطاهر عریان قرار دارد و طبق مصوبات قانونی، هیچ بنایی نباید بلندتر از ساختمان آرامگاه ساخته شود.

بر پایه مصوبه قانونی سازمان میراث فرهنگی، تا شعاع ۱۵۰ متری حریم منظر بناهای تاریخی، نباید مجوز ساخت ساختمانی را داد که بلندتر از این بناها باشد. اگر گردشگری از سمت جنوب و تهران وارد استان همدان شود، به جای دیدن نمایی از آرامگاه باباطاهر با بنای یک هتل روبه‌رو می‌شود که چشم‌انداز آرامگاه را کور کرده است. این هتل علاوه‌بر مرتفع‌تر کردن این بنا، نمای آن را با استفاده از آلومینیم ، نوسازی کرده‌اند. این در حالی است که باید در ساخت و ساز اطراف بناهای تاریخی، از مواد متناسب با معماری بومی استفاده شود.»

میراث با ارزش ایرانیان در هگمتانه با قدمتی سه هزار ساله به‌راحتی زیر تیغ خصولتی‌ها در سكوت مسئولان تخریب می‌شود و آب از آب تكان نمی‌خورد در این میان هم صدای اندك فعالان و دوستداران میراث فرهنگی نیز به‌جایی نمی‌رسد.

http://www.ghanoondaily.ir/fa/news/main/70603/%D9%85%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86----%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%AA%D9%8A%D8%BA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA%D9%8A%E2%80%8C%D9%87%D8%A7


برچسب ها: روزنامه قانون ، حسین زندی ، غارعلیصدر ، گنجنامه ،

یکشنبه 10 خرداد 1394

تیشـه‌ای دیگر بر پیکـر الوند

   نوشته شده توسط: حسین زندی    نوع مطلب :میراث فرهنگی ،زیست بوم ،گردشگری ،فرهیختگان ،



لودر‌های هلال‌احمر در ارتفاع 2600 متری همدان
تیشـه‌ای دیگر بر پیکـر الوند
نویسنده : حسین زندی
تعداد بازدید : 15

  این نخستین بار نیست که زخم کلنگ بی‌تدبیری به صخره‌های الوند می‌خورد و گوشه‌ای از این کوهستان کم‌نظیر را تخریب می‌کند. پیش از این نیز به بهانه‌های مختلف کمر به تخریب و نابودی این کوهستان و طبیعت بکر الوند بسته بودند، جاده‌سازی‌های مختلف، تغییر مسیر رودخانه‌های الوند، ساختن ویلا و اقامتگاه و مهم‌تر از همه ایجاد تاسیسات مجتمع‌تفریحی تله‌کابین گنجنامه از اقدامات تخریبی الوند بوده است اما این بار جمعیت هلال‌احمر استان همدان به بهانه گسترش ساختمان امداد و نجات اقدام به تخریب کرده و لودر‌های خود را به ارتفاع 2600 متری کشانده است.   «دشت میشان» که مردم شهر همدان به آن میدان میشان می‌گویند یکی از دشت‌های کوهستان الوند است. این دشت در مسیر اصلی صعود به قله‌الوند قرار دارد که پوشیده از چمنزار بوده و وسعت آن بیش از یک هکتار است. ارتفاع دشت میشان از سطح دریا حدود ۲۶۰۰ متر است و در فاصله کمی از پناهگاه اول در مسیر قله الوند قرار دارد.
در سال‌های گذشته به علت تغییرها و ساخت‌وسازها رفته رفته این دشت ماهیت خود را از دست داده، به‌ویژه در ادامه ساخت وگسترش پروژه تفریحی و ورزشی تله‌کابین همدان، ساخت دریاچه مصنوعی برای ماهیگیری در این دشت آغاز شد که این امر درنهایت باعث نابودی منظر طبیعی و پوشش گیاهی آن شده است.
علی بیات، کوهنورد و فعال محیط‌زیست در همدان می‌گوید: «هفته گذشته هنگام صعود به قله با بیل‌ها و لودر‌های هلال‌احمر روبه‌رو شدم که درحال مسدود کردن مسیر کوهنوردی بود. به نظر می‌رسد در این محوطه طبیعی مشغول شهرک‌سازی هستند وگرنه چه دلیلی دارد هر روز بخشی از الوند را تخریب کنند. هلال‌احمر باید از چنین اقداماتی جلو‌گیری کند و مانع ورود لودر به میدان میشان شود اما خودش کمر به تخریب طبیعت الوند بسته است.»
این فعال محیط‌زیست در ادامه می‌گوید: «ورود لودر و کامیون‌های سنگین به منطقه باعث از بین رفتن پوشش گیاهی می‌شود، مسیر رودخانه‌ها تغییر می‌کند و موجب جاری شدن سیل می‌شود. این دوستان هرگز به مصرف آب، مشکل فاضلاب، سیما و منظر طبیعی میدان میشان توجه نمی‌کنند و بدون مطالعه ساخت‌وساز می‌کنند. مگر ساختمان قدیم هلال‌احمر چه مشکلی داشت که می‌خواهند بناها را گسترش دهند؟ چه خدمات درمانی و امداد نجاتی ارائه می‌شد که اکنون با بزرگ‌تر شدن ساختمان بیشتر خواهد شد؟»

  تخریب به خاطر نجات جان کوهنوردان
اما بهروز کارخانه‌ای، مدیرعامل جمعیت هلال‌احمراستان همدان نظر دیگری دارد. او با دفاع از ورود لودرها به منطقه میدان میشان می‌گوید: «ما در آنجا پایگاهی داریم که کاربری امداد و نجات برای کوهنوردان دارد. همین‌طور باید توجه داشته باشیم که در دشت میشان به دلیل حجم زیاد کوهنورد و مسافر ما با سوانح و حوادث زیادی روبه‌رو هستیم، به همین دلیل اقدام به ساخت زیرزمینی در زیر سکوی ساختمان قدیمی کردیم که مشکلی برای منظر طبیعی محوطه به وجود نمی‌آورد.»
مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر استان همدان ادامه می‌دهد: «از طرف دیگر برای اینکه زمستان‌ها با مشکل کمبود آب روبه‌رو نشویم باید از منبع آب پایین لوله‌کشی می‌کردیم و آب را به پایگاه امداد و نجات می‌آوردیم. همچنین گودالی در کنار پایگاه وجود داشت که برای امدادگران و کوهنوردان مشکل ایجاد می‌کرد که از طریق لودرها این گودال پر شد.» کارخانه‌ای در پایان می‌گوید: «ما پس از ساختن این زیرزمین در نظر داریم اطراف پایگاه و محوطه را درخت بکاریم. کوهنوردان مطمئن باشند تنها یک زیر زمین خواهیم ساخت و جای هیچ نگرانی‌ای نیست.» اما فعالان محیط‌زیست استان و کوهنوردان نگران هستند و هنوز اعتمادی شکل نگرفته است.

 

میدان میشان کجاست؟
میدان میشان یا دشت میشان یکی از دشت‌های کوهستان الوند است. در قدیم که عشایر دوره ییلاق خود را در دامنه شمالی الوند می‌گذراندند، در میدان میشان که دارای آب‌های روان، چمنزار و مناظر زیبای طبیعی است، چادر می‌زدند. در کوهستان الوند علاوه‌بر قلل مرتفع و شیب‌دار، دشت‌های کوچکی وجود دارد که سطح آنها از چمنزار پوشیده شده و چشمه‌های بسیار در آنها جریان دارد. با توجه به اینکه این دشت‎ها نسبتا مسطح هستند، به صورت جایگاهی مناسبی برای استراحت و اتراق کوهنوردان استفاده می‌شوند. مهم‌ترین این دشتک‌ها عبارتند از میدان میشان و تخت نادر، چمن شاه‌نظر و تخت رستم.
 http://www.farheekhtegan.ir/?nid=1670&pid=12&type=0



برچسب ها: روزنامه فرهیختگان ، تخریب میدان میشان ، دشت میشان ، کوه الوند ، گنجنامه ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic